Danimarka Uskiftet Bo Türkiye’de Miras Evini Etkiler mi? Arveloven §17–31 ve MÖHUK 20
Kısa ve net cevap
Danimarka’da “uskiftet bo” kararı, sağ kalan eşin belirli koşullarla terekeyi paylaşmadan yönetmesine imkân verir; Türkiye’deki miras evini doğrudan eş adına tescil ettirmez. Türkiye’de bulunan taşınmazlara MÖHUK m.20/1 gereği Türk hukuku uygulanır. MÖHUK m.21 aynî hakları malın bulunduğu yer hukukuna bağlar; Türk Medenî Kanunu m.598–599 mirasçılık belgesi ve mirasın kazanılmasında esas alınır.
Bu inceleme Arveloven §17, §18, §19, §22–26 ve §29–31 ile Türk miras hükümlerini ayrı ayrı ele alır. Kontrol tarihi: 30 Ekim 2026.
Kısa özet tablosu
| Danimarka’daki aşama | Dayanak / Türkiye bakımından sonuç |
|---|---|
| Ortak çocuklar | Arveloven §17 / Türk tapusunda otomatik tescil yok |
| Önceki evlilikten çocuk | Arveloven §18 / rıza ve temsil koşulları |
| Borç ve ödeme gücü | Arveloven §§19,25 / ayrı sorumluluk incelemesi |
| Malvarlığı dökümü | Arveloven §22 / kural olarak altı ay |
| Eşin yönetim hakkı | Arveloven §§23–24 / Türk aynî haklarına otomatik aktarım yok |
| Yeniden evlenme | Arveloven §26 / paylaşma gereği |
| Türkiye’deki miras evi | MÖHUK §§20–21, TMK §§598–599 / Türk hukukunda işlem |

Güncel madde dayanağı
Danimarka Arveloven §§17–31; Türk 5718 sayılı MÖHUK m.15, 20, 21; 4721 sayılı TMK m.598, 599, 640, 676. 2024 tarihli Danimarka değişiklik kanununun geçiş hükümleri açısından somut ölüm ve işlem tarihi incelenir.
Uskiftet bo nedir ve neyi değiştirmez?
Danimarka miras hukukundaki “uskiftet bo”, sağ kalan eşin kanunda belirtilen koşullarla tereke malvarlığının paylaşılmasını erteleyerek bu malvarlığını yönetebilmesine ilişkin hukuki düzendir. Türkçeye doğrudan “mirasın reddi” ya da “mirasçıların bütün haklarını kaybetmesi” olarak çevrilemez. Kurumun amacı ve etkisi miras paylarının hemen ödenmesi yerine belirli yönetim ve paylaşım esaslarının uygulanmasıdır. Malvarlığının kime ait olduğunu, hangi çocukların miras hakkı bulunduğunu ve yetkinin hangi malları kapsadığını incelemeden yalnız kararın adından bir mülkiyet sonucu çıkarılamaz.
Danimarka’da tereke dosyası skifteret olarak adlandırılan yargı birimiyle bağlantılıdır. Bu dosyada verilen “skifteretsattest” ise işlemi belgeleyen mahkeme belgesidir; uskiftet bo kararının kendisiyle kavramsal olarak aynı değildir. Skifteretsattest’in üzerinde sağ kalan eşin terekeyi yönetebileceği yazılıysa bu, özellikle Danimarka’daki kurumlar nezdinde önemlidir. Ancak Türkiye’de bulunan daire, arsa veya tarla için aynı belgeden otomatik tescil yetkisi doğmaz. Danimarka skifteretsattest ve Türkiye miras işlemleri yazısı belgenin kullanım sınırlarını ayrıca inceler.
Türk tarafında uygulanacak başlangıç hükümleri 5718 sayılı MÖHUK m.20 ve m.21 ile 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.598–599’dur. Öncelikle miras bırakanın vatandaşlığı, ölüm tarihi, aile ilişkileri ve taşınmazın nerede bulunduğu saptanır. Bu bilgiler Danimarka’daki dosyayı yeniden açmadan da Türk hukukunda ayrı işlem gerekip gerekmediğini ortaya koyar. Sonuç, iki ülkenin belgelerini birbirinin yerine koymak değil, her belgenin ispat ettiği hususu doğru sınıflandırmaktır.
