Birinci Haciz İhbarnamesine İtiraz Süresi Kaç Gündür? İİK m.89/1
Kısa ve net cevap: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.89/1 kapsamında üçüncü kişiye gönderilen birinci haciz ihbarnamesine itiraz süresi, tebliğden itibaren yedi gündür. Üçüncü kişi takip borçlusuna borcu bulunmadığını, takip borçlusuna ait mal veya hakkın elinde olmadığını ya da kanunda belirtilen şekilde borcun haciz ihbarnamesinden önce ödendiğini veya malın teslim edildiğini ileri sürecekse bu itirazını yedi gün içinde icra dairesine bildirmelidir. Süresinde itiraz edilmezse İİK m.89’un ikinci ve üçüncü haciz ihbarnamesi zinciri devreye girer ve üçüncü kişi bakımından ciddi malvarlığı sonuçları doğabilir.
Birinci haciz ihbarnamesi nedir?
İİK m.89, takip borçlusunun üçüncü kişilerde bulunan alacaklarını, haklarını ve taşınır mallarını haczetmek için özel bir yol düzenler. Takip borçlusunun banka hesabındaki para, müşterisinden olan alacağı, işveren nezdindeki belirli alacağı veya üçüncü kişinin elindeki malı bu mekanizmanın konusu olabilir.
İcra dairesi üçüncü kişiye birinci haciz ihbarnamesi göndererek takip borçlusuna olan borcun artık borçluya ödenmemesini, icra dairesine bildirim yapılmasını ve üçüncü kişinin elindeki mal/hak bakımından kanuni yükümlülüklere uymasını ister. Üçüncü kişi gerçekten borçlu değilse veya elinde takip borçlusuna ait mal yoksa bu durumu süresinde bildirmelidir.
Kanunun güncel resmî metnine Mevzuat Bilgi Sistemi – 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu üzerinden ulaşılabilir.
Haciz ihbarnamesi kime gönderilir?
Haciz ihbarnamesinin muhatabı takip borçlusu değil, takip borçlusuyla ekonomik veya hukuki ilişkisi bulunan üçüncü kişidir. Banka, işveren, kiracı, müşteri, iş sahibi, şirket, kamu kurumu veya borçlunun alacaklı olduğu başka bir kişi üçüncü kişi olabilir.
Örneğin A şirketi icra takip borçlusudur ve B şirketinden 300.000 TL mal satış alacağı vardır. Alacaklı, A’nın B’den olan alacağını haczettirmek istediğinde B şirketine İİK m.89 haciz ihbarnamesi gönderilebilir. B gerçekten A’ya borçlu değilse veya borç miktarı daha düşükse bunu yedi günlük sürede açıkça bildirmelidir.
Haciz ihbarnamesi, üçüncü kişiyi takip borçlusunun bütün borçlarından sorumlu yapan genel bir yazı değildir. Sorumluluk, ihbarnamenin konusu ve İİK m.89’daki usul zinciriyle sınırlıdır.
Yedi günlük itiraz süresi ne zaman başlar?
Birinci haciz ihbarnamesine itiraz süresi, ihbarnamenin üçüncü kişiye usulüne uygun tebliğ edildiği tarihten itibaren yedi gündür. İcra dosyasında haciz kararının verildiği tarih veya ihbarnamenin düzenlenme tarihi değil, üçüncü kişiye yapılan tebliğ esas alınır.
Tebligat gerçek kişiye, tüzel kişiye veya elektronik tebligat adresine yapılabilir. Şirketlere gönderilen ihbarnamelerde ticaret sicili adresi, yetkili elektronik tebligat adresi ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri birlikte incelenmelidir.
Üçüncü kişi ihbarnameyi UYAP veya kurum sisteminde önceden görmüş olsa bile kanuni süre hesabında usulüne uygun tebliğ kaydı önemlidir. Buna rağmen son günü beklemek yerine aynı gün muhasebe ve hukuk birimleriyle hesap kontrolü yapmak gerekir.
Birinci haciz ihbarnamesine hangi sebeplerle itiraz edilir?
