Dernek Yardım Toplama İzni Nasıl Alınır? 2860 Sayılı Kanun, Başvuru ve Süre | 2026
Güncel kontrol tarihi: 16 Eylül 2026.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Kısa ve net cevap: Dernek, kamuya yönelik bir yardım toplama kampanyasını kural olarak yetkili makamdan izin almadan başlatamaz. 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu m.6, kişiler ve kuruluşların yetkili makamdan izin almadan yardım toplayamayacağını düzenler. Yardım toplama bir ilçe sınırında yapılacaksa kaymakamlıktan, bir ilin birden fazla ilçesini kapsayacaksa valilikten, birden fazla ilde yürütülecekse derneğin yerleşim yerinin bulunduğu ilin valiliğinden izin alınır. Başvuruda EK-1 Yardım Toplama Başvuru Formu, yönetim kurulu kararı, faaliyetin amacı, şekli, süresi, hedef tutarı ve görevliler gösterilir.
Derneğin kendi mevzuatına göre aidat tahsil etmesi veya kendiliğinden yapılan bağışı kabul etmesi ile belirli bir amaç için kamuya çağrı yaparak kampanya yürütmesi aynı işlem değildir. 2860 sayılı Kanundaki izin rejimi özellikle Kanunun m.5’inde sayılan makbuz, yardım kutusu, özel banka hesabı, yardım pulu, eşya piyangosu, kültürel veya sportif etkinlik ve elektronik sistemler gibi yardım toplama yöntemleriyle yürütülen faaliyetlerde önem taşır.
2860 Sayılı Yardım Toplama Kanunu Hangi Faaliyeti Düzenler?
2860 sayılı Kanun, kamu yararına uygun amaçların gerçekleştirilmesi, muhtaç kişilere yardım sağlanması veya kamu hizmetlerinin gerçekleştirilmesi ya da desteklenmesi için yürütülen yardım toplama faaliyetlerini düzenler. Kanunun m.3’üne göre gerçek kişiler, dernekler, kurumlar, vakıflar, spor kulüpleri, gazete ve dergiler şartları sağladıklarında yardım toplayabilir.
Kanun, yalnız “dernekler için” çıkarılmış bir mevzuat değildir. Ancak dernekler yardım kampanyası düzenlediğinde hem 5253 sayılı Dernekler Kanunundaki kendi mali kayıt kurallarına hem de 2860 sayılı Kanunun izin, makbuz, hesap, denetim ve sonuç bildirim hükümlerine uymalıdır.
Bağış Kabul Etmek ile Yardım Toplamak Arasındaki Fark Nedir?
Derneklerin olağan gelirleri içinde üye aidatları ve bağışlar bulunabilir. Bir kişinin kendi iradesiyle dernek hesabına bağış yapması, her durumda “yardım toplama kampanyası” anlamına gelmez. Buna karşılık dernek belirli bir amaç için kamuya çağrı yapıyor, makbuz, kutu, kampanya hesabı, SMS/elektronik sistem, etkinlik veya başka bir örgütlü yöntemle para toplamaya girişiyorsa 2860 sayılı Kanun yönünden değerlendirme yapılmalıdır.
Bu ayrım yalnız kullanılan kelimeye göre yapılmaz. İnternet sitesinde “bağış” yazılması, fiilen yürütülen geniş katılımlı kampanyayı izin rejiminden çıkarmaz. Özellikle afet, tedavi, burs, yapı, sosyal destek veya belirli kişi/grup yararına kamuya açık çağrı yapılacaksa faaliyete başlamadan önce izin gerekliliği kesinleştirilmelidir.
Yardım Toplama İzni Zorunlu mu?
Kural evettir. 2860 sayılı Kanun m.6, yetkili makamdan izin alınmadan yardım toplanamayacağını açıkça düzenler. İzin alınmadan başlatılan yardım toplama faaliyetleri kolluk tarafından menedilebilir ve Kanunun m.29’u kapsamında idari yaptırım uygulanabilir.
“Derneğiz, bu nedenle izin gerekmez” yaklaşımı yanlıştır. Dernek tüzel kişiliği yardım toplamaya ehil kuruluşlardan biridir; fakat bu ehliyet tek başına izin muafiyeti yaratmaz.
Kamu Yararına Çalışan Dernek İzin Almadan Yardım Toplayabilir mi?
