B&KBakırcı & KeskinHUKUK BÜROSU
TR
TürkçeEnglishDeutschРусскийالعربية中文
Menü

Evrak İmha Firması Belgeleri Yok Etmedi: Ücret, Gizlilik ve Tazminat

İmha firması, teslim aldığı belgeleri kararlaştırılan güvenli yok etme işlemine tabi tutmakla yükümlüdür. Belgeleri teslim almak, tartmak veya imha belgesi düzenlemek, bu sonucun gerçekten sağlandığını tek başına göstermez. Türk Borçlar Kanunu m. 112 gereğince borcunu hiç veya gereği gibi yerine getirmeyen firma, kendisine kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe bundan doğan zararı giderir.

Bu yazı, şirketin hukuken imha edilebilir fiziksel evrakını belirli bir sonuç için dış firmaya teslim ettiği ticari ilişkiyi inceler. İşin tamamlanmaması, belgelerin okunabilir biçimde başka kişilere geçmesi ve yanlış kutunun yok edilmesi ayrı ihlallerdir. Sözleşme kapsamı, teslim zinciri, gerçek imha işlemi ve ortaya çıkan zarar her biri için ayrı belirlenir.

Güvenli evrak imha hizmetinde yetkili liste, teslim zinciri, gerçek yok etme sonucu ve hukuki talep aşamalarını gösteren dört adımlı şema.
İmha kaydı, yok edilecek verinin kopyasını saklama izni değildir.

İmha firması hangi sonucu ve hangi belge grubunu üstlendi?

Sözleşmenin merkezinde yok edilecek evrakın tanımı bulunur. Kutu numaraları, belge sınıfları, dönemler, teslim alınacak adres, işlem yeri ve tamamlanma tarihi belirlenir. Sadece atık kâğıdın satın alınmasıyla, içeriğin gizliliği korunarak geri getirilemeyecek biçimde yok edilmesi aynı edim değildir. Firmanın toplama, taşıma, bekletme ve son işlem aşamalarından hangilerini üstlendiği açıkça gösterilmelidir.

Belirli fiziksel evrak üzerinde güvenli yok etme sonucu taahhüt edildiğinde TBK m. 470–471 kapsamında eser sözleşmesi hükümleri değerlendirilir. Yalnız yer ayırma, personel sağlama veya danışmanlık borcu bulunan ilişkiye aynı nitelik başlığa bakılarak verilmez. TBK m. 19 uyarınca gerçek ortak irade, kabul edilen teklif ve teknik eklerle belirlenir.

İşin bir kısmının şirket tesisinde, kalanının başka tesiste yapılması teslim noktalarını çoğaltır. Müşterinin sürece katılma veya gözlem hakkı kararlaştırılmışsa firmanın bu erişimi sağlaması da borcun parçasıdır. Gözlem yapılmaması, firmanın üstlendiği sonucu kendiliğinden ortadan kaldırmaz; müşterinin imzasının hangi aşamayı doğruladığı ayrıca okunur.

Şirketin imha talimatı kanuni saklama yükümlülüğünü kaldırır mı?

İmha listesi hazırlanırken belgenin hâlen saklanmasının zorunlu olup olmadığı incelenir. TTK m. 82/1 ve 82/5, maddede sayılan ticari defter ve belgeler için on yıllık saklamayı düzenler. Altıncı fıkraya göre süre, ticari defterlerde son kaydın yapıldığı; diğer belgelerde maddede belirtilen düzenleme, hazırlama, yazışma veya oluşma işleminin gerçekleştiği takvim yılının sonundan başlar. Şirketin arşiv alanına ihtiyaç duyması bu süreyi kısaltmaz.

Elektronik kopya alınması da bütün asılların sınırsız biçimde yok edilmesine izin vermez. TTK m. 82/3, görüntü veya veri taşıyıcıda saklamayı belirli belgeler yönünden istisnalar ve erişilebilirlik koşullarıyla kabul eder. Belgenin türü, özel saklama mevzuatı ve devam eden somut uyuşmazlık birlikte değerlendirilmelidir. İmha firması, kendisine verilen listeyi aşarak hangi evrakın gereksiz olduğuna karar veremez.

