CMK 308 Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtirazı: 3 Aylık Süre ve 2026 Değişikliği
Kısa ve Net Cevap
CMK m.308, 7589 sayılı Kanunun 17. maddesiyle 31 Temmuz 2026’da değişmiştir. Yargıtay ceza dairelerinin yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları dışındaki tüm kararlarına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, re’sen veya istem üzerine, dosyanın kendisine teslim edildiği tarihten itibaren üç ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir. Sanığın lehine itirazda süre aranmaz. Yeni üç aylık kural yalnız 31 Temmuz 2026 ve sonrasında Başsavcılığa teslim edilen dosyalarda uygulanır; daha önce teslim edilmiş dosyalarda önceki hüküm uygulanmaya devam eder.
CMK 308 İtirazı Nedir?
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 308. maddesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının Yargıtay ceza dairesi kararına karşı Ceza Genel Kuruluna itiraz yetkisini düzenler. Bu yol, olağan istinaf veya temyiz başvurusunun devamı değildir. Temyiz incelemesini yapan Yargıtay ceza dairesinin kararından sonra kanunun Başsavcılığa tanıdığı özel bir denetim mekanizmasıdır.
Başsavcı bu yetkiyi re’sen kullanabilir veya kanunda istem hakkı tanınan kişinin başvurusu üzerine değerlendirebilir. Bir kişinin Başsavcılığa dilekçe vermesi, Ceza Genel Kuruluna doğrudan başvuru yaptığı anlamına gelmez. İtiraz yetkisi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına aittir. İstem sahibi, Başsavcıdan bu yetkinin kullanılmasını talep eder.
2026 değişikliğinin iki temel sonucu vardır. Birincisi, itiraz süresi sanık aleyhine sonuç doğurabilecek itirazlar yönünden bir aydan üç aya çıkarılmıştır. İkincisi, kimlerin Başsavcıdan itiraz isteminde bulunabileceği CMK m.308/4’e açıkça yazılmıştır.
CMK 308 Hangi Yargıtay Kararlarına Karşı Uygulanır?
Güncel m.308/1’in kapsamı geniş ve nettir: Yargıtay ceza dairelerinin yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları hariç olmak üzere tüm kararları itirazın konusunu oluşturabilir. Kanun iki karar türünü açıkça kapsam dışında bırakmıştır. Bunlar yargı yeri belirlenmesi kararları ve görevsizlik kararlarıdır.
Bu nedenle yalnız “onama kararına karşı CMK 308 olur” şeklindeki dar anlatım doğru değildir. Kanun, belirtilen iki istisna dışındaki ceza dairesi kararlarını kapsar. Ancak bir kararın teorik olarak kapsamda bulunması, mutlaka itiraz edileceği anlamına gelmez. Başsavcılık, ileri sürülen hukuka aykırılığı ve dosyayı değerlendirerek yetkinin kullanılıp kullanılmayacağına karar verir.
CMK 308 bir üçüncü derece temyiz dilekçesi gibi kullanılmamalıdır. Başvuruda ceza dairesi kararında hangi hukuki hatanın bulunduğu, bunun hükme etkisi ve dosyadaki hangi belge veya normla çeliştiği somut biçimde gösterilmelidir.
CMK 308 İtiraz Süresi 2026’da Kaç Aydır?
Üç aydır. Güncel m.308/1, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının dosyanın kendisine teslim edildiği tarihten itibaren üç ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebileceğini düzenler. Sürenin başlangıcı ceza dairesi karar tarihi değildir. Kararın tarafça öğrenildiği tarih de değildir. Kanunun açık başlangıç ölçütü dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına teslim edildiği tarihtir.
Bu nedenle süre hesabında dosyanın Başsavcılığa hangi tarihte ulaştığı belirlenmelidir. UYAP kayıtları ve Yargıtay dosya hareketleri bu tarih bakımından önem taşır. Tarafın istem dilekçesini geç vermesi ile Başsavcının kanuni itiraz süresinin dolması aynı şey değildir; ancak sanık aleyhine sonuç doğurabilecek bir itiraz bakımından Başsavcının üç aylık kanuni süresi aşıldıktan sonra itiraz yapılamaz.
