Dernek Defterleri Nerede ve Ne Zaman Tasdik Ettirilir? 5253 m.11 | 2026
Dernek defterinin yalnız var olması yeterli değildir. Kanun ve Yönetmelik, onaya tabi defterlerin kullanılmaya başlanmadan önce tasdik edilmesini ister. Tasdik şerhi defterin hangi derneğe ait olduğunu, kaç sayfadan oluştuğunu ve hangi tarihte kullanıma açıldığını resmî olarak belirler. Bu sistem sonradan sayfa ekleme, kayıt değiştirme veya geriye dönük defter oluşturma riskini azaltır.
Tasdik yükümlülüğü özellikle yeni kurulan derneklerde, eski defterin sayfalarının bitmesi halinde yeni deftere geçerken ve bilanço esasındaki yıllık Yevmiye Defteri açılışlarında dikkatle takip edilmelidir. Yönetim değiştiğinde “önceki başkan defterleri tasdik ettirmemiş” açıklaması mevcut yönetimin eksikliği görmezden gelmesine gerekçe değildir; durum derhal tespit edilip hukuka uygun düzeltme yolu izlenmelidir.
Bu rehber 11 Eylül 2026 itibarıyla 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.11 ve Dernekler Yönetmeliğinin defter tasdik hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır.
Dernek Defter Tasdikinin Kanuni Dayanağı Nedir?
5253 sayılı Dernekler Kanunu m.11, derneklerin tutması gereken defterlerin yönetmelikle düzenleneceğini ve onaya tabi defterlerin dernekler biriminden veya noterden onaylı olması gerektiğini öngörür. Dernekler Yönetmeliği de tasdikin zamanı ve uygulanma şeklini ayrıntılandırır.
Defter onayı, kayıtların başlangıç tarihini ve sayfa bütünlüğünü güvence altına alır. Yönetim kurulu, “muhasebeci zaten bilgisayarda tutuyor” diyerek kanuni defter tasdikinden vazgeçemez.
Hangi defterin fiziki, hangi defterin elektronik tutulabileceği ve elektronik sistemde onay usulünün nasıl uygulanacağı güncel mevzuata göre belirlenir. Fiziki defter kullanılan durumda klasik tasdik kuralı geçerlidir.
Dernek Defterleri Nerede Tasdik Ettirilir?
Derneklerin onaya tabi defterleri Sivil Toplumla İlişkiler İl Müdürlüğünde veya noterde tasdik ettirilebilir. Derneğin merkezinin bulunduğu yer bakımından ilgili idari birim tercih edilebilir; noter tasdiki de kanunen geçerlidir.
Tasdik için dernek tüzel kişiliğini ve yetkili kişiyi gösteren belgeler, defterin türü ve gerektiğinde önceki defter bilgileri hazırlanmalıdır. Başvuruyu yapan kişinin dernek adına yetkili olduğunun gösterilmesi gerekir.
Defter tasdikinin hangi kurumda yapıldığı, defterin hukuki niteliğini değiştirmez. İl Müdürlüğü tasdikli defter ile noter tasdikli defter aynı kanuni kayıt amacına hizmet eder.
Defter Tasdiki Ne Zaman Yapılmalıdır?
Temel kural, defterin kullanılmaya başlanmasından önce tasdik edilmesidir. İlk kaydı yaptıktan haftalar veya aylar sonra tasdik ettirmek, önceki kayıt dönemindeki usul eksikliğini ortadan kaldırmaz.
Yeni kurulan dernek zorunlu defterlerini faaliyet, üyelik ve karar kayıtları başlamadan önce açmalı ve tasdik ettirmelidir. Mevcut defter sayfaları dolduğunda yeni deftere ilk kayıt yapılmadan önce yeni defter tasdiki tamamlanmalıdır.
Yevmiye Defteri gibi yıllık açılış/tasdik sistemi bulunan defterlerde her hesap dönemi için Yönetmelikteki özel süre uygulanır. Bu süre genel “sayfa bitene kadar kullan” kuralından ayrıdır.
Hangi Dernek Defterleri Tasdike Tabidir?