Arveloven §17: Ortak çocuklar ve delingsformue
Danimarka Arveloven §17, sağ kalan eşin eşlerin ortak altsoyu ile ilgili olarak paylaşmaya tabi evlilik malvarlığını uskiftet bo kapsamında devralmasının temel şartını düzenler. Metindeki fælles livsarvinger, sağ kalan eşle ilk ölen eşin ortak altsoyunu anlatır. Delingsformue ise evlilikte paylaşmaya tabi malvarlığı kategorisidir. Buradan, ölen eşin adına kayıtlı her taşınmazın dünyanın her yerinde sağ kalan eşin kişisel mülküne dönüştüğü sonucu çıkarılamaz.
İki ortak çocuğu olan bir ailenin Danimarka’daki konutu ve Türkiye’deki evinin bulunması halinde iki farklı aşama söz konusudur. Danimarka hukuku ortak altsoy karşısında sağ kalan eşe belirli bir tereke yönetimi sağlayabilir. Türkiye’deki taşınmazın ölümle geçişi ve tapu işlemi ise Türk hukukunun bağlama kuralları üzerinden incelenir. Çocukların Danimarka envanterinde görünmesi, Türk mirasçılık belgesinde paylarının otomatik olarak belirlenmiş olması anlamına gelmez.
Ölenin mal rejimi sözleşmesi veya vasiyetnamesi varsa öncelikle bunların kapsamı araştırılır. Danimarka kanunundaki delingsformue ile fuldstændigt særeje, yani tam ayrı mal, aynı kategori değildir. Kapsam dışında kalan varlığı uskiftet bo içine almak veya kapsamdaki varlığı hiç yok saymak, hem Danimarka hesaplaşmasını hem de Türk dosyasındaki delil değerlendirmesini bozar. Aile ilişkisi ve mal rejimi belgeleri birlikte okunmalıdır.
Arveloven §18: Önceki evlilikten çocuklar ve rıza
Ölen kişinin sağ kalan eşle ortak olmayan altsoyu varsa Danimarka Arveloven §18 devreye girer. Særlivsarvinger veya günlük kullanımda særbørn diye anılan bu kişiler bakımından uskiftet bo için rıza şartı öngörülmüştür. Bu çocuğun Danimarka’da, Türkiye’de veya başka ülkede yaşaması, aile bağının resmî belgeyle saptanması gereğini değiştirmez. Ortak altsoy düzeniyle önceki ilişkiden çocuğun hakları eşit usul şartlarına indirgenemez.
Danimarka mahkemelerinin kullandığı samtykke til uskiftet bo onay belgesi, çocuğun ilk ölen kişinin mirasından ödeme almasının terekenin daha sonra paylaşılmasına bağlanacağını açıklar. Bu onay, Türk hukukunda ayrıca gerekli biçim ve sonuçları olan mirastan feragat ya da miras payının devri sözleşmesine kendiliğinden dönüşmez. Onayın tarihi, tarafları, kapsadığı tereke ve Danimarka işlem numarası incelenmeden Türkiye’deki tapu payı hakkında irade beyanı varmış gibi işlem kurulamaz.
Reşit olmayan veya vesayet altında bulunan özel altsoy için Arveloven §18/2 özel temsil ve mahkeme değerlendirmesi getirir. Tek başına bir ebeveyn imzasının her hâlde yeterli olduğu söylenemez. Danimarka’da küçük adına verilmiş onay ile Türkiye’de küçüğe ait bir taşınmaz payının tasarrufu birbirinden ayrılır. Bu ayrım, aile içi uyuşmazlığın Türk tapu müdürlüğü veya mahkemesi önüne taşınması halinde kritik önem taşır.