6698 sayılı Kanun m. 7, kişisel veriyi işlemeyi gerektiren sebepler ortadan kalktığında silme, yok etme veya anonimleştirmeyi düzenler; başka kanunlardaki hükümleri saklı tutar. İlgili kişinin başvuru ve periyodik imha süreleri kişisel verilerin silinmesi rehberinde açıklanır. Buradaki hizmet uyuşmazlığında başlangıç belgesi, yetkili kişinin onayladığı ve hukuki saklama incelemesinden geçmiş imha listesidir.

Tartım fişi hangi kutuların teslim edildiğini kanıtlar?

Toplam ağırlık, taşınan evrakın kimliğini tek başına açıklamaz. Teslim tutanağı, imha listesindeki kutularla eşleştirilmelidir. Kutu veya kap numarası, teslim tarihi, teslim eden birim, alan personel ve araç bilgisi birlikte korunur. Kayıtların amacı belgenin bütün içeriğini yeniden çoğaltmak değil, hangi grubun firmanın kontrolüne geçtiğini göstermektir.

Kilitli kap veya mühür kullanılmışsa teslimdeki durum, açılma aşaması ve yetkili kişiler kaydedilir. Mührün bulunması bütün işlemin güvenli yürütüldüğünü kesin olarak kanıtlamaz; fakat sonradan oluşan erişimin hangi aşamada araştırılacağını daraltır. Depo giriş kaydıyla tesise ulaştığı bilinen kutunun son imha kaydında bulunmaması ayrıca açıklanmalıdır.

Tartım fişindeki kilogram ile sözleşmedeki kutu adedinin farklı ölçüler olduğu unutulmamalıdır. İçindeki klasör, metal parça ve başka atıkların ağırlığı dosya adedine çevrilerek kesin sonuç kurulamaz. Firma yalnız taşıyıcı kullandığını ileri sürüyorsa taşıma görevlendirmesi ve sonraki teslim belgesi istenir. Hizmet borçlusunun teslim aldığı evrakı nereye gönderdiği açık kalmalıdır.

Okunabilir kâğıtların geri dönüşüme verilmesi güvenli imha sayılır mı?

Kişisel veriler için hukuki sonuç, Silme, Yok Etme veya Anonim Hâle Getirme Yönetmeliği m. 9 üzerinden değerlendirilir. Yok etme, verinin herhangi bir kişi tarafından yeniden erişilip kullanılmasını ve geri getirilmesini engelleyen sonucu gerektirir. Kâğıdın şirket binasından çıkarılması veya atık olarak satılması bu sonucun gerçekleştiğini göstermez.

Sözleşmede güvenli fiziksel yok etme seçilmişse uygulanan yöntem ve tamamlanan işlem bu taahhütle karşılaştırılır. Genel bir kalite belgesinin bulunması, teslim edilen belirli partinin gerçekten aynı işleme girdiğini kanıtlamaz. Teknik değerlendirme, somut evrakta okunabilir veya geri kazanılabilir içerik kalıp kalmadığını ve bunun hangi işlemden kaynaklandığını inceler.

Kişisel veri içermeyen ticari belgelerde de kabul edilmiş gizlilik ve yok etme borcu geçerliliğini korur. Şirketin fiyat çalışması veya ticari planı kişisel veri tanımına girmese bile hizmet kapsamına alınmışsa sözleşmesel koruma vardır. Her ticari bilginin kendiliğinden KVKK kapsamında olduğu söylenemez; sözleşme ihlali ve kişisel veri ihlali ayrı hukuki sebeplerdir.

Fiziksel evrakta 6698 sayılı Kanun m. 2’nin uygulama kapsamı da korunur. Otomatik olmayan işleme, kişisel verilerin bir veri kayıt sisteminin parçası olması şartıyla Kanuna tabidir. Dosyaların çalışan, müşteri veya başka ölçütlerle yapılandırılmış kayıt sistemi içindeki yeri belirlenir. Kâğıt üzerinde herhangi bir isim bulunmasıyla Kanunun bütün uygulama şartlarının araştırılmadan gerçekleşmiş sayılması doğru değildir.

İmha tutanağı veya sertifikası firmanın sorumluluğunu bitirir mi?

