Çocuk Mallarının Korunması Dilekçesi | TMK 360-361 Word

Çocuğa Ait Hangi Mallar Koruma Kapsamındadır?

Çocuğun miras, bağış, çalışma geliri, tazminat, banka hesabı, taşınmaz, araç, şirket payı veya başka hukuki yolla edindiği malvarlığı çocuk malı niteliğinde olabilir. Malın ana veya babanın üzerinde fiilen bulunması, mülkiyetin onlara geçtiği anlamına gelmez. Çocuğun adına kayıtlı veya çocuğa ait olduğu belgelenebilen malvarlığı ayrı izlenmelidir.

Başvuru öncesinde malın hukuki niteliği belirlenir. Tapu kaydı, banka hesabı, veraset belgesi, bağış sözleşmesi, mahkeme kararı veya ödeme belgesi çocuğun hak sahipliğini gösterebilir. Dilekçede yalnız “çocuğun malları kötü yönetiliyor” denilmemeli; hangi malın hangi işlem nedeniyle risk altında olduğu yazılmalıdır.

Ana ve Babanın Çocuk Mallarını Yönetme Yetkisi Nedir?

Velayet devam ettiği sürece ana ve baba kural olarak çocuğun mallarını yönetme hakkına sahiptir. Bu yetki çocuğun yararına kullanılmalıdır. Yönetim, çocuğun malvarlığını kişisel giderler için sınırsız kullanma veya malı değerinin altında elden çıkarma hakkı vermez.

Çocuğun taşınmazının satılması, banka varlığının çekilmesi veya gelirlerinin kullanılması gibi işlemler somut malın niteliğine göre ayrıca kanuni sınırlamalara tabi olabilir. Yönetim hakkı ile mülkiyet hakkı ayrılmalı, bütün işlemlerde çocuğun üstün yararı esas alınmalıdır.

Çocuğun Malvarlığının Tehlikeye Düşmesi Ne Demektir?

Malın değerinin azalmasına yol açan kontrolsüz işlem, çocuğa ait paranın kişisel hesaba aktarılması, kira gelirlerinin kayıtsız kullanılması, taşınmazın korunmaması, vergi veya kredi borcuna maruz bırakılması, hesap ve belgelerin saklanmaması gibi durumlar somut tehlike oluşturabilir. Her yönetim tercihi tek başına müdahale sebebi değildir; çocuğun malvarlığını gerçek ve ciddi biçimde riske sokan olgular gösterilmelidir.

Tehlikenin gerçekleşmiş zarara dönüşmesi beklenmek zorunda değildir. TMK m.360 koruyucu nitelikte tedbir düzenidir. Yakın ve belgelenebilir risk varsa hâkim zararı önlemeye yönelik önlem alabilir.

TMK 360 Kapsamında Hangi Önlemler Alınabilir?

Hâkim ana ve babaya malların yönetimi konusunda talimat verebilir. Belirli zamanlarda yönetim hesabı ve bilgi sunmalarını isteyebilir. Malvarlığı değerlerinin güvenli biçimde korunmasına ilişkin önlemler kararlaştırabilir. Önlemin türü somut tehlikeyle ölçülü olmalıdır.

Örneğin banka hesabından kontrolsüz para çekimi iddiasında hesap hareketlerinin sunulması ve paranın güvenli hesapta tutulması; taşınmaz kira gelirinin kaybolduğu iddiasında kira sözleşmesi ve tahsilat hesabının denetlenmesi istenebilir. Dilekçede hâkimin hangi somut tedbiri almasının talep edildiği açık olmalıdır.

Çocuk Mallarının Yönetimi Kayyıma Verilebilir mi?

TMK m.360’daki önlemler yeterli olmazsa veya yönetim riski ağırsa TMK m.361 kapsamında çocuğun mallarının yönetiminin bir kayyıma bırakılması gündeme gelebilir. Bu daha ağır bir koruma tedbiridir ve neden daha hafif önlemlerin yetersiz kalacağı açıklanmalıdır.

Kayyım atanması velayetin tamamının kaldırılması anlamına gelmez. Kayyımın görevi kararda belirlenen malvarlığı yönetimiyle sınırlı olabilir. Çocuğun kişi varlığına ilişkin velayet görevleri ile mal yönetimi ayrıştırılmalıdır.

Hangi Deliller Sunulmalıdır?