Arveloven §§19 ve 25: Ödeme gücü ve borçlar
Arveloven §19, sağ kalan eşin mali durumunu uskiftet bo bakımından bağımsız bir şart haline getirir. Eşin kendisine ait malvarlığının borçlarını karşılamaya elverişli olup olmadığı değerlendirilir; kanun önemsiz nitelikte ödeme güçlüğü ve bilgilendirilmiş rıza gibi özel istisnaları da düzenler. Dolayısıyla yalnız evlilik cüzdanı veya çocukların varlığı bu kurumun bütün şartlarının gerçekleştiğini kanıtlamaz. Danimarka mahkemesinin somut değerlendirmesi aranmalıdır.
Arveloven §25, sağ kalan eşin ölen eşin yükümlülüklerinden kişisel sorumluluğunu düzenler. İlgili hükümde belirli koşullarda terekenin bobestyrer denilen yönetici tarafından ele alınabilmesine ilişkin özel sonuç da vardır. Türkiye’deki miras borçları bakımından ise Türk Medenî Kanunu m.599 ve diğer ilgili hükümler göz önünde bulundurulur. İki ülkedeki borçlar ve malvarlığı tek bir bankacılık listesinde birleştirilse bile uygulanacak sorumluluk kuralları otomatik olarak aynı olmaz.
Türk tapusunda taşınmazın ipotekli, hacizli veya intifa hakkına konu olup olmadığı tapu kaydıyla kontrol edilir. Danimarka’da eşin kişisel borç üstlenmiş olması, Türkiye’deki taşınmaz üzerinde kendiliğinden ipotek oluşturmaz. Aynı şekilde Danimarka envanterinin temiz görünmesi de Türkiye’deki bütün borçların sona erdiğini ispat etmez. Borç ve teminat belgelerinin ayrı hukuk düzenlerine göre incelenmesi gerekir.
Arveloven §22: Altı aylık formueoversigt
Arveloven §22, sağ kalan eşin ölümden itibaren kural olarak altı ay içinde mahkemeye formueoversigt adlı malvarlığı dökümünü sunmasını düzenler. Bu döküm; ölen eşin ve sağ kalan eşin paylaşmaya tabi malvarlığını, kanunda ayrıca sayılan bazı sigorta ve emeklilik menfaatlerini ve her iki eşin tam ayrı malvarlığını kapsayan kategoriler içerir. Mahkeme sürenin uzatılmasına karar verebilir. Başvuru ve envanter aynı hukuki işlem değildir; dosyada her ikisinin varlığı ayrı kontrol edilir.
Envanterde Türkiye’deki taşınmazın gösterilmiş olması önemlidir, çünkü aile malvarlığına ilişkin beyanın kapsamını açıklayabilir. Ancak formueoversigt, Türk tapu sicilinde mülkiyet devri sağlayan bir işlem belgesi değildir. Türkiye taşınmazının değerinin Danimarka kronuna çevrilerek yazılması da tapudaki malik veya miras payını değiştirmez. Terekedeki varlık ve borçların Danimarka’da hangi tarihte beyan edildiği, Türkiye’deki kayıtlardaki tarihlerle karşılaştırılmalıdır.
Süresinde envanter verilmemesi halinde Arveloven §22, mahkemece hazırlanmasının sağlanması ve ilgili masrafın eşe yüklenmesi gibi sonuçlar düzenler. Altsoyun envantere erişim hakkının kapsamı, 2024 tarihli değişiklik kanunuyla bağlantılı olarak ilgili dosyanın zaman bakımından uyguladığı metin üzerinden ayrıca kontrol edilir. Bu nedenle “altı ay geçti, otomatik olarak tapu çocuklara geçti” sonucu doğru değildir.
Arveloven §§23–24: Eşin yönetim ve tasarruf alanı
Arveloven §24 sağ kalan eşe uskiftet bo üzerinde yaşamı boyunca malik benzeri tasarruf alanı tanır. Fakat aynı kanun bu yetkinin sınırını da düzenler. Eşin Danimarka’daki tereke hesabından ödeme yapması, günlük idareyi yürütmesi veya belirli mallar üzerinde işlem yapması, Türkiye’de bulunan bütün taşınmazlar için tapu maliki sıfatını doğurmaz. Yabancı devlet makamının verdiği idare yetkisi, Türk aynî hak siciline doğrudan uygulanamaz.