İİK m.89/1 üçüncü kişiye, takip borçlusuna borcu olmadığı veya takip borçlusuna ait malın elinde bulunmadığı yönünde itiraz imkânı verir. Ayrıca borcun haciz ihbarnamesinin tebliğinden önce ödendiği, malın tüketildiği, kusuru olmaksızın telef olduğu veya borçluya teslim edildiği gibi kanunda öngörülen durumlar da bildirilir.
İtiraz gerçeğe uygun ve muhasebe kayıtlarıyla desteklenebilir nitelikte olmalıdır. “Her ihtimale karşı hiçbir borcumuz yoktur” şeklinde otomatik cevap, gerçekten mevcut olan borcu gizliyorsa üçüncü kişi bakımından ayrıca hukuki ve cezai risk yaratabilir.
Şirketler, ihbarnameyi aldığı anda cari hesap, sözleşme, faturalar, mahsup kayıtları, ödeme dekontları ve varsa teslim belgelerini kontrol etmelidir. Takip borçlusuyla karşılıklı alacak-borç ilişkisi varsa net bakiyenin nasıl belirlendiği açıkça gösterilmelidir.
Bankaya gelen haciz ihbarnamesinde ne olur?
Bankalar, müşterileri olan takip borçlusunun hesap ve alacakları bakımından üçüncü kişi konumundadır. Haciz ihbarnamesi bankanın ilgili sistemlerine ulaştığında mevcut hesap bakiyesi, bloke, rehin, takas ve bankanın kendi alacağı gibi hukuki durumlar değerlendirilir.
Banka, borçlunun hesabında para bulunmadığını veya ihbarname kapsamındaki alacağın mevcut olmadığını ileri sürecekse yedi günlük sürede cevap vermelidir. Mevcut bakiye bulunuyorsa haciz tutarıyla sınırlı işlem yapılır.
İİK m.89 ile doğrudan elektronik banka haczi aynı teknik işlem değildir; fakat her ikisi de borçlunun üçüncü kişi nezdindeki alacağının cebri icraya konu edilmesine hizmet eder. Kurumun aldığı yazının türü doğru tespit edilmelidir.
İşverene haciz ihbarnamesi gelirse ne yapılır?
İşveren, takip borçlusu işçinin ücret ve diğer hakları bakımından üçüncü kişi olabilir. Ancak ücret haczinde İİK m.83 ve İİK m.355-356 gibi özel hükümler de uygulanır. Bu nedenle işveren kendisine gelen belgenin m.89 haciz ihbarnamesi mi, maaş haczi müzekkeresi mi olduğunu ayırmalıdır.
İşçinin ücretinden yapılacak kesinti miktarı ile üçüncü kişinin m.89 kapsamındaki cevap yükümlülüğü aynı hukuki sorun değildir. Yanlış belge türüne göre cevap vermek işveren açısından sorumluluk doğurabilir.
Üçüncü kişinin borcu haciz ihbarnamesindeki tutardan azsa ne yapılır?
Üçüncü kişi takip borçlusuna tamamen borçsuz olmayabilir; ancak borç miktarı haciz ihbarnamesindeki takip tutarından daha düşük olabilir. Bu durumda gerçek borç miktarı açıkça bildirilmelidir. “Borcumuz yoktur” demek yerine örneğin “takip borçlusuna yalnız 80.000 TL borcumuz bulunmaktadır; bunun dışındaki kısma itiraz ediyoruz” şeklinde kayıt gerçeğe uygun olmalıdır.
Aynı şekilde üçüncü kişinin elinde borçluya ait belirli mal varsa malın niteliği ve miktarı bildirilmelidir. İİK m.89 sistemi, üçüncü kişinin gerçek durumunu icra dosyasına yansıtmasını amaçlar.
Karşılıklı borç ve alacakların takası ileri sürülecekse takas hakkının haciz ihbarnamesinden önce doğup doğmadığı, muacceliyet ve maddi hukuk şartları ayrıca değerlendirilmelidir.
Yedi gün içinde cevap verilmezse ne olur?
Birinci haciz ihbarnamesine yedi gün içinde itiraz edilmezse üçüncü kişi bakımından İİK m.89’un kanuni karinesi ve sonraki ihbarname aşaması devreye girer. Üçüncü kişi, ihbarnamede belirtilen borcun zimmetinde veya malın elinde bulunduğu kabulüyle ikinci haciz ihbarnamesi sürecine girer.