Üç aylık süre 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiştir. Fakat geçiş hükmü nedeniyle bu tarih tek başına yeterli değildir. Dosyanın Başsavcılığa teslim tarihi ayrıca incelenir.
Sanık Lehine CMK 308 İtirazında Süre Var mı?
Hayır. CMK m.308/1’in son cümlesi sanığın lehine itirazda süre aranmadığını açıkça belirtir. Bu istisna 2026 değişikliğinde de korunmuştur. Dolayısıyla üç aylık süre özellikle aleyhe sonuç doğurma ihtimali bulunan itirazın zaman sınırıdır.
Bir itirazın “sanık lehine” olup olmadığı dilekçedeki başlıktan değil, itirazın hukuki sonucundan belirlenir. Örneğin mahkûmiyetin hukuka aykırı onandığı, suç vasfının sanık aleyhine yanlış belirlendiği veya cezanın kanuni sınırdan fazla tayin edildiği iddiası sanık lehine bir sonuç talep eder. Buna karşılık beraat veya daha hafif sonuç doğuran kararın sanık aleyhine kaldırılmasını hedefleyen itiraz lehe süre istisnasından yararlanmaz.
Süre bulunmaması, Başsavcılığın her istemi kabul etmek zorunda olduğu anlamına gelmez. Yetkinin kullanılması yine hukuki değerlendirmeye tabidir. İstem dilekçesinin somut hukuka aykırılığı açıklaması gerekir.
CMK 308 Kapsamında Kimler İtiraz İstemi Yapabilir?
7589 sayılı Kanunla eklenen CMK m.308/4 istem hakkı bulunan kişileri açıkça saymıştır. Buna göre istem;
- sanık tarafından,
- sanık adına kanun yoluna başvurma hakkı olanlar tarafından,
- katılan tarafından,
- katılma isteği karara bağlanmamış kişi tarafından,
- katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş kişi tarafından yapılabilir.
Bu hükmün önemi, Başsavcılığa her üçüncü kişinin soyut biçimde CMK 308 istemi sunabileceği düşüncesini ortadan kaldırmasıdır. İstem hakkı, m.308/4’teki ceza muhakemesi sıfatlarıyla bağlantılıdır.
Sanık adına kanun yoluna başvurma hakkı olanların belirlenmesinde CMK’nın kanun yollarına ilişkin genel hükümleri dikkate alınır. Müdafiin yetkisi, sanığın iradesi ve özel durumlar dosyanın niteliğine göre ayrıca değerlendirilir.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı İtiraz Edince Ne Olur?
CMK m.308/2’ye göre itiraz üzerine dosya önce kararına itiraz edilen Yargıtay ceza dairesine gönderilir. Daire, m.308/3 uyarınca itirazı mümkün olan en kısa sürede inceler.
Daire itirazı yerinde görürse kendi kararını düzeltir. İtirazı yerinde görmezse dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderir. Böylece Ceza Genel Kurulunun incelemesi, ilgili dairenin itirazı kabul etmemesi hâlinde gündeme gelir.
Bu sıra önemlidir. Dilekçe verildiği anda dosya doğrudan Ceza Genel Kurulunun önüne gitmez. Önce Başsavcılığın itiraz yetkisini kullanması, ardından karar dairesinin itirazı değerlendirmesi gerekir.
İtirazın kabul edilmesi hâlinde dosyanın sonraki usulü, kaldırılan veya düzeltilen kararın niteliğine göre şekillenir. Bu nedenle CMK 308 başvurusu yalnız “karar değişsin” talebinden ibaret bırakılmamalı; istenen hukuki sonuç açıkça kurulmalıdır.
31 Temmuz 2026’dan Önce Başsavcılığa Teslim Edilen Dosyalarda Hangi Süre Uygulanır?
7589 sayılı Kanunun geçiş hükmü bu konuda nettir. CMK m.308/1’de yapılan değişiklik, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra teslim edilen dosyalar hakkında uygulanır. Yürürlük tarihinden önce teslim edilmiş dosyalar hakkında önceki hükümlerin uygulanmasına devam edilir.