Firmanın düzenlediği belge; tarihi, kapsamı, işlemi yapan kişiyi ve işleme alınan partiyi açıklamalıdır. Yalnız müşterinin unvanı ile toplam ağırlığı içeren genel yazı, hangi kutuların ne zaman ve nerede yok edildiği sorusunu bütünüyle cevaplamaz. Belgenin sonradan düzenlenmesiyle işlemin sonradan yapılması da farklı olgulardır; işlem zamanı dayanak kayıtlarıyla doğrulanır.

HMK m. 199 kapsamında yazılı ve elektronik kayıtların belge niteliği vardır. Bu nitelik, içeriklerinin her uyuşmazlıkta tartışmasız doğru sayılması sonucunu doğurmaz. Tutanağın imzası, düzenleyenin yetkisi, dayanak işlem kayıtları ve karşıt deliller birlikte incelenir. Genel mevzuatta her evrak imhasının noter huzurunda yapılmasını gerektiren bir kural varmış gibi talep kurulmaz.

Müşteri imzası hangi beyana ilişkindir? Kutuların araçla alındığını doğrulamak, yok etme sonucunu görüp kabul etmekle aynı kapsamı taşımaz. Teknik sonucu doğrulayan kabul beyanı varsa TBK m. 477 ayrıca incelenir. Usulüne uygun gözden geçirmede fark edilemeyecek ayıplar ile yüklenicinin kasten gizlediği ayıplar yönünden kanunun koruması göz ardı edilmez.

Yapılmayan imha, eksik imha ve yanlış kutunun imhası nasıl ayrılır?

İş hiç yapılmamış ve kutular firmanın deposunda tutuluyorsa öncelikle ifa ve gecikme sorunu vardır. Firma tamamladığını bildirmiş fakat ilgili partide sözleşmenin aradığı yok etme sonucu oluşmamışsa ayıplı ifa değerlendirilir. Her iki durumda da evrakın hâlen kimde olduğu belirlenerek güvenli muhafaza ve gerçek işlem kayıtları istenir.

Şirketin onaylı listesinde bulunmayan kutunun yok edilmesi farklı bir ihlaldir. Firma hangi listeye dayanarak işlem yaptığını, kutu kodunun ne zaman eşleştiğini ve sonradan gelen talimatın yetkisini açıklamalıdır. İmha hizmeti satın alınması, tesisteki bütün arşiv üzerinde sınırsız tasarruf yetkisi vermez. Bu olayda yeniden imha talebi zararı gidermez; kaybolan belgenin yerine konulabilmesi ve ekonomik sonuçları araştırılır.

Belgelerin üçüncü kişiye okunabilir biçimde geçmesi, eksik imha yanında gizlilik ve veri güvenliği sorununu da doğurur. Teslim, saklama, imha ve açıklama tarihleri tek olay tarihi altında birleştirilmemelidir. Kayıtlar hangi yükümlülüğün hangi aşamada ihlal edildiğini göstermelidir. Böylece ücret iadesiyle sonradan oluşan ek zarar farklı talepler olarak kurulabilir.

Evrak bulunduğunda hem delil hem gizlilik nasıl korunur?

Önce bulunduğu yer, ilgili kutu veya parti ve okunabilir içeriğin kapsamı kayıt altına alınır. İnceleme erişimi yetkili kişilerle sınırlandırılır. Hukuki ispat amacı, belgelerin bütün çalışanlara veya ilgisiz kişilere dağıtılmasını haklı kılmaz. Dava dosyasına hazırlanacak örnekler de somut iddiayı göstermeye yetecek kapsamda tutulmalıdır.

6698 sayılı Kanun m. 12/1, hukuka aykırı işleme ve erişimi önleyici güvenlik tedbirlerini gerektirir. Aynı maddenin üçüncü fıkrası veri sorumlusunun denetim yükümlülüğünü düzenler. Firma cevap verene kadar okunabilir belgelerin denetimsiz alanda bırakılması, şirketin kendi güvenlik borcuyla bağdaşmaz. Koruyucu müdahaleler ile delil tespiti birbiriyle uyumlu yürütülmelidir.

