Bisiklet ile Otomobil Kazası: Kusur ve Tazminat | KTK 66 ve 85 (2026)

Trafik Kazaları · Güncel kontrol: 15 Eylül 2026

Kısa ve net cevap

Bisiklet ile otomobilin karıştığı trafik kazasında kusur, “motorlu araç her zaman kusurludur” veya “bisikletli korunmasız olduğu için kusursuzdur” şeklinde otomatik belirlenmez. Bisiklet sürücüsü 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m.66 ve ilgili Yönetmelik hükümlerine uymak; motorlu araç sürücüsü ise hız, şerit, geçiş hakkı, manevra ve dikkat kurallarını yerine getirmek zorundadır. Bununla birlikte motorlu aracın işletilmesinden doğan bedensel ve eşya zararında KTK m.85 işletenin özel tehlike sorumluluğunu düzenler. Bisikletlinin kural ihlali kusur oranını ve tazminatı etkileyebilir; ancak KTK m.86’daki ağır kurtuluş şartları oluşmadıkça işletenin sorumluluğu sırf bisikletlinin kusuru nedeniyle kendiliğinden ortadan kalkmaz. Kaza; bisiklet yolu bulunup bulunmadığı, aracın bisikletliyi sollama/geçme biçimi, kavşak geçiş hakkı, hız, aydınlatma ve kamera verileriyle somut olarak incelenmelidir.

KTK m.66 Bisiklet Sürücülerine Hangi Kuralları Getirir?

KTK m.66 bisiklet, motorlu bisiklet ve elektrikli skuterlerin kullanımına ilişkin özel kurallar içerir. Bisiklet sürücüsünün taşıt yolunda diğer araçların güvenliğini tehlikeye düşürmeden, kendisi için ayrılmış bölüm varsa bu bölümü kullanarak seyretmesi gerekir. Bisiklet sürücüsü trafik işaretlerine, ışıklara, geçiş hakkı kurallarına ve genel trafik düzenine tabidir.

Bisiklet motorlu araç değildir; ancak karayolunu kullanan bir araçtır. Bu nedenle tek yön, kırmızı ışık, kavşak önceliği ve dönüş işaretleri gibi kurallar bisikletliyi de bağlar. Kazada kusur değerlendirmesi yapılırken bisikletlinin hangi yönden geldiği, bisiklet yolu veya şeridinin bulunup bulunmadığı ve trafik işaretlerinin ne emrettiği belirlenmelidir.

Bisikletlinin trafik kuralına aykırı davranması otomobil sürücüsünün dikkat yükümlülüğünü tümüyle kaldırmaz. Sürücü, özellikle bisikletlinin bulunduğu veya bulunmasının beklenebileceği yolda hızını ve yan mesafesini güvenli şekilde ayarlamak zorundadır.

Bisiklet Yolu veya Bisiklet Şeridi Varsa Kusur Nasıl Değişir?

Bisiklet yolu veya bisiklet şeridi, bisiklet trafiğini motorlu araçlardan ayırmak amacıyla düzenlenir. Yol işaretleri ve fiziksel düzen, hangi kullanıcının hangi alanı kullanacağını gösterir. Bisikletlinin kendisine ayrılmış yolu terk ederek motorlu taşıt şeridine girmesi için somut bir gerekçe bulunup bulunmadığı ve bu hareketin kazaya etkisi incelenir.

Aynı şekilde motorlu aracın bisiklet yoluna girmesi, park etmesi veya dönüş sırasında bisiklet şeridini kontrol etmeden kesmesi kusur doğurabilir. Özellikle sağa dönüş yapan otomobilin paralel bisiklet şeridinde düz ilerleyen bisikletliyi görmeden yolunu kesmesi sık rastlanan kaza tipidir. Burada dönüş ve manevra kuralları ile bisiklet yolundaki geçiş düzeni birlikte uygulanır.