Tapu ve araç kayıtları, banka hesap hareketleri, veraset veya bağış belgeleri, kira sözleşmeleri, satış ilanları, şirket pay kayıtları, vergi borcu belgeleri, hesap dökümleri ve çocuğa ait malın kullanımıyla ilgili hukuka uygun yazışmalar kullanılabilir. Risk iddiası somut belgeyle eşleştirilmelidir.

Başvuran kişi çocuğun diğer ebeveyniyse yalnız eşler arasındaki kişisel uyuşmazlıkları dilekçeye taşımamalıdır. Mahkemenin incelemesi çocuğun malvarlığı güvenliğine odaklanır. İddia edilen işlem, mal ve ekonomik sonuç açıkça gösterilmelidir.

Görevli Mahkeme Hangisidir?

Velayet ve çocuk mallarının korunmasına ilişkin uyuşmazlıklarda aile mahkemesi görevlidir; aile mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Çocuğun ve velayet sahibinin yerleşim yeri ile mevcut aile mahkemesi dosyaları yetki ve dosya bağlantısı bakımından kontrol edilir.

Çocuk yurt dışında yaşıyor veya malvarlığı Türkiye’de bulunuyorsa milletlerarası yetki ve uygulanacak hukuk ayrıca incelenmelidir. Türkiye’deki taşınmazlar bakımından tapu ve ayni hak kuralları da önem taşır.

Dilekçenin Sonuç Bölümü Nasıl Kurulmalıdır?

Talep genel “çocuğun malları korunsun” cümlesiyle bırakılmamalıdır. Hangi banka hesabının veya taşınmazın korunacağı, hangi hesabın verilmesi gerektiği, para çekme veya devir işleminin hangi ölçüde sınırlandırılmasının istendiği ve kayyım gerekiyorsa görev kapsamı açıkça yazılmalıdır.

Acil devir veya mal kaçırma riski varsa geçici koruma talebi ayrıca somutlaştırılır. Mahkemenin uygulanabilir ara karar kurabilmesi için mal bilgileri, resmi kayıtlar ve riskin yakınlığı dilekçede gösterilir.

Başvuru Öncesi Kontrol Listesi

Çocuğun kimlik ve velayet bilgileri, korunması istenen malların tam listesi, tapu/banka/araç/şirket kayıtları, mevcut yönetim işlemleri, gelir ve gider hareketleri, daha önce yapılan yazılı uyarılar ve talep edilen koruma önlemi ayrı dosyalanmalıdır. Zarar miktarı varsa hesaplanmalıdır.

Velayet uyuşmazlığı ile mal yönetimi uyuşmazlığı birbirinden ayrılır. Çocuğun malını koruma başvurusu, diğer ebeveyne karşı kişisel hesaplaşma değil, çocuğun malvarlığı yararını güvence altına alma işlemidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Anne-baba çocuğun parasını istediği gibi kullanabilir mi?

Hayır. Yönetim yetkisi çocuğun yararına kullanılmalıdır; malvarlığını tehlikeye düşüren işlemlere karşı hâkim müdahale edebilir.

Hâkim hesap isteyebilir mi?

Evet. TMK m.360 kapsamında bilgi ve hesap sunulmasına yönelik önlemler alınabilir.

Kayyım atanabilir mi?

Daha hafif önlemler yetersiz kalırsa TMK m.361 kapsamında mal yönetimi kayyıma bırakılabilir.

Kayyım atanması velayeti kaldırır mı?

Mal yönetimine ilişkin kayyım tedbiri otomatik olarak bütün velayetin kaldırılması anlamına gelmez.

Çocuğun miras kalan evi korunabilir mi?

Evet. Çocuğa ait taşınmaz da malvarlığı koruma tedbirinin konusu olabilir.

Banka kayıtları istenebilir mi?

Uyuşmazlıkla ilgili dönem ve hesap belirlenerek resmi banka kayıtlarının getirtilmesi talep edilebilir.

Acil satış riski varsa ne yapılır?

Risk somut belgelerle açıklanarak gecikmeden geçici koruma tedbiri istenmelidir.

Görevli mahkeme hangisidir?

Aile mahkemesi görevlidir.

Resmî Kaynaklar ve İlgili Rehberler

• Mevzuat Bilgi Sistemi
• Vasi tayini dilekçesi
• Kayyım atanması dilekçesi