Balıkesir Yapı Denetim Kuruluşlarında Üç Bölge Sistemi 2026: Edremit, Karesi ve Bandırma

Kısa cevap: Bu içerik 30 Ekim 2026 tarihli, 33415 sayılı Resmî Gazete’deki yapı denetimi elektronik görevlendirme tebliğindeki yeni bölgesel esasları açıklar. Düzenleme 30 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Balıkesir için getirilen yeni usulün özü

30 Ekim 2026 tarihli ve 33415 sayılı Resmî Gazete’deki tebliğ, 2018 tarihli elektronik yapı denetimi görevlendirme düzenlemesinin 8. maddesine on yedinci fıkra ekledi. Bu fıkra Balıkesir’i yapı denetim kuruluşlarının elektronik görevlendirmesi bakımından üç bölgeye ayırdı. Yapı sahiplerinin imzalayacağı hizmet sözleşmesinde muhatap olacak kuruluşun belirlenmesiyle ilgilidir. Bu üçlü ayrım yeni ilçe kurulması, tapu sınırı değiştirilmesi ya da bütün inşaatlara yeni ruhsat zorunluluğu getirilmesi anlamına gelmez. Görevlendirmenin idari düzenini ve kuruluşların merkez dışı bölgelere ilişkin tercihlerini etkiler.

Birinci bölge: Körfez ilçeleri

Balıkesir 1. bölge Ayvalık, Burhaniye, Edremit, Gömeç ve Havran ilçelerini kapsıyor. Bu tanım zeytinlik, turizm ve konut projelerinin yer aldığı körfez hattında bir kuruluşun hangi görevlendirme bölgesine ait olduğunu belirler. Ancak örneğin Ayvalık’taki bir proje ile Edremit’teki projenin imar koşullarını aynı hâle getirmez. Yapı denetim kuruluşunun merkezi bu ilçelerden birindeyse, 2. ve 3. bölgeler bakımından görev almak istememe tercihi gündeme gelebilir. Başvurunun hukuki sonucu tebliğin istisna hükümleri ve Bakanlığın başvuru işlemiyle birlikte değerlendirilir.

İkinci bölge: Altıeylül, Karesi ve iç kesimler

Balıkesir 2. bölge Altıeylül, Karesi, Balya, Bigadiç, Dursunbey, Kepsut, Savaştepe, Sındırgı, Susurluk ve İvrindi ilçelerinden oluşuyor. Merkez ilçelerle iç kesimdeki ilçelerin aynı bölgede sayılması, elektronik atama bakımından kuruluş merkezinin resmi adresini daha önemli hâle getirebilir. Ticari merkez veya fiilen hizmet verilen şantiye adresi üzerinden değil yayımlanmış ilçe listesine göre sınıflandırma yapılmalıdır. Yapı güvenliği, zemin etütleri ve ruhsat şartları için geçerli diğer mevzuatın ayrı olduğu unutulmamalıdır.

Üçüncü bölge: Bandırma, Erdek, Gönen, Manyas ve Marmara

Balıkesir 3. bölge Bandırma, Erdek, Gönen, Manyas ve Marmara ilçelerini kapsıyor. Metin Marmara ilçesini açıkça üçüncü bölgede sayar. Ada ve kıyı kesimlerindeki ulaşım veya lojistik koşulları uygulamada kuruluşların bölge dışı görevlendirmeye ilişkin tercihini etkileyebilir; fakat tebliğ bu gerekçelere göre bireysel otomatik muafiyet kurmuyor. Hukuki yol, merkezinin bulunduğu bölge dışındaki bir veya daha fazla bölgede görev almak istemeyen kuruluşun Bakanlığa dilekçeyle başvuru yapmasıdır. Hangi bölgelerin dışarıda tutulacağı dilekçede açıkça yazılmalıdır.

Üç bölge olması şirketler için neden önemli?

İki bölgeden oluşan illerde bir kuruluş için tek ‘diğer bölge’ bulunurken Balıkesir’de merkez dışındaki iki bölge gündeme gelebilir. Bu nedenle kuruluşun görevlendirme istemediği bölge veya bölgelerin dilekçesinde tereddütsüz gösterilmesi önem taşır. 1. bölge merkezli bir şirket 2. ve 3. bölgeyle, 2. bölge merkezli bir şirket 1. ve 3. bölgeyle, 3. bölge merkezli bir şirket 1. ve 2. bölgeyle ilgili tercihini değerlendirebilir. Düzenleme istisnalar dışında görev istememe imkânı sağlar; yeni bir ticari yetki lisansı oluşturmaz.