Yol çizgilerinin silinmiş veya işaretlerin eksik olması hâlinde KTK m.13 uyarınca yol idaresinin trafik güvenliğini sağlama yükümlülüğü ayrıca gündeme gelebilir. Kusur sadece iki sürücü arasında paylaştırılmadan önce yol kusuru araştırılmalıdır.

Kavşakta Bisiklet ile Otomobil Çarpışması

Kavşak kazasında KTK m.57’deki geçiş hakkı kuralları uygulanır. Bisikletlinin veya otomobilin ana yol-tali yol ilişkisi, trafik ışığı, DUR/YOL VER levhası ve dönüş yönü incelenir. Bisiklet sürücüsünün sağdan geliyor olması her kavşakta otomatik öncelik sağlamaz; önce kavşağın hukuki niteliği belirlenmelidir.

Otomobil sağa veya sola dönerken bisikletlinin yolunu kesmişse KTK m.67’deki manevra yükümlülükleri önem taşır. Sürücü dönüşten önce çevresini kontrol etmeli, işaret vermeli ve manevrasını diğer yol kullanıcılarını tehlikeye sokmadan tamamlamalıdır.

Bisikletli kırmızı ışıkta kavşağa girmiş veya ters yönden gelmişse kendi açık ihlali vardır. Ancak otomobil sürücüsünün hız ve dikkat yükümlülüğü ayrıca incelenir. Kusur yüzdesi yalnız “kim kime çarptı” sorusuna göre değil, trafik kuralı ve önlenebilirlik üzerinden kurulmalıdır.

Otomobil Bisikletliyi Geçerken Kaza

Motorlu araç sürücüsü bisikletliyi geçerken yeterli yan açıklık bırakmalı, geçişi güvenli görüş mesafesinde ve karşı trafiği tehlikeye sokmadan tamamlamalıdır. KTK m.54 geçmenin temel şartlarını, m.46 şerit kullanımını ve m.52 hızı düzenler. Bisikletliye çok yakın geçilmesi, aracın aynasının veya yan bölümünün bisikletliye temas etmesi kusur bakımından önemlidir.

Bisikletlinin rüzgâr, yol çukuru veya denge nedeniyle sınırlı yana hareket yapabileceği öngörülebilir. Motorlu araç sürücüsünün bisikletliyi santimetrelerle geçmeye çalışması güvenli geçiş standardına uymaz. Geçiş için yeterli alan yoksa sürücü uygun noktaya kadar beklemelidir.

Bisikletlinin ani ve işaretsiz biçimde yolun ortasına yönelmesi iddia ediliyorsa kamera, hasar noktası ve tanıklar incelenir. “Bisikletli birden önüme kırdı” savunması teknik delille desteklenmelidir.

Gece Bisiklet Kazası ve Görünürlük

Gece ve yetersiz görüş koşullarında bisikletin mevzuata uygun aydınlatma ve görünürlük ekipmanını kullanması önemlidir. Karanlıkta ışık veya reflektör eksikliği, bisikletlinin fark edilmesini geciktirmişse kusur değerlendirmesine girebilir. Bununla birlikte motorlu araç sürücüsü de farlarının aydınlattığı mesafede durabilecek, görüşe uygun hızla seyretmek zorundadır.

Şehir içi aydınlatma, yolun karanlık bölümü, karşıdan gelen araç farları ve yağmur gibi koşullar sürücünün görüş mesafesini değiştirir. Bilirkişi, bisikletlinin hangi mesafeden görülmesinin mümkün olduğunu ve motorlu aracın o hızda durup duramayacağını değerlendirebilir.

Görünürlük kusuru otomatik olarak bisikletlinin tam kusurlu olması sonucunu doğurmaz. Motorlu aracın hızı, far sistemi, sürücünün dikkat durumu ve çarpışma geometrisi birlikte incelenir.

Bisikletlinin Kusuru Tazminatı Azaltır mı?