Arveloven §23 ölümden sonra kazanılan belirli malların ve bazı sigorta-emeklilik haklarının kapsamını ayırır. Eşin kişisel emeklilik haklarıyla miras bırakanın taşınmazını aynı başlık altında toplamak bu düzenlemeyi eksik gösterir. Dosyada her bir kalemin edinme sebebi, kime ödeme yapıldığı ve hangi tarihte elde edildiği kaydedilir. Bu sayede aile üyelerinin bütün para hareketlerini tek bir miras hesabı gibi değerlendirmesinin önüne geçilir.
Arveloven §24/2 sağ kalan eşin vasiyetle tasarruf edeceği alanı sınırlar. İlk ölen kişinin mirasçıları ve sağ kalan eşin kendi mirasçıları bakımından bu sınır farklı sonuçlar doğurabilir. Sonradan düzenlenen vasiyetin Türk taşınmazına etkisi için yine MÖHUK m.20/1 ve ölüme bağlı tasarrufun şekli, ehliyeti ve geçerliliği hakkındaki hükümler ayrıca incelenir.
Arveloven §26: Yeniden evlenme halinde paylaşma
Arveloven §26/2, sağ kalan eşin yeniden evlenmesi halinde uskiftet bo terekenin paylaşılmasını gerektiren düzenlemedir. Buna karşılık §26/1 eşin dilediğinde bir veya daha fazla altsoyla paylaşmaya gidebilmesine imkân tanır. Yeniden evlilik, Türkiye’deki taşınmazın tapu sicilinde otomatik değişiklik oluştuğu anlamına gelmez. Paylaşma için yetkili makamdaki işlemler ve ilgili hukuk kuralları ayrı uygulanır.
Danimarka’da ilk ölümden sonra sağ kalan eşin yeni evlilik yapması, Türkiye’deki aile konutunun daha önce yapılmamış intikal işlemini kendiliğinden tamamlamaz. Önce ilk muris yönünden mirasçılık ve payların belirlenmesi gerekir. İkinci ölüm gerçekleşmişse her iki ölüm bakımından farklı mirasçılık çevreleri oluşabilir. Birinci ve ikinci ölümün farklı tarihlerde olmasıyla, aynı tarihte ölmüş kişilerin hukuki durumu aynı değildir.
İki ülkede birden malvarlığı bulunan ailelerin kayıtlarında evlilik, boşanma, yeniden evlenme ve ölüm kronolojisi tek belgede görünmeyebilir. Nüfus kayıtları, Danimarka aile kayıtları, tereke dosyası ve Türk tapu sicili ayrı ayrı incelenmeden “yeni eş mirasçı olabilir” veya “ilk evlilikten çocukların hakkı bitti” şeklinde otomatik hüküm kurulmamalıdır.
Arveloven §§29–31: Kötü yönetim ve mirasçı koruması
Arveloven §29, sağ kalan eşin yetkisini kötüye kullanarak terekeyi önemli ölçüde azaltması veya yakın tehlike doğurması durumunda ilk ölenin altsoyuna koruma sağlar. Kanunda ölçüsüz harcama, aşırı bağış ve sorumsuz spekülasyon örnekleri yer alır. “Uskiftet bo’da eş malik gibi yönetir” ifadesi bu koruyucu hükümler olmadan kullanıldığında mirasçıların hukuki durumunu yanlış yansıtır.
Arveloven §30 paylaşma aşamasında belirli değer azaltmalarına karşı karşılık talebini, §31 ise şartları mevcutsa terekeyle orantısız bağışlar veya avanslar yönünden geri alma sonuçlarını düzenler. Bu hakların doğumu ve kullanımı somut değer, tarih ve bilgi koşullarına bağlıdır. Eşin bankadan para çekmesi ile terekeyi kötüye kullanması aynı hukuki kavram değildir; kayıtlar üzerinden kanunun aradığı unsurlar gösterilmelidir.