Bakanlığa dilekçe başvurusu ne sağlar?

Tebliğdeki 8/17 hükmüne göre kuruluş merkezinin bulunduğu bölge dışındaki bölgelerde görev almak istemeyen ve Bakanlığa dilekçeyle başvuran yapı denetim kuruluşlarına, yedinci ve sekizinci fıkralardaki istisna hâller saklı kalmak üzere, başka bölge veya bölgelerden görevlendirme yapılmaz. Başvuru yapılmadan bölge ayrımının kendiliğinden bütün dış görevlendirmeleri durdurduğunu varsaymak hatalıdır. Dilekçe kuruluş unvanını, merkez kaydını, ilgili bölgeleri ve talebin mevzuat dayanağını göstermelidir. Bakanlık sonucunun ve elektronik sistem kaydının takibi ayrı bir işlemdir.

Yedi iş günü şartının hukuki anlamı

Düzenleme, Bakanlığın görev almak istememe taleplerini en geç yedi iş gününde sonuçlandırmasını öngörür. Bu süre merkez dışı tercih dilekçesinin idari incelenmesine ilişkindir. Sürenin dolmasını bir yapı ruhsatının verilmesi veya şantiyenin denetime açılmasıyla eşitlemek doğru olmaz. Gün sayımı bakımından iş günü ve takvim günü ayrılır; resmî tatiller de değerlendirilir. Başvuru kayıt tarihi, evrak numarası ve idarenin verdiği cevap yazısı saklanmalı, uyuşmazlık halinde bu belgelerle kronoloji kurulmalıdır.

Yedinci ve sekizinci fıkraların istisna niteliği

Balıkesir’de de Antalya ve Kocaeli’nde olduğu gibi bölge dışı görevlendirme istememe tercihine istisna getirilmiştir. Tebliğin 8. maddesinin yedinci ve sekizinci fıkralarındaki durumlar bu tercihin dışında tutulmuştur. Bu nedenle dilekçede ‘kesinlikle hiçbir koşulda görev alamayız’ gibi katı bir ifade, mevzuattaki istisnalar dikkate alınmadan kullanıldığında yanlış beklenti doğurabilir. İdare istisna uyguladığını bildirirse dayanak fıkra ve somut görevlendirmenin şartları incelenmelidir. Uygulanabilir bütün tebliğ hükümlerini görmeden kesin sonuç veren kısa özetlere dayanılmamalıdır.

30 Kasım 2026 yürürlüğü ve geçişte dikkat

Tebliğ 30 Ekim 2026’da yayımlanmış, yayım tarihinden bir ay sonra yürürlüğe gireceği düzenlenmiştir. Bu nedenle yeni üçlü bölge rejiminin yürürlüğü 30 Kasım 2026’dır. Yapı denetim kuruluşu, inşaat sahibi ve idare arasında ortaya çıkabilecek tarih uyuşmazlıklarında görevlendirme emrinin veya tercih dilekçesinin hangi gün verildiği önem taşır. Ekim veya Kasım başında yapılmış bir sözleşmenin sırf yeni tebliğ yayımlandı diye kendiliğinden geçersiz olması sonucuna ulaşılamaz. Mevzuatın zaman bakımından uygulanması ayrıca araştırılır.

Yapı sahibinin sözleşmesine doğrudan etkisi var mı?

Yapı denetimi hizmet sözleşmesinin yapılması, kuruluşun atanması, yapının ruhsat durumu ve teknik denetimin yürütülmesi farklı hukuki işlemlerdir. Yeni Balıkesir bölge ayrımı bunların özellikle elektronik atama unsuruyla ilgilidir. Sözleşmenin feshi, denetim görevinin devri veya kuruluşun değişmesi doğrudan bu tebliğin üç bölge çizelgesinden çıkarılabilecek otomatik sonuçlar değildir. Yapı sahibi öncelikle projesinin 4708 sayılı Kanun kapsamını ve sistemde hangi kuruluşun görevlendirildiğini saptamalıdır. İdari işlem ve sözleşme belgeleri birlikte değerlendirilmelidir.

