Aile Konutu Şerhinin Kaldırılması Dilekçesi | TMK 194 Word
Kısa ve net cevap: Aile konutu şerhi TMK m.194’teki evlilik birliği korumasıyla bağlantılıdır. Evlilik boşanma kararının kesinleşmesiyle sona erdiğinde taşınmaz aile konutu niteliğini kaybetmişse tapu kaydındaki aile konutu şerhinin terkin edilmesi istenir. Başvuruda kesinleşmiş boşanma kararı, tapu bilgileri, şerhin mevcut kaydı ve başvuranın sıfatı gösterilmelidir. Evlilik sürerken şerhin kaldırılması isteniyorsa yalnız “artık burada yaşamıyoruz” beyanıyla işlem yapılmamalı; aile konutu niteliğinin gerçekten sona erip ermediği ve eş rızası/mahkeme kararı gerekip gerekmediği somut olaya göre değerlendirilmelidir.
Aile Konutu Şerhi Neyi Korur?
TMK m.194, eşlerden birinin diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutuyla ilgili kira sözleşmesini feshetmesini, aile konutunu devretmesini veya konut üzerindeki hakları sınırlamasını engelleyen özel koruma getirir. Malik olmayan eş tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini tapu müdürlüğünden isteyebilir.
Şerh, aile konutunun hukuki niteliğini tapu sicilinde görünür hale getirir. Korumanın kaynağı yalnız şerh değildir; aile konutu niteliği kanundan doğar. Bununla birlikte sicildeki şerh işlem güvenliği bakımından önemlidir.
Bir Taşınmazın Aile Konutu Niteliği Ne Zaman Sona Erer?
Aile konutu, eşlerin aile yaşamının merkezi olarak sürekli biçimde birlikte kullandıkları konuttur. Evliliğin sona ermesi, konutun sürekli ve gerçek biçimde terk edilmesi veya aile yaşamının başka bir yerde kurulması gibi durumlar niteliği etkileyebilir. Ancak yalnız geçici ayrılık, iş seyahati veya boşanma davasının açılması tek başına her durumda aile konutu niteliğini sona erdirmez.
Şerhin terkini bakımından güvenli yol, aile konutu niteliğinin hangi hukuki olayla sona erdiğini belgelemektir. Boşanma kararı kesinleşmişse evlilik birliği sona erdiğinden şerhin dayandığı eş koruması da sona erer. Kesinleşme tarihi bu nedenle temel belgedir.
Boşanma Sonrası Şerh Nasıl Kaldırılır?
Boşanma kararının kesinleşmesiyle eşler arasındaki evlilik birliği sona erer. Tapudaki aile konutu şerhi eski evlilik ilişkisine dayanıyorsa kesinleşmiş ilam ve tapu kaydıyla terkin başvurusu yapılır. Kararın yalnız duruşmada verilmiş olması yeterli değildir; kesinleşme durumu doğrulanmalıdır.
Tapu müdürlüğüne sunulacak dilekçede taşınmazın ili, ilçesi, mahallesi, ada, parsel ve bağımsız bölüm bilgisi açık yazılır. Şerhin tarih ve yevmiye bilgisi biliniyorsa eklenir. Başvuran malik veya ilgilinin kimliği ve hukuki sıfatı gösterilir.
Evlilik Devam Ederken Şerh Kaldırılabilir mi?
Evlilik sürerken aile konutu koruması devam edebilir. Bu nedenle şerhin tek taraflı kaldırılması talebinde konutun artık aile konutu olmadığı veya terkin için gerekli rızanın/kararın bulunduğu ortaya konulmalıdır. Eşlerin fiilen ayrı yaşaması her durumda otomatik terkin sonucu doğurmaz.
Örneğin konut satılmış ve aile sürekli olarak başka konuta taşınmışsa eski taşınmazın aile konutu niteliği sonlanmış olabilir. Buna karşılık eşlerden birinin diğerini ortak konuttan çıkarması veya geçici ayrı yaşam, korumayı ortadan kaldırmak için kullanılamaz. Uyuşmazlık varsa mahkeme kararı gerekebilir.
Hangi Belgeler Hazırlanmalıdır?
Kimlik belgesi, güncel tapu kaydı, kesinleşme şerhli boşanma kararı veya aile konutu niteliğinin sona erdiğini gösteren diğer hukuki belge, varsa eşin rızası veya mahkeme kararı temel belgelerdir. Tapu müdürlüğü işlem türüne göre elektronik sistemde ek belge isteyebilir.
