E-Ticarette Sipariş Teyidi Göndermek Zorunlu mu? 6563 m.4/1-b-c ve Teyit Anı 2026
6563 m.4/1-b-c sipariş teyidini nasıl düzenler?
Elektronik ticarette alıcı siparişi fiziksel kasaya teslim etmez; bilgisayar, telefon veya başka elektronik arayüz üzerinden gönderir. Bu nedenle siparişin hizmet sağlayıcının sistemine ulaşıp ulaşmadığının belirsiz kalmaması gerekir. 6563 sayılı Kanun m.4/1-b bu belirsizliği gidermek için hizmet sağlayıcıya teyit yükümlülüğü getirir.
Hükme göre hizmet sağlayıcı, alıcının siparişini aldığını gecikmeksizin elektronik iletişim araçlarıyla teyit eder. Ardından m.4/1-c, sipariş ile siparişin alındığının teyidinin ne zaman gerçekleşmiş sayılacağını düzenler: tarafların söz konusu beyanlara erişiminin mümkün olduğu an esas alınır.
Bu düzenleme, “mesajın gerçekten okunması” şartını değil, beyana erişimin mümkün olmasını merkez alır. Örneğin teyit e-postası alıcının kullandığı e-posta adresine ulaşmış ve erişilebilir hâle gelmişse alıcının mesajı saatler sonra açması, m.4/1-c bakımından gerçekleşme anını kendiliğinden geciktirmez. Somut teknik kayıtlar yine önemlidir.
Sipariş teyidi, m.4/1-a’daki toplam bedel görünürlüğü ve m.4/2’deki veri giriş hatalarını düzeltme yükümlülüğüyle aynı sipariş güvenliği sisteminin parçalarıdır. Ödeme öncesi toplam bedel için 6563 m.4/1-a toplam bedel rehberi ayrıca incelenebilir.
Kanundaki “gecikmeksizin” ifadesi kaç dakika veya saat demektir?
6563 m.4/1-b sabit bir “5 dakika”, “1 saat” veya “24 saat” süresi yazmaz; “gecikmeksizin” ifadesini kullanır. Bu nedenle kanunda bulunmayan kesin bir saat sınırı üretilemez. Elektronik ticaret sisteminin teknik niteliği ve işlemin olağan akışı dikkate alınır.
Otomatik çalışan tipik e-ticaret sitesinde sipariş teyidinin sistem tarafından kısa süre içinde e-posta, SMS, uygulama bildirimi veya kullanıcı hesabı üzerinden oluşturulması beklenir. Saatler veya günler sonra hiçbir makul teknik neden olmadan teyit verilmesi, “gecikmeksizin” yükümlülüğü bakımından sorun doğurabilir.
Geçici sistem arızası, iletişim sağlayıcısı kesintisi veya olağanüstü teknik olay varsa durum delillerle ortaya konulabilir; ancak hizmet sağlayıcının altyapısını sürekli teyit üretemeyecek şekilde kurması hukuki yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. Elektronik ticaret sistemi siparişin alındığını izleyebilecek ve alıcıya zamanında bildirebilecek nitelikte tasarlanmalıdır.
Alıcı açısından ise teyit gelmediğinde siparişi tekrar tekrar vermek yerine önce hesabındaki sipariş geçmişini ve ödeme hareketini kontrol etmek önemlidir. Aksi hâlde aynı ürün için birden fazla sipariş oluşturulabilir.
Sipariş teyidi hangi elektronik kanaldan gönderilebilir?
Kanun teyidin “elektronik iletişim araçlarıyla” yapılmasını ister. Bu kapsam e-posta, SMS, uygulama bildirimi, kullanıcı hesabındaki erişilebilir sipariş mesajı veya kullanılan sistemin niteliğine uygun başka elektronik araçları içerebilir. Önemli olan teyidin alıcının erişebileceği biçimde sunulmasıdır.