Ticaret ve sicil kayıtlarıyla bölge tespiti

Bir kuruluşun ticaret sicilindeki merkezi Bandırma’da olup Balıkesir merkezde proje yürütmesi mümkündür. Bölge tercihi bakımından kuruluş merkezinin ilgili düzenlemede hangi bölgeye düştüğü esas alınmalıdır. Bu örnekte Bandırma 3. bölgede, Altıeylül ve Karesi ise 2. bölgede gösterilir. Ticari yazışma adresi, şantiye ofisi veya başka bir irtibat adresi merkez kaydının yerini kendiliğinden almaz. Bu sebeple dilekçeye eklenen adres belgeleri ve elektronik sistemdeki kayıtların tutarlı olması önemlidir.

Hangi belgelerle dilekçe hazırlanmalı?

Şirket unvanı, resmi merkez adresi, yetki kaydı ve talebin hangi Balıkesir bölgesine ilişkin olduğu açık olmalıdır. 8/17 hükmü dayanak gösterilerek görev istenmeyen diğer bölge veya bölgeler yazılabilir. Bakanlığın kabul veya ret kararının ne zaman tebliğ edildiği kaydedilmelidir. Sistem ataması uyuşmazlık konusu olursa görev emrinin tarih ve numarası alınmalı, 8/7-8 istisna hükümleri incelenmelidir. Yapı sahibiyle sözleşme imzalanmışsa sözleşmedeki fesih, süre ve sorumluluk hükümleri ayrıca değerlendirilir.

Bölge görevlendirmesinde idari itiraz ihtimali

Yapı denetim kuruluşunun başvurusuna olumsuz cevap verilmesi, başvurunun sonuçlandırılmaması veya sistemde farklı bir atama yapılması halinde öncelikle işlemin açık hukuki dayanağı sorulmalıdır. 2577 sayılı Kanun kapsamında idari işlem ve yargı yolu koşullarını belirlemek için hangi kararın kesin ve yürütülebilir olduğu incelenir. İdareye dilekçe verilmiş olması, bütün diğer dava sürelerini otomatik olarak yeniden başlatmaz. İtiraz dilekçesinin eklerinde tebliğin yürürlük tarihi, kuruluş merkezini gösteren kayıt ve Bakanlık başvuru belgesi birlikte sunulmalıdır.

Sonuç: Balıkesir için öne çıkan fark

Balıkesir’de yeni üç bölgeli elektronik görevlendirme sistemi, 1. bölgedeki körfez ilçeleri, 2. bölgedeki merkez ve iç kesimler ile 3. bölgedeki Bandırma ve Marmara hattını birbirinden ayırıyor. Şirketlerin diğer bölgelerden görev almak istememe tercihi Bakanlığa dilekçeyle bildirilir, başvuru en geç yedi iş gününde sonuçlandırılır ve 8/7-8 istisnaları korunur. 30 Kasım 2026 yürürlük tarihinin doğru belirtilmesi, yatırımcıları ve kuruluşları eski ve yeni kuralları karıştırmaktan korur.

İlçelere göre resmi bölge tablosu

Üçüncü bölge nedeniyle iki ayrı dış bölge tercihi

Balıkesir’de 3. bölge merkezli bir kuruluşun 1. veya 2. bölgede görevlendirme istememesi, iki farklı seçenek içeren bir tercihtir. Diğer iki bölgede merkezli şirketler açısından da merkez dışındaki iki bölgenin hangilerinden görev alınmak istenmediği netleştirilmelidir. Tebliğ bölge veya bölgelerden görevlendirilmemeyi açıkça düzenlediğinden dilekçe içinde kapsamın belirlenmesi önem taşır. Ancak her bir bölgenin ayrıca idari bir tüzel kişiliğe sahip olduğu veya bölge tercihiyle şirketin mesleki yetkisinin genişletildiği sonucuna varılamaz. Bu uygulama elektronik atama sisteminin bölge dışı görevlendirme düzenine ilişkindir. Dilekçenin kapsadığı bölgeler ile Bakanlığın cevabındaki ifadeler karşılaştırılmalıdır.