Boşanma yabancı mahkeme kararıyla gerçekleşmişse yabancı kararın Türkiye’de nüfus ve hukuk düzeninde sonuç doğurabilmesi için tanıma/tescil durumunun tamamlanmış olması gerekir. Yabancı kararın yalnız tercümesinin sunulması her durumda yeterli değildir.
Tapu Müdürlüğüne Başvuru Nasıl Yapılır?
Başvuru taşınmazın tapu kaydı esas alınarak yapılır. Web Tapu veya tapu müdürlüğü kanalları üzerinden işlem türü seçilir; gerekli belgeler ibraz edilir. Dilekçedeki taşınmaz bilgileri resmi tapu kaydıyla birebir uyumlu olmalıdır.
Terkin talebinin sebebi “boşandık” şeklinde bırakılmamalı; boşanma kararının mahkemesi, esas-karar bilgisi, kesinleşme tarihi ve şerhin terkin edilmesi istenen taşınmaz açıkça belirtilmelidir. Böylece talebin hukuki dayanağı ve konusu tereddütsüz anlaşılır.
Tapu Müdürlüğü Terkin Talebini Reddederse Ne Yapılır?
Ret işleminin yazılı gerekçesi alınmalıdır. Sorun eksik kesinleşme belgesi, yanlış taşınmaz bilgisi veya işlem yetkisi gibi tamamlanabilir bir eksiklikse önce bu eksiklik giderilir. Ret hukuki uyuşmazlığa dayanıyorsa tapu sicili ve aile hukuku hükümleri çerçevesinde idari veya yargısal başvuru yolu somut işlemin niteliğine göre belirlenir.
Yazılı karar olmadan yalnız sözlü bilgiye dayanarak başvuru süresi hesaplanmamalıdır. Resmi işlem ve tebliğ tarihi saklanmalıdır.
Şerh Varken Üçüncü Kişiye Devir Yapılmışsa Ne Olur?
Aile konutu üzerinde eş rızası bulunmadan yapılmış devirler ayrı bir tapu iptal ve tescil uyuşmazlığı doğurabilir. Şerhin kaldırılması başvurusu, geçmişteki devir işleminin geçerliliğini otomatik olarak çözmez. Devrin tarihi, şerh durumu, üçüncü kişinin sicile güveni ve TMK m.1023-1025 hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Mevcut uyuşmazlık yalnız artık gereksiz hale gelen şerhin terkiniyse, dilekçe geçmiş devir tartışmalarıyla gereksiz biçimde genişletilmemelidir. Talep tek ve açık tutulmalıdır.
Başvuru Öncesi Kontrol Listesi
Boşanma kararının kesinleşme tarihi, nüfus kaydının güncellenmesi, tapu bilgileri, şerhin tarih/yevmiye numarası, başvuranın malik veya ilgili sıfatı ve yabancı karar varsa Türkiye’de tanınma durumu birlikte kontrol edilmelidir. Aile konutu niteliğinin evlilik sürerken sona erdiği iddia ediliyorsa yeni yerleşim ve eş rızası/mahkeme kararı ayrıca belgelenmelidir.
Word dilekçesindeki köşeli parantezler resmi kayıttaki bilgilerle doldurulmalı; tahmine dayalı ada-parsel veya karar numarası kullanılmamalıdır.
Aile Konutu Şerhinin Kaldırılması Dilekçesi Word
Word (.docx) dosyası, aşağıdaki tam dilekçe metninden oluşturulur ve cihazınıza indirilir.
[TAŞINMAZIN KAYITLI OLDUĞU] TAPU MÜDÜRLÜĞÜNE
BAŞVURAN: [AD SOYAD, T.C. KİMLİK NO, ADRES]
TAŞINMAZ: [İL/İLÇE/MAHALLE, ADA, PARSEL, BAĞIMSIZ BÖLÜM]
KONU: Tapu kaydındaki aile konutu şerhinin TMK m.194 kapsamındaki hukuki sebebin sona ermesi nedeniyle terkin edilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Belirtilen taşınmazın tapu kaydında [TARİH/YEVMİYE] bilgili aile konutu şerhi bulunmaktadır.