Bu aşamada “aslında borcum yoktu” demek mümkün olmakla birlikte kanun artık özel ve daha ağır bir usul öngörür. Bu nedenle ilk yedi günlük itiraz süresi üçüncü kişi bakımından son derece kritiktir.
Süreyi kaçırdıktan sonra doğrudan icra dairesine sıradan bir dilekçe vererek ilk ihbarnameye gecikmiş cevap vermek, kanundaki ikinci/üçüncü ihbarname sonuçlarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
İkinci haciz ihbarnamesi ne anlama gelir?
Birinci haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmeyen üçüncü kişiye İİK m.89 sistemi içinde ikinci haciz ihbarnamesi gönderilir. Bu ihbarname, ilk ihbarnameye itiraz edilmemesi nedeniyle borcun zimmetinde veya malın elinde sayıldığını üçüncü kişiye bildirir ve kanunda tanınan ikinci itiraz imkânını içerir.
İkinci haciz ihbarnamesi de ayrı bir tebligattır ve kendi süresi vardır. Üçüncü kişi bu belgeyi “ilk yazının tekrarı” olarak görmemeli, dosyayı yeniden ve derhal değerlendirmelidir.
İkinci ihbarnamenin içeriği, ilk ihbarnamede iddia edilen borç ve üçüncü kişinin gerçek hesap durumu birlikte incelenmelidir. Bu aşamada profesyonel hukuki yardım almak, üçüncü ihbarnameye ve menfi tespit riskine geçmeden önce önemlidir.
Üçüncü haciz ihbarnamesi ne anlama gelir?
İİK m.89 zincirinde ikinci ihbarnameye de süresinde itiraz edilmezse üçüncü kişiye üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilebilir. Kanun üçüncü kişiye, zimmetinde sayılan borcu ödemesi veya malı teslim etmesi ile menfi tespit yoluna başvurması bakımından özel bir süre ve usul öngörür.
Üçüncü haciz ihbarnamesi aşamasında uyuşmazlık artık ilk yedi günlük basit itiraz seviyesinden çıkmıştır. Üçüncü kişi kanunda öngörülen süre içinde menfi tespit davası açmayı ve dava açtığını icra dosyasına belgelendirmeyi değerlendirmelidir.
Bu aşamadaki süreler ve ödeme yükümlülüğü doğrudan üçüncü kişinin malvarlığını etkileyebildiği için ihbarname tebliğ edildiği gün dosya incelenmelidir.
Gerçeğe aykırı itirazın sonucu nedir?
Üçüncü kişi gerçekten takip borçlusuna borçlu olduğu veya malı elinde bulundurduğu hâlde gerçeğe aykırı biçimde itiraz ederse alacaklı İİK m.89’un özel hükümleri çerçevesinde üçüncü kişinin beyanının aksini ispat ederek tazminat ve cezai sonuçlar talep edebilir.
Bu nedenle amaç yalnız yedi günlük süreyi kurtarmak değildir; cevap doğru olmalıdır. Şirketlerde hukuk birimi ile muhasebenin birbirinden kopuk cevap vermesi ciddi risk yaratır. Cari hesap kesinleştirilmeden “borç yok” yazısı gönderilmemelidir.
Tersine gerçekten borç bulunmayan üçüncü kişi de sessiz kalmamalıdır. Doğru kayıtları bulunan kişi, süresinde ve açık itirazla m.89 zincirinin kendisi bakımından ilerlemesini önleyebilir.
Haciz ihbarnamesi usulsüz tebliğ edilmişse ne yapılır?
Tebliğ işlemi usulsüzse Tebligat Kanunu m.32’deki öğrenme tarihi kuralı ve icra mahkemesinde şikâyet yolu gündeme gelebilir. Üçüncü kişi ihbarnameyi gerçekte hangi tarihte öğrendiğini ve tebligatın neden usulsüz olduğunu belgelemelidir.
Şirketin eski adresine, yetkisiz kişiye veya mevzuata aykırı yöntemle yapılan tebligat ayrı ayrı incelenir. Elektronik tebligat yükümlüsü tüzel kişide UETS kayıtları özellikle önemlidir.