Türkiye’de aynı aileye ait taşınmaz üçüncü bir kişiye devredilmişse, mülkiyet ve tescil işleminin Türk hukuku bakımından geçerliliği ayrıca incelenir. Danimarka’daki tereke kötü yönetimi davasını otomatik tapu iptal davası saymak yanlıştır. Hangi ülke makamının hangi hukukî sonuca karar verebildiği ve mevcut kararın Türkiye’de kullanım koşulları ayrılmalıdır.
MÖHUK m.20 ve m.21: Türkiye’deki miras taşınmazının hukuku
5718 sayılı MÖHUK m.20/1 mirasa kural olarak ölenin milli hukukunun uygulanacağını, ancak Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukukunun uygulanacağını açıkça düzenler. Bu ikinci cümle, Danimarka’daki uskiftet bo işleminin Türk taşınmazı üzerinde doğrudan mülkiyet değişikliği yarattığı iddiasına karşı temel kanun hükmüdür. Danimarka’da ikamet etmek veya Danimarka vatandaşlığı taşımak Türkiye’deki taşınmazın bulunduğu yerini değiştirmez.
MÖHUK m.21/1, mülkiyet ve diğer aynî haklarda malın bulunduğu ülke hukukunu uygular. MÖHUK m.20/2 mirasın açılması, kazanılması ve paylaşılmasıyla ilgili hususlarda terekenin bulunduğu yer hukukuna ilişkin ayrı bağlama kuralı içerir. Terekede Türk evi, Danimarka bankası ve başka ülkede şirket payı varsa hepsine aynı hukuk maddesini genel olarak uygulamak isabetli değildir. Her malvarlığı kalemi sınıflandırılmalıdır.
MÖHUK m.2 Türk hâkiminin kanunlar ihtilafı kurallarını ve belirlenen yabancı hukuku re’sen uygulamasını düzenler. Ölüme bağlı tasarrufun şekli için m.20/4 ile m.7, mirasbırakanın tasarruf ehliyeti için m.20/5 ayrı incelenir. Bu ayrıntılar özellikle Danimarka’da hazırlanmış vasiyetname veya mal rejimi sözleşmesi varsa önem kazanır. Resmî Türk kanun metni: Türkiye Resmî Gazete 5718 sayılı MÖHUK.
TMK m.598, m.599 ve m.640: Türk mirasçılık belgesi
Türk Medenî Kanunu m.598, mirasçılık sıfatını gösteren belgenin kanuni şartlarla sulh hukuk mahkemesince veya noterlikçe düzenlenmesini sağlar. Danimarka mahkemesinden alınan skifteretsattest aynı ad veya işlevi taşımadığından Türk mirasçılık belgesine otomatik dönüşmez. Özellikle yabancı kayıtlarla soybağının ispatı gereken dosyalarda Türk kurumunun görmek istediği belgeler tamamlanır. Yabancı mirasçılık belgesi ve tapu intikali yazısı bu işlem zincirini tamamlar.
TMK m.599 mirasın ölümle bir bütün olarak kazanılması kuralını, m.640 birden fazla mirasçı bulunduğunda paylaşmaya kadar terekenin elbirliği esasına göre yönetilmesini düzenler. Danimarka’da sağ kalan eşin miras yönetim belgesi bulunması, Türkiye’de bu hükümleri ortadan kaldırmaz. Türk taşınmazında veraset ilamı ve geçerli tapu işlemi olmaksızın tek kişinin kendi adına satış yapabileceği sonucu kurulamaz.
Bir mirasçıya verilen temsil yetkisi ile onun miras payı aynı şey değildir. Danimarka usulünde tek eş terekeyi yönetiyorsa bu kayıt, Türkiye’de diğer mirasçıların rızasının arandığı bir işlemde onların iradelerinin yerine geçmez. Kimlik, temsil, mirasçılık ve mülkiyet dört ayrı inceleme konusudur. Bu ayrım güvenli tapu başvurusunun temelidir.
