Balık Avında Bölge, Mevsim, Boy ve Av Aracı Yasaklarının Kanuni Dayanağı | 1380 m.23 (2026)

1380 m.23 Tarım ve Orman Bakanlığına Hangi Yetkileri Verir?

Su ürünleri kaynakları aynı kuralla yıl boyunca yönetilemez. Balığın üreme dönemi, stok miktarı, bölgesel dağılımı, kullanılan av aracının seçiciliği ve ekosistemin taşıma kapasitesi sürekli değişir. Bu nedenle 1380 sayılı Kanunun 23. maddesi temel ilkeleri kanunda bırakıp teknik ayrıntıların Bakanlıkça güncellenmesine imkân tanır.

Bakanlık belirli bir tür için asgari boy, ağırlık, avlanabilir miktar ve zaman belirleyebilir; belirli kıyı veya koordinatları avcılığa kapatabilir; ağ göz açıklığı, ağ uzunluğu, olta sayısı, kapan, sepet, gırgır, trol veya başka av araçlarının teknik özelliklerini düzenleyebilir. Aynı tür farklı deniz veya içsu bölgelerinde farklı kurallara tabi olabilir.

Bu yetki sınırsız değildir. Düzenleme 1380 sayılı Kanunun amacı, bilimsel stok yönetimi, kamu yararı ve eşitlik ilkeleri içinde kullanılmalıdır. Bakanlık tebliği kanuna aykırı olamaz; ancak kanunun açıkça verdiği teknik düzenleme alanında ayrıntılı yasak ve sınırlamalar getirebilir.

6/1 ve 6/2 Numaralı Tebliğler Neyi Düzenler?

6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ, ticari balıkçılık için ana teknik düzenlemedir. Denizler ve içsularda tür, boy, dönem, alan, av aracı, tekne ve belge hükümleri içerir. Ticari balıkçı, ruhsat sahibi olsa dahi Tebliğdeki güncel kurallara uymadan av yapamaz.

6/2 Numaralı Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ ise ticari amaç taşımayan amatör avcılık için tür, miktar, boy, yasak alan, yöntem ve yabancı amatör avcı kurallarını düzenler. Amatör avcının ticari ruhsat taşımaması, Tebliğ dışı istediği yöntemle avlanabileceği anlamına gelmez.

Her iki Tebliğ de dönem içinde değiştirilebilir. 16 Eylül 2026 tarihinde 6/1 Tebliğ 2026/25, 6/2 Tebliğ 2026/26 sayılı değişikliklerle güncellenmiştir. Bu nedenle özellikle sezon ortasında basılı eski metin veya yıllar önce kaydedilmiş telefon ekran görüntüsü güvenilir kaynak değildir.

Balıkçılıkta Bölge Yasağı Nasıl Belirlenir?

Bölge yasağı kıyıdan mesafe, koordinat, körfez, koy, boğaz, akarsu ağzı, liman, korunan alan veya derinlik çizgisi üzerinden belirlenebilir. Bazı alanlarda bütün ticari avcılık yasak olabilir; bazı alanlarda yalnız belirli av aracı veya tür yasaklanabilir. Bu nedenle “bölge açık mı?” sorusu tek bir haritayla değil, kullanılan av yöntemine göre cevaplanmalıdır.

Denetimde geminin gerçek konumu önemlidir. GPS, seyir cihazı, elektronik izleme sistemi, AIS/VMS kayıtları, Sahil Güvenlik tespiti ve koordinatlı tutanaklar alan ihlalini ortaya koyabilir. Özellikle yasak alan sınırında birkaç yüz metrelik fark yaptırım sonucunu değiştirebilir.

Balıkçı, mobil uygulama veya üçüncü taraf harita yerine resmi Tebliğ koordinatlarını esas almalıdır. Koordinat sistemi ve nokta sırası yanlış yorumlanırsa fiilen yasak alana girilebilir. İşletme sahibi kaptan ve personeline güncel haritayı vermeli, cihazlara doğru sınırları yüklemelidir.

Av Yasağı Mevsim ve Saat Olarak Nasıl Konulabilir?

Mevsim yasağı çoğunlukla üreme dönemini ve yavru stokunu korumak için uygulanır. Deniz ve içsu türlerinin biyolojisi farklı olduğundan aynı başlangıç-bitiş tarihi bütün türler için geçerli değildir. Bazı ticari av araçları için genel sezon yasağı bulunurken belirli türler için ek dönemler düzenlenebilir.

