Israrlı Takip Mağduru Barodan Avukat İsteyebilir mi? CMK 234 ve 239
Kısa ve net cevap: Evet. CMK m.234/1-a-(5) uyarınca ısrarlı takip mağduru veya şikâyetçi, soruşturma evresinde baro tarafından kendisine vekil görevlendirilmesini isteyebilir. Dava açılır ve mağdur davaya katılırsa CMK m.239/1 aynı suçu katılanın barodan vekil isteme hakkı bakımından da açıkça sayar. Bu hak için suçun alt sınırının beş yıldan fazla olması veya mağdurun maddi yetersizlik belgesi sunması gerekmez; ısrarlı takip kanunda özel olarak sayılmıştır.
Özet: Israrlı takip mağduru ücretsiz avukat isteyebilir mi?
CMK m.234 ve m.239’un güncel metninde ısrarlı takip açıkça özel koruma kapsamındadır. Bu nedenle TCK m.123/A kapsamında ısrarlı takip soruşturması yürütülüyorsa mağdur, vekili yoksa barodan avukat görevlendirilmesini talep edebilir. Mağdur 18 yaşını doldurmamış, sağır ve dilsiz veya meramını ifade edemeyecek derecede malul ise CMK m.234/2 uyarınca istem aranmadan vekil görevlendirilir.
Israrlı takip çoğu zaman fiziksel takip ile sınırlı değildir. TCK m.123/A; ısrarlı biçimde fiziken takip etmeyi veya haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini ya da üçüncü kişileri kullanarak temas kurmaya çalışmayı ve bunun mağdur üzerinde ciddi huzursuzluk doğurmasını ya da kendisinin veya yakınlarından birinin güvenliğinden endişe duymasına neden olmasını suç olarak düzenler. Ceza dosyasında CMK vekili delil taleplerini, iletişim kayıtlarını, dijital içerikleri, koruma ihtiyaçlarını ve katılma haklarını takip eder.
CMK 234 ve 239 Israrlı Takip Mağduru İçin Ne Düzenler?
5271 sayılı CMK m.234/1-a-(5), mağdur veya şikâyetçinin cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, ısrarlı takip, kadına karşı işlenen kasten yaralama, işkence veya eziyet suçlarında ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda baro tarafından kendisine avukat görevlendirilmesini isteme hakkını düzenler. Israrlı takip burada suç adıyla doğrudan sayılmıştır.
Kovuşturma evresinde mağdur davaya katılırsa CMK m.239/1 aynı korumayı katılan bakımından sürdürür. Katılan, ısrarlı takip davasında barodan vekil görevlendirilmesini isteyebilir. Bu iki madde birlikte okunduğunda, soruşturmadaki mağdur/şikâyetçi ile kovuşturmadaki katılan için kesintisiz bir hukuki temsil mekanizması oluşturulduğu görülür.
Bu sistem sanığın müdafi hakkından farklıdır. Şüpheli veya sanığın avukatı “müdafi”, mağdur veya katılanın avukatı “vekil”dir. Vekil mağdurun delil, dosya inceleme, katılma, beyan ve kanun yolu haklarını takip eder.
TCK 123/A’ya Göre Israrlı Takip Suçu Nedir?
TCK m.123/A’nın temel şekli; bir kişiyi ısrarlı biçimde fiziken takip etmek veya haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini ya da üçüncü kişileri kullanarak temas kurmaya çalışmak suretiyle mağdur üzerinde ciddi huzursuzluk oluşmasına ya da kendisinin veya yakınlarından birinin güvenliğinden endişe duymasına neden olmayı cezalandırır. Suçun maddi unsuru tek bir sıradan iletişim girişimi değil, kanunda yazılı ısrarlı davranış dizisidir.
Bu nedenle her mesaj, her arama veya her karşılaşma kendiliğinden TCK m.123/A değildir. Davranışların sürekliliği/ısrarı ile mağdurda doğurduğu ciddi huzursuzluk veya güvenlik endişesi somut olayın delilleriyle ortaya konulmalıdır. Ceza soruşturmasında mesaj kayıtları, arama listeleri, sosyal medya hesapları, konum ve kamera kayıtları, tanık anlatımları ve başvuru zaman çizelgesi önem taşıyabilir.
