Devlet İhalesinde Teminat Olarak Neler Kabul Edilir? 2886 m.26 | 2026
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamındaki ihalelerde yalnız teminat tutarı değil, teminatın hangi değerle verileceği de teklifin geçerliliği açısından önemlidir. İsteklinin yüksek ekonomik değeri bulunan bir çek, senet, yabancı para, şirket hissesi veya taşınmaz göstermesi, bu değerin m.26 kapsamında teminat sayıldığı anlamına gelmez. Kanun kabul edilen değerleri sınırlı biçimde saymıştır.
Bu rehber 11 Eylül 2026 tarihi itibarıyla 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu m.26 ve bağlantılı m.25, m.27, m.54 hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. Türk parası, banka teminat mektubu, Devlet iç borçlanma senedi, mal sandığına yatırma zorunluluğu, teminat iadesi, haciz yasağı ve mevzuata aykırı banka mektuplarının sonucu ayrı ayrı açıklanmaktadır.
2886 m.26 Teminat Olarak Kabul Edilecek Değerleri Nasıl Düzenler?
2886 m.26 geçici veya kesin teminat olarak kabul edilecek değerleri sayar. Hüküm, idarenin ekonomik değeri bulunan her varlığı teminat kabul etmesine izin veren açık uçlu bir liste değildir. İstekli teminatını kanunda sayılan değerlerden biriyle sunmalıdır.
Bu sınırlamanın amacı bütün istekliler için aynı, hızlı nakde çevrilebilir ve hukuki niteliği belirli güvence sistemi kurmaktır. İhalenin idaresi veya komisyonu, bir isteklinin “bu taşınmaz çok değerli” veya “bu şirket çeki güvenilir” açıklamasına dayanarak Kanunda olmayan bir teminat türü yaratamaz.
M.26 hem geçici hem kesin teminat bakımından uygulanır. Tutarın ne kadar olacağını geçici teminatta m.25, kesin teminatta m.54 belirler; hangi değerlerin bu tutarı karşılayabileceğini ise m.26 gösterir.
Tedavüldeki Türk Parası Teminat Olarak Kabul Edilir mi?
Evet. M.26/a tedavüldeki Türk parasını açıkça teminat olarak kabul eder. Nakit teminat, idarenin belirttiği mal sandığı veya hesaba usulüne uygun yatırılır ve ödeme belgesi ihale dosyasına sunulur.
“Tedavüldeki Türk parası” hükmü nedeniyle yabancı para biriminin doğrudan m.26/a kapsamında kabul edilmesi söz konusu değildir. İstekli yabancı para hesabındaki ekonomik değerini önce kanunun kabul ettiği forma dönüştürmelidir.
Nakit teminatın doğru tutarda, doğru hesaba ve doğru ihale adına yatırılması gerekir. Aynı idarede birden fazla ihale yürüyorsa açıklama kısmında ihale kimliği, dosya numarası veya taşınmaz bilgisi açık olmalıdır. Yanlış dosyaya yatırılan para son dakika sorununa yol açabilir.
Banka Teminat Mektubu Kabul Edilir mi?
Evet. M.26/b, bankalar ve özel finans kurumlarının verecekleri süresiz teminat mektuplarını kabul edilen değerler arasında sayar. Kanun metnindeki süresizlik şartı önemlidir; belirli tarihte sona eren bir mektubun m.26’daki teminat şartını karşılayacağı varsayılmamalıdır.
Teminat mektubunda lehtar, muhatap idare, ihale bilgisi, tutar, kayıtsız şartsız ödeme taahhüdü ve ilgili mevzuatın aradığı diğer şekil unsurları kontrol edilmelidir. Bankanın standart ticari mektubu yerine ihale mevzuatına uygun teminat mektubu kullanılmalıdır.
Mektubun fotokopisi veya taslak metni teminatın kendisi değildir. İlan ve şartnamenin teslim biçimi, elektronik teyit veya asıl belge koşulları ihale tarihinden önce tamamlanmalıdır.
