Evcil Hayvanı Terk Etmek Yasak mı? 5199 Sayılı Kanuna Göre Terk ve Sorumluluk 2026
Kısa ve net cevap: Evet. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında sahipli ev hayvanını sokağa, boş araziye, ormana, site bahçesine, veteriner kliniği önüne veya başka bir yere bırakıp sahipsiz hale getirmek yasaktır. Hayvanın bakım sorumluluğundan vazgeçmek isteyen kişi, hayvanı mevzuata uygun biçimde başka bir kişiye devretmeli ve kayıtlı hayvanda sahip değişikliğini resmi sisteme işletmelidir. “Artık bakamıyorum” gerekçesi, hayvanı terk etme hakkı vermez. Terk fiili idari yaptırım doğurabileceği gibi, hayvanın zarar görmesi veya ölmesi halinde fiilin niteliğine göre daha ağır hukuki sonuçlar da gündeme gelebilir.
Terk yasağının hukuki dayanağı nedir?
5199 sayılı Kanun hayvan sahiplerine bakım ve gözetim yükümlülüğü getirir ve sahipli hayvanların terk edilmesini yasaklayan sistem kurar. 2024 yılında yapılan değişikliklerle sahipsiz hayvanların yönetimi ve bakımevi sistemi yeniden düzenlenmiş olsa da sahipli hayvanı sokağa bırakmak meşru bir “sahiplikten vazgeçme” yöntemi değildir.
Hayvanı sahiplenen kişi, sorumluluğunu hukuka uygun devir gerçekleşene kadar sürdürür.
Hayvanı apartman önüne bırakmak terk sayılır mı?
Evet. Hayvanın evden çıkarılıp apartman girişi, site bahçesi veya sokakta kendi başına bırakılması, sahiplik sorumluluğunun fiilen terk edilmesi anlamına gelir. Hayvanın daha önce o çevrede yaşamış olması sonucu değiştirmez.
“Mahalledekiler besler” veya “site görevlisi bakar” düşüncesi hukuki devir değildir.
Veteriner kliniği önüne bırakmak serbest mi?
Hayır. Veteriner kliniği, hayvan sahibinin özel bakım sorumluluğunu tek taraflı olarak devralmak zorunda değildir. Randevusuz şekilde hayvanı kapıya bırakıp uzaklaşmak terk niteliği taşıyabilir.
Hayvanın tedavi için kliniğe bırakılması ise hizmet sözleşmesi ve teslim kaydıyla farklı bir hukuki ilişkidir.
Belediye bakımevine habersiz bırakmak mümkün mü?
Hayvan bakımevleri sahipsiz hayvanların ve mevzuatın öngördüğü diğer hayvanların bakım süreçleri için kurulmuştur. Sahipli hayvanın kapıya bırakılması, resmi teslim veya devir işlemi olmadan sahiplik sorumluluğunu sona erdirmez.
Bakım gücü kalmayan kişi, ilgili belediye veya il tarım birimiyle mevzuata uygun seçenekleri görüşmeli ve resmi kayıt işlemlerini tamamlamalıdır.
Hayvanı başka bir kişiye vermek terk sayılır mı?
Hayır. Gerçek bir sahiplendirme/devir işlemi yapılabilir. Ancak kayıtlı kedi veya köpekte yeni sahibin bilgileri resmi veri tabanına işlenmeli ve pasaport kaydı güncellenmelidir.
Hayvanı tanımadığı kişiye hiçbir kayıt almadan teslim etmek, sonradan hayvanın akıbeti ve sahiplik sorumluluğu bakımından sorun yaratabilir.
Sosyal medyada sahiplendirme ilanı verilebilir mi?
Sorumlu ve ücretsiz sahiplendirme amacıyla ilan verilmesi mümkündür; ancak ticari üretim ve satış mevzuatıyla karıştırılmamalıdır. Yeni sahibin hayvan bakımına uygunluğu ve resmi devir işlemleri kontrol edilmelidir.
Hayvanı ilk talep eden kişiye kimlik ve iletişim bilgisi almadan teslim etmek yerine yazılı teslim/devir kaydı oluşturulması güvenlidir.
Ev sahibi evcil hayvanı evden çıkarmamı isterse sokağa bırakabilir miyim?
Hayır. Kira veya apartman uyuşmazlığı, hayvanı terk etme hakkı vermez. Hayvan sahibinin konut kullanım sorunu varsa hayvan için geçici bakım, yeni konut veya hukuka uygun sahiplendirme çözümü bulması gerekir.
Yönetim planı ve kira sözleşmesinin evcil hayvan bakımına ilişkin hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Maddi imkânsızlık terk için mazeret midir?
Ekonomik güçlük gerçek ve ciddi olabilir; ancak hayvanı sokağa bırakmayı hukuka uygun hale getirmez. Sahiplendirme, geçici bakım ağı, belediye ve sivil toplum destekleri gibi yöntemler araştırılmalıdır.
