SGK Emekli Aylığı Haczinin Kaldırılması Dilekçesi | Word

Emekli aylığına doğrudan haciz konulduğunda 5510 sayılı Kanun m.93’teki koruma, alacağın türü ve haciz muvafakati birlikte incelenir. Nafaka veya m.88 kapsamındaki Kurum alacağı bulunmayan ve borçlunun muvafakat etmediği haciz talebini icra müdürü reddetmelidir. Buna rağmen SGK’ya haciz yazısı gönderilmişse İİK m.16 kapsamında icra hukuk mahkemesine şikâyet edilerek aylık haczinin kaldırılması istenir. Önceden müdürlükten ret kararı alınması bu başvurunun zorunlu koşulu değildir.

Bu sayfadaki dilekçe, icra müdürlüğünün doğrudan SGK’ya gönderdiği haciz yazısı nedeniyle aylıktan yapılan kesintiye yöneliktir. Aylık bankaya tam yatırıldıktan sonra hesap bakiyesi icra hacziyle bloke edilmişse banka hesabındaki emekli aylığı icra blokesine şikâyet örneği kullanılır. Bankanın kendi kredi alacağını sözleşmeyle mahsup etmesi ve SGK’nın aylığı kesmesi bu iki takip işleminden de ayrıdır.

5510 m.93 hangi emekli aylığını korur?

5510 sayılı Kanun m.93, bu Kanun gereğince sigortalılar ile hak sahiplerine bağlanan gelir, aylık ve ödenekler için özel düzenleme içerir. Aylığın devir ve temliki ile haczi aynı işlem değildir. Maddede haciz yönünden nafaka borçları ve m.88’e göre takip ve tahsili gereken alacaklar istisna tutulmuştur. Haczi yasaklanan gelirlerde muvafakat bulunmaması halinde talebin icra müdürünce reddedilmesi ayrıca emredilir. Dilekçenin hukuki çekirdeği bu son hükümle kurulur.

Emeklilik statüsünün yalnız gündelik adıyla yazılması yeterli açıklama değildir. Aylığı bağlayan kurum, tahsis numarası ve ödeme türü SGK belgesinden alınmalıdır. Banka dekontundaki kısa açıklama yerine aylık kayıtlarının sunulması, haczedilen gelirin niteliğini doğrudan gösterir. Aynı kişinin çalışan olarak elde ettiği ücret, emekli ikramiyesi veya başka bir ödeme sırf emekli kişiye ait diye otomatik bu aylık şablonuna sokulmaz. Başvurunun konusu aylıktır; farklı ödeme türlerinin haczedilmezliği kendi dayanağıyla değerlendirilir.

Nafaka ve Kurum alacağı istisnası nasıl kontrol edilir?

Alacaklının kimliği tek başına borcun hukuki türünü belirlemez. İcra takip talebi, ödeme veya icra emri ve varsa ilam incelenerek alacağın kaynağı görülür. Bir gerçek kişinin alacaklı olması borcun mutlaka nafaka olduğu anlamına gelmez. Benzer şekilde her kamu alacağı da m.88 kapsamındaki SGK alacağı değildir. Şablonda “nafaka veya m.88 kapsamındaki Kurum alacağı değildir” cümlesi bu belgelerle doğrulanarak kullanılmalıdır. Birbirinden farklı alacak kalemleri varsa kalemler tek borç türü gibi gösterilmez.

İstisna kapsamındaki bir takip için bu şablondaki genel haciz yasağına dayanılması, alacağın niteliğine ilişkin sorunu çözmez. Nafaka borcunun ödendiği, hesabın yanlış olduğu veya takibin başka nedenle hukuka aykırı bulunduğu iddiası ayrı bir hukuki sebeptir. Bunlar aylığın haczedilmezliği gerekçesiyle birbirinin yerine yazılmamalıdır. Aylığın koruması incelenirken borcun esasına ilişkin itiraz hakkı ve bu hakkın özel usulü de ayrıca korunur. Şikâyet dilekçesi ödeme emrine itiraz dilekçesinin yerini tutmaz.

Haciz muvafakatinde yalnız borcun doğum tarihi yeterli mi?