İşletme hesabı esasındaki derneklerin zorunlu Karar Defteri, Üye Kayıt Defteri, Evrak Kayıt Defteri ve İşletme Hesabı Defteri, fiziki tutuldukları durumda mevzuatın öngördüğü açılış onayına tabidir.
Bilanço esasındaki derneklerde Karar, Üye Kayıt ve Evrak Kayıt defterlerine ek olarak mali defterler ilgili muhasebe mevzuatı ve Dernekler Yönetmeliği hükümlerine göre tasdik edilir. Yevmiye Defteri yıllık dönem bakımından özel önem taşır.
Bilanço esasındaki Büyük Defter zorunlu olmakla birlikte ayrıca onaylatılması zorunlu değildir. Envanter Defteri ise Dernekler Yönetmeliği bakımından zorunlu defter değildir. Dernek hesap esasını değiştirirken yeni zorunlu defter setini ve yalnız onaya tabi defterlerin açılış/tasdik durumunu ayrı ayrı kontrol etmelidir.
Yevmiye Defteri Her Yıl Tasdik Edilir mi?
Bilanço esasına tabi derneklerde Yevmiye Defteri her hesap dönemi için açılış/tasdik düzenine tabidir. Güncel Yönetmelik, Yevmiye Defterinin kullanılacağı yıldan önceki son ay veya ilgili yılın başındaki mevzuat döneminde tasdik edilmesini öngören özel sisteme sahiptir.
Bu nedenle önceki yıldan sayfa kalmış olsa bile Yevmiye Defterinde “sayfalar bitmedi, aynı defteri devam ettirelim” yaklaşımı uygulanmaz. Her hesap dönemi için yıllık açılış yükümlülüğü takip edilir.
Elektronik defter sistemine tabi veya elektronik defter tercih eden yapılarda elektronik berat/onay mekanizması fizikî defter tasdikinden farklıdır; güncel elektronik mevzuat esas alınır.
Karar Defterinin Sayfaları Bitmediyse Her Yıl Yeniden Tasdik Gerekir mi?
Yıllık özel tasdik kuralına tabi olmayan sürekli defterler, sayfaları bitene kadar kullanılmaya devam eder; her takvim yılı başında yeniden defter açılması gerekmez. Karar, Üye Kayıt ve Evrak Kayıt Defterleri buna tipik örnektir.
Defterde yeni yıla geçildiğinde karar sıra numarasının tüzük ve kurumsal kayıt sistemine uygun devam etmesi, tarihlerin kronolojik olması ve boş sayfaların usulsüz kullanılmaması gerekir.
Defter sayfaları dolmaya yaklaştığında yeni defter önceden temin edilip tasdik ettirilmelidir. Son sayfa dolduktan sonra günlerce tasdiksiz geçici kağıtlarda karar tutmak doğru değildir.
Eski Defter Bittiğinde Yeni Deftere Nasıl Geçilir?
Eski defterin son sayfası tamamlandığında yeni defter ilk kullanımdan önce tasdik ettirilir. Eski defter kapatılıp arşivlenir; yeni defterde kayıtların devamlılığı açık olmalıdır.
Üye Kayıt Defterinde yeni deftere geçişte aktif üyelerin doğru taşınması, geçmiş üyelik giriş-çıkış kayıtlarının eski defterde korunması gerekir. Eski defter imha edilmez.
Mali defterlerde de devir bakiyeleri ve açılış kayıtları muhasebe tekniğine uygun yapılır. Yeni defter, önceki dönemin kayıtlarını değiştirme aracı değildir.
Yeni Kurulan Dernek Defterlerini Ne Zaman Açmalıdır?
Dernek TMK m.59 uyarınca kuruluş bildirimi, tüzük ve gerekli belgelerin yetkili makama verilmesiyle tüzel kişilik kazanır. Tüzel kişilik kazanıldıktan sonra geçici yönetim kurulu, kuruluş sonrası karar ve kayıt düzenini kurmakla yükümlüdür.