Devlet İç Borçlanma Senetleri Teminat Olarak Verilebilir mi?
Evet. M.26/c, Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerini veya bu senetler yerine düzenlenen belgeleri kabul eder. Böylece isteklinin nakit yerine kamu borçlanma aracını kanuni teminat olarak sunması mümkündür.
Sunulan senedin gerçekten hükümde sayılan kamu borçlanma senedi niteliğinde olup olmadığı kontrol edilmelidir. Her tahvil, bono veya özel şirket borçlanma aracı m.26/c kapsamında değildir. Kanunun kullandığı ihraç eden makam ve senet türü belirleyicidir.
Senet yerine düzenlenen belgelerin geçerliliği, bloke/teslim usulü ve değer hesabı idarenin mali birimiyle ihale öncesinde netleştirilmelidir. Komisyon üyesine elden menkul kıymet teslimi m.26’nın sistemine uygun değildir.
Nominal Bedele Faiz Dahil Edilerek İhraç Edilen Senetlerde Hangi Değer Esas Alınır?
M.26/c parantez hükmü bu ihtimali özel olarak düzenler. Nominal bedele faiz dahil edilerek ihraç edilmiş Devlet iç borçlanma senetlerinde, teminat işlemlerinde anaparaya tekabül eden satış değeri esas alınır.
Bu nedenle senedin üzerinde görülen nominal toplam tutarı doğrudan teminat tutarı kabul edilmemelidir. İstekli, anaparaya karşılık gelen esas değeri hesaplayarak kanuni teminat tutarını karşılayıp karşılamadığını kontrol etmelidir.
Değer hesabında tereddüt varsa ihale günü beklenmeden idarenin mali biriminden yazılı bilgi alınmalıdır. Eksik değerle sunulan teminat, tutar olarak yeterli görünse dahi kanuni hesapta yetersiz kalabilir.
Teminatlar Nereye Yatırılır?
M.26, bankalar ve özel finans kurumlarınca verilen teminat mektupları dışındaki teminatların istekliler tarafından mal sandıklarına yatırılmasını zorunlu kılar. Bu düzenleme, ihale komisyonunun doğrudan para veya kıymet saklamasını önler ve mali kayıt sistemini güvence altına alır.
Uygulamada idarenin gösterdiği muhasebe birimi, vezne veya resmi banka hesabı üzerinden işlem yapılabilir; temel nokta, teminatın usulüne uygun mali kayda girmesidir. İstekli ödeme belgesini ihale dosyasına eklemeli ve makbuzun doğru tutarı gösterdiğini kontrol etmelidir.
İhale salonuna nakit parayla gidip komisyon üyesine teslim etmek kanunun öngördüğü yöntem değildir. Komisyon bu değerleri doğrudan teslim alamaz.
İhale Komisyonu Nakit veya Senet Teminatı Elden Teslim Alabilir mi?
Hayır. M.26 açıkça teminat mektubu dışındaki teminatların mal sandıklarına yatırılmasını ve komisyonlarca teslim alınamayacağını düzenler. Bu emredici usul hem isteklinin hem kamu görevlisinin korunmasını sağlar.
Komisyona elden para veya menkul kıymet verilmesi, ihale dosyasında geçerli teminat makbuzu bulunmadığı takdirde katılım şartını sağlamaz. İstekli, “komisyona teslim ettim” şeklindeki sözlü kabule güvenmemelidir.
İhale komisyonunun görevi teminat belgesini ve yeterliğini incelemektir; nakit veya kıymet saklamak değildir. Mali işlem ile ihale değerlendirmesi bu nedenle birbirinden ayrılmıştır.
İhale Üzerinde Kalmayanların Geçici Teminatı Ne Zaman İade Edilir?