Zaman sınırlaması yalnız tarih değil saat üzerinden de kurulabilir. Örneğin belirli av yönteminde günün belirli saatleri, ışıkla avcılık veya kıyıya yaklaşma saatleri düzenlenebilir. Bir av operasyonunun yasağın başladığı saatten önce başlaması, yasak saat içinde av faaliyetine devam etme hakkı vermez.

Avın hangi anda “yapıldığı” tartışmasında ağın denize bırakılması, çekilmesi, ürünün gemiye alınması ve olay yeri tespit zamanı birlikte incelenir. Denetim tutanağı yalnız ürünün teknede bulunmasını değil, fiili avcılık bağlantısını da göstermelidir.

Asgari Balık Boyu ve Miktar Sınırı Neye Dayanır?

Asgari boy kuralı, balığın en az bir kez üreme şansı bulmasını ve stokun sürdürülebilirliğini hedefler. Her türün biyolojik olgunluk boyu farklı olduğundan Bakanlık tür bazında sınır belirler. Ölçüm yöntemi de Tebliğde veya teknik düzenlemelerde gösterilir; balığın hangi noktalardan ölçüleceği önemlidir.

Ticari avda tolerans veya istisna hükümleri varsa bunlar Tebliğdeki oran ve koşullarla sınırlıdır. “Bir iki tane küçük balık çıktı” savunması ancak düzenlemenin izin verdiği tolerans içinde değerlendirilir. Toleransı aşan miktar yaptırım doğurabilir.

Amatör avcılıkta günlük adet veya kilogram sınırı bulunabilir. Birden fazla kişinin avını tek kapta birleştirmesi, kişi başı sınırın denetimini ortadan kaldırmaz. Kimin ne kadar av yaptığı mümkün olduğunca ayrı kayıt ve tespitle belirlenmelidir.

Av Aracı ve Yöntem Sınırlamaları Hangi Konuları Kapsar?

Ağ göz açıklığı, ağ uzunluğu, derinliği, donam şekli, gırgır ağının kullanıldığı mesafe, trol kapıları ve torba özellikleri, olta ve iğne sayısı, sepet/kapan özellikleri, ışık gücü ve yardımcı cihazlar teknik düzenlemeye konu olabilir. Amaç seçiciliği artırmak, yavru ve hedef dışı tür ölümünü azaltmak ve stok üzerindeki baskıyı kontrol etmektir.

Bir av aracının satılması veya teknede bulunması ile fiilen yasak biçimde kullanılması her zaman aynı hukuki sonucu doğurmaz. Ancak 1380 m.24 ve m.36/l gibi bazı özel hükümler belirli yasak trol veya ağların gemide bulundurulmasına da sonuç bağlar. Bu nedenle araç bazında özel hüküm olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.

Patlayıcı, zehir veya izinsiz elektroşok gibi yöntemler ise m.23 teknik düzenlemesinden daha ağır biçimde m.19’da doğrudan yasaklanmıştır. Bu konuyu m.19 yaptırım rehberimizde ayrıntılı açıkladık.

Tebliğ Sezon İçinde Değişirse Hangi Kural Uygulanır?

İdari yaptırım bakımından fiilin işlendiği tarihte yürürlükte olan düzenleme esas alınır. Yeni Tebliğ değişikliği yürürlüğe girdikten sonra yapılan avcılık yeni kurala tabidir. Önceki gün hukuka uygun olan bir yöntem değişiklik sonrası yasaklandıysa balıkçı değişikliği takip etmek zorundadır.

Ceza hukukunda ve kabahatler hukukunda lehe düzenleme ilkesi ayrıca değerlendirilir. Yaptırım kararı kesinleşmeden kural değişmiş ve fiil artık ihlal olmaktan çıkmışsa ilgili genel ilkeler somut dosyada incelenmelidir. Ancak her teknik değişiklik otomatik geçmişe etkili değildir.

Balıkçılık işletmeleri resmi duyuru takvimi oluşturmalıdır. Tarım ve Orman Bakanlığı, Resmî Gazete ve İl Müdürlüklerinin bildirimleri takip edilmelidir. 16 Eylül 2026 değişiklikleri, güncel metnin ne kadar hızlı değişebildiğini gösteren yakın tarihli örnektir.

m.23 Kapsamındaki Ticari Avcılık Kuralı İhlalinin Cezası Nedir?