Bu nedenle “31 Temmuz 2026’dan sonra bütün CMK 308 dosyalarında üç ay vardır” cümlesi eksiktir. Dosya 30 Temmuz 2026 veya daha önce Başsavcılığa teslim edilmişse eski hüküm esas alınır. Dosya 31 Temmuz 2026 veya daha sonra teslim edilmişse yeni üç aylık süre uygulanır.
Geçiş uyuşmazlığında iki tarih birlikte kontrol edilmelidir: kanunun yürürlük tarihi ve dosyanın Başsavcılığa teslim tarihi. Yargıtay kararının daha eski tarihli olması tek başına yeni hükmün uygulanmasını engellemez; belirleyici olan geçiş maddesindeki teslim ölçütüdür.
CMK 308 ile CMK 308/A Arasındaki Fark Nedir?
CMK 308, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının Yargıtay ceza dairesi kararlarına karşı itirazını düzenler. CMK 308/A ise bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının bölge adliye mahkemesi ceza dairesinin kesin nitelikteki kararlarına karşı itirazını düzenler.
Bu iki yolun merci, karar türü ve süre başlangıcı farklıdır. CMK 308’de 2026 değişikliğiyle Başsavcının aleyhe itiraz süresi üç ay ve başlangıç dosyanın kendisine teslim tarihidir. CMK 308/A’da ise ayrı kanun metni uygulanır. Bir BAM kararına karşı “308 itirazı” denilerek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına başvurmak usulen yanlış merciye yönelmeye yol açabilir.
Dosyanın hangi yargı aşamasında kesinleştiği ve son kararın Yargıtay ceza dairesi mi yoksa BAM ceza dairesi kararı mı olduğu başvuru yolunu belirler.
CMK 308 İstem Dilekçesinde Neler Bulunmalıdır?
CMK 308 istemi için kanunda tek tip bir form öngörülmemiştir. Ancak etkili bir istemin dosyayı ve hukuka aykırılığı tartışmasız biçimde tanımlaması gerekir. Dilekçede en az şu unsurlar bulunmalıdır:
- Yargıtay ceza dairesi ve esas/karar bilgileri,
- kararın tarihi ve mümkünse dosyanın Başsavcılığa teslim tarihi,
- istemde bulunan kişinin sıfatı ve m.308/4 kapsamındaki istem hakkı,
- itiraza konu edilen hukuki sorun,
- uygulanan veya uygulanmayan kanun maddesi,
- dosyadaki delil veya usul işlemiyle karar arasındaki somut çelişki,
- itirazın sanık lehine mi aleyhine mi sonuç doğurduğu,
- talep edilen hukuki sonuç.
Yalnız “karar haksızdır, yeniden incelensin” şeklindeki genel ifadeler CMK 308’in olağanüstü denetim niteliğine uygun bir gerekçelendirme değildir. Hukuka aykırılığın kararın hangi bölümünü etkilediği gösterilmelidir.
Dosyada AYM veya AİHM kararları, yeni içtihat veya açık kanun değişikliği ileri sürülecekse bunların dosyadaki uyuşmazlıkla bağlantısı açıklanmalıdır. Bir kararın yalnız başlığını veya karar numarasını yazmak yerine uygulanabilir hukuk kuralı ortaya konulmalıdır.
CMK 308 İstemi Kesinleşmeyi veya İnfazı Otomatik Durdurur mu?
CMK m.308’de istem dilekçesi verilmesinin kendiliğinden hükmün infazını durdurduğuna ilişkin genel bir kural yoktur. Bu nedenle Başsavcılığa istem sunulması, tek başına kesinleşmiş hükmün bütün sonuçlarını askıya alan otomatik bir tedbir değildir. İnfazla ilgili ayrıca Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ve somut dosyaya uygulanabilen özel hükümler incelenir.
Bu nokta özellikle hükümlüler açısından önemlidir. “CMK 308 dilekçesi verdim, ceza infaz edilmez” şeklinde bir varsayım hukuki dayanak değildir. İnfaz durumu UYAP kaydı, kesinleşme şerhi ve varsa ayrıca verilmiş bir durdurma kararı üzerinden kontrol edilmelidir.
