Coğrafi İşaret Başvurusuna İtiraz Nasıl Yapılır? 3 Aylık Süre ve SMK 40 Rehberi 2026
Kısa ve net cevap: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 40. maddesine göre, Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Bülteninde yayımlanan bir başvuruya; üçüncü kişiler ile SMK m.48 kapsamındaki önceki tarihli hak sahipleri, yayım tarihinden itibaren üç ay içinde gerekçeli ve yazılı olarak TÜRKPATENT nezdinde itiraz edebilir. Başvurunun SMK m.33-39 şartlarını taşımadığı, adın tescil edilemeyecek adlardan olduğu, coğrafi bağın kurulamadığı, ürün şartnamesinin hatalı olduğu veya önceki haklarla çatıştığı gibi gerekçeler ileri sürülebilir. İtirazlar güncel uygulamada EPATS üzerinden yapılır. TÜRKPATENT itirazı başvuru sahibinin ve gerektiğinde uzman kurumların görüşünü alarak inceler; gerekli hâllerde tarafları 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu çerçevesinde uzlaşmaya davet edebilir.
Coğrafi işaret yayıma itirazının hukuki dayanağı nedir?
Coğrafi işaret veya geleneksel ürün adı başvurusu SMK m.38 incelemesini geçtikten sonra Bülten’de yayımlanır. Yayım, tescilin kesinleştiği aşama değildir. Yayımın temel işlevlerinden biri, üründen veya addan etkilenen üçüncü kişilere başvuru dosyasını inceleme ve hukuki itirazlarını Kuruma sunma imkânı vermektir.
SMK m.40 bu itiraz sistemini iki yönden düzenler. Birincisi, TÜRKPATENT’in m.38 kapsamında verdiği ret kararına başvuru sahibinin yapacağı itirazdır. İkincisi, Bülten’de yayımlanan başvuruya üçüncü kişilerin veya önceki hak sahiplerinin yapacağı yayıma itirazdır. Bu iki yolun süreleri ve tarafları farklıdır.
Yayımlanan başvuruya itiraz süresi ne kadardır?
10 Ocak 2017’den sonra 6769 sayılı Kanun kapsamında yapılan coğrafi işaret ve geleneksel ürün adı başvurularında yayıma itiraz süresi üç aydır. Süre, başvurunun Resmî Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Bülteninde yayımlandığı tarihten itibaren hesaplanır.
Bülten yayım tarihi, başvuru sahibinin üçüncü kişiye özel bildirim yaptığı tarihle karıştırılmamalıdır. İtiraz etmek isteyen işletme, üretici, meslek kuruluşu veya önceki hak sahibi Bülten’i düzenli takip etmeli ve üç aylık son günü kendi takvimine kaydetmelidir. Süre geçtikten sonra aynı yayım için olağan yayıma itiraz yolu kullanılamaz.
2017’den önceki eski başvurularda süre farklı mı?
Evet. TÜRKPATENT’in güncel Bülten duyurularında, 10 Ocak 2017’den önce yapılmış ve eski mevzuata tabi bazı başvurular için mülga 555 sayılı KHK uyarınca altı aylık itiraz süresinin uygulanabildiği açıkça belirtilmektedir. Buna karşılık 6769 sayılı Kanun kapsamında yeni başvurular için üç aylık süre geçerlidir.
Bu nedenle çok eski bir dosyaya itiraz edilecekse yalnızca bugünkü genel üç aylık kural uygulanmamalı; başvurunun yapıldığı tarih ve geçiş hükmü kontrol edilmelidir.
Kimler coğrafi işaret başvurusuna itiraz edebilir?
SMK m.40, yayımlanan başvuruya üçüncü kişilerin ve m.48 kapsamındaki önceki tarihli hak sahiplerinin itiraz edebilmesini kabul eder. İtiraz edenin mutlaka aynı ürünün üreticisi olması şart değildir. Başvurunun tescilinden hukuki veya ekonomik olarak etkilenecek kişiler itiraz mekanizmasını kullanabilir.
Önceki marka sahibi, daha önce tescilli coğrafi işaret sahibi, aynı yöresel adı kullanan üretici grubu, meslek kuruluşu veya ürün şartnamesinin yanlış kurulması nedeniyle faaliyeti etkilenecek işletme somut duruma göre itirazda bulunabilir. İtiraz eden sıfatı ve menfaati dilekçede açıkça gösterilmelidir.
Hangi gerekçelerle itiraz edilebilir?
