Cinsel Saldırı Suçu ve Cezası: TCK 102, Şikâyet ve Deliller
Cinsel saldırı suçu, cinsel davranışlarla kişinin vücut dokunulmazlığının ihlalidir; TCK m.102’de düzenlenir. Temel hâlde 5–10 yıl, sarkıntılık düzeyinde kalan davranışta 2–5 yıl hapis öngörülür. Vücuda organ veya başka bir cisim sokulması hâlinde ceza 12 yıldan az olamaz. Uygulanacak fıkra, rıza ve deliller somut olay üzerinden belirlenir.
İçerik güncellemesi: 28 Eylül 2026
Devam eden tehlike veya acil yardım ihtiyacında 112’ye başvurun. Sağlık ve güvenlik ihtiyacını hukuki görüşme veya belge hazırlığı için ertelemeyin.
Cinsel saldırı, taciz ve çocukların cinsel istismarı aynı mı?
Bu suçlar farklı kanun maddelerinde düzenlenir. TCK m.102’de cinsel davranışla vücut dokunulmazlığına müdahale; m.105’te cinsel taciz; çocuklar yönünden ise m.103 ve olayın özelliklerine göre diğer özel hükümler değerlendirilir. Gündelik dilde kullanılan tek bir isim, hukuki nitelendirme için yeterli değildir.
Mağdurun olay tarihindeki yaşı, davranışın niteliği, vücuda temas ve diğer koşullar ayrı ayrı belirlenmelidir. Çocuklara ilişkin dosyada yetişkin mağdur için hazırlanan şikâyet ve rıza açıklamalarını doğrudan uygulamayın.
TCK 102 ceza tablosu
| Hüküm | Durum | Kanuni ceza |
|---|---|---|
| 102/1 | Temel cinsel saldırı | 5–10 yıl hapis |
| 102/1, ikinci cümle | Sarkıntılık düzeyinde kalan davranış | 2–5 yıl hapis |
| 102/2 | Vücuda organ veya sair cisim sokulması | En az 12 yıl hapis |
| 102/3 | Kanunda sayılan nitelikli hâller | İlgili fıkraya göre ceza yarı oranında artırılır |
| 102/5 | Suç sonucunda bitkisel hayat veya ölüm | Ağırlaştırılmış müebbet hapis |
Bu tablo mahkemenin belirli bir dosyada vereceği sonuç ceza değildir. Olayın tarihi, uygulanacak hüküm, nitelikli hâller ve diğer kanuni hükümler birlikte incelenir. Eski kanun metinlerindeki ceza aralıkları güncel düzenlemeyle karıştırılmamalıdır.
Sarkıntılık ile temel cinsel saldırı nasıl ayrılır?
Davranışın süresi, yoğunluğu, devamı ve olayın bütünlüğü değerlendirilir. Yalnız “kısa sürdü” denmesi hukuki nitelendirmeyi kendiliğinden çözmez. Aynı şekilde kullanılan gündelik suç adı da hangi fıkranın uygulanacağını belirlemez.
İfade tutanağında olayın ne zaman, nerede ve nasıl gerçekleştiğinin kişinin kendi anlatımıyla açıkça kayda geçmesi önemlidir. Bilinmeyen ayrıntılar tahminle doldurulmamalı; doğrudan hatırlanan olay ile sonradan öğrenilen bilgi ayrılmalıdır.
Rıza incelemesinde nelere bakılır?
Rıza belirli davranış ve olay bakımından değerlendirilir. Daha önceki ilişki, evlilik veya tarafların birbirini tanıması, sonraki her cinsel davranışa sınırsız rıza anlamına gelmez. Korku, tehdit, bilinç durumu ve kişinin kendini savunabilme imkânı olayın koşullarıyla birlikte incelenir.
Fiziksel direnç gösterilmemesini tek başına rıza kabul etmek doğru değildir. Buna karşılık ceza yargılamasında suçun unsurları hukuka uygun delillerle ortaya konulmalı; şüpheli veya sanığın masumiyet karinesi ve savunma hakkı korunmalıdır.
Cezayı artıran nitelikli hâller nelerdir?
TCK m.102/3; kendisini beden veya ruh bakımından savunamayacak kişiye karşı işleme, kamu görevi veya vesayet ya da hizmet ilişkisinin nüfuzunu kötüye kullanma, kanunda sayılan hısımlık ve aile ilişkileri, silahla veya birden fazla kişiyle birlikte işleme gibi durumları düzenler. Toplu yaşama zorunluluğu bulunan ortamın sağladığı kolaylıktan yararlanma da maddede yer alır.
Bir sıfat veya ilişkinin bulunması ile o nitelikli hâlin bütün şartlarının gerçekleşmesi ayrı konulardır. İddianamedeki bent ve onu destekleyen somut olay açıkça gösterilmelidir. Ağır neticeli kasten yaralamada m.102/4 uyarınca ayrıca yaralama hükümleri gündeme gelebilir.
Cinsel saldırı şikâyete bağlı mı, süre ne kadar?