E-posta en yaygın yöntemdir. Ancak alıcının yanlış e-posta adresi girmesi veya hizmet sağlayıcının sistemdeki adresi hatalı işlemesi hâlinde teyidin erişilebilirliği tartışma konusu olabilir. Bu nedenle m.4/2’deki veri giriş hatası düzeltme araçları, iletişim adresinin doğruluğu bakımından da önem taşır.
Yalnız ekranda birkaç saniye görünen ve sonradan hiçbir yerden erişilemeyen “siparişiniz alındı” mesajı, ispat bakımından zayıf bir yöntemdir. Kanun erişilebilirliği esas aldığından hizmet sağlayıcının teyidi alıcının saklayabileceği veya yeniden erişebileceği bir kanalda sunması uyuşmazlık riskini azaltır.
Tüketici işlemlerinde mesafeli sözleşme mevzuatı da sözleşmenin kurulması ve kalıcı veri saklayıcısı üzerinden bilgilendirme bakımından ek yükümlülükler doğurabilir. 6563’teki teyit yükümlülüğü bu düzenlemelerin yerine geçmez.
Sipariş ne zaman verilmiş, teyit ne zaman alınmış sayılır?
6563 m.4/1-c’ye göre sipariş ve siparişin alındığının teyidi, tarafların söz konusu beyanlara erişiminin mümkün olduğu anda gerçekleşmiş sayılır. Bu hüküm özellikle kampanya bitişi, stok durumu, fiyat değişikliği veya teslim süresi gibi zamanın önemli olduğu uyuşmazlıklarda değer taşır.
Örneğin kullanıcı 11 Eylül 2026 saat 23.58’de siparişini sistem üzerinden gönderiyor ve sipariş hizmet sağlayıcının erişebileceği şekilde sisteme o anda ulaşıyorsa, sırf satıcı personelinin ertesi sabah paneli açması siparişin gerçekleşme anını otomatik olarak ertesi güne taşımaz. Teknik loglar, sunucu kayıtları ve sipariş numarasının oluşma zamanı bu noktada önemlidir.
Aynı şekilde teyit e-postasının hizmet sağlayıcı sisteminden çıkış saati ile alıcının posta kutusuna erişilebilir hâle geldiği saat farklı olabilir. Uyuşmazlıkta yalnız “gönderdik” kaydı değil, erişilebilirlik olgusu incelenebilir.
Taraflar farklı ülkelerde veya saat dilimlerinde bulunuyorsa sistem kayıtlarının hangi zaman dilimini kullandığı da belirlenmelidir. E-ticaret işletmeleri loglarda saat dilimini ve zaman damgasını tutarlı biçimde kaydetmelidir.
Sipariş teyidi sözleşmenin kesin kurulduğu anlamına gelir mi?
Her durumda hayır. 6563 m.4/1-b’deki yükümlülüğün konusu siparişin alındığının teyididir. Bu teyit ile hizmet sağlayıcının siparişi hukuken kabul ederek sözleşmeyi hangi anda kurduğu aynı kavram değildir.
Bazı e-ticaret akışlarında ürün sayfasındaki sunum icaba davet, alıcının siparişi icap ve satıcının sonraki kabul bildirimi olarak yapılandırılabilir. Bazı sistemlerde ise sözleşmenin kurulma anı farklı şekilde düzenlenmiş olabilir. Türk Borçlar Kanununun sözleşmenin kurulmasına ilişkin genel hükümleri, tüketici mevzuatı ve platform/satıcı sözleşme şartları birlikte incelenmelidir.
Bu ayrım stok hatası ve bariz fiyat hatası uyuşmazlıklarında özellikle önemlidir. Otomatik “siparişinizi aldık” e-postasının içeriğinde yalnız siparişin sisteme ulaştığı bildiriliyorsa, bu mesajın her zaman kesin kabul beyanı olduğu sonucu çıkarılamaz. Buna karşılık satıcı ayrıca “siparişiniz onaylandı, sözleşmeniz kurulmuştur” şeklinde kabul bildirimi göndermişse değerlendirme değişebilir.