Hayvanın aç-susuz bırakılması veya temel veteriner bakımının bilinçli şekilde kesilmesi de bakım yükümlülüğünün ihlalidir.
Taşınırken hayvanı geride bırakmak terk midir?
Evet. Eski evde, bahçede, işyerinde veya yazlıkta hayvanı bırakıp yeni adrese taşınmak, hayvanın bakımını güvenilir kişiye ve resmi devirle devretmedikçe terk niteliği taşır.
Özellikle yazlık bölgelerde sezon sonunda kedi ve köpeği bölgede bırakmak 5199 sayılı Kanun bakımından kabul edilemez.
Yazlıkta bırakılan hayvanın sahibi tespit edilebilir mi?
Kayıtlı hayvanlarda mikroçip ve PETVET bilgileri sahibin belirlenmesini kolaylaştırır. Veteriner hekim veya yetkili birim mikroçip okuyarak kayıt sahibine ulaşabilir.
Bu nedenle mikroçip yalnız kayıp hayvanı bulmak için değil, terk vakalarında sahiplik takibi için de önemlidir.
Mikroçipi söktürmek veya kayıt dışı bırakmak çözüm mü?
Hayır. Kimliklendirme sistemini bertaraf etmeye yönelik işlem ayrı hukuki sorunlar doğurur. Mikroçip hayvan sağlığı nedeniyle veteriner hekim tarafından zorunlu olarak çıkarılırsa yeni kayıt prosedürü uygulanmalıdır.
Hayvanı terk etmek amacıyla çipi çıkarmak, sahiplik sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Hayvan kaybolduysa terk edilmiş sayılır mı?
Hayır. Gerçek kayıp ile terk farklıdır. Hayvan sahibinin kayıp bildirimini zamanında yapması, arama girişimleri ve kayıt bilgileri bu ayrımda önemlidir.
Kayıp hayvan bulunduğunda mikroçip üzerinden sahibine ulaşılması mümkündür. Sahip hayvanı geri almayı reddederse durum terk yasağı bakımından ayrıca değerlendirilir.
Sahibi ölen hayvan ne olur?
Hayvan sahibinin ölümü terk değildir. Hayvanın bakımının mirasçılar veya başka uygun kişi tarafından üstlenilmesi ve kayıt değişikliğinin yapılması gerekir.
Kimsenin bakım üstlenemediği durumda ilgili yerel yönetim ve yetkili kurumlarla hukuka uygun çözüm kurulmalıdır.
Boşanma halinde hayvanı sokağa bırakmak mümkün mü?
Hayır. Eşler arasındaki uyuşmazlık sahipli hayvanın terk edilmesini meşru kılmaz. Hayvanın kimin bakımında kalacağı, kayıt sahibi ve fiili bakım ilişkisi dikkate alınarak çözülmelidir.
Taraflardan hiçbiri bakım üstlenmeyecekse üçüncü kişiye hukuka uygun sahiplendirme yapılmalıdır.
Terk edilen hayvan birine zarar verirse eski sahibin sorumluluğu olabilir mi?
Somut olayın koşullarına göre evet. Hayvanı hukuka aykırı biçimde terk eden kişinin kusuru ile üçüncü kişinin zararı arasında illiyet bağı kurulursa tazminat sorumluluğu gündeme gelebilir.
Ayrıca terk fiilinin idari yaptırımı ayrı uygulanır. Kayıt sisteminde hâlâ eski sahibin görünmesi ispat bakımından önem taşır.
Terk edilen hayvan trafik kazasına neden olursa ne olur?
Hayvanı kontrolsüz şekilde bırakan kişinin davranışı ile trafik kazası arasında uygun nedensellik varsa hukuki sorumluluk gündeme gelebilir. Zarar gören araç, kişi veya başka hayvan bakımından tazminat talepleri değerlendirilebilir.
Bu nedenle terk, yalnız hayvan refahı ihlali değil, çevre ve üçüncü kişiler için de risk yaratan hukuka aykırı davranıştır.
Terk cezası ne kadar?
5199 sayılı Kanun terk fiilini idari yaptırıma bağlar. İdari para cezası tutarları her yıl yeniden değerleme nedeniyle değişebildiğinden, 2026 ihlali için o yıl yürürlükte bulunan resmi ceza miktarı esas alınmalıdır.
Eski yıllardaki ceza tablosunu güncel tutar gibi kullanmak hukuken ve SEO bakımından yanıltıcıdır.
Hayvan terk edilirken zarar görmüşse ceza davası açılabilir mi?
Terk fiilinin yanında hayvana kasten kötü muamele, işkence, yaralama veya öldürme niteliğinde davranış varsa 5199 sayılı Kanunun cezai hükümleri ayrıca gündeme gelebilir.
Örneğin hayvanı kapalı kutuda havasız alana bırakmak veya yaşaması mümkün olmayan koşullarda terk etmek, yalnız idari “terk” ihlalinden daha ağır değerlendirilebilir.
Terk olayı nasıl ihbar edilir?