1380 m.36/k, m.23’e dayanılarak getirilen ticari avcılık düzenlemelerine aykırılık için kişi ve gemi bakımından farklı yaptırımlar öngörür. Kanuni olarak gerçek kişiye 1.700 TL, gemi sahibi veya donatana 2.500 TL idari para cezası uygulanır. 2026 güncel karşılıkları sırasıyla 16.106 TL ve 23.692 TL’dir.

Gırgır gemileri bakımından kanundaki özel katlı ceza, ürünlerin kamuya geçirilmesi ve ruhsatın bir ay, üç ay veya tekrarında iptaline kadar giden özel yaptırım sistemi bulunur. Bu ağır sonuçları ayrı bir ruhsat yaptırımı rehberinde ele almak, genel m.23 açıklamasıyla karıştırmamak gerekir.

Amatör avcılıkta m.36/k farklı tutarlar öngörür. 2026 güncel ceza cetveline göre amatör avcı için kanuni 500 TL’nin karşılığı 4.730 TL; amatör faaliyette kullanılan gemi sahibi/donatan için kanuni 750 TL’nin karşılığı 7.105 TL’dir.

m.23 İhlalinde Hangi Belgeler ve Kayıtlar Önemlidir?

İlk belge olay tarihinde yürürlükte olan Tebliğ metnidir. İkinci olarak olay yeri koordinatı ve zaman kaydı gerekir. Üçüncü olarak avlanan tür, boy ve miktar resmi ölçümle tespit edilmelidir. Dördüncü olarak kullanılan av aracının teknik özellikleri ve ölçümleri tutanağa yazılmalıdır.

Beşinci olarak kişi ve gemi ruhsatları, altıncı olarak elektronik izleme/AIS/VMS kayıtları, yedinci olarak ürün kayıtları ve karaya çıkış belgeleri incelenebilir. Sekizinci olarak fotoğraf/video, ağ ölçüm tutanağı ve numune kayıtları dosyaya eklenmelidir.

İdari yaptırıma karşı dava süresi 1380 Ek m.3 gereği tebliğden itibaren 15 gündür. Savunmada “bilmiyordum” beyanından çok, fiilin güncel Tebliğde gerçekten yasak olup olmadığı, koordinat ve teknik ölçümlerin doğruluğu ve sorumlu kişinin doğru tespit edilip edilmediği belirleyicidir.

Sık Sorulan Sorular

Balık boyu yasağı kanunda yazmıyorsa geçersiz mi?

Hayır. m.23 Bakanlığa tür, boy, zaman, bölge ve av aracı gibi teknik kuralları Tebliğle düzenleme yetkisi verir.

Ticari balıkçılıkta hangi Tebliğ uygulanır?

6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ uygulanır.

Amatör balıkçılıkta hangi Tebliğ uygulanır?

6/2 Numaralı Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ uygulanır.

Tebliğler 2026’da değişti mi?

Evet. Her ikisi de 16 Eylül 2026 tarihli değişikliklerle güncellenmiştir.

Ticari avcılık kuralı ihlalinin 2026 kişi cezası ne kadar?

Kanuni 1.700 TL tutarın güncel karşılığı 16.106 TL’dir.

Gemi sahibi/donatan cezası ne kadar?

Kanuni 2.500 TL tutarın 2026 karşılığı 23.692 TL’dir.

Yasak alanda GPS kaydı delil olur mu?

Evet. Resmi koordinatlarla karşılaştırılan elektronik konum kaydı temel teknik delillerden biridir.

Eski Tebliğ çıktısını kullandım; ceza kalkar mı?

Balıkçı yürürlükteki güncel kurala uymakla yükümlüdür. Ancak idarenin ilanı ve somut olayın koşulları usul yönünden ayrıca incelenebilir.

Patlayıcıyla avcılık da m.23 mü?

Hayır. Patlayıcı, zehir, kireç ve izinsiz elektrikle avcılık m.19’da doğrudan yasaktır.

Dava süresi kaç gün?

m.36 kapsamındaki idari para cezasının tebliğinden itibaren 15 gündür.