Hizmet sağlayıcının sözleşmenin kurulabilmesi için izlenecek teknik adımları önceden açıklama yükümlülüğü 6563 m.3/1-b’de yer alır. Bu nedenle sözleşme anının kullanıcı açısından belirsiz bırakılmaması gerekir. Ayrıntı için e-ticaret sözleşme öncesi bilgi verme rehberi kullanılabilir.
Sipariş teyidinde hangi bilgiler bulunmalıdır?
6563 m.4/1-b’nin açık zorunluluğu siparişin alındığının teyididir. Kanun bu bentte tek tek bir “teyit içeriği listesi” saymaz. Ancak teyidin hangi siparişe ilişkin olduğunun anlaşılması için sipariş numarası, tarih, ürün veya hizmet, adet ve temel sipariş bilgileri gibi unsurların bulunması uygulamada işlevseldir.
Tüketici işlemlerinde 6502 sayılı Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği kapsamında satıcının kalıcı veri saklayıcısı üzerinden vermesi gereken bilgiler ayrıca vardır. Bu yüzden tüketiciye gönderilen sipariş e-postası çoğu işletmede hem 6563 m.4 teyidini hem de mesafeli sözleşmeye ilişkin sözleşme/ön bilgilendirme kayıtlarını bir arada sunacak şekilde düzenlenir.
Hizmet sağlayıcı teyit mesajında siparişin durumunu açık biçimde belirtmelidir. “Sipariş alındı”, “ödeme alındı”, “sipariş onaylandı”, “kargoya verildi” ve “teslim edildi” birbirinden farklı aşamalardır. Bu ifadelerin birbirine karıştırılması tüketicinin sözleşme ve teslim sürecini yanlış anlamasına yol açabilir.
Toplam bedel veya ödeme bilgisi teyitte yer alıyorsa, sipariş öncesinde gösterilen toplamla uyumlu olmalıdır. Sonradan ek ücret ortaya çıkması hâlinde ödeme öncesi toplam bedel kuralı ayrıca uygulanır.
B2B siparişlerde teyit zorunluluğunun aksi kararlaştırılabilir mi?
Evet. 6563 m.4/3, tarafların tüketici olmadığı hâllerde tarafların m.4’ün birinci ve ikinci fıkralarındaki düzenlemelerin aksini kararlaştırabilmelerine izin verir. İki tacir arasında kurulan elektronik tedarik sistemi sözleşmesinde taraflar teyit yöntemini, sipariş anını veya hata düzeltme usulünü farklı düzenleyebilir.
Ancak bu serbesti tüketici işlemlerine uygulanmaz. E-ticaret sitesi işletmelere ve tüketicilere birlikte satış yapıyorsa “tüm müşteriler teyitten feragat eder” şeklindeki genel şart, tüketiciler bakımından m.4/3 istisnasına dayandırılamaz.
Ayrıca m.4/4, birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri ile ikinci fıkranın münhasıran elektronik posta veya benzeri bireysel iletişim araçlarıyla yapılan sözleşmelere uygulanmayacağını düzenler. Bu özel istisna, otomatik e-ticaret sitesi sipariş akışıyla bire bir yazışma üzerinden kurulan sözleşmeyi ayırır.
Sipariş teyidi gelmezse alıcı ne yapmalıdır?
İlk olarak sipariş verdiğiniz platformdaki “siparişlerim” alanını kontrol edin. Sipariş numarası oluşmuşsa ekran görüntüsünü alın. Ardından banka veya kart hareketinde tutarın provizyon ya da kesin tahsilat olarak görünüp görünmediğine bakın. Teyit mesajının spam/istenmeyen klasörüne düşüp düşmediğini de kontrol edin.
Sistemde sipariş bulunmasına rağmen teyit mesajı yoksa satıcı veya platformla yazılı iletişime geçin. Sipariş tarihi, yaklaşık saat, ürün, tutar ve ödeme yöntemini vererek siparişin alınıp alınmadığının teyidini isteyin. Aynı siparişi yeniden vermeden önce ilk siparişin durumunu netleştirmek, çift tahsilat riskini azaltır.