Kamu yararına çalışan dernek statüsü de tek başına izin muafiyeti sağlamaz. 2860 m.6, kamu yararına çalışan dernek, kurum ve vakıflardan hangilerinin izin almadan yardım toplayabileceğinin Cumhurbaşkanınca belirlenip ilan edileceğini düzenler. Dolayısıyla derneğin ayrıca bu kapsamda bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
İzin almadan yardım toplayabilecek kuruluş statüsüne sahip olmak, mali kayıt ve bildirim yükümlülüklerinin tamamının ortadan kalktığı anlamına da gelmez. Faaliyetin başlangıç, hesap ve sonuç işlemleri özel statüye göre yürütülür.
Yardım Toplama İzni Hangi Makamdan Alınır?
2860 sayılı Kanun m.7’ye göre yetkili makam kampanyanın coğrafi kapsamına bağlıdır:
- Faaliyet yalnız bir ilçe sınırındaysa o ilçenin kaymakamlığı.
- Bir ilin birden fazla ilçesini kapsıyorsa o ilin valiliği.
- Birden fazla ili kapsıyorsa yardım toplayacak gerçek veya tüzel kişinin yerleşim yerinin bulunduğu ilin valiliği.
Birden fazla ili kapsayan izinde, izni veren valilik ilgili diğer valiliklere ve İçişleri Bakanlığına bilgi verir. İşlemler sivil toplumla ilişkiler birimlerince yürütülür.
İnternetten Türkiye Genelinde Yardım Toplanacaksa Nereye Başvurulur?
Elektronik sistemle yapılan kampanya fiilen birden fazla ilden katılıma açıksa coğrafi kapsam buna göre belirlenmelidir. Türkiye genelinde veya birden fazla ilde yardım toplanacaksa dernek yerleşim yerinin bulunduğu ilin valiliğine başvurulması gerekir. Sosyal medya hesabının veya internet sunucusunun bulunduğu yer yetkili makamı belirlemez.
Hangi Yöntemlerle Yardım Toplanabilir?
2860 m.5 yardım toplama yöntemlerini açıkça sayar. Bunlar arasında makbuzla yardım toplama, belirli yerlere yardım kutusu koyma, bankada hesap açtırma, yardım pulu çıkarma, eşya piyangosu düzenleme, kültürel gösteri ve sergiler, spor gösterileri, gezi ve eğlenceler ile bilgileri otomatik veya elektronik olarak işleyen sistemler üzerinden yardım toplama yer alır.
İzin talebinde hangi yöntemlerin kullanılacağı açıkça belirtilmelidir. İzin yalnız banka hesabıyla yardım toplamaya ilişkinse sonradan izinde yer almayan yöntemlerin kullanılmaması gerekir.
Yardım Toplama Başvurusu İçin Hangi Belgeler Gerekir?
Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünün güncel sayfalarında ve kamu hizmet standartlarında tüzel kişi başvurularında temel olarak şu belgeler aranır:
- EK-1 Yardım Toplama Başvuru Formu ve başvuru dilekçesi.
- Yardım toplama faaliyetinin amacı, şekli, süresi, faaliyet alanı ve hedef tutarını gösteren yönetim kurulu kararı.
- Faaliyette görev alacak kişilerin bilgileri.
- Toplanacak yardım miktarının belirlenmesine yarayan rapor, bütçe veya keşif özeti.
- Görevliler arasında kamu görevlisi varsa gerekli mülkî amir izni.
- Faaliyetin niteliğine göre idarenin isteyebileceği diğer bilgi ve belgeler.
Başvuru dosyası soyut “yardım edeceğiz” ifadesinden ibaret olmamalıdır. Hedef tutarın neye göre belirlendiği somut rapor ve bütçeyle gösterilmelidir.
Yönetim Kurulu Kararında Neler Yazmalıdır?
Dernek başvurusunda yönetim kurulu kararı merkezi belgedir. Kararda yardım kampanyasının amacı, kampanya adı, coğrafi alanı, başlangıç ve istenen süre, hedef tutar, kullanılacak yöntemler, banka hesabı veya elektronik kanal kurulacaksa buna ilişkin yetki, görevli kişiler ve başvuru işlemlerini yürütecek temsilci açıkça gösterilmelidir.
İzin verilen faaliyet ile karar arasında uyuşmazlık olmaması gerekir. Örneğin karar yalnız Mersin ili için alınmışken başvuruda Türkiye geneli kampanya isteniyorsa kapsam düzeltilmelidir.
Yardım Toplama Süresi En Fazla Ne Kadardır?