Bisikletli zarar görenin kazaya kusurlu katkısı varsa TBK m.52 uyarınca tazminatta indirim gündeme gelebilir. Örneğin kırmızı ışık ihlali, ters yönde seyir veya gece görünürlük tedbirlerini ihlal etme kaza ile doğrudan bağlantılıysa müterafik kusur değerlendirilir.

Ancak işletenin KTK m.85’teki sorumluluğu kusur sorumluluğundan farklıdır. İşletenin tamamen kurtulması için KTK m.86’daki şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir. Zarar görenin sıradan kusuru, işleteni otomatik olarak bütün sorumluluktan çıkarmaz.

Zarar görenin kusurunun tazminata etkisi yazımız bu ayrımı ayrıntılı açıklar.

Otomobil İşleteninin KTK m.85 Sorumluluğu

Motorlu aracın işletilmesi bir kişinin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zararına neden olursa KTK m.85 işletenin sorumluluğunu düzenler. Bisiklet kazasında otomobil sürücüsü ile işleten farklı kişiler olabilir. Ruhsat sahibi, uzun süreli kiracı veya fiilî işleten somut ilişkiye göre belirlenir.

İşleten sıfatını araç işleteni kimdir? rehberimiz açıklar. İşletenin sorumluluktan kurtulması için KTK m.86’daki ağır şartlar aranır; ayrıntı için KTK m.86 kurtuluş kanıtı yazımız incelenebilir.

Bisikletin motorlu araç olmaması, motorlu aracın üçüncü kişiye verdiği zararda KTK m.85’in uygulanmasını engellemez.

Bisiklet Kazasında Hangi Deliller Toplanmalı?

Bisiklet yolu, şerit çizgileri, kavşak işaretleri, trafik ışıkları ve araçların son konumu fotoğraflanmalıdır. Bisikletteki hasar ile otomobildeki temas noktası çarpışmanın yönünü gösterebilir. Bisikletin aydınlatma ve reflektör ekipmanı da gece kazasında kayıt altına alınmalıdır.

Belediye, işyeri, apartman ve araç içi kamera kayıtları hızla korunmalıdır. Bisikletçinin telefon veya spor uygulamasındaki GPS kaydı bazen hız ve güzergâh hakkında yardımcı veri sağlayabilir; bu kayıt tek başına kesin teknik delil olmasa da kamera ve olay yeri verileriyle birlikte kullanılabilir.

Yaralanmalı kazada kolluk tutanağı ve savcılık dosyasının yanı sıra tüm sağlık belgeleri korunmalıdır. Bisiklet ve kask gibi fiziksel deliller ağır kazada teknik inceleme tamamlanmadan atılmamalı veya onarılmamalıdır.

Bisikletlinin Bedensel Zararları ve Sigorta Başvurusu

Yaralanan bisikletli TBK m.54 kapsamında tedavi gideri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararları talep edebilir. KTK m.98 trafik kazası sağlık hizmet bedelleri için özel düzen getirir. Kalıcı zarar varsa mevzuata uygun sağlık kurulu raporu gerekir.

TBK m.56 koşulları oluşmuşsa manevi tazminat da talep edilebilir. Yaralanmalı trafik kazasında manevi tazminat rehberimiz bu talebi açıklar.

Zorunlu trafik sigortacısına dava veya tahkimden önce KTK m.97 uyarınca yazılı başvuru yapılmalıdır. Sigorta süreci için KTK m.97 başvuru rehberimiz kullanılabilir. Araç sigortasızsa Güvence Hesabı koşulları ayrıca değerlendirilir.

Bisiklet Kazasında Ceza Sorumluluğu

Motorlu araç sürücüsünün trafik kuralı ihlali sonucu bisikletli yaralanırsa TCK m.89 taksirle yaralama; ölüm meydana gelirse TCK m.85 taksirle öldürme hükümleri gündeme gelir. Bisiklet sürücüsünün de başka kişinin yaralanmasına veya ölümüne kusurlu davranışıyla neden olması hâlinde taksir hükümleri kendisi bakımından da uygulanabilir.