Edremit ile Bandırma arasındaki hukukî fark

Edremit 1. bölgede, Bandırma 3. bölgede sayılmaktadır. Her iki ilçede farklı yapı projeleri bulunabilse de yeni bölge ayrımı yapı ruhsatı şartlarının birbirinden farklı olmasının gerekçesi değildir. Düzenlemenin etkisi, kuruluş merkezlerinin bulunduğu bölgeye göre görev istememe dilekçesinin kapsamına ilişkindir. Örneğin Edremit’te merkezli bir şirketin Bandırma’dan yeni atama istemediğini bildirmesiyle, Bandırma’da kurulu şirketin Edremit görevlendirmesine ilişkin tercihi ayrı başvuru içerikleri olabilir. Bu varsayımsal örnekler, iki tarafın da kendi merkez bölgesini esas alması gerektiğini göstermek içindir. Gerçek atamanın hukuki durumu elektronik kayıt ve istisna maddeleri incelenerek belirlenir.

Karesi ve Altıeylül yatırımcılarının soruları

Balıkesir merkezde Karesi veya Altıeylül ilçesindeki bir yapı sahibi, 2. bölgede bulunan şantiye için 1. ya da 3. bölgede merkezli bir kuruluşun görevlendirilip görevlendirilemeyeceğini merak edebilir. Bölge sınıflandırması tek başına bütün çapraz atamaları her durumda yasaklamaz. Kuruluşun başvuruda bulunmuş olması, Bakanlığın değerlendirmesi ve 8. maddenin yedinci-sekizinci fıkra istisnaları birlikte önem taşır. Yapı sahibi ayrıca 4708 sayılı Kanuna tabi olma şartlarını ve elektronik görevlendirme usulünü incelemelidir. Sözleşme imzalandıktan sonra oluşan hizmet kusuru veya görev değişikliği uyuşmazlığı, bölge istememe dilekçesinden farklı normlarla değerlendirilebilir. Bu ayrım yatırımcıya doğru idari başvuru yolunu seçme imkânı verir.

Ada ilçeleri bakımından merkezin nerede olduğu

Tebliğ Marmara ilçesini açıkça 3. bölgeye yerleştirmiştir. Marmara ilçesindeki bir proje için denetim kuruluşunun ulaşım planı, personel temini ve teknik faaliyetleri pratik önem taşısa da bölge sınıflandırması bunları ayrıca tanımlayan bir ulaşım veya izin yönetmeliği değildir. Kuruluşun merkezi hangi ilçedeyse bölge dışı atama tercihi buna göre yapılabilir. Aynı adreste çalışan personelin geçici bir ofis kullanması şirket merkezinin farklı bölgede tescil edildiği anlamına gelmeyebilir. Denetim hizmetinin fiilen nasıl yerine getirileceği, sözleşme ve 4708 sayılı Kanun yükümlülükleri içinde incelenir. Bölgeleme sorunu teknik hizmetin yeterliliğiyle karıştırılmamalıdır.

Başvurunun Bakanlık kaydına yansımasının izlenmesi

Kuruluş yedi iş günü içinde sonuçlandırılacak istememe dilekçesini verdiğinde evrak numarası, idarenin cevap tarihi ve elektronik görevlendirme kaydı birlikte tutulmalıdır. Yeni sistemde bölge sayısı üç olduğundan kararın birden fazla bölge bakımından farklı sonuç doğurup doğurmadığı da kontrol edilebilir. Başvurunun kapsamını değiştirmek isteyen kuruluşun yeni bir beyan yapması gerekip gerekmediği, yürürlükteki usul hükümleri ve idarenin açıklaması üzerinden değerlendirilmelidir. Sadece sözlü görüşmeye dayanılarak ‘talebimiz kabul edildi’ sonucunu kabul etmek yerine yazılı ve elektronik kayıt saklanmalıdır. İstisna görevlendirmesi söz konusuysa hangi norm ve hangi somut koşul nedeniyle uygulandığı da belgelendirilmelidir.

Bölge sistemi ile sözleşme sorumluluğunun ayrılması

Yapı denetim hizmet sözleşmesi, denetim kuruluşunun belirlenmesiyle bağlantılı olsa da kendi hak ve yükümlülüklerini barındırır. Yeni bölgeleme tebliği sözleşmeye aykırılık, inşaatın teknik denetimi veya ödeme uyuşmazlıklarının tamamını yeniden düzenlemiyor. Elektronik atama sürecinde görev yeri ile şirketin merkez bölgesi arasındaki ilişki sorgulanabilir; sözleşmenin ifasında ise denetim faaliyeti, süresi ve ilgili kanuni yükümlülükler önem kazanır. Bir inşaatın Balıkesir 1. bölgesinde bulunması, oradaki yapı sahibine sözleşmesini sebepsiz sona erdirme konusunda yeni ve sınırsız yetki vermez. Bu iki uyuşmazlık türünün ayrı ele alınması hukukî başvuruların hedefini netleştirir.