Danimarka belge zinciri: Skifteretsattest, formueoversigt, samtykke
Türk dosyasına sunulacak en temel yabancı kayıtlar ölüm belgesi, skifteretsattest, varsa uskiftet bo kararına ilişkin mahkeme kayıtları, formueoversigt, çocuk rızası belgeleri, aile bağını gösteren belgeler ve mal rejimi anlaşmasıdır. Bunlar aynı hukuki olayı ispat etmez. Ölüm belgesi kişinin ölümünü; samtykke ilgili rıza beyanını; formueoversigt belirli tarihteki malvarlığı açıklamasını gösterir. Tek bir belgeyi hepsinin yerine koymak dosyanın ispat gücünü zayıflatır.
Yabancı resmî belgenin Türkiye’de kullanımı HMK m.224 ve ilgili uluslararası sözleşme hükümleri ışığında denetlenir. Apostil, belge üzerindeki imza veya mühür ve belgeyi düzenleyen kişinin sıfatına ilişkin tasdik sistemidir; tercüme edilmiş bir kaydı Türk veraset ilamına dönüştürmez. Danimarka belgesindeki yetki açıklamasının çeviride “tek mirasçı” biçiminde yanlış çevrilmesi gibi hatalar ciddi hak uyuşmazlığı yaratabilir.
Tercümede belge adının Danimarkaca aslı korunmalı, Türkçe karşılığı işlevini anlatmalıdır. Özellikle uskiftet bo, særlivsarving, delingsformue, fuldstændigt særeje ve bobestyrer terimlerinin birbirinden ayrı olması gerekir. Dosyanın karşılaştırma çizelgesine her belgenin düzenlenme tarihi, makamı, dosya numarası ve neyi ispat ettiği yazılır. Bu yöntem şüpheli soybağı, ikinci evlilik ve tapu payı uyuşmazlıklarında çok yararlıdır.
Türkiye tapusunda intikal, paylaşma ve satış ayrı işlemlerdir
Türkiye’de ölene ait konut için ilk olarak tapu sicilindeki malikin kimliği, taşınmazın ada-parsel veya bağımsız bölüm bilgileri ve varsa ipotek, haciz veya şerhleri incelenir. Sonra geçerli mirasçılık belgesi ile gerekli vergi işlemleri hazırlanır ve intikal başvurusu değerlendirilir. Danimarka’nın uskiftet bo belgesi bu aşamalarda destekleyici yabancı resmî belge olabilir, fakat tek başına tescil işlemini tamamlamaz.
Mirasın intikali, mirasçılar arasında paylaşma yapılması ve payın üçüncü kişiye satılması üç ayrı hukuki işlemdir. TMK m.676 miras paylaşma sözleşmesinin şekli bakımından ayrıca önem taşır. Sağ kalan eşin Danimarka’da terekeyi yönetme yetkisi, Türk tapusunda işlem yapacak kişinin satış, devir, ipotek gibi özel yetkilerinin bulunduğunu kendiliğinden kanıtlamaz. Bu nedenle vekâletname yalnız “miras işlemlerini yapabilir” ifadesiyle düzenlenmeden önce kullanılacak işlemler belirlenmelidir.
Danimarka’dan Türkiye’ye gelmeden avukat görevlendirmek mümkündür; ancak konsolosluk veya yabancı noter yolunun belge koşulları birbirine karıştırılmamalıdır. Danimarka Türk konsoloslukları ve vekâletname bu süreci açıklar. Danimarka kararıyla Türk tapusunda işlem yaptığını iddia eden kişi açısından ilk savunma, belgenin gerçekte hangi hak ve yetkiyi gösterdiğinin incelenmesidir.
Türk banka hesabı Danimarka uskiftet bo kapsamına girerse
Türkiye’de muris adına banka hesabı bulunması, Danimarka’daki aile envanterinin finansal açıdan ilgili olmasına neden olabilir. Fakat Türk bankasının mirasçıya ödeme yapması, kimlik ve hak sahipliği kontrolü ile gerekli vergi ve temsil evrakını gerektirir. Danimarka belgesinde sağ kalan eşin bir hesabı yönetmeye yetkili görünmesi, Türk banka hesabında bütün paranın otomatik olarak yalnız eşe ait olduğu anlamına gelmez.