M.102/1’deki temel düzenleme şikâyete bağlıdır. M.102/2 bakımından eşe karşı işlenme için özel şikâyet koşulu bulunur. Nitelikli hâllerin etkisi ve olayda uygulanan fıkra incelenmeden bütün cinsel saldırı dosyaları için tek cevap verilemez.
Şikâyete bağlı hâllerde TCK m.73’teki altı aylık süre, fiil ve failin öğrenilmesi dikkate alınarak değerlendirilir. Şikâyete bağlı olmayan hâllerde aynı süreyi başvuru için genel engel gibi kullanmayın. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar uzlaştırma kapsamında değildir.
Başvuru sırasında hangi deliller önem taşır?
- Olay anlatımı ve tarih sırası; yaklaşık olduğu bilinen saatler ayrıca belirtilmelidir.
- Varsa sağlık başvurusu, adli muayene ve uzman inceleme kayıtları.
- Kamera konumu, tanık bilgisi ve olayla bağlantısı.
- Mesaj, arama ve diğer dijital kayıtların tam bağlamı ve aidiyeti.
- Başvuruların, tutanakların ve koruyucu tedbir kararlarının örnekleri.
Hiçbir delil türü bütün dosyalarda zorunlu tek kanıt değildir. Raporda bulgu bulunmaması veya başvurunun gecikmesi tek başına olayın gerçekleşmediğini göstermez; mevcut deliller birlikte değerlendirilir. Aynı şekilde bir beyan veya ekran görüntüsü hakkında da bağlamdan kopuk kesin sonuç verilmemelidir.
Kişisel kayıtları değiştirmeden saklayın; hukuka uygun biçimde dosyaya sunulmasını sağlayın. Mağdurun kimliğini veya hassas belgeleri sosyal medyada yayımlamak delili koruma yöntemi değildir. Başvuru ve tutanak süreci için ifade vermeden önce bilinmesi gerekenler yazısını inceleyebilirsiniz.
Mağdur vekili ile şüphelinin müdafii nasıl ayrılır?
Cinsel saldırı dosyasında vekili bulunmayan mağdur veya şikâyetçi, CMK m.234 uyarınca barodan avukat görevlendirilmesini isteyebilir. Aynı maddenin ikinci fıkrasındaki yaş ve kişisel durum koşullarında, vekil bulunmuyorsa talep aranmadan görevlendirme yapılır.
Şüpheli veya sanığın avukatı ise müdafidir. CMK m.150/1’de isteğe bağlı, m.150/2–3’te zorunlu görevlendirme koşulları düzenlenir. Ceza eşiği “alt sınırı beş yıldan fazla”dır; “beş yıl ve üzeri” ile aynı değildir. TCK m.102/2’deki en az on iki yıllık ceza bu eşik bakımından ayrıca dikkate alınır. Mağdur vekili ile müdafi aynı tarafı temsil etmez.
Şikâyetçi ve şüpheli açısından süreç nasıl ilerler?
Savcılık soruşturmasında beyanlar ve deliller toplanır. Yeterli şüphe oluşması hâlinde iddianame, oluşmaması veya kovuşturma olanağı bulunmaması hâlinde KYOK değerlendirilir. Kamu davasının açılması tek başına suçluluğun karara bağlandığı anlamına gelmez.
Şikâyetçi dosya ve delil taleplerini; şüpheli veya sanık ise isnadı, müdafi yardımını ve lehine delilleri somut belgeler üzerinden değerlendirebilir. KYOK verilmişse KYOK ve itiraz rehberindeki süre ve özel koşullar incelenmelidir.
Sık sorulan sorular
Evlilik içinde cinsel saldırı olabilir mi?
Evlilik sınırsız rıza oluşturmaz. Kanunda eşe karşı işlenme bakımından ayrıca şikâyet düzenlemesi vardır.
Şikâyetten vazgeçme her davayı düşürür mü?
Hayır. Uygulanan fıkra, nitelikli hâl ve soruşturmanın şikâyete bağlı olup olmadığı belirlenmelidir.
Her dosyada kamera veya tanık bulunması şart mı?
Hayır. Deliller dosyanın özellikleri içinde değerlendirilir; tek bir kanıt türünün yokluğu otomatik sonuç doğurmaz.
Hukuki kaynaklar
- Güncel Türk Ceza Kanunu: m.102 cinsel saldırı ve m.73 şikâyet.
- 6545 sayılı Kanun m.58: TCK m.102 düzenlemesi.
- CMK: m.150 müdafi, m.234 mağdur hakları ve m.253 uzlaştırma istisnası.
Hukuki değerlendirme için görüşme
Görüşmede dosyanın hangi aşamada olduğunu, varsa başvuru veya tebliğ tarihini belirtin. Hassas belgeler için önce uygun paylaşım yöntemini kararlaştırın.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu: +90 552 224 43 66 · İletişim ve randevu bilgileri
Genel hukuki bilgilendirmedir. Somut belgelerin ve olay tarihinde uygulanacak mevzuatın incelenmesi gerekir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