Hayır. “Borç doğduktan sonra rıza verdim” biçimindeki tek tarih ölçütü hukuki incelemeyi karşılamaz. İİK m.83/a, m.82 ve 83’teki mal ve hakların haczine ilişkin önceden anlaşmaların geçersizliğini düzenler; 5510 m.93 ise aylık haczinde muvafakati özel olarak ele alır. Takibin başlangıcı, ödeme emrinin tebliği, kesinleşme, beyanın verilmesi ve haciz tarihleri sıralanmalıdır. Geçerlilik değerlendirmesinde belgenin belirli takip ve aylıkla bağlantısı ile beyanın kapsamı da yer alır.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 05.03.2025 tarihli 2025/667 E., 2025/1969 K. kararında, takibin kesinleşmesinden sonra aylığın tamamına haciz için verilen muvafakat esas alınmıştır. Karardaki çoğunluk sonucu ile karşı oy ayrı okunmalıdır. Karşı oyda yer alan geçime yetecek miktarın ayrıca bırakılması görüşü, çoğunluğun kabul ettiği genel kural gibi aktarılmaz. Bu örnek, geçerli muvafakat varken yalnız sonradan geçim güçlüğü ileri sürülmesinin haczi otomatik kaldırmadığını gösterir.

Muvafakat verilmediği halde verilmiş gibi kayıt bulunduğu ileri sürülüyorsa, itirazın konusu somutlaştırılır. İmzanın başkasına ait olduğu, belgenin başka dosyaya ilişkin bulunduğu veya metnin istenen tutarı kapsamadığı ayrı iddialardır. Dosyadaki belgenin tarih ve numarası belirtilmeden bütün belgelere genel itiraz edilmez. Gerçekte imzalanmış bir belge yokmuş gibi anlatılmaz. İmza veya iradeye ilişkin iddia varsa bunun hangi vakıa ve belgeye dayandığı açıklanarak mahkemenin incelemesine sunulur.

Emekli aylığı haczine şikâyet yedi günle sınırlı mı?

İİK m.16’da kanuna aykırı veya olaya uygun olmayan icra işlemi için genel süre öğrenmeden itibaren yedi gündür. Hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması için maddenin ikinci fıkrası süre sınırı öngörmez. Ayrıca 5510 m.93’teki aylık haczedilmezliğinin kamu düzeni niteliği nedeniyle bu temeldeki şikâyet süresiz kabul edilir. Dolayısıyla emekli aylığı haczi kaldırma başvurusunun her durumda yedi gün geçince kaybedildiği söylenemez.

Gökçen Topuz’un Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisindeki araştırması, 3026. sayfada Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 15.12.2009 tarihli 2009/17020 E., 2009/25077 K. kararındaki süresiz şikâyet yaklaşımını açıklar. Bu istisna, bütün icra işlemleri veya emeklinin her malvarlığı için genel bir süresizlik sağlamaz. Şikâyetin dayandığı gelir türü ve hukuka aykırılık sebebi belirlenmelidir. Öğrenme tarihi yine yazılır; gerçek tarihin yerine başvuruya daha yakın bir tarih kullanılmaz.

Önce icra müdürlüğünden ret kararı almak gerekir mi?

İİK m.16, icra işleminin doğrudan icra mahkemesinde şikâyet edilmesini düzenler. Müdürlükten ayrıca ret kararı çıkartma zorunluluğu içermez. Borçlu, m.93 kapsamındaki belgelerini sunarak müdürlüğe kaldırma istemi de iletebilir. Ancak bu yol mahkemeye başvuruyu zorunlu olarak önceleyen bir aşama gibi gösterilmemelidir. Dilekçe, mevcut haciz işlemini hedef alıyorsa SGK’ya gönderilen yazıyı tanımlar; ayrı kaldırma talebi varsa o talebin cevabı da eklenir.

Hangi icra müdürlüğünün işlem yaptığı, mahkemenin belirlenmesi bakımından önemlidir. Başvuru, şikâyet edilen işlemi denetlemekle görevli icra hukuk mahkemesine yöneltilir. Borçlunun yaşadığı il veya aylığın yatırıldığı banka şubesi tek başına yeterli seçim ölçütü değildir. Takip dosyasından ve haciz yazısından müdürlük bilgisi doğrulanır. Talimatla yapılan işlem gibi özel bir durum varsa işlemi yapan birim ayrıca belirlenir. Hazır örnekteki şehir adı gerçek dosyanın yetki incelemesi yerine kullanılmaz.

SGK kesinti kaydı neyi ispatlar?

Aylık bağlama veya tahsis belgesi gelirin hukuki türünü; ödeme dökümü aylığın dönemini ve tutarını; kesinti dökümü ise ilgili dönemde yapılan kesintiyi gösterir. Bu belgeler aynı şeyi ispatlayan tekrarlar değildir. İcra dosyasındaki haciz yazısı, kesintinin hangi takip işleminden kaynaklandığını bağlar. SGK’nın cevabında dosya numarası, kesinti başlangıcı veya sıra bilgisi bulunuyorsa bunlar dilekçeye aktarılır. Bankaya daha az para yatması tek başına kesintinin icra kaynaklı olduğunu göstermeyeceğinden asıl Kurum kaydı alınır.