Suçun nitelikli hâlleri ve şikâyet şartı ayrıca TCK m.123/A’nın güncel metninden kontrol edilmelidir. Bu yazının konusu, suçun bütün maddi ceza hukuku ayrıntılarından ziyade mağdurun CMK kapsamında avukat hakkıdır.
Dijital Israrlı Takipte CMK Vekili Hangi Delilleri Takip Eder?
Israrlı takip dijital ortamda telefon aramaları, mesajlar, sosyal medya mesajları, sahte hesaplar, e-posta, konum bilgisi talepleri veya üçüncü kişiler üzerinden tekrarlanan temas girişimleri biçiminde ortaya çıkabilir. TCK m.123/A bilişim sistemlerini ve haberleşme/iletişim araçlarını açıkça kapsadığı için, dijital deliller suçun ispatında merkezi rol oynayabilir.
Mağdur vekili, mevcut ekran görüntülerinin yalnız tek başına saklanmasıyla yetinmeyip mümkün olduğunca hesap adı, tarih-saat, URL veya platform bilgisi ve iletişimin bütünlüğünü gösterecek verilerin korunmasını talep edebilir. Kolluk veya savcılıktan gerekli müzekkere ve dijital inceleme işlemlerinin yapılmasını isteyebilir. Delilin hukuka uygun yöntemlerle toplanması ve zincirin korunması, sonraki kovuşturma bakımından önemlidir.
Mağdurun güvenliği bakımından faile cevap vermeye zorlanması gerekmez. Susmak veya iletişimi kesmek delil hakkından vazgeçme değildir. Mevcut kayıtların silinmeden güvenli biçimde saklanması ve gerektiğinde kolluk/savcılığa teslim edilmesi gerekir.
Israrlı Takipte “Alt Sınırı Beş Yıldan Fazla” Şartı Aranır mı?
Hayır. CMK m.234 ve m.239, ısrarlı takibi özel olarak saydığı için bu suç bakımından genel beş yıllık ceza alt sınırına ihtiyaç yoktur. Maddelerdeki “alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlar” ibaresi, özel listede bulunmayan diğer suçlar için alternatif bir kapsama yoludur.
Bu nedenle “ısrarlı takip suçunun cezası beş yıldan az, barodan avukat istenemez” şeklindeki yorum güncel CMK metniyle bağdaşmaz. Suç TCK m.123/A kapsamında vasıflandırılıyorsa mağdur m.234/1-a-(5)’teki özel suç listesi nedeniyle talepte bulunabilir.
Alt sınırı beş yıldan fazla olan başka bir suç aynı olayda ayrıca mevcutsa o suç yönünden de genel eşik gündeme gelebilir. Fakat ısrarlı takip için buna ihtiyaç yoktur.
Israrlı Takip Mağduru Barodan Avukatı Nasıl İster?
Mağdur kollukta ifade verirken, Cumhuriyet savcılığına başvururken veya soruşturma devam ederken CMK m.234/1-a-(5) kapsamında barodan vekil görevlendirilmesini istediğini açıkça söyleyebilir. Talebin ifade veya başvuru tutanağına geçirilmesi gerekir.
Başvuru için noterden vekâletname çıkarma, baro adli yardım bürosunda ayrı gelir araştırması yaptırma veya özel avukat ücreti ödeme şartı yoktur. Ceza muhakemesi makamı talebi ilgili baro sistemine iletir ve görevlendirme CMK mekanizması üzerinden yapılır.
Genel mağdur vekilliği koşulları için CMK 234 mağdur barodan hangi suçlarda avukat isteyebilir? rehberi incelenebilir.
Israrlı Takip Mağduru Gelir veya Malvarlığı Belgesi Sunmak Zorunda mı?
Hayır. CMK m.234 kapsamındaki vekil isteme hakkı, mağdurun fakir veya ödeme güçlüğü içinde olması şartına bağlanmamıştır. Mağdur çalışıyor, düzenli gelir elde ediyor veya malvarlığına sahip olsa bile, kanunda sayılan suç nedeniyle barodan vekil görevlendirilmesini isteme hakkı devam eder.