İtiraz yalnızca “bu adın tescilini istemiyoruz” şeklinde kurulamaz. Başvurunun Kanundaki tescil şartlarına neden aykırı olduğu açıklanmalıdır. Menşe adı veya mahreç işareti tanımının karşılanmaması, adın jenerikleşmiş olması, yanlış ürün grubunun seçilmesi, coğrafi alanın hatalı belirlenmesi, coğrafi bağın bilimsel veya tarihsel olarak kurulamaması, üretim metodunun gerçeği yansıtmaması, denetim planının uygulanamaz olması veya önceki haklarla çatışma başlıca itiraz alanlarıdır.
Geleneksel ürün adı başvurusunda ise en az otuz yıllık kullanımın ispatlanamaması, geleneksel yöntem/bileşim/malzeme şartlarının karşılanmaması veya tescil edilemeyecek ad niteliği gibi gerekçeler ileri sürülebilir.
Menşe adı başvurusuna hangi noktadan itiraz edilir?
Menşe adı için SMK m.34, ürünün bütün üretim, işleme ve diğer işlemlerinin belirlenen coğrafi alanda gerçekleşmesini ve ürünün tüm veya esas özelliklerini o coğrafyaya özgü doğal ve beşerî unsurlardan almasını arar. Başvurudaki üretim zincirinin önemli bir aşaması gerçekte bölge dışında gerçekleşiyorsa veya ürün özelliklerinin coğrafi faktörlerden kaynaklandığı kanıtlanamıyorsa menşe adı şartı tartışılabilir.
İtirazın teknik olarak güçlü olması için yalnızca farklı üretim örnekleri gösterilmemeli; başvuruda belirtilen zorunlu aşamanın neden m.34 standardıyla bağdaşmadığı somut üretim, laboratuvar, coğrafya veya tarih verileriyle açıklanmalıdır.
Mahreç işaretine itirazda hangi ölçütler önemlidir?
Mahreç işaretinde ürünün belirgin niteliği, ünü veya diğer özelliği ile coğrafi alan arasında özdeşleşme bulunmalı ve üretim, işleme veya diğer işlemlerden en az biri coğrafi alanda yapılmalıdır. İtiraz eden, başvuruda ileri sürülen ünün gerçekte başka bölgelerle paylaşıldığını, tarihsel kaynakların yetersiz olduğunu veya yörede yapılması zorunlu gösterilen üretim aşamasının ürünün özdeşleşmesinde gerçek bir rolü bulunmadığını gösterebilir.
Mahreç işaretinde hammaddenin yöre dışından gelmesi tek başına ret nedeni değildir. İtiraz bu nedenle yanlış hukuki varsayım yerine m.34’teki gerçek şartlara dayanmalıdır.
Jenerik ad olduğu gerekçesiyle itiraz edilebilir mi?
Evet. SMK m.35, ürünün öz adı olmuş adların coğrafi işaret veya geleneksel ürün adı olarak tescil edilemeyeceği durumları düzenler. Bir ad Türkiye’de ilgili ürünün belirli yöreden bağımsız genel adı hâline gelmişse, bunun piyasa kullanımı, sözlükler, kataloglar, tüketici algısı ve sektörel belgelerle gösterilmesi mümkündür.
Jeneriklik iddiası yalnızca farklı şehirlerde ürün satıldığını göstermeye dayanmaz. Adın ticari kaynak veya coğrafi köken belirtmek yerine ürün türünün genel adı olarak algılandığı ortaya konulmalıdır.
Önceki marka hakkına dayanarak itiraz edilebilir mi?
SMK m.48 önceki tarihli marka haklarıyla coğrafi işaretler arasındaki ilişkiyi düzenler. Yayımlanan coğrafi işaret başvurusu, önceki markanın itibarı, tanınmışlığı ve kullanım süresi dikkate alındığında tüketiciyi markanın gerçek kimliği konusunda yanıltabilecek nitelikteyse önceki hak sahibi itiraz edebilir.
Önceki marka kaydı dilekçeye eklenmeli; markanın kullanım alanı, tanınmışlığı, ilgili ürünler ve tüketicide ortaya çıkacak yanlış bağlantı somutlaştırılmalıdır. Sadece aynı kelimenin markada bulunması her durumda yeterli değildir.
Başka bir coğrafi işaretle çatışma nasıl değerlendirilir?
Türkiye’de daha önce tescilli veya korunan aynı ya da benzer coğrafi işaret bulunuyorsa yeni başvurunun tüketicide karıştırılma yaratıp yaratmadığı, ürünlerin niteliği, coğrafi bölgeler, tarihsel kullanım ve etiketleme biçimleri incelenir. Homonim yani aynı adlı coğrafi işaretlerde tüketicinin ürünlerin gerçek kökenini ayırt edebilmesi temel ölçüttür.
İtiraz eden taraf önceki tescil belgesini, üretim alanını ve piyasadaki kullanım biçimini sunmalıdır.
İtiraz nasıl yapılır?