Olayın niteliğini ortaya koyacak kayıtlar oluşturulmadan bütün partinin kayıtsız biçimde yeniden imhası, sonraki ispatı güçleştirir. Acil güvenlik ihtiyacı bulunan dosyada inceleme ve koruma aynı zaman planında ele alınır. Dışarıdan alınan teknik görüş, kendiliğinden bütün kutuların incelendiği anlamına gelmez; örnekleme kapsamı ve erişilemeyen bölüm raporda gösterilmelidir.

Firma işlemi yapmadıysa ifa veya ücret iadesi nasıl istenir?

Talepte önce hizmetin tamamlanması gereken tarih ve borcun muacceliyeti belirlenir. TBK m. 117 uyarınca temerrüt için gerekli ihtar veya ihtarsız temerrüt koşulları incelenir. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmede TBK m. 123, borçluya uygun süre verilmesini düzenler; m. 124’teki istisnalar gerçekleşmişse ek süre gerekmez. Her gecikmede sözleşmenin kendiliğinden sona erdiği kabul edilmez.

TBK m. 125 uyarınca ifa ve gecikme zararının istenmesi ile ifadan vazgeçilerek kullanılacak diğer haklar ayrılır. Dönme hakkı şartlarıyla kullanıldığında tarafların verdiklerini geri istemesi gündeme gelir. İmha hizmetinde evrakın güvenli biçimde geri alınması da çözümün parçasıdır; yalnız para hesabı kapatılarak evrakın nerede kaldığı belirsiz bırakılamaz.

Bildirimde kutu listesi, son işlem tarihi, istenen ifa veya geri teslim ve kayıt talebi somutlaştırılır. Evrakın yalnız saklama amacıyla bırakıldığı ilişkide farklı hükümler uygulanır; arşiv deposunun şirket evrakını teslim etmemesi rehberi bu ayrımı açıklar. İmha sözleşmesine geçiş varsa saklama döneminin bitişi ve yeni talimat ayrıca belgelenir.

Tamamlandığı söylenen imhanın eksikliği ne zaman bildirilir?

Eser niteliğindeki hizmette TBK m. 474, olağan akışa göre fırsat bulununca gözden geçirme ve ayıbı uygun sürede bildirme yükümlülüğünü getirir. Sonradan ortaya çıkan ayıp bakımından TBK m. 477 gereğince gecikmeksizin bildirim yapılır. Şirketin işlemi izlememiş olması, her eksikliği süresiz olarak ileri sürebileceği anlamına gelmez.

Bildirim, belirsiz bir güvenlik kaygısı yerine saptanan durumu açıklamalıdır. Hangi partiye ait evrakın nerede bulunduğu, hangi tutanakla çeliştiği ve hangi kaydın istenildiği belirtilir. Kesin teknik sonuca ulaşılmadan neden uydurulmaz; mevcut bulgu ile incelemesi devam eden husus birbirinden ayrılır. Firmanın ortak incelemeye davet edilmesi ve cevabı korunur.

TBK m. 475, şartlarına göre dönme, ayıp oranında bedel indirimi ve aşırı masraf gerektirmeyen ücretsiz giderim haklarını düzenler; genel hükümlere göre tazminatı saklı tutar. Eksik kalan parti güvenli biçimde yeniden işlenebiliyorsa bu çözümün kapsamı belirlenir. Daha önce gerçekleşmiş yetkisiz açıklama ise yalnız sonraki imhayla geriye dönük olarak ortadan kalkmış sayılmaz.

Hizmet bedeli dışında hangi zararlar somutlaştırılmalıdır?

TBK m. 112 çerçevesinde sözleşme borcuna aykırılık, zarar ve aralarındaki uygun bağlantı gösterilir; borçlu firma kusursuzluğunu ispat etmedikçe sorumludur. Gerçekten yapılan güvenli geri toplama, zorunlu taşıma, uygun inceleme ve yeniden imha giderleri ayrı belgelenir. Şirketin olay olmasa da yapacağı olağan uyum gideri yeni zarar olarak ikinci kez yazılmaz.

Yanlış imha edilmiş belgenin yeniden temini mümkünse hangi kuruma veya karşı tarafa ne ödeme yapıldığı açıklanır. Bir sözleşme örneğinin kaybolması, sözleşmede yazan bütün alacağın kaybedildiğini kendiliğinden kanıtlamaz. Diğer nüsha, elektronik kayıt ve borçlunun kabulü gibi delillerin durumu araştırılmadan kayıp alacağın tamamı hizmet firmasına yüklenemez.

