Kadına Karşı Kasten Yaralama Mağduru Barodan Avukat İsteyebilir mi? CMK 234
Kısa ve net cevap: CMK m.234/1-a-(5), kadına karşı işlenen kasten yaralama suçunda mağdur veya şikâyetçinin baro tarafından kendisine avukat görevlendirilmesini isteme hakkını açıkça tanır. Bu hak için failin eş, eski eş veya aile üyesi olması şart değildir; kanun metni mağdurun kadın olması ve soruşturmanın kasten yaralama suçu bakımından yürütülmesini esas alır. Maddi yetersizlik belgesi aranmaz.
Özet: Kadına karşı kasten yaralama mağduru ücretsiz avukat isteyebilir mi?
Evet. CMK m.234/1-a-(5)’te “kadına karşı işlenen kasten yaralama” özel olarak sayılmıştır. Bu nedenle suçun kanuni alt sınırı beş yıldan fazla olmasa bile, kadın mağdur barodan vekil görevlendirilmesini isteyebilir. Kanunun özel suç listesi ile “alt sınırı beş yıldan fazla hapis” genel eşiği alternatif koruma nedenleridir.
Bu hak ceza soruşturmasındaki mağdur vekilliğine ilişkindir. 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma veya diğer koruyucu/önleyici tedbirler ayrı bir hukuki mekanizmadır; barodan CMK vekili istemek 6284 tedbirlerine başvurmaya engel olmadığı gibi, 6284 tedbiri verilmesi de CMK vekilliğinin yerine geçmez.
Kadına Karşı Kasten Yaralamada CMK 234 Ne Diyor?
5271 sayılı CMK m.234/1-a-(5), mağdur veya şikâyetçinin cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, ısrarlı takip, kadına karşı işlenen kasten yaralama ile işkence veya eziyet suçlarında ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda baro tarafından kendisine avukat görevlendirilmesini isteme hakkını düzenler.
Kanun “kadına karşı işlenen kasten yaralama” ifadesini ayrıca yazdığı için, bu suç bakımından genel beş yıllık ceza alt sınırına ihtiyaç yoktur. Suç vasfı TCK m.86 kapsamında kasten yaralama olarak yürütülüyorsa ve mağdur kadınsa, CMK m.234’teki talep hakkı gündeme gelir.
Bu hak soruşturma evresinde kullanılabilir. Mağdurun vekili yoksa ifade veya savcılık işlemi sırasında barodan avukat istediğini açıkça belirtmesi ve talebin tutanağa geçirilmesi gerekir. Görevlendirme CMK sistemi üzerinden yürütülür.
Hangi Kadın Mağdur Bu Haktan Yararlanır?
CMK m.234’ün lafzı “kadına karşı işlenen kasten yaralama”dır. Dolayısıyla mağdurun kadın olması ve soruşturmanın kasten yaralama suçuna ilişkin olması temel koşuldur. Kanun bu bentte medeni durum, yaş, meslek, gelir veya faille akrabalık gibi ek şartlar koymaz.
Mağdur 18 yaşını doldurmamışsa ayrıca m.234/2 uygulanır ve vekili yoksa istem aranmaksızın vekil görevlendirilir. Yetişkin kadın mağdur bakımından ise m.234/1-a-(5) talep üzerine vekil hakkı sağlar. Bu nedenle çocuk kadın mağdur ile yetişkin kadın mağdurun görevlendirme mekanizması aynı maddede fakat farklı fıkralarla korunur.
Kişinin yabancı uyruklu olması, CMK m.234’teki mağdur vekilliği hakkını sırf vatandaşlık temelinde ortadan kaldırmaz. Ceza muhakemesindeki mağdur hakları somut soruşturma ve kanuni koşullar üzerinden değerlendirilir; gerektiğinde tercüman hakkı ayrıca sağlanır.
Failin Eş, Eski Eş veya Aile Üyesi Olması Şart mı?
Hayır. CMK m.234/1-a-(5) bu hak bakımından failin mağdurla evli, eski eş, partner veya akraba olmasını şart koşmaz. “Kadına karşı işlenen kasten yaralama” ifadesi fail-mağdur ilişkisine ilişkin ek bir sınırlama içermez.
Bu nedenle sokakta, işyerinde, komşuluk ilişkisinde, tanıdıklar arasında veya aile içinde gerçekleşen kasten yaralama soruşturmasında mağdur kadınsa, CMK m.234 kapsamındaki vekil isteme hakkı suç vasfına göre değerlendirilir.
Faille aile veya yakın ilişki bulunması 6284 sayılı Kanun gibi başka koruma mevzuatının uygulanması bakımından ayrıca önemli olabilir. Ancak CMK vekil hakkının varlığı için aile içi şiddet tanımına girmek şart değildir.
Kasten Yaralamanın Cezasının Alt Sınırı Beş Yıldan Fazla Olmalı mı?