TÜRKPATENT’in güncel uygulamasında coğrafi işaret yayıma itirazları EPATS üzerinden elektronik olarak yapılır. İtiraz formunda başvuru numarası, yayımlanan ad, itiraz edenin kimliği, hukuki gerekçeler ve deliller gösterilir. İtiraz için ilgili işlem ücretinin yürürlükteki tarifeye göre ödenmesi gerekir.
Elektronik başvurudan sonra oluşturulan evrak numarası ve ödeme bilgisi saklanmalıdır. Yanlış başvuru numarası veya yanlış işlem türüyle gönderim üç aylık süre bakımından hak kaybına yol açabilir.
İtiraz ücretli midir?
TÜRKPATENT’in coğrafi işaret itiraz işlemleri yürürlükteki yıllık ücret tarifesine tabidir. 2026 yılı için başvuru yapılırken Kurumun güncel ücret sayfası kontrol edilmelidir. Eski yıl tarifelerindeki rakamların kullanılması doğru değildir.
İtiraz sırasında uzman kurum veya kuruluştan görüş alınması ve bu kurumun ücret talep etmesi hâlinde TÜRKPATENT’in güncel açıklamasına göre söz konusu ücret itiraz eden tarafından karşılanır.
İtiraz dilekçesi nasıl hazırlanmalıdır?
Dilekçe beş ana bölümde kurulmalıdır: itiraz edenin sıfatı ve menfaati, yayımlanan başvurunun özeti, hukuki itiraz nedenleri, teknik/tarihsel deliller ve sonuç-talep. Her itiraz nedeni ilgili SMK maddesine bağlanmalıdır. Başvurunun bütününün reddi istenebileceği gibi belirli coğrafi sınırın, üretim metodunun veya şartnamenin düzeltilmesi yönünde sonuç doğuracak itiraz da kurulabilir.
Teknik iddia varsa bilimsel rapor, harita, tarihsel kaynak veya meslek kuruluşu verisi eklenmelidir. İnternet ekran görüntüleri kullanılıyorsa tarih ve kaynak görünür olmalıdır.
TÜRKPATENT itirazı başvuru sahibine bildirir mi?
Evet. İtiraz, başvuru sahibine bildirilir ve yürürlükteki uygulama yönetmeliği çerçevesinde görüşlerini sunması için süre verilir. Güncel sistemde karşı görüş için bir aylık süre öngörülmektedir. Başvuru sahibi itirazın her gerekçesine belgeyle cevap vermelidir.
Karşı görüşte yalnızca ilk başvuru metnini tekrar etmek yerine, itiraz edenin teknik veya hukuki iddialarını tek tek çürütmek gerekir.
Uzman kurum görüşü alınabilir mi?
Evet. Coğrafi işaret dosyaları gıda bilimi, tarım, jeoloji, kimya, el sanatları, tarih veya başka teknik uzmanlık gerektirebilir. TÜRKPATENT gerekli gördüğünde uzman kurum veya kuruluşlardan görüş isteyebilir. Görüşün sağlıklı olabilmesi için tarafların teknik dosyayı açık ve kaynaklandırılmış sunması önemlidir.
Uzman görüşü Kurumun nihai hukuki değerlendirmesinin yerine geçmez; ancak ürün özellikleri ve coğrafi bağ bakımından önemli teknik dayanak oluşturur.
Taraflar uzlaşmaya davet edilebilir mi?
Evet. TÜRKPATENT gerekli durumlarda itiraz eden ile başvuru sahibini uzlaşmaya davet edebilir ve bu süreçte 6325 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. Özellikle coğrafi sınır, üretim metodu, kullanım biçimi veya önceki haklarla birlikte var olma koşulları üzerinde teknik mutabakat sağlanması mümkün olabilir.
Uzlaşma, kamuya açık coğrafi işaret şartlarının keyfî biçimde özel sözleşmeyle değiştirilmesi anlamına gelmez. Varılan çözümün SMK’nın tescil şartlarıyla uyumlu olması gerekir.
İtiraz kabul edilirse ne olur?
TÜRKPATENT itirazı tamamen veya kısmen kabul edebilir. Başvuru reddedilebilir veya teknik şartnamede değişiklik yapılarak süreç devam edebilir. İtiraz incelemesi sonucunda başvurunun son hâli, değişikliğe uğrayan kısım açıkça gösterilerek Bülten’de yayımlanır. Başvurunun reddi hâlinde de karar Bülten’de duyurulur.
Bu nedenle itirazın sonucu yalnızca “tescil/ret” ikiliğinden ibaret değildir; coğrafi sınırın daraltılması, üretim metodunun düzeltilmesi veya ürün tarifinin netleştirilmesi gibi kısmi sonuçlar doğabilir.
Tescil edilmiş coğrafi işarette değişiklik yayımına itiraz edilebilir mi?