M.26, üzerlerine ihale yapılmayan isteklilerin geçici teminatlarının hemen geri verileceğini açıkça düzenler. Bu hüküm, başarısız teklif sahibinin parasının veya teminat mektubunun gereksiz yere idarede tutulmasını önler.
İhale üzerinde kalan kişinin teminat mektubu ise ihaleden sonra mal sandığına teslim edilir. Kazanan bakımından geçici teminatın iadesi, kesin teminat ve sözleşme aşamasındaki m.54 hükümleriyle birlikte değerlendirilir.
İstekli iade sürecinde teminat makbuzu veya mektup kaydını saklamalıdır. İdare iade yapmıyorsa hangi kanuni sebebe dayandığını yazılı olarak açıklamalıdır.
İdarece Alınan Teminata Haciz veya İhtiyati Tedbir Konulabilir mi?
Hayır. M.26’nın açık hükmüne göre her ne suretle olursa olsun idarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz. Bu koruma, teminatın ihale yükümlülüğünü güvence altına alma amacını muhafaza eder.
İsteklinin başka alacaklılarının bulunması, ihale teminatını sıradan banka hesabındaki para gibi haczedilebilir hâle getirmez. Teminat idarenin elinde özel hukuki statü kazanır.
Ancak teminat iade edilip isteklinin malvarlığına döndüğünde sonraki haciz ihtimali ayrı değerlendirilir. M.26’nın koruması idarece alınmış teminatın ihale güvencesi niteliğiyle ilgilidir.
2886 m.27 Teminat Mektupları Hakkında Ne Düzenler?
M.27, bankaların bu Kanun kapsamındaki geçici, kesin ve avans teminat mektuplarının miktar, kapsam ve şeklini belirleme yetkisini Maliye Bakanlığına verir. Kanun ve diğer mevzuata aykırı düzenlenmiş banka teminat mektuplarının kabul edilmeyeceğini açıkça belirtir.
Maddede ayrıca üzerinde suç unsuru tespit edilen teminat mektuplarının gerekli kovuşturma yapılması amacıyla Maliye Bakanlığına intikal ettirileceği ve teminat mektuplarında ilgili banka şubesinin daha önce verdiği toplam teminat ile limit bilgilerinin gösterilmesi gerektiği düzenlenmiştir.
Bu nedenle banka mektubunun yalnız banka kağıdına basılmış olması yeterli değildir. İhale mevzuatına uygun içerik şartı vardır.
Mevzuata Aykırı Teminat Mektubu Kabul Edilebilir mi?
Hayır. M.27, Kanun ve diğer mevzuata aykırı teminat mektuplarının kabul edilmeyeceğini açıkça düzenler. İdare görevlisinin veya komisyonun “banka güvenilir” gerekçesiyle şekil aykırılığını görmezden gelme yetkisi yoktur.
Teminat mektubu üzerinde tahrifat, sahtecilik, yetkisiz imza veya suç şüphesi varsa konu yalnız teklif geçerliliği değildir; m.27’nin kovuşturma mekanizması ve ayrıca 2886 m.83-85 hükümleri gündeme gelebilir.
İstekli mektubu ihale tarihinden önce bankasıyla teyit etmeli ve şartname örneğiyle satır satır karşılaştırmalıdır.
Verilen Kesin Teminat Başka Bir Teminat Türüyle Değiştirilebilir mi?
Evet. 2886 m.54, verilen kesin teminatın teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebileceğini açıkça düzenler. Bu değişiklik yine m.26’da sayılan kabul edilebilir değerler çerçevesinde yapılır.
Örneğin nakit kesin teminatın mevzuata uygun süresiz banka teminat mektubuyla değiştirilmesi mümkündür. Ancak önce yeni teminat geçerli biçimde idareye verilmeden mevcut teminatın iadesi talep edilmemelidir.
Değişiklik işlemi kayıt altına alınmalı; eski teminatın iade tarihi, yeni teminatın tutarı ve geçerliliği dosyada açıkça gösterilmelidir. Kesin teminat oranı için 2886 m.54 rehberi incelenebilir.