Üçüncü kişilere yapılan ödemede haklı talep, ödeme ve olay bağlantısı gösterilmelidir. İdari para cezası uygulanmasıyla firmanın aynı tutarı şirkete otomatik ödemesi aynı sonuç değildir; rücu talebinin hukuki dayanağı ve tarafların kendi yükümlülükleri ayrıca incelenir. TBK m. 114/2 yoluyla uygulanan m. 50 ve m. 52, zarar miktarı ve zararın artmasına katkı bakımından değerlendirilir.

Alt yüklenici ve sorumluluk sınırı firmayı her durumda korur mu?

Firma, işin yürütülmesini taşıyıcıya, depo personeline veya başka imha tesisine bırakmışsa TBK m. 116 kapsamındaki yardımcı kişi sorumluluğu incelenir. İşlemin hangi borcun ifası sırasında yapıldığı belirlenir. Alt işletmenin ayrı tüzel kişi olması, müşteriye karşı sonucu üstlenen firmanın sözleşmeden kendiliğinden çıktığını göstermez.

TBK m. 115/1, ağır kusur için önceden sorumsuzluk anlaşmasını kesin hükümsüz sayar. Hizmet bedeliyle sınırlama veya belirli zararları dışlama kaydı, hangi davranış ve zarara uygulandığı yönünden bu sınıra göre değerlendirilir. Her imha faaliyetinin izinli uzmanlık faaliyeti olduğu varsayılarak m. 115/3 veya m. 116/3 otomatik uygulanmaz; bu hükümler kendi kanuni şartlarını gerektirir.

Kişisel veri işleme söz konusuysa 6698 sayılı Kanun m. 12/2, veri sorumlusu adına işleyen kişiyle güvenlik tedbirleri bakımından müşterek sorumluluğu düzenler. Şirketin hizmet satın alması, kamu hukuku yükümlülüklerini bütünüyle firmaya devretmez. Tarafların kendi aralarındaki zarar paylaşımıyla ilgili kişiye ve Kurula karşı kanuni yükümlülükler aynı düzeyde değerlendirilmemelidir.

Kişisel veriler başkasının eline geçtiyse bildirim süresi nedir?

6698 sayılı Kanun m. 12/5, işlenen kişisel verilerin kanuni olmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesinde bildirim yükümlülüğü getirir. Kurulun 24 Ocak 2019 tarihli 2019/10 sayılı kararı, veri sorumlusunun ihlali öğrendiği tarihten itibaren gecikmeksizin ve en geç yetmiş iki saat içinde Kurula bildirimini öngörür. Süre, bütün zarar hesabının tamamlanmasını bekleyen bir süre değildir.

Karar, veri işleyenin bu tür ihlali veri sorumlusuna gecikmeden bildirmesini de düzenler. İmha firmasının olayı kendi içinde araştırması, müşterisine bilgiyi belirsiz süreyle tutma hakkı vermez. Kurul bildirimi için tüm bilgiler aynı anda sağlanamıyorsa karar, bilgilerin gecikmeden aşamalı sunulmasını kabul eder; haklı gecikmenin nedenleri de açıklanmalıdır.

Etkilenen ilgili kişilere bildirim, kimlerin etkilendiği belirlendikten sonra makul olan en kısa sürede yapılır. Kurula ilişkin yetmiş iki saat, ilgili kişiye bildirim kuralının yerine aynen yazılmamalıdır. Yalnız hizmetin gecikmesi ile kanundaki yetkisiz elde etme olayı ayrılır. Olay zamanı, öğrenme zamanı, etkilenen belge grupları ve alınan önlemler ayrı kaydedilir.

İmha kayıtları saklanırken yok edilecek verinin kopyası tutulur mu?

Yönetmelik m. 7/3, silme, yok etme ve anonimleştirme işlemlerinin kayda alınmasını ve bu kayıtların diğer hukuki yükümlülükler dışında en az üç yıl saklanmasını düzenler. Bu hüküm, yok edilmesi gereken bütün evrakın okunabilir kopyasını üç yıl daha tutma yetkisi değildir. İşlem kaydıyla işlem konusu veri ayrılır.