Evet. Tescilden sonra ürün şartnamesinde, coğrafi alanda, üretim metodunda veya diğer kayıtlarda değişiklik talep edildiğinde ve bu değişiklik Bülten’de yayımlandığında da ilgili kişiler kanundaki usule göre itiraz edebilir. Tescilin varlığı sonraki değişikliklerin denetimsiz yapılacağı anlamına gelmez.
Üreticiler tescil değişikliklerini de Bülten üzerinden takip etmelidir.
Başvuru sahibinin ret kararına itiraz süresi nedir?
TÜRKPATENT başvuruyu SMK m.38 kapsamında reddederse başvuru sahibi kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde gerekçeli ve yazılı olarak itiraz edebilir. Bu süre, üçüncü kişilerin yayıma itirazındaki üç aylık süreden farklıdır.
İki aylık karara itirazda ret gerekçesinin hangi maddeye dayandığı belirlenmeli ve teknik/hukuki cevap buna göre hazırlanmalıdır.
İtiraz öncesi kontrol listesi
- Bülten yayım tarihini ve üç aylık son günü kesinleştirin.
- Başvuru numarası ile tescili istenen adı doğrulayın.
- Başvurunun tam teknik şartnamesini Coğrafi İşaretler Portalından inceleyin.
- İtiraz gerekçesini SMK m.34-40 ve gerekiyorsa m.48’e bağlayın.
- Jeneriklik, coğrafi bağ veya önceki hak iddialarını objektif delille destekleyin.
- Harita, laboratuvar, tarihsel kaynak ve sicil belgelerini numaralandırın.
- 2026 güncel itiraz ücretini işlem günü kontrol edin.
- EPATS başvuru ve ödeme makbuzunu saklayın.
- Uzman görüşü gerekebilecek teknik konuları ayrı başlıkta açıklayın.
Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler
Güncel itiraz usulü için TÜRKPATENT Coğrafi İşaretler Portalı – İtiraz, yayımlanan dosyalar için Coğrafi İşaretler Portalı esas alınmalıdır. Başvurunun incelenmesi için SMK m.38 rehberimizi, başvuru belgeleri için SMK m.37 rehberimizi, önceki haklarla ilişki için coğrafi işaret koruma rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Coğrafi işaret başvurusuna itiraz süresi kaç aydır?
6769 sayılı Kanun kapsamındaki başvurularda Bülten yayımından itibaren üç aydır.
İtiraz nereye yapılır?
İtiraz TÜRKPATENT’e, güncel uygulamada EPATS üzerinden elektronik olarak yapılır.
Başvuru sahibinin ret kararına itiraz süresi de üç ay mı?
Hayır. SMK m.38 kapsamındaki ret kararına başvuru sahibinin itiraz süresi kararın bildiriminden itibaren iki aydır.
Önceki marka sahibi coğrafi işarete itiraz edebilir mi?
SMK m.48 kapsamındaki önceki hak şartları oluşuyorsa yayıma itiraz mümkündür.
Jenerik ad gerekçesiyle itiraz edilebilir mi?
Evet. Ad ürünün genel adı hâline gelmişse SMK m.35 kapsamında bu durum delillerle ileri sürülebilir.
TÜRKPATENT uzman görüşü alabilir mi?
Evet. Teknik konularda ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş isteyebilir.
Taraflar uzlaşabilir mi?
TÜRKPATENT gerekli görürse tarafları 6325 sayılı Kanun çerçevesinde uzlaşmaya davet edebilir.
İtiraz kabul edilirse başvuru mutlaka tamamen reddedilir mi?
Hayır. Başvuru tamamen reddedilebileceği gibi teknik şartnamede değişiklik yapılarak süreç devam edebilir.
Tescilden sonraki değişiklik yayımına itiraz edilebilir mi?
Evet. Bülten’de yayımlanan tescil değişikliklerine de kanundaki usulle itiraz edilebilir.
Sonuç
Coğrafi işaret yayıma itirazında en kritik üç unsur sürenin korunması, itiraz nedeninin doğru SMK maddesine bağlanması ve teknik iddianın güvenilir delille ispatlanmasıdır. Yeni başvurularda üç aylık süre Bülten yayımından başlar. İtiraz, ürünün yöresel niteliğini siyasi veya ticari sloganlarla değil; coğrafi bağ, tarih, üretim standardı, önceki hak ve tüketici algısı üzerinden hukuken sınamalıdır.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Bu içerik 11 Eylül 2026 tarihinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.38, m.40 ve m.48 ile TÜRKPATENT Coğrafi İşaretler Portalının güncel itiraz açıklamaları ve 2026 Bülten duyuruları esas alınarak hazırlanmıştır. Yazar ve inceleyen: Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu Sicil No: 3472.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