İlk yönetim kurulu kararları, üyelik işlemleri ve mali hareketlerden önce zorunlu defterler hazırlanıp tasdik ettirilmelidir. “İlk genel kuruldan sonra defter açarız” yaklaşımı yanlıştır; kuruluş ile ilk genel kurul arasında da dernek faaliyet göstermekte ve kararlar almaktadır.
İlk genel kurul altı aylık süre içinde yapılırken bu dönemin karar, üye ve mali kayıtlarının tasdikli defterlerde bulunması gerekir.
Tasdiksiz Dernek Defteri Tutmanın Sonucu Nedir?
Kanunen onaya tabi defteri tasdiksiz kullanmak 5253 m.11 ve Yönetmelikteki kayıt yükümlülüğüne aykırıdır. Resmi denetimde defterin tasdik şerhi, başlangıç tarihi ve sayfa bütünlüğü kontrol edilebilir.
Tasdiksiz defterdeki kayıtların gerçeğe uygun olması, usul aykırılığını tek başına ortadan kaldırmaz. Aynı şekilde sonradan defteri tasdik ettirip geçmiş kayıtları geriye dönük yazmak önceki dönemi otomatik olarak mevzuata uygun hâle getirmez.
Eksiklik tespit edildiğinde yönetim kurulu durumun tarihini ve kapsamını tutanak/kararla belirlemeli, yeni dönemi usulüne uygun tasdikli defterle yürütmeli ve gerekiyorsa idari-hukuki sonuçları değerlendirmelidir.
Noterde Tasdik ile İl Müdürlüğünde Tasdik Arasında Fark Var mı?
Her iki onay yolu da mevzuatta öngörülen geçerli tasdik yöntemidir. Noter hizmeti ücretli olabilir; İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğündeki işlem idari usule tabidir. Dernek kendi iş akışına uygun seçeneği kullanabilir.
Önemli olan tasdikin yetkili merci tarafından, defter kullanılmadan önce ve doğru dernek adına yapılmasıdır. Başka derneğe ait, eski unvanlı veya yanlış tüzel kişilik bilgisi içeren defter kullanılmamalıdır.
Dernek adı değişmişse yeni defter açılışı ve mevcut defterlerin devamı bakımından güncel unvan kayıtlarıyla uyum sağlanmalıdır.
Elektronik Defterde Fizikî Tasdik Gerekir mi?
Mevzuata uygun elektronik defter sisteminde fiziki defter tasdikinin yerine elektronik onay/berat veya sistem doğrulaması uygulanabilir. Hangi defterlerin elektronik tutulabileceği ve teknik şartlar güncel Dernekler Yönetmeliği ile Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünün elektronik sistemine göre belirlenir.
Elektronik yöntem tercih edilmişse dernek kayıtları eş zamanlı iki farklı “asıl defter” sistemi arasında çelişkili tutulmamalıdır. Geçiş tarihi, eski fiziki defterin kapanışı ve elektronik başlangıç açık olmalıdır.
Elektronik defter de silinebilir kişisel Excel dosyası demek değildir; mevzuatın tanıdığı resmî elektronik kayıt sistemi gerekir.
Yönetim Kurulu Değiştiğinde Defterler Yeniden Tasdik Edilir mi?
Yönetim kurulu veya başkan değişikliği, devam eden sürekli defterlerin sırf organ değişti diye yeniden tasdik edilmesini gerektirmez. Defter dernek tüzel kişiliğine aittir, belirli başkana değil.
Ancak eski yönetim bütün defter, belgeler, banka bilgileri, dijital arşiv ve mühürleri yeni yönetime tutanakla teslim etmelidir. Yeni yönetim tasdik şerhlerini ve kayıtların tamamlığını kontrol etmelidir.
Defter sayfası bitmiş veya yeni yıllık Yevmiye Defteri açılması gerekiyorsa yeni yönetim bu sebeple tasdik işlemi yapar.
Tasdikli Defter Kaybolursa Ne Yapılır?
Tasdikli defterin kaybolması, çalınması veya kullanılamaz hâle gelmesi durumunda olayın nedeni ve tarihi derhal belgelendirilmelidir. Mevzuattaki zayi belgesi ve yeni defter tasdiki prosedürü gecikmeden işletilmelidir.