2860 sayılı Kanun m.10 uyarınca yardım toplama süresi, izin veren makam tarafından bir yılı geçmeyecek şekilde belirlenir. Haklı sebepler varsa izin veren makam süreyi en fazla bir yıl daha uzatabilir.
Bu hüküm, her izin başvurusuna otomatik bir yıl verileceği anlamına gelmez. İdare kampanyanın niteliğine göre daha kısa süre belirleyebilir. Süre bitmeden uzatma talebi gerekiyorsa gerekçesi ve kampanyanın mevcut mali durumu sunulmalıdır.
Sorumlu Kurul Kimlerden Oluşur?
2860 m.11’e göre gerçek kişilerin yürüttüğü yardım toplama faaliyetlerinde en az üç kişilik sorumlu kurul oluşturulur. Tüzel kişilerde, yani dernek gibi yapılarda sorumlu kurul tüzel kişiliğin yönetim organıdır. Dernek yönetim kurulu bu nedenle kampanyanın kanuna uygun yürütülmesinden doğrudan sorumluluk taşır.
Yönetim kurulu dışındaki kişilere tahsilat veya saha görevi verilmesi, yönetim kurulunun gözetim ve hesap sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Kamu Görevlileri Yardım Toplama Faaliyetinde Görevlendirilebilir mi?
Kamu görevlisinin kampanyada görev alması ayrıca izin rejimine tabidir. Resmî başvuru standartlarında faaliyette kamu görevlisi görevlendirilecekse ilgili valilik veya kaymakamlıktan alınmış izin belgesi istenir. Özel kanunlardaki yasaklar ayrıca saklıdır.
Banka Hesabı ile Yardım Toplama Nasıl Yapılır?
Kampanya için banka hesabı kullanılacaksa bu yöntem başvuruda gösterilmelidir. Sivil Toplumla İlişkiler birimlerinin güncel açıklamalarında, banka veya elektronik sistem kullanılacak yardım toplama faaliyetlerinde hesap numarası, SMS numarası ve benzeri bilgilerin izin sonrasında idareye bildirilmesi gerektiği belirtilmektedir.
Kampanya geliri derneğin diğer aidat, iktisadi işletme veya proje gelirleriyle karışmayacak şekilde izlenmelidir. Banka dekontları ile kampanya muhasebe kayıtları birbirini doğrulamalıdır.
IBAN’ı Sosyal Medyada Paylaşmak Yardım Toplama Sayılır mı?
Belirli bir yardım amacı, süre, hedef ve kamuya yönelik çağrı ile IBAN paylaşılması, 2860 sayılı Kanun kapsamında yardım toplama faaliyeti niteliği taşıyabilir. “Sadece IBAN paylaştık” gerekçesi izin zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Özellikle kampanyanın tanıtımı, hedef tutarı ve çağrı dili birlikte değerlendirilir.
Elektronik Sistem ve SMS ile Yardım Toplanabilir mi?
Evet. Kanun m.5 elektronik işleme tabi sistemleri açıkça yardım toplama yöntemleri arasında sayar. Ancak elektronik yöntem kullanılması izin rejiminden muafiyet sağlamaz. Kullanılacak SMS numarası, ödeme altyapısı veya benzeri sistem izin dosyasındaki faaliyetle uyumlu olmalıdır.
Yardım Kutusu Koymak İçin İzin Gerekir mi?
Evet. Belirli yerlere kutu koymak Kanun m.5’te açıkça yardım toplama yöntemi olarak sayılır. Kutu sayısı, konumu, açılması, sayımı ve tutanak düzeni Yardım Toplama Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik ile izin kararına uygun yürütülmelidir.
Makbuzla Yardım Toplarken Hangi Belgeler Kullanılır?
Yardım toplama mevzuatına uygun özel makbuz ve kayıt düzeni uygulanır. Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünün güncel “Bildirim ve Ekler” sayfasında EK-3 Yardım Toplama Makbuz Bilet Kayıt Defteri ve EK-2860 S.K. Makbuz Bilet Kayıt Defteri formları yayımlanmaktadır.
Derneğin olağan gelirleri için kullandığı Dernek Gelirleri Alındı Belgesi ile izinli yardım kampanyasının makbuz düzeni birbirine karıştırılmamalıdır.
Yardım Toplama Giderlerinin Bir Sınırı Var mı?