Bir dosya çizelgesinde haciz yazısının tarihi, SGK’ya ulaşma tarihi, ilk kesinti dönemi, aylık kesinti tutarları ve icra dosyasına aktarımlar gösterilebilir. Toplam yazılırken aynı kesinti hem Kurum dökümünde hem banka hareketinde göründüğü için iki kez sayılmaz. Kesinti yapılmamış fakat gelecekte yapılacağı bildirilmişse gerçekleşmiş tahsilat gibi anlatılmaz. Başvuranın erişemediği kayıt için belgenin bulunduğu kurum, tahsis numarası ve istenen dönem belirtilerek mahkemeden getirilmesi talep edilir.

Şikâyet başvurusu kesintiyi kendiliğinden durdurur mu?

Hayır. İİK m.22 gereğince mahkeme karar vermedikçe şikâyet icrayı durdurmaz. Aylık kesintisinin inceleme boyunca sürmemesi isteniyorsa ilgili haciz ve aktarım işlemleri hakkında geçici durdurma talebi kurulmalıdır. Başvuru alındı belgesi ile durdurma kararı aynı değildir. Geçici talep için aylığın kullanılamamasının somut sonucu ve bunu gösteren kayıt sunulur. Mahkemenin verdiği kararın hangi işlem veya tutarı kapsadığı ayrıca okunur; bütün dosyanın durduğu varsayılmaz.

Şikâyetin esasındaki istem, İİK m.17 çerçevesinde aylık haczi işleminin kaldırılmasıdır. Mahkemenin kaldırma kararı verilince, ilgili icra müdürlüğüne ulaşması ve SGK’ya gerekli yazının gönderilmesi takip edilir. Başvuranın Kuruma mahkeme dilekçesini göstermesi, henüz verilmemiş bir kaldırma kararının uygulanmasını sağlamaz. Süreç boyunca dava esas numarası ile icra takip numarası karıştırılmadan kullanılır. Bir dosyaya sunulan belgenin diğer dosyaya işlendiği, kayıttan görülmedikçe varsayılmaz.

Önceki kesintiler ve devam eden aylıklar

Haczin geleceğe yönelik kaldırılması ile önceden tahsil edilmiş paranın geri alınması farklı taleplerdir. Daha önceki kesintilerin Kurumda, icra veznesinde veya alacaklıda bulunması ayrı ayrı tespit edilmelidir. Bu örnek doğrudan aylık haczinin kaldırılmasına odaklanır; geçmiş tüm kesintilerin tek kararla otomatik geri döneceğini söylemez. İade talebi ileri sürülecekse tutar, ödeme tarihi, parayı alan kişi ve hukuki dayanak ayrıca belirlenir. “Dosyaya göre iadesi mümkün para” şeklindeki ucu açık bir ifade somut talebin yerini almaz.

Haczin kaldırılması takip borcunu ortadan kaldırmaz. Borç başka bir nedenle sona ermiş değilse alacaklının haczedilebilir diğer malvarlığına yönelmesi ayrı meseledir. Bu sebeple aylık koruması talebine gerekçesiz takip iptali veya borçsuzluk tespiti eklenmez. Kaldırma kararından sonra aylık dökümü kontrol edilerek yeni dönemde aynı dosyadan kesinti bulunup bulunmadığı belirlenir. Yeni bir dosyadan haciz gelmişse önceki kararın o bağımsız işlem için de geçerli olduğu varsayılmaz.

Mahkeme incelemesi ve duruşma usulü

İİK m.18, icra mahkemesine sunulan işleri ivedi kabul eder ve basit yargılama usulünü öngörür. Talep ve cevap dilekçeyle veya mahkemeye ifade tutanağı düzenlettirilerek iletilebilir. Aksine düzenleme bulunmayan şikâyetlerde, işlemi yapan icra dairesinden açıklama istenmesi ve duruşma yapılması gerekip gerekmediğine mahkeme karar verir. Bu nedenle her başvurunun mutlaka duruşmada dinleneceği varsayılmaz. Dosya üzerinden inceleme ihtimali gözetilerek aylık, takip ve muvafakat belgeleri ilk dilekçede anlaşılır biçimde ilişkilendirilmelidir.

Aynı maddeye göre mahkeme duruşma yapılmasını uygun görürse ilgilileri çağırır ve gelmeseler de karar verebilir. Başvuran, çağrı geldiğinde yalnız dosyaya dilekçe vermiş olmasını duruşmayı takip etmemenin gerekçesi saymamalıdır. Duruşma yapılmayan işlerde m.18, mahkemeye gelişten itibaren en geç on gün içinde karar verilmesini öngörür. Bu hüküm bankanın veya SGK’nın tam onuncu günde kesintiyi kaldıracağına ilişkin bir sonuç garantisi değildir; mahkeme kararı ve uygulanması farklı aşamalardır.

