CMR Teslim Yeri Değişikliği Talimat Dilekçesi

Örnek, kâğıt CMR taşıma senedi düzeninde gönderici tarafından taşıyıcıya sunulacak talimat için hazırlanmıştır. Bir e-postaya yeni adres yazılması, m.12/5’teki belge ve diğer koşulların tamamı değildir. Sitedeki CMR m.12 tasarruf hakkı rehberi genel kapsamı ele alır. Burada ayrı talimat metni, eski ve yeni yer çizelgesi, yetki kontrolü ve uygulama dosyası yer alır. Gerçek taşıma kayıtları metindeki boş alanlara işlenir; henüz uygulanmamış değişiklik yapılmış gibi anlatılmaz.

Önce taşımanın ve talimatın kapsamını belirleyin

CMR m.1 kapsamında ücret karşılığı araçla karayolundan eşya taşımasında teslim alma ve teslim için belirlenen yerlerin farklı ülkelerde bulunması, en az birinin taraf ülke olması ve hükmün diğer kapsam koşulları incelenir. İstisnalar da bu incelemeye dahildir. Her yurt içi sevkiyata sadece belge başlığında CMR yazıldığı için aynı sözleşme hükümleri uygulanmış kabul edilmez. Taşıma sözleşmesi, senet ve gerçek hareket planı birlikte okunur.

Bu örneğin konusu tek gönderinin teslim yeridir. Alıcı unvanı değiştirilmez ve gönderi iki farklı teslim yerine bölünmez. Talimat farklı kişiye teslimi de içeriyorsa aynı metne açıklamasız bir isim eklenmez; yetki, alıcı ve diğer kayıtlar yeniden hazırlanır. Malın tamamı için tek değişiklik isteniyorsa bu kapsam belirtilir. Başlangıçtan ayrı taşıma senetleriyle düzenlenmiş gönderiler varsa her senet kendi referansıyla ele alınır. Bir taşıma dosyasındaki talimat diğer gönderilere otomatik uygulanmaz.

Göndericinin tasarruf hakkı devam ediyor mu?

CMR m.12/2, ikinci senet nüshasının alıcıya verilmesi veya alıcının m.13/1 hakkını kullanmasıyla göndericinin tasarruf hakkının sona ermesini düzenler. M.12/3 uyarınca senette kayıt varsa tasarruf hakkı düzenleme anından itibaren alıcıya bırakılmış olabilir. Bu nedenle örnek gönderici tarafından imzalanmadan önce senetteki özel kayıt ve taşıyıcının mevcut işlem bilgisi kontrol edilir. Gönderici sıfatı tek başına her aşamada sınırsız talimat yetkisi olarak yazılmaz.

İkinci nüshanın verilme kaydı ile eşyanın nerede bulunduğu farklı alanlardır. Malın yolda bulunması, özel senet kaydı olmaksızın bütün yetki sorularını çözen tek bilgi değildir. Şirket adına imza atan kişinin temsil yetkisi de ayrıca incelenir. Taşıma sözleşmesindeki gönderici ile malın satıcısı farklı kişi ise sadece satış faturasında unvan bulunmasına dayanılarak talimat düzenlenmez. CMR tasarruf hakkı ve şirket adına temsil iki ayrı kontrol başlığıdır.

Teslim yeri değişikliği talimat dilekçesi örneği

Birinci taşıma senedi nüshası dosyası

CMR m.5’te kâğıt taşıma senedinin üç asıl nüsha düzeni bulunur. Tasarruf talimatında m.12/5(a) birinci nüshanın özel işlevini düzenler. Yeni talimat o nüshada bulunmalı ve nüsha ibraz edilmelidir. CMR m.5 nüsha rehberi genel dağılımı açıklar. Buradaki ek kaydı yalnız dosyada bir fotokopi bulunduğu işaretinden oluşmaz; talimatın yazıldığı nüsha ile gerçek ibraz işlemi ilişkilendirilir.

İlk taşıma kaydı ve yeni talimat aynı belge kimliğinde izlenebilir olmalıdır. Eski teslim yeri hiç kararlaştırılmamış gibi belge geçmişi silinmez. Değişiklik tarih ve talimat sahibinin bilgisiyle kaydedilir. Dilekçenin gönderilmesi, senedin işlenmesi ve ibraz aynı işlem olarak belgesiz birleştirilmez. Elektronik taşıma senedi düzeni kullanılan dosya ise ilgili ek protokol ve sistem kaydıyla ayrıca hazırlanır; bu kâğıt senet örneğinin bütün ibraz adımlarını sıradan e-posta ekiyle tamamladığı ileri sürülmez.