Resmî Sivil Toplumla İlişkiler açıklamasına göre makbuz, yardım kutusu, banka hesabı ve elektronik sistem gibi yöntemlerle yapılan kampanyalarda giderler brüt gelirin yüzde onunu; eşya piyangosu, kültürel gösteri, sergi, spor gösterisi, gezi ve eğlence gibi yöntemlerde ise brüt gelirin yüzde kırkını geçemez. Kampanya bütçesi daha başvuruda bu sınırlar gözetilerek hazırlanmalıdır.
Kampanya Bittiğinde Kesin Hesap Ne Zaman Verilir?
2860 m.17 uyarınca sorumlu kurul, yardım toplama süresinin bitiminden itibaren 10 gün içinde toplanan yardımın kesin hesabını çıkarmak ve bir örneğini izin veren makama vermekle yükümlüdür. Zorunlu hâllerde idari uygulamadaki usule göre ek süre gündeme gelebilir.
Kesin hesap yalnız banka bakiyesini yazmak değildir; toplanan brüt yardım, kampanya giderleri, varsa aynî yardımlar ve belgeler birbirini doğrulamalıdır.
Yardım Toplama Sonuç Bildirimi Ne Zaman Yapılır?
Güncel Sivil Toplumla İlişkiler açıklamasında kesin hesabın verilmesinden sonra kampanya gelirinin harcanmasına ilişkin bilgileri içeren EK-4 Yardım Toplama Sonuç Bildiriminin izin veren makama sunulacağı belirtilmektedir. İdari sayfalarda kesin hesabın verildiği tarihten itibaren 90 günlük sonuç bildirimi süreci ayrıca açıklanmaktadır.
Toplanan Para Başka Amaçla Kullanılabilir mi?
Kampanya geliri izin verilen yardım amacı için kullanılmalıdır. Örneğin “tedavi gideri” için izin alınmış kaynağın dernek merkezinin tadilatına aktarılması izin amacına aykırılık yaratır. Amaç değişikliği gerekiyorsa izin veren makam ve kampanya belgeleri yönünden işlem yapılmalıdır.
Yurt Dışına Yardım İçin Kampanya Düzenlenebilir mi?
Yurt dışına yardım göndermek üzere Türkiye’de yardım toplama faaliyeti özel idari değerlendirmeye tabidir. Başvuru aşamasında dış yardımın amacı, hedef ülke, aktarım yöntemi ve ilgili kamu kurumlarının görüşleri gündeme gelebilir. Bu konu, yabancı kaynaktan Türkiye’deki derneğe yardım gelmesini düzenleyen yurt dışından yardım alma rejimiyle karıştırılmamalıdır.
İzinsiz Yardım Toplamanın Sonucu Nedir?
Kanun m.6 uyarınca izin alınmadan başlatılan yardım toplama faaliyetleri güvenlik kuvvetlerince menedilebilir. Kanun m.29 idari yaptırım öngörür; ayrıca faaliyetin niteliğine göre toplanan mal veya paranın korunması, teslimi ve başka hukuki sorumluluklar gündeme gelebilir.
İdari para cezası tutarları güncel mevzuat ve yeniden değerleme etkisiyle değişebildiğinden eski internet yazılarındaki sabit tutarlar kullanılmamalıdır.
Yardım Toplama İzni İçin 12 Adımlık Kontrol Listesi
- Faaliyetin sıradan bağış kabulü mü, 2860 kapsamında kampanya mı olduğunu belirleyin.
- Dernek tüzüğünün amaç ve faaliyet hükümlerini kontrol edin.
- Yönetim kurulunda ayrıntılı kampanya kararı alın.
- Hedef tutarı rapor/bütçe/keşif özetiyle belirleyin.
- Kampanya yöntemlerini m.5’e göre seçin.
- Coğrafi kapsamı belirleyip yetkili kaymakamlık/valiliği tespit edin.
- EK-1 başvuru formunu hazırlayın.
- Görevlileri ve gerekli izin belgelerini tamamlayın.
- İzin verilmeden kampanyayı başlatmayın.
- Makbuz, kutu, banka ve elektronik sistem kayıtlarını ayrı izleyin.
- Süre sonunda 10 gün içinde kesin hesabı çıkarın.
- EK-4 sonuç bildirimi ve harcama belgelerini süresinde sunun.
En Sık Yapılan Hatalar
- Dernek olmanın izin muafiyeti sağladığını sanmak.
- Kamu yararına dernek statüsünü otomatik izin muafiyeti kabul etmek.
- Sosyal medya/IBAN kampanyasını 2860 kapsamı dışında görmek.
- İzin alınan coğrafi alanın dışına kampanyayı taşımak.
- İzin dosyasında yer almayan yöntemi sonradan kullanmak.
