Dava Dilekçesine Cevap Süresi Uzatılabilir mi? 2026 | HMK 127 Ek Süre

Cevap Dilekçesi Süresi Kaç Gündür?

HMK m.127’nin güncel metnine göre cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Bu süre yazılı yargılama usulünün temel cevap süresidir. Süre, davanın açıldığı tarihte veya dava dilekçesinin mahkemeye verildiği tarihte başlamaz; davalıya usulüne uygun tebliğ ile işlemeye başlar.

Bu ayrım önemlidir. Davacı 1 Eylül’de dava açmış fakat dava dilekçesi davalıya 15 Eylül’de tebliğ edilmişse cevap süresi 1 Eylül’den değil tebliğ tarihine göre hesaplanır. Tebligatın hangi tarihte yapıldığı UETS kaydı, fiziki tebligat mazbatası veya dosyadaki tebliğ belgesi üzerinden kontrol edilmelidir.

UYAP’ta dosya hareketlerinin ne anlama geldiğini görmek için Gerekçeli Karar Yazıldı Ne Demek? ve Dava Dosyası Kapalı Ne Demek? rehberlerimizi inceleyebilirsiniz.

İki Haftalık Cevap Süresi Nasıl Hesaplanır?

HMK m.92’ye göre hafta olarak belirlenen süre, başladığı güne son hafta içinde karşılık gelen günün tatil saatinde sona erer. Tebliğ günü süre hesabında başlangıç olarak dikkate alınır; ancak sürenin işlemeye başlaması tebliği izleyen günle bağlantılı genel süre kuralları çerçevesinde değerlendirilir ve sonuç günü takvim karşılığına göre belirlenir.

Örneğin dava dilekçesi salı günü tebliğ edilmişse iki haftalık sürenin sonu, iki hafta sonraki salı gününün çalışma saati sonudur. Son gün resmî tatile rastlarsa HMK m.93 uyarınca süre tatili izleyen ilk işgününün çalışma saati sonunda biter.

Elektronik tebligatta ayrıca 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a uygulanır. Elektronik tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Süre hesabı, UETS’ye düşme tarihiyle tebliğ edilmiş sayılma tarihinin karıştırılmaması nedeniyle özellikle dikkat gerektirir.

Ek Cevap Süresi Ne Zaman İstenebilir?

HMK m.127 ek süre talebini sıkı bir zaman şartına bağlar: davalı, ilk iki haftalık cevap süresi içinde mahkemeye başvurmalıdır. İlk cevap süresi bittikten sonra yapılan normal ek süre talebi m.127 kapsamında kabul edilemez.

Bu nedenle dava dilekçesi ve ekleri hacimliyse, yurt dışından belge getirilmesi gerekiyorsa, şirket kayıtlarının toplanması zaman alıyorsa veya savunmanın hazırlanmasını objektif olarak çok zorlaştıran başka nedenler varsa ek süre ihtiyacı ilk günlerde değerlendirilmelidir. “Sürenin son günü geldi, dosyayı henüz incelemedim” şeklindeki soyut açıklama her durumda yeterli gerekçe değildir.

Ek Süre En Fazla Ne Kadar Verilebilir?

Yazılı yargılama usulünde mahkeme bir defaya mahsus olmak üzere bir ayı geçmemek üzere ek süre verebilir. Kanun “bir ay” der; bu nedenle mahkeme somut olayın ihtiyacına göre örneğin iki hafta, üç hafta veya bir ay ek süre verebilir. Davalının bir ay istemiş olması mahkemeyi mutlaka bir ay vermeye zorlamaz.

Mahkeme bir defaya mahsus ek süre verebilir. Aynı gerekçeyle ikinci kez “bir ay daha” ek süre talep edilmesi HMK m.127 sistemine uygun değildir. İlk ek süre kararının kaç gün/hafta/ay olduğu karar metninden kontrol edilmelidir.

Ek Süre Hangi Tarihten Başlar?

7251 sayılı Kanunla 2020’de HMK m.127 değiştirilmiş ve uygulamadaki tereddüt giderilmiştir. Güncel metin açıkça, ek sürenin cevap süresinin bitiminden itibaren işlemeye başlayacağını düzenler. Dolayısıyla mahkemenin ek süre kararını hangi gün verdiğine bakılarak yeni başlangıç tarihi yaratılmaz.

Örneğin asıl iki haftalık cevap süresi 20 Eylül’de bitiyorsa ve mahkeme 10 Eylül’de bir aylık ek süre vermişse ek süre 20 Eylül’den sonra işlemeye başlar. Bu düzenleme, erken verilen mahkeme kararının davalının fiilî hazırlık süresini kısaltmasını önler.

Ek Süre Otomatik midir?