Yönetim kurulu “kayıtların kopyası bilgisayarda var” diyerek kaybı kayıt dışı bırakamaz. Elektronik kopyalar içeriğin yeniden oluşturulmasına yardımcı olabilir; ancak hukuki zayi işlemine alternatif değildir.
Kaybolan defterde kişisel veriler varsa veri güvenliği ve olası ihlal yükümlülükleri de ayrıca değerlendirilmelidir.
Defter Tasdiki İçin 10 Maddelik Kontrol
- Derneğin zorunlu defter listesini belirleyin.
- Fiziki/elektronik tutma yöntemini netleştirin.
- Yeni fiziki defteri ilk kayıttan önce tasdik ettirin.
- Tasdik şerhinde dernek adını kontrol edin.
- Sayfa sayısı ve numaralarının tamlığını kontrol edin.
- Sürekli defterleri sayfa bitene kadar düzenli kullanın.
- Yevmiye Defteri yıllık açılış zamanını takip edin.
- Defter bitmeden yeni defteri hazırlayın.
- Yönetim değişiminde defterleri tutanakla devredin.
- Kayıp halinde zayi prosedürünü hemen başlatın.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
Defter tasdik kuralları Mersin dahil Türkiye genelinde aynıdır. Mersin merkezli dernekler onaya tabi fiziki defterlerini Mersin İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü veya noterde mevzuata uygun biçimde tasdik ettirebilir.
Yeni kurulan Mersin derneklerinde kuruluş belgesi alındıktan sonra ilk yönetim kararından önce defterlerin açılması, ilk genel kurul hazırlığında geçmiş dönemin kayıt boşluğu oluşmasını önler.
Defter tasdik tarihleri ve yıllık Yevmiye takvimi yönetim kurulunun yıllık uyum takvimine yazılmalı; işlem son günlere bırakılmamalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Dernek defterleri nerede tasdik edilir?
Onaya tabi defterler Sivil Toplumla İlişkiler İl Müdürlüğünde veya noterde tasdik ettirilebilir.
Defter ne zaman tasdik edilir?
Temel kural, defter kullanılmaya başlanmadan ve ilk kayıt yapılmadan önce tasdik edilmesidir.
Karar Defteri her yıl yeniden tasdik edilir mi?
Sayfaları bitmeyen ve özel yıllık tasdik kuralına tabi olmayan sürekli defterler kullanılmaya devam eder.
Yevmiye Defteri her yıl açılır mı?
Bilanço esasındaki derneklerde Yevmiye Defteri hesap dönemleri için mevzuattaki yıllık açılış/tasdik düzenine tabidir.
Tasdiksiz deftere kayıt yapılabilir mi?
Hayır. Onaya tabi fiziki defter ilk kullanımdan önce tasdik ettirilmelidir.
Yönetim değişince defter yeniden tasdik edilir mi?
Sırf yönetim değişikliği nedeniyle devam eden sürekli defter yeniden tasdik edilmez; defter tüzel kişiliğe aittir.
Yeni kurulan dernek ilk genel kuruldan sonra mı defter açar?
Hayır. Kuruluş sonrası karar ve kayıtlar başlamadan önce zorunlu defterler açılmalıdır.
Defter kaybolursa ne yapılır?
Kayıp belgelendirilir ve mevzuattaki zayi belgesi/yeni defter açma prosedürü uygulanır.
Elektronik defterde noter tasdiki olur mu?
Resmî elektronik defter sisteminde mevzuatın öngördüğü elektronik onay mekanizması uygulanır; fiziki tasdik sistemi birebir uygulanmaz.
Mersin’de defter tasdik yeri farklı mı?
Hayır. Kanuni sistem aynıdır; Mersin İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü veya noter kullanılabilir.
İlgili İçerikler
Resmî Kaynaklar
Bu içerik 11 Eylül 2026 itibarıyla 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.11 ve Dernekler Yönetmeliğinin defter tasdik hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. İçerik Av. Halil BAKIRCI (Mersin Barosu, Sicil No: 3472) adına hukuki bilgilendirme amacı taşır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