- Kampanya gelirini derneğin diğer gelirleriyle karıştırmak.
- Gider oranı sınırlarını göz ardı etmek.
- Kampanya sonunda 10 günlük kesin hesap yükümlülüğünü atlamak.
- Toplanan parayı izin amacı dışında kullanmak.
Derneğin genel gelir ve defter düzeni için dernek zorunlu defterleri; ücretli faaliyetler için dernek iktisadi işletmesi; kampanya dışında yabancı kaynaktan alınan yardımlar için yurt dışından yardım alma rehberi incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
Dernek yardım toplamak için izin almak zorunda mı?
2860 sayılı Kanun kapsamındaki yardım toplama kampanyalarında kural olarak evet. İzin almadan yardım toplayabilecek kuruluş statüsü ayrıca belirlenmiş olmalıdır.
Bir ilçede yardım toplanacaksa izin nereden alınır?
Yalnız bir ilçe sınırındaki faaliyet için o ilçenin kaymakamlığından izin alınır.
Türkiye genelinde yardım kampanyası için nereye başvurulur?
Birden fazla ili kapsayan faaliyetlerde derneğin yerleşim yerinin bulunduğu ilin valiliği yetkilidir.
Yardım toplama süresi kaç yıldır?
İzin makamı bir yılı geçmeyecek süre belirler. Haklı sebep varsa en fazla bir yıl daha uzatma mümkündür.
Kamu yararına çalışan her dernek izinsiz yardım toplayabilir mi?
Hayır. İzin almadan yardım toplayabilecek kuruluşların ayrıca Cumhurbaşkanınca belirlenmiş olması gerekir.
IBAN paylaşarak yardım toplamak izin gerektirir mi?
Belirli amaç, hedef ve kamuya çağrı içeren bir banka hesabı kampanyası 2860 kapsamında olabilir ve izin gerektirir.
SMS ile yardım toplanabilir mi?
Evet. Elektronik sistemler Kanun m.5 kapsamındaki yöntemlerdendir; izin ve bildirim şartları uygulanır.
Dernek üyelik aidatı toplamak için 2860 izni gerekir mi?
Üyelik aidatı, dernek üyelik ilişkisinden doğan olağan gelirdir. Kamuya yönelik yardım kampanyasıyla aynı işlem değildir.
Kampanya sonunda kesin hesap kaç günde verilir?
Yardım toplama süresinin bitiminden itibaren 10 gün içinde kesin hesap çıkarılıp izin veren makama sunulur.
Toplanan yardım başka projeye aktarılabilir mi?
İzin verilen amaç dışında kullanım yapılamaz. Amaç değişikliği gerekiyorsa idari izin ve kampanya belgeleri yönünden ayrıca işlem yapılmalıdır.
Resmî Kaynaklar
- Sivil Toplumla İlişkiler – Yardım Toplama ve 2860 Sayılı Kanun
- Sivil Toplumla İlişkiler – EK-1 Başvuru ve EK-4 Sonuç Bildirimi
- Ankara İl Sivil Toplumla İlişkiler – Yardım Toplama İzni İçin İstenen Belgeler
- Şanlıurfa İl Sivil Toplumla İlişkiler – Süre, Gider ve Sonuç İşlemleri
Sonuç
Dernek yardım toplama kampanyası düzenleyecekse önce faaliyetin 2860 sayılı Kanun kapsamına girip girmediğini belirlemeli, ardından m.7’ye göre yetkili kaymakamlık veya valiliğe izin başvurusu yapmalıdır. Yönetim kurulu kararı, EK-1 formu, kampanya amacı, yöntemleri, süresi, hedef tutarı ve görevlileri izin dosyasında açık olmalıdır. İzin verilmeden makbuz, kutu, kampanya IBAN’ı veya elektronik sistemle yardım toplanmamalıdır. Kampanya sonunda m.17 uyarınca 10 günlük kesin hesap ve sonrasındaki sonuç bildirimi takvimi ayrıca izlenmelidir.
Hukukçu İncelemesi
Bu içerik 16 Eylül 2026 tarihinde Av. Halil Bakırcı tarafından 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu m.3, 5, 6, 7, 10, 11 ve 17; Yardım Toplama Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik ile Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünün güncel başvuru, kesin hesap ve sonuç bildirimi açıklamaları esas alınarak kontrol edilmiştir. Kampanyanın coğrafi kapsamı, yardım yöntemi, hedef tutarı ve özel amacı somut başvuruda ayrıca incelenmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