Kayıt; yetkili talimatı, ilgili belge grubunu, işlem tarihini, yöntemi ve tamamlanmayı doğrulayan bağlantıları göstermelidir. Sözleşmede firmaya raporlama ve denetim desteği borcu yüklenmişse bunların teslimi istenir. Şirketin yalnız fatura arşivlemesi, kendi imha işlemini açıklayabilmesi için yeterli olmayabilir. Veri sorumlusu, aldığı hizmeti kendi kayıt düzeniyle ilişkilendirmelidir.

Kayıtlara erişim yetkisi ve saklama amacı belirlenir. Firma, işi kanıtlamak gerekçesiyle tüm müşteri dosyalarını ayrı bir arşivde süresiz tutamaz. Uyuşmazlık için gerekli belirli kayıtların korunması da ölçülü olmalıdır. Sözleşmenin bitmesi, 6698 sayılı Kanun m. 12/4’teki hukuka aykırı açıklamama ve amaç dışında kullanmama yükümlülüğünü sona erdirmez.

Delil tespiti, tedbir ve tazminat davası nasıl ayrılır?

Belge ve işlem izlerinin kaybolması veya ileride sunulmasının önemli ölçüde zorlaşması tehlikesinde HMK m. 400–401 kapsamında delil tespiti değerlendirilir. İncelenecek kutu, erişim kaydı, işlem tutanağı ve teknik soru somutlaştırılır. Dava öncesindeki görev ve yetkiyle dava açıldıktan sonra esas mahkemesine yöneltilecek talep ayrılır.

HMK m. 389–390 kapsamında ihtiyati tedbir, mevcut durumda meydana gelecek değişikliğin hakkın elde edilmesini güçleştirmesi veya ciddi zarar tehlikesi gibi şartlarla istenir. Delil tespiti teknik durumu korurken tedbirin amacı ve istenen işlem ayrıca gösterilir. Firmanın bütün ticari faaliyetini belirsiz biçimde durdurmak yerine uyuşmazlıktaki belirli evrak ve erişim tehlikesi tarif edilmelidir.

İki ticari işletmeyle ilgili sözleşme uyuşmazlığında TTK m. 4–5 çerçevesinde asliye ticaret mahkemesi görevi incelenir. Para alacağı ve tazminat talebinde m. 5/A’daki dava şartı arabuluculuk uygulanır. Kamu otoritesine bildirim bu şartın veya özel hukuk davasının yerine geçmez. Sözleşme, onaylı liste, teslim zinciri, gerçek işlem, ihlal ve zarar aynı dosyada birbirini doğrulamalıdır.

Sık sorulan sorular

İmha sertifikası varsa firma kesin olarak borcunu yerine getirmiş sayılır mı?

Hayır. Sertifika, hangi belge grubu ve hangi işlem için düzenlendiğiyle birlikte değerlendirilir. Dayanak kayıtları ve karşıt bulgular incelenir. HMK m. 199 kapsamında belge olması, içeriğinin her durumda tartışılmaz sayılması anlamına gelmez. Kabul ve sonradan ortaya çıkan ayıp bakımından TBK m. 477 ayrıca gözetilir.

Tartım fişi teslim edilen bütün dosyaları gösterir mi?

Toplam ağırlık belge kimliğini tek başına belirlemez. Kutu veya kap listesi, teslim tutanağı, araç ve personel bilgisiyle eşleştirme gerekir. İmha listesiyle son işlem kaydı arasında bağlantı kurulmalıdır. Kilogram, klasör ve dosya adetleri gerçek içerik doğrulanmadan birbirine çevrilmemelidir.

Firma belgeleri atık kâğıt olarak satabilir mi?

Sözleşmede güvenli yok etme üstlenilmişse yalnız atık satışı borcu yerine getirmez. Kişisel veride Yönetmelik m. 9 gereğince yeniden erişim ve kullanım ile geri getirme engellenmelidir. Okunabilir belgeyi üçüncü kişiye bırakmak, sözleşmesel gizlilik ve şartları varsa kişisel veri güvenliği bakımından ayrıca değerlendirilir.

Şirket imha talimatı verince saklama süresi ortadan kalkar mı?