Hayır. Kadına karşı işlenen kasten yaralama suçu, CMK m.234/1-a-(5)’te özel olarak sayıldığı için “alt sınırı beş yıldan fazla hapis” genel eşiğine ayrıca ihtiyaç yoktur. Beş yıllık eşik, özel listede bulunmayan diğer suçlar için alternatif bir kapsama yoludur.
Bu ayrım uygulamada önemlidir. “Kasten yaralamanın cezası beş yıldan az olabilir, o hâlde mağdur barodan avukat isteyemez” sonucu güncel CMK metnine aykırıdır. Kadına karşı kasten yaralama açık listede bulunduğu sürece mağdur vekil talebinde bulunabilir.
Suç vasfının basit yaralama, taksirle yaralama veya başka bir suç olarak değişmesi hâlinde ise m.234 kapsamı yeni hukuki nitelendirmeye göre yeniden değerlendirilir. “Kadına karşı kasten yaralama” hükmü, taksirle yaralama suçunu lafzen kapsamaz.
Kadın Mağdur Barodan Avukatı Nasıl İster?
Mağdur kollukta ifade verirken, Cumhuriyet savcılığına başvururken veya soruşturma sürecinde CMK m.234/1-a-(5) kapsamında barodan avukat görevlendirilmesini istediğini beyan edebilir. Talebin resmi tutanağa geçirilmesi önemlidir.
Talep için noterden vekâletname çıkarılması veya önceden özel avukatla görüşülmesi gerekmez. CMK sistemi ceza soruşturması içinde işler. İlgili makam, barodan vekil görevlendirilmesi sürecini başlatır ve baro avukatı görevlendirir.
Genel mağdur vekilliği koşulları için CMK 234 mağdur barodan hangi suçlarda avukat isteyebilir? rehberi incelenebilir.
Kadın Mağdurun Gelir veya Malvarlığı Belgesi Sunması Gerekir mi?
Hayır. CMK m.234/1-a-(5) kapsamında vekil isteme hakkı ekonomik yetersizliğe bağlanmamıştır. Mağdurun çalışıyor olması, geliri, taşınmazı veya özel avukat tutabilecek mali gücü bulunması kanundaki bu hakkı ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle CMK görevlendirmesi ile baro adli yardım başvurusu karıştırılmamalıdır. Baro adli yardımında TBB Adli Yardım Yönetmeliği uyarınca maddi durum belgeleri incelenir; CMK m.234’te ise ceza dosyasındaki suç türü ve mağdur statüsü esas alınır.
Mağdur isterse özel bir avukat seçebilir. Özel vekil görevi üstlenmişse baro görevlendirmesine ihtiyaç kalmayabilir; ancak özel avukat seçme imkânı bulunması, daha önce kanuna uygun yapılan CMK talebinin “fakirlik yok” gerekçesiyle reddedilmesini haklılaştırmaz.
CMK 234 Vekil Hakkı ile 6284 Sayılı Kanun Tedbirleri Aynı Şey mi?
Hayır. CMK m.234 mağdurun ceza soruşturmasında avukatla temsil edilmesini düzenler. 6284 sayılı Kanun ise şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kişiler için koruyucu ve önleyici tedbirler öngören ayrı bir hukukî koruma sistemidir.
Bir kadın kasten yaralama mağduru aynı anda ceza soruşturmasında CMK m.234 uyarınca vekil talep edebilir ve koşulları varsa 6284 kapsamında uzaklaştırma, yaklaşmama veya diğer tedbirleri isteyebilir. Bu başvurular birbirinin alternatifi değildir.
CMK vekili, ceza dosyasındaki delil, ifade, katılma ve kanun yolu haklarını takip eder. 6284 tedbir talebi ise aile mahkemesi, kolluk veya ilgili makamlar önünde ayrı prosedür doğurur. Dosyanın niteliğine göre vekil bu tedbirlerin koordinasyonuna da hukuki destek verebilir.
Görevlendirilen Mağdur Vekili Hangi İşlemleri Yapar?
Vekil mağdurun ceza soruşturmasındaki haklarını takip eder; delil toplanmasını isteyebilir, dosyayı CMK m.234 ve m.153 sınırları içinde inceleyebilir, mağdurun ifade ve diğer işlemlerinde hukuki yardım sunabilir ve gerektiğinde koruma tedbirleriyle ilgili hukuki talepleri ileri sürebilir.
Dava açıldığında mağdurun katılma talebini, delil sunma hakkını, esas hakkında beyanlarını ve kanun yolu başvurularını takip edebilir. Vekil mağdurun hukuki temsilcisidir; soruşturma makamının talimatıyla hareket eden bir kamu görevlisi değildir.
Mağdur vekili ile sanık müdafiinin farkı bu nedenle önemlidir. Birisi mağdur/katılan haklarını, diğeri şüpheli/sanık savunmasını yürütür.
Dava Açılınca Kadın Mağdurun Baro Avukatı Hakkı Nasıl Devam Eder?