Hesaptan veya karttan para çekilmiş ancak satıcının sisteminde hiç sipariş görünmüyorsa ödeme kaydı ile e-ticaret sistem kaydı arasında uyuşmazlık vardır. Ödeme kuruluşu veya banka işlem referansı alınmalı, satıcıdan sipariş/log araştırması istenmelidir.
İşlem kart sahibinin bilgisi dışında yapılmışsa mesele sipariş teyidi değil, yetkisiz kart işlemi hâline gelir. Bu durumda kayıp veya çalınan karttan izinsiz harcama rehberindeki 5464 m.12 sistemi ayrıca değerlendirilir.
Sipariş uyuşmazlığında hangi kayıtlar delil olur?
Alıcı bakımından sipariş numarası, sipariş özeti ekranı, teyit e-postası/SMS’i, ödeme dekontu, kart hareketi, fatura, platform mesajları ve teslimat kayıtları önemlidir. Özellikle otomatik teyit mesajı varsa mesajın tam başlık bilgileri ve gönderim zamanı saklanmalıdır.
Hizmet sağlayıcı bakımından sunucu logları, siparişin oluşturulma zamanı, ödeme sağlayıcısı cevabı, teyidin gönderim ve teslim kayıtları, kullanıcı hesabındaki sipariş durumu ve sözleşme sürümü korunmalıdır. “Sistem hata verdi” şeklindeki genel açıklama yerine hangi işlemin hangi aşamada kaldığı kayıtlarla gösterilebilmelidir.
Erişim anının tartışmalı olduğu olaylarda e-posta sunucu kayıtları veya uygulama bildirim logları önem kazanabilir. Tarafların beyana erişiminin mümkün olduğu zamanı belirlemek için teknik delil gerekebilir.
Satıcı siparişi iptal edip sadece teyit mesajı göndermişse ne olur?
İptalin hukuki sonucu, sözleşmenin kurulup kurulmadığına ve iptal sebebine bağlıdır. Satıcı siparişi yalnız aldı fakat henüz kabul etmediğini ileri sürüyorsa sözleşme akışı ve önceden açıklanan teknik adımlar incelenir. Sözleşme kurulmuşsa satıcının tek taraflı iptal hakkının bulunup bulunmadığı sözleşme ve kanuna göre değerlendirilir.
Stok olmaması, fiyat hatası veya ödeme sorunu her olayda otomatik iptal hakkı yaratmaz. Özellikle tüketici işlemlerinde satıcının mesafeli sözleşme yükümlülükleri, imkânsızlık iddiası ve ücret iadesi ayrı incelenmelidir.
Bu yüzden teyit mesajının başlığı kadar içeriği de önemlidir. “Siparişinizi aldık” ile “siparişiniz onaylandı ve hazırlanıyor” ifadeleri farklı hukuki değerlendirmelere yol açabilir.
Hizmet sağlayıcılar sipariş teyidi sistemini nasıl kurmalıdır?
Sipariş numarası oluştuğu anda otomatik teyit üretmek, teyitte tarih-saat, sipariş özeti ve iletişim kanalını göstermek, teyit gönderilemezse hata kaydı oluşturmak, alıcının kullanıcı hesabında teyide erişimini sürdürmek ve sipariş statülerini birbirinden açık ayırmak iyi uyum uygulamalarıdır.
Ayrıca alıcının e-posta ve telefon bilgisini siparişten önce doğrulamasına veya düzeltmesine izin verilmelidir. Bu, m.4/2’deki veri giriş hatası düzeltme yükümlülüğünün de parçasıdır. Hizmet sağlayıcılar e-posta sağlayıcısı kaynaklı başarısız teslimleri izlemeli ve gerektiğinde alternatif bildirim yöntemi kullanmalıdır.