Eski ve yeni teslim yerini karşılaştırma çizelgesi

Adres, yalnız şehir adından oluşmaz. Tesis, kapı veya kabul birimi bilgisi mevcutsa tam kayda alınır. Posta adresi ile aracın fiilen gireceği teslim noktası farklıysa bu ayrım açıklanır. Harita işareti verilmişse yazılı adresle karşılaştırılır. Teslim yapılacak kişinin iletişim numarası taşıma dosyasındaki yetkili alıcı bilgisiyle eşleştirilir. Talimat, aynı alıcı korunurken başka bir şirketin malı teslim alacağı yönünde örtülü yeni düzenleme içermez.

Tesis randevusu öneri aşamasındaysa öneri olarak yazılır. Açık kabul verilmeden “randevu kesin” ifadesi kullanılmaz. Yeni yerdeki çalışma saatleri ve aracın giriş koşulları gerçek kaynaktan alınır. Bu bilgilerin verilmesi m.12/5(b) uygulanabilirlik kontrolünün yerini tutmaz; taşıyıcının elindeki sefer bilgileriyle birlikte değerlendirilmesine yardımcı olur. Göndericinin çizelgesindeki hedef zaman ile taşıyıcının teyit ettiği gerçek uygulama zamanı ayrı kalır.

Talimat hangi anda uygulanabilir olmalıdır?

M.12/5(b), talimatın yerine getirecek kişiye ulaştığı andaki uygulanabilirliği esas alır. Bu nedenle göndericinin imza attığı saat tek kontrol zamanı değildir. Taşıyıcının operasyon birimi ve talimatı uygulayacak kişiyle ilgili alınma kayıtları tutulur. Mevcut araç konumu, seferin tamamlanmış aşaması ve diğer gönderilerle bağlantı incelenir. Hukukî veya fizikî olarak gerçekleştirilemeyen yeni teslim noktasının yazılması, taşıyıcının koşulsuz uygulama borcu olduğu iddiasını haklı kılmaz.

Taşıyıcının normal işleyişine müdahale ve başka göndericilerin veya alıcıların zararına sonuç doğurma sınırları ayrıca korunur. Aynı araçta başka gönderiler bulunduğu bilgisi varsa yeni yönlendirmeyle ilişkisi değerlendirilir. Göndericinin kendi malının tamamını yönlendirmesi, diğer gönderilerin kayıtlarını yok saymayı sağlamaz. Talimatın uygulanmama nedeni bildirilirse somut kayıt üzerinden incelenir. Kısa bir “olmaz” cevabı yerine hangi koşulun engel oluşturduğu ve mevcut durumun ne olduğu dosyaya alınır.

Gönderinin bölünmemesi ve mal kimliğinin korunması

M.12/5(c) tasarruf talimatının gönderinin bölünmesine yol açmamasını arar. Bu örnekte yeni teslim yeri gönderinin tamamı için belirlenmiştir. Bir kısmın eski yerde bırakılıp kalanın başka yere gönderilmesi, aynı örneğin miktar alanına iki adres yazılarak talimatlandırılmaz. Başlangıçta ayrı gönderiler ve ayrı senetler varsa her birinin kapsamı ayrıca okunur. Dilekçedeki gönderi referansı, bu ayrımı taşıma ve depo kayıtlarında görünür tutar.

Malın paket veya parti kimliği yeni talimatta değişmez. Sadece yeni adres yazıldığından ürün veya miktarın değiştirilmiş olduğu anlaşılmamalıdır. Taşıma dosyasında malın mevcut kimliği, senet kaydı ve talimat referansı eşleştirilir. Yükleme bilgisiyle yeni teslim kaydı arasında bağı korunur. Sonradan farklı paket sayısı saptanırsa bunun nedeni ayrı açıklanır. Yer değişikliği talimatı, mevcut miktar farkının gizlendiği yeni belge oluşturmak için kullanılmaz.

Yeni teslim yeri ve işlem evrakının eşleştirilmesi

Yeni adresin yazılması, eşyanın taşıma ve teslim için gereken bütün evrakının kendiliğinden değiştiği anlamına gelmez. Dosyada mevcut teslim belgesi, işlem talimatı ve gerekli resmî kayıtlar yeni yerle karşılaştırılır. CMR m.11 kapsamındaki gümrük ve diğer işlemler için gerekli belgeler ve bilgiler kendi koşullarıyla ele alınır. Taşıma talimatı, resmî işlem belgesinde gerçekte yapılmamış değişikliği yapılmış gibi göstermez. Hangi evrakın güncellendiği, kimin tarafından ve ne zaman güncellendiği kayıt altına alınır. Mevcut belgedeki ülke ve teslim noktası bilgisi yeni talimatla uyumlu okunur.