Mahkeme ek kayıt isterse, istenen belgenin hangi kurumdan alınacağı ve hangi dönemi kapsadığı cevapta açık tutulur. Yeni kesinti dökümü sunulurken ilk dilekçedeki dönem bilgisiyle bağlantı kurulur. Başka icra dosyasının dökümünün yanlışlıkla eklenmesi, aynı kişiye ait olsa bile incelenen haczi kanıtlamaz. Dosyaya sonradan sunulan her evrakın teslim kaydı saklanır. Kararın tebliği geldiğinde yalnız sonucuna değil gerekçesine ve gösterilen kanun yolu bilgisine de bakılır; şikâyetin süresiz niteliği, karara karşı başvuru sürelerinin de sınırsız olduğu anlamına gelmez.

Word örneğini doldururken kapsamı koruma

Örnekteki ilk paragraf aylık hakkını, ikinci paragraf alacak türü ve muvafakat durumunu, üçüncü paragraf kayıtların bağlantısını, dördüncü paragraf geçici koruma gerekçesini anlatır. Belgede bulunmayan bir olgu hazır cümle olarak korunmaz. Özellikle muvafakat beyanı tartışmalıysa metin, gerçekte hiç muvafakat verilmemiş gibi kullanılmamalıdır. Dilekçedeki ek numaraları fiziksel veya elektronik dosyadaki sıralamayla aynı olmalıdır. Bir belgenin ismi yazıldığı halde eklenmemişse mevcut belge gibi gösterilmez; getirilmesi istenen kayıt olarak belirtilir.

Şikâyet eden kendi başvurusunu yapıyorsa imza bölümüne kendi adı yazılır. Avukat aracılığıyla başvuruda vekilin kimliği ve temsil belgesi ayrıca düzenlenir. İndirilen Word dosyasında belirli bir avukatın hazır imzası veya “e-imzalıdır” ibaresi bulunmaz. Yazılı bu ibare elektronik imza oluşturmaz. Son kontrolde kişi, takip numarası, SGK tahsis numarası, tarih ve talep birbiriyle karşılaştırılır; belge usulüne uygun imzalanarak sunulur ve başvuru kayıt numarası saklanır.

SGK’ya yazılan aylık haczinin kaldırılması dilekçesi

Sık sorulan sorular

Emekli aylığının dörtte biri her durumda haczedilir mi?

Hayır. 5510 m.93 kapsamındaki özel koruma, kanuni istisnalar ve muvafakat birlikte incelenir. Çalışan ücretine ilişkin oran kuralı emekli aylığına otomatik taşınmaz.

Sadece SGK’ya dilekçe vermek mahkeme şikâyeti sayılır mı?

Hayır. Kurumdan kayıt veya açıklama istemek ile icra müdürlüğünün haciz işlemini icra mahkemesinde şikâyet etmek ayrı başvurulardır. İstenen hukuki sonuca uygun merci seçilmelidir.

Kesinti olmadan, haciz yazısı gönderilince başvurulur mu?

Mevcut haciz işlemi şikâyet konusu yapılır. İlk kesintinin gerçekleşmesi zorunlu bekleme aşaması değildir. Henüz kesilmeyen tutar kesilmiş gibi gösterilmez; mevcut haciz ve etkisi açıklanır.

Banka kredi taksiti kesiyorsa bu Word kullanılır mı?

İcra dosyasına dayanmayan sözleşmesel banka mahsubu bu örneğe girmez. Bankadan kesintinin dayanağı ve onay kaydı alınarak ilgili uyuşmazlığın yolu belirlenir. 2025 içtihadı nedeniyle bütün banka kesintilerinin yasak olduğu söylenemez.

İcra müdürlüğüne başvurunca mahkemeye dosya kendiliğinden gider mi?

Hayır. Kaldırma talebinin reddi, borçlu adına otomatik şikâyet başvurusu oluşturmaz. Mahkemede şikâyet yoluna ayrıca başvurulmalı; işlem, gerekçe ve istek açıkça gösterilmelidir.

İlgili rehberler ve kaynaklar

• Bankaya yatırılmış emekli aylığının icra blokesini kaldırma
• SGK’nın emekli aylığını kesmesine itiraz
• Diğer dilekçe örnekleri
• İcra ve İflas Kanunu m.16–18, 22 ve 83/a
• 5510 sayılı Kanun m.93