Hayır. Davalının dilekçe vermesi tek başına sürenin uzadığı anlamına gelmez. HMK m.127, mahkemeye somut durum ve koşulları değerlendirme yetkisi verir. Cevap dilekçesinin asıl sürede hazırlanmasının “çok zor veya imkânsız” olması gerekir.

Mahkeme talebi kabul edebilir, daha kısa ek süre verebilir veya gerekçeyi yeterli görmeyerek reddedebilir. Kanun, ek cevap süresi talebi hakkında verilen kararın taraflara derhâl bildirileceğini de açıkça düzenler.

Bu nedenle ek süre talebinde bulunulduktan sonra karar takip edilmelidir. “Talep ettim, cevap vermesem de süre otomatik uzamıştır” varsayımı hak kaybı doğurabilir.

Ek Süre Talebinde Hangi Gerekçeler Yazılmalıdır?

Talep somut olmalıdır. Dosyanın hacmi, tebligata eklenen yüzlerce sayfalık belge, farklı kurumlardan kayıt getirme ihtiyacı, yabancı dilde belgelerin tercümesi, şirket muhasebe kayıtlarının incelenmesi, birden fazla hukuki ilişkinin birlikte dava konusu olması veya davalının savunma belgelerine fiilen erişememesi gibi nedenler açıklanabilir.

Gerekçe ile istenen süre arasında bağlantı kurulmalıdır. Örneğin “dava dilekçesi 200 sayfa ek içermekte, şu kayıtların incelenmesi gerekmektedir ve şu nedenle iki haftada tamamlanması objektif olarak mümkün değildir” şeklindeki somut anlatım, yalnız “yoğunuz, ek süre istiyoruz” ifadesinden daha güçlüdür.

Avukatın rutin iş yoğunluğu tek başına her dosyada ek süre verilmesini zorunlu kılan kanuni neden değildir. Mahkeme, davanın özelliğine ve savunmanın hazırlanma güçlüğüne bakar.

Ek Süre Talebi Reddedilirse Ne Olur?

Mahkeme talebi reddederse asıl iki haftalık cevap süresi geçerliliğini korur. Ret kararı asıl süre bitmeden bildirilmişse davalı kalan süre içinde cevap dilekçesini sunmalıdır. Bu nedenle ek süre talebine güvenerek dosya çalışmasını tamamen durdurmak doğru değildir.

Ret kararı asıl sürenin sonuna çok yakın veya daha sonra bildirilmişse usulî hakların korunması bakımından kararın tebliğ tarihi, talep tarihi ve somut süreç birlikte değerlendirilmelidir. Ancak kanunun verdiği güvenli yol, ek süre talebini mümkün olan en erken tarihte sunmak ve eş zamanlı olarak cevap hazırlığına devam etmektir.

Süresinde Cevap Dilekçesi Verilmezse Ne Olur?

HMK m.128’e göre süresi içinde cevap dilekçesi vermeyen davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır. Bu hüküm, “cevap vermedi, davayı kabul etti” anlamına gelmez. Ancak cevap dilekçesinde zamanında ileri sürülebilecek savunma vakıaları, ilk itirazlar ve deliller bakımından ciddi sınırlamalar doğar.

Özellikle yetki ilk itirazı gibi cevap dilekçesinde süresinde ileri sürülmesi gereken savunmalar kaçırılabilir. Deliller ve yeni savunma vakıaları bakımından HMK m.141 ve m.145’in sınırlamaları gündeme gelir. Bu nedenle m.128’deki “inkâr etmiş sayılma” kuralı, cevap dilekçesi vermemenin risksiz olduğu anlamına gelmez.

Cevap Dilekçesinde Neler Bulunmalıdır?

HMK m.129 cevap dilekçesinin içeriğini düzenler. Mahkemenin adı, davacı ve davalının kimlik/adres bilgileri, savunmanın dayanağı olan vakıalar, her vakıanın hangi delille ispatlanacağı, hukuki sebepler, açık talep sonucu ve imza dilekçede bulunmalıdır.

Savunma vakıaları mümkün olduğunca sıra numarası altında açık ve somut biçimde yazılmalıdır. “Davayı kabul etmiyoruz” şeklindeki tek cümleli cevap, davalının kullanabileceği savunma imkanlarını gereksiz biçimde daraltabilir.

Basit Yargılama Usulünde Ek Cevap Süresi Farklı mıdır?

Evet. HMK m.317/2’ye göre basit yargılama usulünde de cevap süresi dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Ancak ek süre, cevap süresinin bitiminden itibaren işlemeye başlamak üzere bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmemek üzere verilebilir.

Bu fark önemlidir. Yazılı yargılama usulündeki “en fazla bir ay” kuralı her davaya otomatik uygulanmaz. Davanın hangi yargılama usulüne tabi olduğu tespit edilmeden ek süre hesabı yapılmamalıdır.