Bu yönüyle CMK mağdur vekilliği, Avukatlık Kanunu ve TBB Adli Yardım Yönetmeliği kapsamındaki adli yardımdan farklıdır. Baro adli yardımında maddi durum ve hukuki talebin haklılığı değerlendirilirken, CMK m.234’te suç tipi ve mağdur statüsü belirleyicidir.
Mağdur isterse özel bir avukat da seçebilir. Özel vekil görevi üstlendiğinde özel avukatlık ücret ilişkisi doğar; bu ilişki baro CMK görevlendirmesinden ayrıdır.
Israrlı Takipte CMK Vekili ile 6284 Sayılı Kanun Tedbirleri Birlikte Kullanılabilir mi?
Evet. 6284 sayılı Kanun, şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kişiler için koruyucu ve önleyici tedbir mekanizması kurar. Israrlı takip olguları somut şartlara göre 6284 kapsamındaki tedbir ihtiyacını da doğurabilir. CMK vekilliği ise ceza soruşturmasındaki hukuki temsil hakkıdır.
Mağdur bir yandan ısrarlı takip soruşturmasında CMK m.234 uyarınca vekil talep ederken, diğer yandan yaklaşmama, iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme veya somut olaya uygun başka tedbirlerin uygulanmasını isteyebilir. Bu iki yol birbirinin yerine geçmez.
Vekil, mağdurun ceza dosyasındaki delillerinin yanında güvenlik riskini de dikkate alarak 6284 başvurusu gerekip gerekmediğini hukuken değerlendirebilir. Tedbir kararının ihlali hâlinde kanundaki yaptırım mekanizması ayrıca işletilir.
Dava Açılınca Israrlı Takip Mağdurunun Avukat Hakkı Nasıl Devam Eder?
İddianamenin kabulünden sonra kovuşturma başlar. Mağdur davaya katılmak istediğini bildirip katılan sıfatı kazanırsa CMK m.239/1 uyarınca ısrarlı takip suçunda barodan vekil görevlendirilmesini isteme hakkı vardır.
Katılma istemi, usulüne uygun biçimde mahkemeye yöneltilir ve mahkeme katılma hakkında karar verir. Katılan vekili duruşmalara katılır, delil ve beyan sunar, esas hakkında görüş bildirir ve kanunda tanınan kanun yolu haklarını takip eder.
Soruşturmada m.234 kapsamında atanmış vekilin kovuşturmada göreve devamı, görevlendirme ve ödeme mevzuatındaki görev devamı hükümleri ile dosya kayıtlarına göre yürütülür. Yeni görevlendirme gerekip gerekmediği sırf “dava açıldı” denilerek varsayılmamalıdır.
Görevlendirilen Vekil Israrlı Takip Dosyasında Ne Yapar?
Vekil mağdurun ifadesi ve ek beyanlarının alınmasında hukuki yardım sunar; delillerin toplanmasını, dijital kayıtların korunmasını ve gerekli müzekkerelerin yazılmasını talep eder. Dosya inceleme hakkını CMK m.234 ve m.153 sınırları içinde kullanır. Somut risk varsa koruma tedbirleri ve 6284 başvuruları konusunda hukuki destek verir.
Kovuşturmada katılma talebini, tanık ve delil sunumunu, esas hakkında beyanları ve gerekirse istinaf/temyiz haklarını takip eder. Vekil kolluk veya savcılık adına hareket etmez; temsil ettiği mağdurun hukuki menfaatini bağımsız biçimde korur.
Görevlendirilen vekilin tarife ücreti 5320 sayılı Kanun m.13 uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesindeki ödenekten karşılanır. Mağdur kamu görevlendirme ücretini özel avukatlık bedeli gibi ödemez. Ayrıntı için CMK avukatı ücretini kim öder? rehberi incelenebilir.
Çocuk Israrlı Takip Mağdurunda Talep Şartı Var mı?
Mağdur 18 yaşını doldurmamışsa CMK m.234/2 devreye girer. Çocuk mağdurun vekili yoksa istem aranmaksızın vekil görevlendirilir. Dolayısıyla çocuk ısrarlı takip mağduru bakımından m.234/1-a-(5)’teki talep hakkından daha güçlü bir zorunlu vekillik güvencesi vardır.