Olayın aciliyetine göre polis/jandarma, belediye, il tarım ve orman müdürlüğü veya savcılık birimlerine başvuru yapılabilir. Hayvanın can güvenliği acil risk altındaysa öncelik kurtarma ve veteriner müdahalesidir.
Fotoğraf, video, plaka, mikroçip bilgisi, tanık ve yer-saat kaydı ihbarın somutlaştırılmasına yardımcı olur.
Terk edilmek üzere olan hayvanı üçüncü kişi alabilir mi?
Hayvanın güvenliği için geçici bakım sağlanabilir; ancak kayıtlı hayvan bakımından sahiplik devri resmi kayıt sistemiyle tamamlanmalıdır. Bulunan hayvanın “sahipsiz” olduğu varsayılıp hemen başkasına devredilmesi doğru değildir.
Mikroçip kontrolü ve resmi bildirim yapılarak gerçek sahibin durumu belirlenmelidir.
Hayvanı artık bakamayan kişi ne yapmalı?
- Önce yakın çevrede güvenilir ve kalıcı sahiplendirme seçeneği araştırılmalıdır.
- Yeni sahibin hayvan bakımına uygunluğu değerlendirilmelidir.
- Kayıtlı hayvanda veteriner hekim veya yetkili birim üzerinden sahip değişikliği yapılmalıdır.
- Pasaport ve sağlık kayıtları yeni sahibine teslim edilmelidir.
- Uygun sahip bulunamıyorsa belediye ve il tarım birimleriyle resmi seçenekler görüşülmelidir.
- Hayvan hiçbir aşamada sokağa veya kontrolsüz alana bırakılmamalıdır.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
Terk yasağı Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’in sahil ilçelerinde sezon sonunda yazlıkçıların hayvan bırakması, hukuki açıdan diğer illerdeki terk fiilinden farklı değildir.
Hayvanın kaydı varsa mikroçip üzerinden sahibin tespit edilmesi mümkündür. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu hayvan hukuku, idari yaptırım ve tazminat uyuşmazlıklarını Mersin’den Türkiye genelinde takip etmektedir.
Sık sorulan sorular
Evcil hayvanı sokağa bırakmak suç mu?
Terk 5199 sayılı Kanunda yasak ve idari yaptırıma tabidir; olayda eziyet veya başka cezai fiil varsa ayrıca ceza sorumluluğu doğabilir.
Hayvanı site bahçesine bırakabilir miyim?
Hayır. Site bahçesi hukuka uygun sahiplendirme değildir.
Veteriner önüne bırakmak serbest mi?
Hayır. Resmi teslim veya hizmet ilişkisi olmadan bırakmak terk niteliği taşıyabilir.
Başka kişiye sahiplendirmek mümkün mü?
Evet. Kayıtlı hayvanda sahip değişikliği resmi sisteme işlenmelidir.
Ekonomik zorluk terk için mazeret mi?
Hayır. Hukuka uygun sahiplendirme veya destek seçenekleri kullanılmalıdır.
Yazlıkta bırakmak terk sayılır mı?
Evet. Sezon sonunda hayvanı bölgede bırakmak sahiplik sorumluluğunu hukuken sona erdirmez.
Mikroçip sahibini bulmaya yarar mı?
Evet. Kayıtlı çip sahibin tespitini kolaylaştırır.
Kayıp hayvan terk edilmiş sayılır mı?
Hayır. Gerçek kayıp ve terk farklıdır; resmi kayıp bildirimi önemlidir.
Terk edilen hayvan zarar verirse eski sahibi sorumlu olabilir mi?
Somut olayda kusur ve nedensellik varsa tazminat sorumluluğu gündeme gelebilir.
Terk olayını nereye bildirebilirim?
Olayın niteliğine göre belediye, il tarım, polis/jandarma veya savcılığa başvurulabilir.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Bu içerik 11 Eylül 2026 itibarıyla 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ve 2024 sonrası güncel uygulama düzenlemeleri esas alınarak hazırlanmıştır. Hayvanı sahiplenmek devam eden bakım sorumluluğu doğurur; sahibi hayvanı sokağa bırakarak bu sorumluluğu tek taraflı olarak sona erdiremez. Hukuka uygun çözüm devir, kayıt güncellemesi ve yetkili kurumlarla resmi süreçtir.
Hukukçu incelemesi: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu, Sicil 3472. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin.
Sonuç
Evcil hayvanı sokağa, site bahçesine, boş araziye veya herhangi bir yere bırakıp sahipsiz hale getirmek yasaktır. Sahiplikten vazgeçilecekse güvenilir kişiye hukuka uygun devir yapılmalı ve kayıtlı hayvanın resmi sahip bilgileri güncellenmelidir. Terk fiili idari yaptırım; hayvanın zarar görmesi veya üçüncü kişiye zarar vermesi halinde ek hukuki ve cezai sonuçlar doğurabilir.
Resmî dayanak: 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ve 7527 sayılı Kanunla yapılan güncel değişiklikler. 2 Ağustos 2024 tarihli Resmî Gazete.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