Miras bırakana ait hesaplar arasında ortak hesap, yatırım hesabı, kiralık kasa, kredi borcu veya teminat bulunabilir. Her hesabın hukukî niteliği farklıdır. Türkiye’deki mevduatı Danimarka’da düzenlenmiş envantere kaydetmek, hesabın Türk hukukuna göre intikalini tek işlemle tamamlamaz. Hesapların düzenlendiği tarih, malik bilgisi, sözleşme hükümleri ve ölüm tarihi önem taşır.
Avukat aracılığıyla banka araştırması yapılacaksa vekâletnamede ilgili yetkiler belirlenir; bütün mirasçıların hakları gözetilir. İlgili mirasçılık belgesi alınmadan yalnız “uskiftet bo yöneticisi” sıfatıyla Türkiye’de tüm hesabın çekilebileceğini ileri sürmek doğru değildir.
Særeje, vasiyet ve evlilik mal rejimi neden ayrılmalı?
Danimarka hukukunda tam ayrı mal anlamındaki fuldstændigt særeje ile paylaşmaya tabi delingsformue farklı kategorilerdir. Uskiftet bo’nun hangi malvarlığını kapsadığı bu ayrım görülmeden değerlendirilemez. Türkiye’de eşin edinilmiş mallara katılma alacağı, bir miras payıyla aynı hak değildir. Mal rejiminin tasfiyesi ile mirasın paylaşılması ayrı işlemler ve ayrı hukuki dayanaklar gerektirir.
5718 sayılı MÖHUK m.15 evlilik malları hakkında bağlama kuralı getirir; m.15/2 taşınmazların tasfiyesinde bulundukları ülke hukukuna işaret eder. Miras bakımından m.20/1 ise Türkiye’deki taşınmazlar için Türk hukukunu uygular. Bu hükümleri birlikte okumadan, “evlilikte alınan her daire eşin yarısıdır” veya “mirasçılar tapuda doğrudan dörtte bir pay alır” gibi sabit sonuçlar kurulmamalıdır.
Danimarka vasiyetnamesinin varlığı ayrıca incelenir. Vasiyetnamede ölüme bağlı tasarruf, mal rejimi sözleşmesinde evlilik malvarlığının statüsü, uskiftet bo kararında ise paylaşmanın ertelenmesi ve yönetim söz konusudur. Aynı dosyadaki üç belgenin birbirine üstün olduğu otomatik şekilde varsayılamaz.
Türkiye’deki dosya için yedi aşamalı hazırlık
Birinci aşama: murisin vatandaşlığı, ölüm tarihi ve aile nüfus kayıtları çıkarılır. İkinci aşama: ortak çocuk, önceki evlilikten çocuk, evlatlık ve sağ kalan eşin medeni hâli belgelenir. Üçüncü aşama: Danimarka skifteret kararı, skifteretsattest, envanter ve onaylar toplanır. Dördüncü aşama: Türk tapu kaydı ve malik bilgisi doğrulanır; yalnız ev adresine dayanılarak mülkiyet sonucu kurulmaz.
Beşinci aşama: MÖHUK m.20–21 ve TMK m.598–599 üzerinden Türk miras ve intikal işlemi belirlenir. Altıncı aşama: yabancı resmî belge ve tercüme usulü ile vekâletname gereksinimi düzenlenir. Yedinci aşama: veraset ve intikal vergisi, tebligat ve olası dava süreleri müstakil olarak incelenir. Bu işlemler birbirinin otomatik devamı değildir ve dosyaya konulacak belgeler karıştırılmamalıdır.
Danimarka’da yaşayan mirasçı için en yararlı ilk araştırma, “uskiftet bo kararının bir örneği var mı?” sorusunun ardından “Türkiye’de hangi taşınmaz gerçekten muris adına kayıtlı?” sorusudur. Tapu kaydı doğrulanmadan Danimarka’da yapılan tereke paylaşımı üzerinden Türk taşınmazın satışına hazırlanmak gereksiz masraf ve hak kaybına yol açabilir. Veraset vergisi süreleri için Yurt dışı mirasçısının veraset vergisi beyan süresi açıklayıcıdır.