Basit yargılama usulünde taraflar cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi de veremezler. Bu nedenle savunmanın ilk cevap dilekçesinde eksiksiz kurulması daha da önemlidir.

Cevaba Cevap ve İkinci Cevap İçin Aynı Ek Süre Kuralı Var mı?

HMK m.136, yazılı yargılama usulünde davacının cevaba cevap ve davalının ikinci cevap dilekçesi için iki haftalık süre öngörür ve m.127’nin niteliğine uygun düştüğü ölçüde uygulanacağını belirtir. Bu nedenle ek süre mekanizması bu dilekçeler bakımından da m.136 atfı çerçevesinde değerlendirilir.

Ancak her dilekçe aşamasında otomatik bir aylık yeni süre olduğu düşünülmemelidir. Süresinde talep, somut hazırlama güçlüğü ve mahkeme kararı şartları korunur.

Usulsüz Tebligat Varsa Cevap Süresi Ne Zaman Başlar?

Tebligat Kanunu m.32’ye göre tebligat usulüne aykırı yapılmış olsa bile muhatap tebligatı öğrenmişse geçerli sayılır ve muhatabın beyan ettiği öğrenme tarihi tebliğ tarihi kabul edilir. Bu nedenle tebligatın usulsüz olduğu ileri sürülüyorsa gerçek öğrenme tarihi derhâl dosyada ortaya konulmalıdır.

Usulsüz tebligat iddiası, cevap dilekçesi hazırlığını geciktirmek için bekleme gerekçesi yapılmamalıdır. Tebliğ tarihinin düzeltilmesi/şikâyet ile esas cevap işlemleri eş zamanlı planlanabilir. Özellikle icra ve hukuk yargılamasında sürelerin niteliği farklılık gösterebilir.

Ek Süre Dilekçesinde Pratik Yapı

Dilekçede dosya numarası ve taraflar yazıldıktan sonra dava dilekçesinin tebliğ tarihi açıkça belirtilmelidir. Ardından asıl cevap süresinin hangi gün biteceği hesaplanmalı, m.127’nin koşullarına neden ihtiyaç duyulduğu somutlaştırılmalıdır. Sonuç bölümünde “cevap süresinin bitiminden itibaren başlamak üzere … süre ek cevap süresi verilmesi” talep edilmelidir.

Ek süre talebine dava hakkında ayrıntılı esasa ilişkin savunmanın tamamını yazmak zorunlu değildir; fakat talebin kötüye kullanım veya yalnız zaman kazanma amacı taşımadığını gösteren somut hazırlık ihtiyacı açıklanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Dava dilekçesine cevap süresi kaç gündür?

HMK m.127’ye göre yazılı yargılama usulünde tebliğden itibaren iki haftadır.

2. Cevap süresi 15 gün müdür?

Kanun “iki hafta” der. Süreyi 15 gün olarak hesaplamak doğru değildir.

3. Ek süre en fazla kaç gündür?

Yazılı yargılamada kanun “bir ayı geçmemek üzere” der; gün sayısı olarak sabit 30 gün değildir.

4. Ek süre talebi ne zaman yapılmalı?

İlk iki haftalık cevap süresi dolmadan mahkemeye sunulmalıdır.

5. Talep verince süre otomatik uzar mı?

Hayır. Mahkemenin ek süre vermesi gerekir.

6. Bir aylık ek süre ne zaman başlar?

Güncel HMK m.127’ye göre asıl cevap süresinin bitiminden itibaren başlar.

7. İkinci kez ek süre alınabilir mi?

Hayır. M.127 bir defaya mahsus ek süre öngörür.

8. Basit yargılamada da bir ay ek süre var mı?

Hayır. HMK m.317/2’de ek süre en fazla iki haftadır.

9. Cevap verilmezse dava kabul edilmiş sayılır mı?

Hayır. HMK m.128’e göre davacı vakıaları inkâr edilmiş sayılır; fakat savunma ve delil imkanlarında önemli kayıplar doğabilir.

10. Yetki itirazını sonra yapabilir miyim?

Kesin olmayan yetki itirazı ilk itirazdır ve cevap dilekçesinde süresinde ileri sürülmelidir.

11. Elektronik tebligatta süre ne zaman başlar?

7201 m.7/a uyarınca elektronik tebligat, elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır; cevap süresi bu tebliğ tarihine göre hesaplanır.

12. Son gün tatile denk gelirse ne olur?

HMK m.93 uyarınca süre tatili takip eden ilk işgününün çalışma saati sonunda biter.

Resmî Kaynaklar

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.92-93, m.127-129, m.136 ve m.317; elektronik/usulsüz tebligat için 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a ve m.32 esas alınmıştır.