2. Başvuran ile eski eşi [MAHKEME, ESAS/KARAR] sayılı ilamla boşanmıştır.
3. Boşanma kararı [KESİNLEŞME TARİHİ] tarihinde kesinleşmiş ve evlilik birliği sona ermiştir.
4. Aile konutu şerhinin dayandığı evlilik ilişkisi sona erdiğinden tapu kaydındaki şerhin terkinini talep ederim.
AYRINTILI BOŞANMA, KESİNLEŞME VE TAPU KAYDI AÇIKLAMALARI
5. Taşınmaz [İL / İLÇE / MAHALLE / ADA / PARSEL / BAĞIMSIZ BÖLÜM] bilgileriyle güncel tapu kaydından aynen tanımlanmalı; aile konutu şerhinin tesis tarihi ve yevmiye numarası [ŞERH BİLGİLERİ] olarak gösterilmelidir.
6. Boşanma ilamının yalnız karar tarihi değil, kesinleşme tarihi esas alınmalıdır. Kesinleşme şerhli karar, nüfus kaydı ve güncel tapu kaydı birlikte başvuruya eklenmelidir.
7. TMK m.194’teki aile konutu korumasının dayandığı evlilik birliği sona erdiğinden terkin talebi yalnız ilgili aile konutu şerhine yöneltilmelidir. Tapudaki haciz, ipotek, ihtiyati tedbir veya başka takyidatlar bu başvurunun konusu değildir.
8. İlk aşama tapu müdürlüğüne yapılan terkin başvurusudur; bu örnek doğrudan mahkeme dilekçesine çevrilmemiştir. Tapu müdürlüğünün yazılı ret işlemi doğarsa ret gerekçesi ve tebliğ tarihi esas alınarak somut uyuşmazlığa uygun ayrı idari/yargısal başvuru hazırlanmalıdır.
9. Yabancı mahkeme boşanma kararı söz konusuysa kararın Türkiye’de hukuki sonuç doğurma ve nüfusa işlenme durumu tamamlanmadan yalnız yabancı karar tercümesine dayanılarak terkin talebi kurulmaz.
EKLER
Kesinleşme şerhli boşanma kararı, kimlik ve işlem için gereken diğer belgeler.
SONUÇ VE TALEP
Yukarıda kayıt bilgileri belirtilen taşınmaz üzerindeki aile konutu şerhinin terkin edilmesini arz ederim.
[TARİH] — Başvuran [AD SOYAD] — [İMZA]
ÖRNEK METNİ HAZIRLAYAN: Av. Halil BAKIRCI — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanma davası açılınca şerh otomatik kalkar mı?
Hayır. Davanın açılması evliliği sona erdirmez; boşanma kararının kesinleşmesi önemlidir.
Boşanma kesinleşince aile konutu şerhi kaldırılabilir mi?
Evlilik sona ermiş ve şerhin hukuki dayanağı kalmamışsa terkin başvurusu yapılır.
Kesinleşmemiş karar yeterli mi?
Boşanmanın hukuki sonuçlarının doğması bakımından kesinleşme durumu kontrol edilmelidir.
Evlilik sürerken şerh kaldırılır mı?
Aile konutu niteliğinin sona ermesi, eş rızası veya gerekli mahkeme kararı somut olaya göre değerlendirilir.
Şerh mülkiyet hakkı verir mi?
Hayır. Şerh aile konutu korumasını sicilde görünür kılar; malik olmayan eşi malik yapmaz.
Yabancı boşanma kararıyla terkin yapılır mı?
Kararın Türkiye’de hukuki sonuç doğurma ve nüfusa işlenme durumu önce tamamlanmalıdır.
Tapu bilgileri nasıl yazılmalı?
Güncel resmi tapu kaydındaki il, ilçe, mahalle, ada, parsel ve bağımsız bölüm bilgileri kullanılmalıdır.
Ret olursa ne yapılır?
Yazılı gerekçe alınır; eksiklik giderilir veya işlemin niteliğine göre uygun başvuru/yargı yolu değerlendirilir.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Bu içerik 10 Eylül 2026 tarihinde TMK m.194, tapu sicili hükümleri ve boşanmanın kesinleşme sonuçları esas alınarak Av. Halil Bakırcı tarafından terkin sebebi, belge ve başvuru metni yönünden gözden geçirilmiştir.
Resmî Kaynaklar ve İlgili Rehberler
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
