Elektrik piyasası, EPDK mevzuatı, lisans, bağlantı, depolama, toplayıcılık, dağıtım ve enerji tüketici uyuşmazlıklarına ilişkin güncel hukuk rehberleri.
4646 m.11 doğal gaz piyasasında bağlantı, iletim ve depolama, toptan satış ve perakende satış tarife alanlarını düzenler. Tarifenin niteliğine göre EPDK tarafından belirlenen usul ve esaslar, Kurul kararları ve lisans hükümleri uygulanır; tüm bedeller tek bir serbest fiyat rejimine tabi değildir.
Hayır. İç tesisatın projelendirilmesi ve yapımı sertifika sahibi firmalara yaptırılmalıdır. Proje dağıtım şirketince onaylanmadan ve gerekli sigorta belgeleri sunulmadan yapım süreci başlatılamaz; tamamlanan tesisat dağıtım şirketince kontrol ve test edilir, uygun bulunursa tutanakla işletmeye alınır.
4646 m.5 uyarınca doğal gazla ilgili yapım ve hizmet faaliyetleri sertifikasız yürütülemez. Fizibilite, etüt, proje, müşavirlik, kontrol, denetim; tesis yapımı ile servis, bakım ve onarım gibi faaliyetler ilgili sertifika rejimine tabidir. İç tesisat ve servis hatları bakımından dağıtım şirketlerince yetkilendirilen sertifika sistemi ayrıca uygulanır.
Doğal gaz ihracatı EPDK ihracat lisansına tabidir. Başvuru sahibi teknik ve ekonomik yeterliliğini, ihracat yapılacak ülke ve taşıma yöntemini, ihracatın sistem işleyişini ve Türkiye’nin doğal gaz ihtiyacını aksatmayacağını gösteren bilgi ve belgeleri sunmalıdır. Lisans alınmadan ihracat faaliyeti yürütülemez.
Doğal gazın yüksek basınçlı iletim sistemi üzerinden taşınması lisansa tabi bir piyasa faaliyetidir. İletim lisansı, lisans sahibine lisans belgesindeki sistem ve koşullar çerçevesinde iletim faaliyeti yürütme yetkisi verir. Şebeke işletimi, bağlantı, taşıma, dengeleme ve kapasite süreçleri ayrıca İletim Şebekesi İşleyiş Yönetmeliği ve ilgili şebeke düzenlemelerine tabidir.
Doğal gaz depolama faaliyeti EPDK lisansına tabidir. Depolama lisansı; lisans belgesinde tanımlanan tesis ve kapasite çerçevesinde yer altı veya LNG depolama faaliyetinin yürütülmesine izin verir. Depolama tesisi kullanımı ayrıca ilgili temel kullanım usul ve esasları, teknik düzenlemeler ve EPDK kararları çerçevesinde yönetilir.
CNG lisansı, doğal gazın sıkıştırılması, özel araçlarla taşınması, gerektiğinde basıncının düşürülmesi ve şebekenin ulaşmadığı yerlere arzı gibi sıkıştırılmış doğal gaz faaliyetleri için verilen EPDK lisansıdır. CNG faaliyeti lisanssız yürütülemez; tesis, ekipman, taşıma ve güvenlik şartları ilgili doğal gaz mevzuatına uygun olmalıdır.
Toptan satış lisansı, lisans sahibinin mevzuat ve lisans şartları çerçevesinde ithalatçı, ihracatçı, serbest tüketici, dağıtım şirketi ve diğer lisanslı taraflarla doğal gaz satış ilişkileri kurmasına imkân verir. Ancak toptan satış lisansı ithalat yetkisi vermez; doğal gaz ithalatı ayrıca ithalat lisansına tabidir. Kanundaki piyasa payı ve kapasite yükümlülükleri ayrıca uygulanır.
Evet. Geçici madde hükümleri saklı kalmak üzere şehir içi doğal gaz dağıtım lisansı almaya hak kazanacak şirket EPDK tarafından açılan ihale ile belirlenir. İhale Kurul kararıyla yapılır; şehir, lisans süresi, serbest tüketici limiti, abone bağlantı bedeli ile geçici ve kesin teminat gibi temel unsurlar ihale karar ve dokümanlarında belirlenir.
Evet. Dağıtım lisansı sahibi doğal gaz alımlarını en ekonomik kaynaktan yapmak ve gerektiğinde bunu EPDK’ya kanıtlamak zorundadır. 4646 m.11 ayrıca dağıtım şirketlerinin en ucuz kaynaktan gaz temin ettiklerini, verimli ve güvenli işletmecilik yaptıklarını ispat yükümlülüğü altında olduğunu açıkça düzenler.
Kural olarak hayır. 4646 m.7/d uyarınca dağıtım şirketlerinin bir yıl içinde dağıtacakları gazın en fazla yüzde 50’sini bir tüzel kişiden satın almaları esastır. EPDK, rekabet ortamını dikkate alarak bu oranı artırabilir veya azaltabilir.
Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliği m.7 uyarınca doğal gaz piyasası lisansları bir defada en az 10, en fazla 30 yıllık süre için verilir. Lisans süresi EPDK tarafından verilen lisans belgesinde yer alır; süresiz doğal gaz piyasası lisansı yoktur. Lisans türü ve faaliyetin kapsamı 4646 sayılı Kanun ile Lisans Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre ayrıca belirlenir.