Sık sorulan sorular
Uskiftet bo belgesi Türkiye’deki evi sağ kalan eşe geçirir mi?
Hayır. Danimarka’daki tereke yönetimi, Türk tapu sicilinde kendiliğinden mülkiyet tescili yaratmaz; MÖHUK m.20/1 ve m.21 uygulanır.
Uskiftet bo ile skifteretsattest aynı şey mi?
Hayır. Uskiftet bo terekenin paylaşılmadan yönetimi usulü; skifteretsattest Danimarka tereke dosyasına ilişkin mahkeme belgesidir.
Ölen kişinin önceki evlilikten çocuğu varsa ne gerekir?
Arveloven §18, sağ kalan eşle ortak olmayan altsoy için rıza şartı düzenler; küçük veya vesayet altındaki çocukta özel şartlar vardır.
Danimarka’daki rıza Türk mirasından feragat sayılır mı?
Hayır. Samtykke til uskiftet bo belgesi Türk hukukunda miras payı devri veya mirastan feragatle kendiliğinden eşdeğer değildir.
Ortak çocuklara ilişkin Danimarka hükmü hangisi?
Arveloven §17, ortak altsoy ve delingsformue kapsamındaki uskiftet bo koşulunu düzenler.
Formueoversigt kaç ay içinde hazırlanır?
Arveloven §22 uyarınca kural olarak ölümden itibaren altı ay içinde sunulur; mahkeme kanuni koşullarla uzatma kararı verebilir.
Uskiftet bo halinde eş borçlardan sorumlu olur mu?
Arveloven §25 sağ kalan eşin kişisel sorumluluğunu ve belirli özel yönetim sonuçlarını düzenler.
Eş yeniden evlenirse ne olur?
Arveloven §26/2, yeniden evlenmede terekenin paylaşılmasını gerektirir; Türkiye’deki tapu otomatik değişmez.
Eş terekeyi kötü yönetirse çocuklar hangi hükme dayanır?
Arveloven §§29–31 kötü yönetim, malvarlığı azalışı ve orantısız bağışlara ilişkin koruyucu düzenlemeler içerir.
Türkiye’deki ev için hangi mirasçılık belgesi aranır?
Türk hukukundaki mirasçılık belgesi TMK m.598 kapsamında değerlendirilir; yabancı mahkeme belgesi onun yerine kendiliğinden geçmez.
Apostil Danimarka kararını Türk veraset ilamına dönüştürür mü?
Hayır. Apostil resmî belgenin imza ve sıfatının doğrulanmasına ilişkindir; Türk miras payını ve tapu hakkını belirlemez.
Danimarka’dan Türkiye’ye gelmeden işlemleri takip edebilir miyim?
Uygun yetkileri içeren vekâletnameyle Türk miras ve tapu işlemlerinin avukat aracılığıyla takip edilebilen aşamaları yürütülebilir.
İlgili diğer rehber ve resmî kaynaklar
Avrupa Mirasçılık Belgesi Türkiye’de geçerli mi?; Yurt dışından e-Devlet mirasçılık sorgusu. Danimarka kanununun orijinal metnine ve Türk kanununun Resmî Gazete metnine şu bağlantılardan ulaşılabilir: Danimarka Arveloven §§17–31; Danimarka Arveloven 2024 değişiklik kaydı; Danimarka Mahkemeleri miras işlemleri; Türkiye Resmî Gazete 5718 sayılı MÖHUK; Türkiye TBMM 5718 sayılı Kanun.
Danimarka’dan Mersin’e hukuki dosya takibi
Türkiye’deki taşınmaz ve miras işlemleri, aile kayıtları, yabancı tereke belgesi ve güncel tapu kayıtları bir arada incelenerek planlanmalıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır; Türkiye genelindeki dosyalar İstanbul ve Mersin ofislerinden yönetilir ve koordine edilir. İletişim: +90 552 224 43 66. Belge görmeden pay oranı, süre veya dava sonucu hakkında garanti verilmez.
Mersin ofis konumu
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