Güncel 6563 sayılı Kanun için Mevzuat Bilgi Sistemi, elektronik ticaret mevzuatı ve Bakanlık açıklamaları için Ticaret Bakanlığı Elektronik Ticaret sayfası esas alınmalıdır.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
Sipariş teyidi yükümlülüğü Türkiye genelindeki elektronik ticaret işlemlerinde uygulanır. Satıcı Mersin’de, alıcı Ankara’da veya platform başka şehirde olabilir. Elektronik siparişin teknik olarak nereden gönderildiğinden bağımsız olarak 6563 kapsamındaki yükümlülükler somut işlemde değerlendirilir.
Mersin’de faaliyet gösteren e-ticaret işletmeleri bakımından sipariş teyidi sisteminin doğru kurulması, çift sipariş, ödeme-sipariş uyuşmazlığı ve sözleşmenin kurulma anı tartışmalarını azaltır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Mersin merkezli olarak e-ticaret sözleşmeleri, sipariş/ödeme uyuşmazlıkları ve platform kayıtlarının hukuki değerlendirilmesinde Türkiye genelindeki dosyaları ilgili usul ve elektronik sistemler çerçevesinde takip eder.
Sık Sorulan Sorular
E-ticaret sitesi sipariş alındı mesajı göndermek zorunda mı?
Evet. 6563 m.4/1-b hizmet sağlayıcının siparişi aldığını gecikmeksizin elektronik iletişim araçlarıyla teyit etmesini zorunlu tutar.
Sipariş teyidi kaç dakika içinde gelmeli?
Kanun sabit dakika veya saat yazmaz; “gecikmeksizin” ifadesini kullanır. Elektronik sistemin olağan işleyişi ve varsa teknik sorun somut olarak değerlendirilir.
Teyit e-posta ile gönderilebilir mi?
Evet. E-posta elektronik iletişim aracıdır; SMS, uygulama bildirimi veya erişilebilir kullanıcı hesabı mesajı gibi yöntemler de kullanılabilir.
Sipariş ne zaman gerçekleşmiş sayılır?
m.4/1-c’ye göre sipariş, tarafların söz konusu beyana erişiminin mümkün olduğu anda gerçekleşmiş sayılır.
Teyit ne zaman gerçekleşmiş sayılır?
Teyit de alıcının beyana erişiminin mümkün olduğu anda gerçekleşmiş sayılır; mesajı fiilen daha sonra okuması tek başına belirleyici değildir.
“Siparişinizi aldık” mesajı sözleşmenin kesin kurulduğu anlamına gelir mi?
Her zaman değil. 6563’teki yükümlülük siparişin alındığının teyididir. Sözleşmenin kurulma anı sipariş akışı, sözleşme şartları ve genel sözleşme kurallarıyla birlikte değerlendirilir.
Teyit gelmez ama karttan para çekilirse ne yapmalıyım?
Sipariş geçmişini ve banka hareketini saklayıp satıcıdan siparişin sisteme düşüp düşmediğini yazılı olarak teyit edin; ödeme referansını da bankadan alın.
İki şirket arasındaki satışta teyit zorunluluğunun aksi kararlaştırılabilir mi?
Tarafların tüketici olmadığı hâllerde 6563 m.4/3 uyarınca m.4/1 ve m.4/2 hükümlerinin aksi kararlaştırılabilir.
Sadece e-posta ile kurulan sözleşmede aynı teyit hükmü uygulanır mı?
m.4/4 uyarınca m.4/1-a-b ve m.4/2 münhasıran e-posta veya benzeri bireysel iletişim araçlarıyla yapılan sözleşmelere uygulanmaz; diğer mevzuat ayrıca değerlendirilir.
Sipariş teyidini hangi belgelerle ispatlarım?
Sipariş e-postası/SMS’i, kullanıcı hesabındaki sipariş kaydı, ödeme dekontu, sunucu ve e-posta logları, ekran görüntüleri ve platform yazışmaları temel kayıtlardır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