Usulsüzlük iddiası ileri sürülürken gerçek borç durumu da gecikmeden bildirilmelidir. Yalnız tebligat tartışmasına güvenip borca ilişkin hiçbir açıklama yapmamak ikinci bir risk yaratabilir.
Birinci haciz ihbarnamesine itiraz dilekçesinde ne yazılmalıdır?
Dilekçede icra müdürlüğü, dosya numarası, ihbarnamenin tebliğ tarihi, üçüncü kişinin kimlik veya ticaret unvanı, takip borçlusuyla hukuki ilişki ve itirazın kapsamı açıkça gösterilmelidir. “Borcumuz yoktur” deniyorsa bunun hangi hesap dönemine ve ilişkiye dayandığı mümkün olduğunca somutlaştırılmalıdır.
Kısmi borç varsa gerçek tutar yazılmalı; ödeme daha önce yapılmışsa dekont ve tarih belirtilmeli; mal daha önce teslim edilmişse teslim belgesi eklenmelidir. Şirket adına cevap veriliyorsa temsil yetkisi ve elektronik imza süreci kontrol edilmelidir.
Ödeme emrine genel itiraz süresi için İİK m.62 ödeme emrine itiraz rehberi ve itiraz sonrası alacaklının dava yolu için İİK m.67 itirazın iptali rehberi incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
Birinci haciz ihbarnamesine itiraz süresi kaç gündür?
İİK m.89/1 uyarınca tebliğden itibaren yedi gündür.
Haciz ihbarnamesi takip borçlusuna mı gelir?
Hayır. M.89 ihbarnamesinin muhatabı, takip borçlusuna borcu veya onun malı bulunduğu ileri sürülen üçüncü kişidir.
Borcum yoksa cevap vermem gerekir mi?
Evet. Borç bulunmadığı yedi gün içinde icra dairesine bildirilmelidir; sessizlik sonraki ihbarname zincirini doğurur.
Borcun yalnız bir kısmı varsa ne yazmalıyım?
Gerçek borç miktarı açıkça bildirilmeli ve kalan kısma itiraz edilmelidir.
Bankaya gelen 89/1 ihbarnamesinde banka ne yapar?
Borçlunun mevcut hesap ve alacak durumunu kontrol eder; bulunmayan veya sınırlı alacak bakımından süresinde cevap verir ve mevcut haczedilebilir tutar yönünden kanuna göre işlem yapar.
İşverene gelen her haciz yazısı İİK m.89 mudur?
Hayır. Maaş haczi müzekkeresi ve m.89 haciz ihbarnamesi farklı hukuki işlemlerdir; yazının türü kontrol edilmelidir.
Yedi gün geçirilirse doğrudan borçlu mu olurum?
Kanunun ikinci ve üçüncü haciz ihbarnamesi zinciri devreye girer ve sessizlik nedeniyle üçüncü kişi aleyhine ağır karine ve ödeme sonuçları oluşabilir.
İkinci haciz ihbarnamesi ilk yazının tekrarı mı?
Hayır. İlk ihbarnameye itiraz edilmemesinin kanuni sonucunu bildirir ve ayrı usul/süre içerir.
Gerçeğe aykırı itiraz yapılırsa ne olur?
Alacaklı kanundaki özel yol çerçevesinde beyanın aksini ispatlayarak üçüncü kişi aleyhine tazminat ve cezai sonuçlar talep edebilir.
Usulsüz tebligatta yedi gün nasıl hesaplanır?
Tebligat Kanunu m.32’deki öğrenme tarihi ve icra mahkemesi şikâyet usulü somut tebligata göre değerlendirilir.
Sonuç
İİK m.89/1’de üçüncü kişi için kritik süre yedi gündür. Birinci haciz ihbarnamesi alındığında takip borçlusuyla cari hesap, sözleşme, banka ve teslim kayıtları derhal kontrol edilmeli; borç veya mal bulunmuyorsa bu durum icra dairesine süresinde bildirilmelidir. Gerçek borç kısmi ise gerçek tutar açıklanmalıdır. Sessizlik ikinci ve üçüncü haciz ihbarnamesi zincirini doğurarak üçüncü kişinin kendi malvarlığını doğrudan riske sokabilir.
Av. Halil BAKIRCI — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu. İçerik 15 Eylül 2026 tarihindeki yürürlükteki mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