Gönderici, taşıyıcı ve alıcıya aynı nihai adres kaydı iletilir. Satıcının ticari faturasındaki adres farklı bir işlev taşıyorsa o adres teslim kapısıymış gibi değiştirilmez. Fatura adresi, şirketin işyeri ve malın fizikî teslim yeri ayrı alanlardır. Yeni yerde irtibat kuracak kişi aynı alıcı adına hareket ediyorsa bunun gerçek rolü gösterilir. Telefon numarası bulunması tek başına malı teslim almaya ilişkin yetkiyi açıklamaz. Teslimde kullanılacak kişi ve tesis kayıtları taşıma dosyasıyla eşleştirilir; bu kontrol, tarafların unvanını değiştiren örtülü talimat oluşturmaz.

Masraf, kayıp ve zarar hesabının hazırlanması

M.12/5(a), talimatın uygulanmasından kaynaklanan masraf, kayıp ve zararın karşılanmasını koşullardan biri olarak düzenler. Dilekçedeki beşinci paragraf bu kapsamı açık gösterir. Talimat dosyasında hangi kalemin hangi işlem nedeniyle doğduğu açıklanır. Ek rota, yeni işlem ve bekleme kayıtları varsa kendi tarih ve belgesiyle tutulur. Hukuki koşul, yalnız taşıyıcının gönderdiği her toplamın açıklamasız kabulü olarak anlatılmaz; kalemin talimatla ilişkisi gösterilir.

Ek ücret üzerinde gerçek bir mutabakat varsa belgesi eklenir. Ücret teklifi ile kabul edilmiş fiyat aynı alan değildir. Gönderici sadece teklif almışsa bunu kesin ödeme anlaşması gibi yazmaz. Gerçekleşmiş gider sonradan belirleniyorsa hesap kendi zaman aralığıyla hazırlanır. Önceki sefer masrafı ve değişiklikten doğan masraf ayrı gösterilir. Talimatın uygulanması dışında başka nedene dayanan giderler bu tabloya otomatik taşınmaz. Hesapla uygulama kaydı arasında belge bağı kurulmalıdır.

Taşıyıcı cevabı ve gerçekleşen teslim kaydı

M.12/6, m.12/5(b) nedeniyle talimatın uygulanamaması halinde talimat verene derhâl bildirim yapılmasını düzenler. Taşıyıcının verdiği cevabın zamanı ve nedeni korunur. Yeni talimat gerekiyorsa önceki başvuruya açık atıf yapılır. Aynı gönderi için birbiriyle çelişen iki teslim yeri bırakılmaz. Hangi sürümün uygulanacağı açıklanır ve yetki ile belge koşulları yeni işlem bakımından da kontrol edilir.

Talimatın alındığı teyidi, teslimin gerçekleştiği teyidi değildir. Yeni yere yönlendirme kararı, aracın hareketi ve malın teslimi farklı kayıtlardır. Teslim belgesinde yer, alıcı, miktar ve zaman gösterilir. İlk senet referansı ile yeni talimatın numarası birlikte tutulur. Böylece seferin başlangıçtaki teslim yeri, göndericinin değişiklik isteği ve gerçek sonuç izlenebilir kalır. “Adres değişti” şeklindeki tek şirket içi not, bu kayıtların yerine kullanılmaz.

Talimatın gönderim öncesi son kontrolü

Son kontrolde tasarruf hakkı, temsil yetkisi, birinci nüsha, senede işlenmiş talimat, eski ve yeni adres, aynı alıcı kaydı ve gönderinin tamamı karşılaştırılır. İşlemi yerine getirecek kişi için okunabilir yeni yer bilgisi hazırlanır. Metin başka dile çevrilirse sadece adres değil talimat kapsamı da aynı tutulur. Çeviride aynı alıcıya teslim, başka kişiye teslim şeklinde değişmemelidir. Cevap kanalı ve yetkili iletişim bilgileri doğru yazılır.

CMR m.12/7, madde koşullarına uygun verilmiş talimatın yerine getirilmemesi veya birinci nüsha ibrazı istenmeden uygulanması nedeniyle doğan zararı ayrıca düzenler. Bu nedenle dosyada hem talimatın koşulları hem gerçek uygulama kaydı korunur. Bu örnek zarar tutarını önceden kesinleştiren tazminat kararı değildir. Talimat süreciyle doğmuş zarar iddiası varsa ayrı belge ve hesapla değerlendirilir. İşlem tamamlanınca bütün dosya yalnız son adres satırına indirgenmez.

Resmî kaynaklar

UNIDROIT – CMR sözleşme metni, m.12; UNIDROIT – CMR tam metin sayfası. Kaynak kontrolü: 30 Eylül 2026.

Mersin merkezli taşıma dosyası hazırlığı

Avukat Halil BAKIRCI’nın fizikî ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki taşıma ve ticari dosyalar Mersin merkezli yönetilir. Talimat hazırlığında tasarruf hakkı, senet nüshası, yeni yer ve taşımanın güncel koşulları birlikte incelenir. Dosya başvurusu için iletişim sayfası kullanılabilir.