İstekli Teminat Vermeden Önce Hangi Kontrolleri Yapmalıdır?
- İhalenin 2886 sayılı Kanuna tabi olup olmadığı,
- geçici veya kesin teminatın doğru tutarı,
- seçilen değerin m.26’da sayılı olup olmadığı,
- nakit veya senedin doğru mal sandığına/hesaba yatırılması,
- banka teminat mektubunun süresiz olması,
- mektubun doğru idare ve ihale adına düzenlenmesi,
- tutarın rakam ve yazıyla doğru olması,
- m.27’ye uygun bankacılık ve şekil unsurları,
- makbuz veya mektubun teklif dosyasına zamanında eklenmesi,
- iade veya değişim işlemlerinin yazılı kayıtla yürütülmesi
kontrol edilmelidir. Teminat hatası, ekonomik olarak en iyi teklifin dahi değerlendirme dışı kalmasına yol açabilecek temel bir usul sorunudur.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
2886 m.26 Türkiye genelinde Kanun kapsamındaki tüm idarelerin geçici ve kesin teminat işlemlerine uygulanır. Mersin’de belediye taşınmazı satışı, kiralaması veya Hazine taşınmazı ihalelerinde de kabul edilebilecek teminat türleri Kanundaki listeyle sınırlıdır.
Mersin’de teklif verecek kişi nakit teminat yatıracağı muhasebe hesabını, banka teminat mektubunun muhatabını ve ihale dosya bilgisini şartnameden teyit etmelidir. Benzer isimli belediye birimleri veya farklı dosyalar için yanlış hesaba ödeme yapılmamalıdır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin’deki fiziksel ofisinden 2886 kapsamındaki teminat, teklif, ihale sözleşmesi ve kamu taşınmazı uyuşmazlıklarını hukuki açıdan incelemektedir.
Sık Sorulan Sorular
2886’da hangi teminat türleri kabul edilir?
Türk parası, süresiz banka/özel finans kurumu teminat mektupları ve m.26’da belirtilen Devlet iç borçlanma senetleri veya bunlar yerine düzenlenen belgeler.
Çek geçici teminat olur mu?
M.26’da çek kabul edilen teminat değerleri arasında sayılmamıştır.
Yabancı para teminat olarak verilebilir mi?
M.26/a tedavüldeki Türk parasını sayar; yabancı para doğrudan bu bent kapsamında değildir.
Teminat mektubu süreli olabilir mi?
M.26/b süresiz teminat mektubunu düzenler.
Nakit teminat komisyona elden verilebilir mi?
Hayır. Teminat mektubu dışındaki değerler mal sandıklarına yatırılır; komisyon teslim alamaz.
İhale üzerinde kalmayanın teminatı ne zaman iade edilir?
M.26 gereğince hemen geri verilir.
Teminata haciz konulabilir mi?
Hayır. İdarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz.
Mevzuata aykırı banka teminat mektubu kabul edilir mi?
Hayır. M.27 açıkça kabul edilmeyeceğini düzenler.
Kesin teminat başka tür teminatla değiştirilebilir mi?
Evet. M.54 kapsamında m.26’da kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir.
M.26 belediye ihalelerinde uygulanır mı?
Evet. 2886 kapsamındaki belediye ihalelerinde uygulanır.
İlgili İçerikler
- Geçici Teminat Yüzde Kaç?
- Kesin Teminat Ne Kadar?
- Devlet İhalesine Kimler Katılamaz?
- Kapalı Teklif Usulü
Resmî Kaynaklar
Bu içerik 11 Eylül 2026 itibarıyla 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu m.26 ve bağlantılı m.25, m.27, m.54 hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. İçerik Av. Halil BAKIRCI (Mersin Barosu, Sicil No: 3472) adına hukuki bilgilendirme amacı taşır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