Ceza kusuru kişiseldir. KTK m.85 uyarınca işletenin özel hukuk sorumluluğu ile sürücünün ceza sorumluluğu birbirine karıştırılmamalıdır.

Adım Adım Kaza Sonrası

1. 112 ve kolluğa bildirim yapın.
2. Bisiklet yolu, kavşak, işaret ve araç konumlarını fotoğraflayın.
3. Kamera kayıtlarının korunmasını hemen isteyin.
4. Bisiklet, kask ve hasarlı parçaları teknik inceleme bitmeden muhafaza edin.
5. Tedavi ve gelir kaybı belgelerini saklayın.
6. Kusur raporunu KTK m.66, m.57, m.67 ve olayın niteliğine göre denetleyin.
7. Sigortacıya KTK m.97 kapsamında yazılı başvuru yapın.
8. Kalıcı zarar varsa uygun maluliyet raporunu alın.

Sık Sorulan Sorular

1. Bisikletliye çarpan otomobil her zaman kusurlu mudur?

Hayır. Her iki tarafın trafik kuralları ve kazaya nedensel katkısı incelenir; otomobil işleteninin KTK m.85 sorumluluğu ayrıca değerlendirilir.

2. Bisiklet yolu varsa bisikletli kullanmak zorunda mı?

KTK m.66 ve ilgili trafik düzeni uyarınca kendisine ayrılmış yol veya şerit bulunduğunda kullanım yükümlülüğü somut yol işaretlerine göre değerlendirilir.

3. Bisikletli kırmızı ışıkta geçerse tazminat alamaz mı?

Kırmızı ışık ihlali kusur yaratabilir ve tazminatı azaltabilir; otomatik olarak bütün tazminat hakkını ortadan kaldırmaz.

4. Gece ışığı olmayan bisiklet kusurlu olur mu?

Görünürlük eksikliği kazaya etkiliyse kusura yansır; otomobil sürücüsünün görüşe uygun hız ve dikkat yükümlülüğü de incelenir.

5. Bisikletin hasarı istenir mi?

Bisiklet ve ekipmanda oluşan gerçek maddi zarar, kusur oranı ve sorumluluk şartlarına göre talep edilebilir.

6. Kask takmamak tazminatı azaltır mı?

Kask kullanım zorunluluğu ve yaralanmanın kaskla önlenebilirliği somut mevzuat ile tıbbi nedensellik üzerinden değerlendirilmelidir; otomatik indirim yapılmaz.

7. Trafik sigortası bisikletliyi karşılar mı?

Motorlu araç işleteninin sorumluluğu poliçe kapsamındaysa bedensel ve ilgili zararlar teminat limitleri içinde karşılanır.

8. Sigortaya başvuru şart mı?

Zorunlu trafik sigortacısına dava veya tahkimden önce KTK m.97 uyarınca yazılı başvuru gerekir.

9. Kamera yoksa kusur nasıl belirlenir?

Tutanak, hasar noktaları, yol çizgileri, tanık, GPS kayıtları ve bilirkişi incelemesi kullanılabilir.

10. Zamanaşımı ne kadar?

KTK m.109’daki özel trafik kazası zamanaşımı uygulanır; ceza gerektiren fiilde daha uzun süre ihtimali ayrıca incelenir.

Resmî Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi – KTK m.46, 52, 54, 57, 66, 67, 85, 86, 97, 98 ve 109
• Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı
• Karayolları Genel Müdürlüğü
• SEDDK
• Sigorta Tahkim Komisyonu

Somut olayda bisiklet yolunun varlığı, kavşak ve şerit düzeni, hız, görünürlük, kamera ve sağlık belgeleri birlikte incelenmelidir.