CMK m.234 kovuşturma evresinde de mağdur ve şikâyetçiye haklar tanır. Mağdur davaya katılırsa CMK m.239/1, kadına karşı işlenen kasten yaralama suçunda katılana barodan vekil görevlendirilmesini isteme hakkı verir.
Böylece soruşturmada m.234/1-a-(5) ile başlayan vekil güvencesi, katılan sıfatında m.239 ile devam eder. Görevli avukatın soruşturmadan kovuşturmaya fiilî devamı ise görevlendirme kayıtları ve CMK ödeme yönetmeliği çerçevesinde değerlendirilir.
Katılanın vekil talebi, CMK 239 katılanın barodan avukat isteme hakkı rehberinde ayrıca ele alınmaktadır.
Şikâyetten Vazgeçme Vekil Hakkını Otomatik Olarak Nasıl Etkiler?
Şikâyetten vazgeçmenin ceza soruşturması üzerindeki etkisi, suçun şikâyete tabi olup olmadığına ve somut suç vasfına göre belirlenir. Kadına karşı kasten yaralama dosyalarında suçun nitelikli hâli ve kamu davasının takibi yönünden Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Vekil, mağdura vazgeçmenin ceza dosyası ve varsa koruma tedbirleri bakımından doğurabileceği sonuçları açıklar. Mağdurun baskı altında olup olmadığı, özellikle aile içi şiddet dosyalarında dikkatle değerlendirilmelidir.
Baro vekilinin görevi mağduru mutlaka şikâyetçi kalmaya zorlamak değildir; hukuki sonuçları açıklayıp mağdurun iradesini özgürce kullanmasına yardım etmektir. Şikâyetin hukuki etkisi suç tipine göre ayrıca belirlenir.
CMK Vekili İçin Ücreti Kadın Mağdur mu Öder?
Hayır. CMK kapsamında baro tarafından görevlendirilen vekilin tarife ücreti, 5320 sayılı Kanun m.13 uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesindeki ödenekten karşılanır. Mağdur bu kamu görevlendirme ücretini özel avukatlık bedeli gibi ödemez.
Mağdur kendi seçtiği özel vekille ayrıca çalışmak isterse özel avukatlık ücreti farklı hukuki ilişkiye tabidir. CMK görevlendirmesinin ücretsiz olması, tüm hukuki işlemler için özel avukatlık hizmetinin ücretsiz olduğu anlamına gelmez.
CMK ödeme sistemi hakkında CMK avukatı ücretini kim öder? rehberi incelenebilir.
Kadına Karşı Kasten Yaralama ve CMK 234 Hakkında Sık Sorulan Sorular
1. Kadına karşı kasten yaralama mağduru barodan avukat isteyebilir mi?
Evet. CMK m.234/1-a-(5) bu suçu açıkça sayar.
2. Failin eş olması şart mı?
Hayır. CMK 234 bu hak için fail-mağdur arasında evlilik veya akrabalık şartı koymaz.
3. Ceza alt sınırının 5 yıldan fazla olması gerekir mi?
Hayır. Kadına karşı kasten yaralama özel listede bulunduğu için ayrıca beş yıllık eşik aranmaz.
4. Gelir belgesi gerekir mi?
Hayır. CMK m.234 hakkı mali yetersizlik şartına bağlı değildir.
5. 6284 tedbiri varsa ayrıca CMK avukatı istenebilir mi?
Evet. İki mekanizma farklı hukuki korumalardır ve birlikte uygulanabilir.
6. Taksirle yaralama da aynı bentte mi?
Kanun özel olarak “kadına karşı işlenen kasten yaralama” der; taksirle yaralama bu özel ifadeyle aynı değildir.
7. Çocuk kadın mağdurda talep gerekir mi?
Hayır. 18 yaşını doldurmamış mağdur için m.234/2 uyarınca vekili yoksa istem aranmadan vekil atanır.
8. Dava açılınca vekil hakkı biter mi?
Hayır. Katılma aşamasında CMK m.239 uygulanır.
9. Görevlendirilen vekilin ücretini mağdur mu öder?
Hayır. CMK görevlendirme ücreti 5320 m.13 uyarınca kamu bütçesinden karşılanır.
10. Vekil 6284 başvurusunda da yardımcı olabilir mi?
Dosyanın koşullarına göre ayrı tedbir başvurularında hukuki destek sağlayabilir; 6284 süreci CMK dosyasından ayrı hukuki mekanizmadır.
Resmî Kaynaklar
- Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat – CMK m.234 ve m.239
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu – resmî metin
- 6284 sayılı Kanun – resmî metin
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T Bilgisi
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472. İçerik 15 Eylül 2026 tarihinde CMK m.234 ve m.239’un güncel metni, TCK kasten yaralama hükümleri ve 6284 sayılı Kanun esas alınarak kontrol edilmiştir.
(E-İMZALIDIR)
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