Aile veya çocuk “avukat istemiyoruz” dese bile m.234/2’nin emredici koruması ortadan kalkmaz. Görevlendirilen vekil çocuğun hukuki menfaatini bağımsız biçimde takip eder. Çocuk mağdur vekilliğinin ayrıntısı için CMK 234/2 çocuk mağdura istemsiz vekil rehberi incelenebilir.
Israrlı Takip Mağduru Özel Avukat Tutarsa Baro Vekili Devam Eder mi?
Mağdur kendi seçtiği özel vekille çalışabilir. Seçilmiş vekilin görevi fiilen üstlenmesi hâlinde aynı hukuki yardım için baro görevlendirmesinin devamı dosya ve görevlendirme kayıtlarına göre değerlendirilir. CMK sistemi, vekili bulunmayan hak sahibine hukuki yardım sağlamaya yöneliktir.
Özel avukatlık ücreti CMK tarifesine bağlı değildir. Özel vekil ile müvekkil arasındaki ücret ilişkisi Avukatlık Kanunu, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ve varsa ücret sözleşmesine göre belirlenir. CMK görevlendirmesi sırasında daha önce usulüne uygun yapılmış hukuki işlemler ve avukatın tarife hakkı ise ayrı değerlendirilir.
Israrlı Takip ve CMK Avukat Hakkı Hakkında Sık Sorulan Sorular
1. Israrlı takip mağduru barodan avukat isteyebilir mi?
Evet. CMK m.234/1-a-(5) ısrarlı takibi açıkça sayar.
2. Suçun cezasının alt sınırı beş yıldan fazla olmak zorunda mı?
Hayır. Israrlı takip özel listede bulunduğundan ayrıca beş yıllık eşik aranmaz.
3. Gelir belgesi gerekir mi?
Hayır. CMK m.234 hakkı mali yetersizliğe bağlı değildir.
4. Sosyal medyadan sürekli mesaj göndermek ısrarlı takip olabilir mi?
TCK m.123/A bilişim ve iletişim araçlarıyla ısrarlı temas girişimini kapsar; suç için kanundaki ısrar ve ciddi huzursuzluk/güvenlik endişesi koşulları somut olayda aranır.
5. Fail fiziksel olarak hiç takip etmemişse suç oluşmaz mı?
Hayır. Kanun fiziksel takibin yanında iletişim araçları, bilişim sistemleri veya üçüncü kişilerle temas kurmaya çalışmayı da kapsar.
6. 6284 tedbiriyle CMK avukatı aynı şey mi?
Hayır. CMK vekilliği hukuki temsil, 6284 ise koruyucu/önleyici tedbir sistemidir; birlikte uygulanabilir.
7. Dava açılınca baro avukatı hakkı biter mi?
Hayır. Katılma aşamasında CMK m.239/1 ısrarlı takip için vekil isteme hakkını düzenler.
8. Çocuk mağdur ayrıca avukat istemeli mi?
Hayır. 18 yaşını doldurmamış mağdurun vekili yoksa CMK m.234/2 uyarınca istem aranmadan vekil görevlendirilir.
9. Baro vekilinin ücretini mağdur mu öder?
CMK görevlendirme ücreti 5320 sayılı Kanun m.13 uyarınca kamu bütçesinden karşılanır.
10. Ekran görüntüsü tek başına yeterli midir?
Delilin değeri dosyanın bütününe göre belirlenir. Ekran görüntülerinin yanında hesap, tarih-saat, platform ve mümkünse resmi/dijital kayıtların korunması önemlidir.
Resmî Kaynaklar
- T.C. Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat – CMK m.234 ve m.239
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu – TCK m.123/A
- 6284 sayılı Kanun – resmî metin
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T Bilgisi
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472. İçerik 15 Eylül 2026 tarihinde CMK m.234 ve m.239’un güncel metni, TCK m.123/A ve 6284 sayılı Kanun esas alınarak kontrol edilmiştir.
(E-İMZALIDIR)
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