CMK 308 ile Yargılamanın Yenilenmesi Aynı Yol mudur?
Hayır. CMK 308 Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının ceza dairesi kararına itiraz yetkisidir. Yargılamanın yenilenmesi ise CMK m.311 ve devamında düzenlenen, kesinleşmiş hükme karşı kanunda sınırlı olarak sayılan yenileme nedenlerine dayanan farklı bir olağanüstü kanun yoludur.
Bir dosyada yeni delil ortaya çıkması, sahte belge, AİHM ihlal kararı veya diğer yenileme nedenleri varsa başvuru yolu CMK 308’den farklı olabilir. Hangi yolun kullanılacağı ileri sürülen hukuka aykırılığın türüne göre belirlenir. Aynı dosyada teorik olarak farklı olağanüstü yolların koşulları ayrı ayrı bulunabilir; biri diğerinin yerine otomatik geçmez.
Resmî Kaynak ve Yürürlük
Güncel CMK m.308 metni Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilmelidir. Değişikliğin dayanağı, 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanunun 17. maddesi ve geçiş hükmüdür.
Ceza yargılamasındaki diğer olağanüstü başvuru yolları için ceza yargılamasında kanun yolları rehberi ve kesinleşme/infaz ayrımı için sitedeki ceza muhakemesi içerikleri birlikte incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
1. CMK 308 itiraz süresi 2026’da kaç aydır?
31 Temmuz 2026’dan sonra Başsavcılığa teslim edilen dosyalarda üç aydır.
2. Üç aylık süre hangi tarihten başlar?
Dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına teslim edildiği tarihten başlar.
3. Sanık lehine itirazda üç aylık süre var mı?
Hayır. CMK m.308/1 sanık lehine itirazda süre aranmadığını açıkça düzenler.
4. Yargıtayın bütün ceza dairesi kararlarına itiraz edilebilir mi?
Yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları hariç olmak üzere ceza dairelerinin tüm kararları m.308 kapsamındadır.
5. Sanık doğrudan Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir mi?
Hayır. İtiraz yetkisi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına aittir; sanık Başsavcıdan bu yetkinin kullanılmasını ister.
6. Mağdur CMK 308 istemi yapabilir mi?
Katılan, katılma isteği karara bağlanmamış veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş kişi m.308/4 kapsamında istem yapabilir.
7. Başsavcı itiraz edince dosya doğrudan Ceza Genel Kuruluna mı gider?
Hayır. Önce kararına itiraz edilen ceza dairesi inceler; itirazı yerinde görmezse Ceza Genel Kuruluna gönderir.
8. Daire itirazı kabul ederse ne olur?
CMK m.308/3 uyarınca daire kendi kararını düzeltir.
9. 30 Temmuz 2026’da Başsavcılığa teslim edilen dosyada üç ay uygulanır mı?
Hayır. Geçiş hükmüne göre yürürlükten önce teslim edilen dosyalarda önceki hüküm uygulanır.
10. CMK 308 ile CMK 308/A aynı mıdır?
Hayır. CMK 308 Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını, 308/A bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığını ilgilendirir.
11. CMK 308 dilekçesi infazı otomatik durdurur mu?
Hayır. İstem sunulması tek başına genel bir otomatik infaz durdurma sonucu doğurmaz.
12. CMK 308 yargılamanın yenilenmesi midir?
Hayır. Yargılamanın yenilenmesi CMK m.311 ve devamında düzenlenen farklı bir olağanüstü kanun yoludur.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
Hukuki inceleme: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
Son mevzuat kontrolü: 11 Eylül 2026
İçerik 5271 sayılı CMK m.308, 7589 sayılı Kanun m.17 ve 7589 sayılı Kanunun geçiş hükmü üzerinden hazırlanmıştır. Eski bir aylık süre güncel kural gibi sunulmamıştır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin
İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin · Tel: +90 552 224 43 66
Ceza muhakemesi ve kanun yolu başvuruları görev ve yetki kuralları çerçevesinde Türkiye genelinde Mersin ofisinden koordine edilmektedir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