Hayır. TTK m. 82 kapsamındaki belgeler için kanuni saklama yükümlülüğü korunur; özel mevzuat ayrıca incelenir. Yetkili imha listesi bu incelemeyle hazırlanmalıdır. Elektronik kopya alınması da bütün belge asıllarını koşulsuz yok etme izni değildir; m. 82/3’teki istisna ve şartlar gözetilir.

İmha işi yapılmadığında ücret doğrudan geri alınır mı?

Muacceliyet, temerrüt, gerektiğinde uygun ek süre ve seçilen hak belirlenir. TBK m. 123–125 çerçevesinde dönme şartları oluşup hak kullanıldığında verilmiş edimlerin iadesi istenir. İfa ve gecikme tazminatı seçeneği ayrı değerlendirilir. Evrakın güvenli geri teslimi de para hesabıyla birlikte çözülmelidir.

İş tamamlandı denildikten sonra okunabilir belge bulunursa ne yapılır?

Belgenin ilgili partiyle bağlantısı, bulunduğu yer ve öğrenme zamanı kaydedilir; erişim sınırlandırılır. TBK m. 477 uyarınca sonradan ortaya çıkan ayıp gecikmeksizin bildirilir. Teknik kayıtlar istenir. Şartları bulunan kişisel veri ihlalinde kamu otoritesine bildirim, firmanın ticari cevabı beklenerek ertelenmez.

Kurula veri ihlali bildirimi için kaç saat vardır?

2019/10 sayılı Kurul kararına göre veri sorumlusu, kanundaki ihlali öğrendiği tarihten itibaren gecikmeksizin ve en geç yetmiş iki saat içinde Kurula bildirir. İlgili kişilere bildirim ayrı kurala tabidir: etkilenen kişiler belirlendikten sonra makul olan en kısa sürede yapılır. Her hizmet gecikmesi veri ihlali sayılmaz.

Alt imha tesisinin hatası ana firmayı sorumluluktan çıkarır mı?

İşin hangi borcun yerine getirilmesi için alt tesise bırakıldığı incelenir. TBK m. 116 yardımcı kişilerin işi yürütürken verdiği zarar bakımından sorumluluk düzenler. Ayrı şirket kullanılması tek başına asıl sözleşme tarafını değiştirmez. Varsa sorumluluk kaydı da kendi kapsamı ve kanuni sınırlarıyla değerlendirilir.

İmha işleminin kayıtları kaç yıl saklanır?

Yönetmelik m. 7/3, diğer hukuki yükümlülükler hariç en az üç yıllık saklamayı düzenler. Saklanan şey işlem kaydıdır; yok edilmesi gereken kişisel verinin bütün kopyası değildir. Kayıtlar tarih, kapsam ve yöntemi açıklamalı; erişim ve saklama amaçları sınırlandırılmalıdır.

Yanlış kutunun imhası bütün belge tutarının tazminini gerektirir mi?

Yetkisiz imha ve bundan doğan gerçek zarar gösterilmelidir. Kaybolan belgenin başka nüshası, yeniden temin imkânı ve hakka etkisi araştırılır. Bir sözleşme örneğinin kaybolması, içindeki alacağın bütünüyle kaybedildiğini tek başına kanıtlamaz. TBK m. 112 kapsamında ihlal, zarar ve bağlantı ayrı kurulur.

Başvuru ve dosya hazırlığı

Evrak imha uyuşmazlığında onaylı imha listesi, teslim tutanakları, işlem sertifikası, ihlalin öğrenildiği zaman ve güvenli inceleme kayıtları birlikte hazırlanır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda Mersin merkezli Türkiye geneli dosya yönetimi, İstanbul ve Mersin ofisleri üzerinden yürütülür. Sözleşme ve belge zincirinin değerlendirilmesi için iletişim ve randevu kanalı kullanılabilir.

Resmî kaynaklar ve mevzuat

Mevzuat kontrol tarihi: 24 Ekim 2026.

İlgili hukuk rehberleri

İstanbul ve Mersin ofisleri

İstanbul · Polaris Plaza

Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul

İstanbul ofisi ve randevu

Mersin · Profit İş Merkezi

İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin

Mersin ofisi ve randevu

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla Araİletişim Bilgileri

tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Telefon WhatsApp