Üç bölge düzeninde örnek şirket merkezi değişikliği

Varsayımsal olarak merkezi Gönen’de bulunan bir kuruluşun daha sonra merkezini Karesi’ye taşıdığı düşünülürse, ilk kayıt 3. bölgeye, yeni adres ise 2. bölgeye karşılık gelir. Merkez değişikliğinin hukukî sonuçları yalnız yeni adresin fiilen kullanılmaya başlamasına dayanmaz; yetkili idareye bildirim ve elektronik kayıtların güncel olması da önemlidir. İlgili kuruluş önceden başka bölgelerde görev almak istemediğine dair dilekçe vermişse bu talebin yeni merkez kaydıyla ilişkisini ayrıca değerlendirmelidir. Bu örnek hayali olup bir kurumun fiilen yer değiştirdiği anlamına gelmez. Mevcut görevlerin sona ermesi veya yeni başvurunun gerekip gerekmediği somut mevzuata göre belirlenir.

Balıkesir’de kısım değil üç ayrı bölge kuralı

Antalya’daki 1-A ve 1-B kısımlarıyla Balıkesir’in üç bölgesi birbirine karıştırılmamalıdır. Balıkesir tebliğde 1., 2. ve 3. bölge olarak adlandırılmıştır; yeni fıkra herhangi bir bölgeyi A/B olarak ayırmaz. Bu nedenle Balıkesir için hazırlanan dilekçede resmi bölge numaraları kullanmak doğru hukuki nitelendirme sağlar. Ayrıca Kocaeli iki bölgeden oluşurken Balıkesir’de merkez dışında iki bölge bulunduğundan tercih kapsamının açık yazılması özellikle önemlidir.

Balıkesir için geçiş dönemi kontrolü

Ekim sonunda yapılan başvuru ile 30 Kasım sonrasında gerçekleşecek görevlendirmenin hukuki rejimi aynı olmayabilir. Bu nedenle şirketler yeni bölge sınıflandırmasını uygularken tebliğin yürürlük tarihini, mevcut görevlendirme belgelerini ve Bakanlık yanıtını birlikte incelemelidir. Bölge sınırlarının açıklanmış olması, eski sözleşme ve denetim işlemlerinin herhangi bir ek karar olmaksızın sona erdiği anlamına gelmez.

Sıkça sorulan sorular

Balıkesir kaç denetim bölgesine ayrıldı?

Üç bölgeye.

Edremit hangi bölgede?

Birinci bölgede.

Karesi hangi bölgede?

İkinci bölgede.

Bandırma hangi bölgede?

Üçüncü bölgede.

Marmara Adası hangi bölgede?

Marmara ilçesi tebliğde 3. bölgede sayılmıştır.

Bölge dışı görevlendirme istememek mümkün mü?

Bakanlığa dilekçeyle başvuran kuruluşlar için istisnalar saklı olmak üzere mümkündür.

Bakanlık kaç iş günü içinde yanıtlar?

En geç yedi iş günü içinde.

Ne zaman yürürlüğe giriyor?

30 Kasım 2026.

Mevcut sözleşme kendiliğinden feshedilir mi?

Bu tebliğ mevcut sözleşmelerin otomatik feshi sonucunu doğurmaz.

Dilekçe vermek mutlak muafiyet mi?

Hayır; 8. maddenin yedinci ve sekizinci fıkralarındaki istisnalar geçerlidir.

Balıkesir merkez hangi denetim bölgesinde?

Karesi ve Altıeylül ilçeleri 2. bölgededir.

Üç bölge olması üç yeni idari ilçe mi yaratıyor?

Hayır; yapı denetimi elektronik görevlendirmesine özgü sınıflandırmadır.

Resmî mevzuat ve ilgili okumalar

30 Ekim 2026 tarihli değişiklik tebliği (Resmî Gazete); Yapı denetim sözleşmesinin feshi; Yapı denetim kuruluşu seçimi ve 4708 sayılı Kanun.

Hukuki bilgilendirme: Yeni tebliğin görevlendirme kapsamı, mevcut sözleşme veya ruhsat işlemlerinin sona erdiği anlamına gelmez. İşlem tarihindeki uygulanabilir hükümler esas alınmalıdır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →