Finlandiya Perukirja Türkiye’de Mirasçılık Belgesi Yerine Geçer mi? | 2026
Finlandiya Perukirja Nedir?
Perukirja, Finlandiya’da bir kişinin ölümünden sonra düzenlenen tereke envanter belgesidir. Finlandiya Vergi İdaresinin güncel açıklamasına göre bu belge ölen kişinin ölüm tarihindeki malvarlığını ve borçlarını tam olarak listeler; ayrıca mirasçılar, tereke ortakları, sağ kalan eş ve varsa vasiyetname lehtarları hakkında bilgi içerir. Belge yalnız özel kişiler arasındaki bir liste değildir. Finlandiya’daki miras ve vergi işlemlerinin temel belgelerinden biri olarak banka ve kamu kurumları önünde de kullanılır.
Finlandiya sistemi, ölümden sonra terekenin kimlerden oluştuğunu ve hangi varlıklarla borçların bulunduğunu tek belgede görünür hâle getirmeye önem verir. Resmî açıklamaya göre tereke envanteri, kural olarak ölüm tarihinden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Bu süre ve Finlandiya içindeki vergi işlevi, perukirjanın Türkiye’de hangi hukuki belgeye denk düştüğü sorusunu doğurur. Ancak yabancı bir belgenin Türkiye’deki karşılığı yalnız ad benzerliğiyle belirlenmez.
Finlandiya’da hazırlanan perukirja, Türkiye’de bulunan bir taşınmazın tapuda kime geçeceğini tek başına belirleyen belge değildir. Türkiye’de işlem yapan makam, belgenin Finlandiya’daki fonksiyonunu dikkate alır; ardından Türk milletlerarası özel hukuk kuralları uyarınca hangi hukuk sisteminin uygulanacağını ve Türk hukukunda hangi belgeye ihtiyaç bulunduğunu ayrıca belirler.
Perukirja Finlandiya’da Hangi Hukuki İşlevi Görür?
Finlandiya Vergi İdaresi, tereke envanteri belgesinin üç temel işlevini açık biçimde ortaya koyar. Birincisi, ölenin malvarlığı ile borçlarını ölüm tarihindeki değerleriyle kayda geçirmek; ikincisi mirasçıları ve diğer tereke ortaklarını göstermek; üçüncüsü veraset vergisinin hesaplanmasına esas bilgileri vergi idaresine sunmaktır. Bu yapı, belgenin neden Türkiye’deki bir miras dosyasında güçlü delil oluşturabileceğini açıklar.
Belgede mirasçı isimlerinin bulunması, onu Türk hukukundaki mirasçılık belgesiyle aynı hâle getirmez. Finlandiya’daki envanter belgesi mirasçılık çevresini de gösteren daha geniş bir tereke belgesidir. Türk hukukundaki mirasçılık belgesi ise TMK m.598’in özel olarak düzenlediği, mirasçılık sıfatını gösteren bir belgedir. İki belgenin düzenlenme amacı örtüşen alanlara sahip olsa da hukuki kaynağı ve Türkiye’deki sonucu farklıdır.
Finlandiya’da mirasın daha sonra mirasçılar arasında paylaştırılması ayrıca bir dağıtım aşamasıdır. Finlandiya Vergi İdaresi de tereke envanterinde yer alan malvarlığının daha sonra mirasçılar tarafından paylaştırıldığını açıklar. Bu nedenle perukirja “envanter ve miras çevresi”, mirasın fiilî dağıtımı ise ayrı işlem olarak ele alınmalıdır. Türkiye’de de mirasın ölümle kazanılması ile mirasçıların aralarındaki paylaşma aynı işlem değildir.
Perukirja Türkiye’de Mirasçılık Belgesi Sayılır mı?
Hayır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 598. maddesi Türk hukukunda mirasçılık belgesini açıkça düzenler. Yasal mirasçı oldukları belirlenen kişilere başvuruları üzerine sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren belge verilir. Atanmış mirasçı ve vasiyet alacaklısı bakımından da aynı maddede özel düzenleme bulunmaktadır.
Finlandiya perukirjasında bütün mirasçıların isimleri ve aile ilişkileri yer alsa dahi bu belge Türkiye’de TMK m.598 kapsamında düzenlenmiş belge hâline gelmez. Yabancı resmî belge olarak mirasçılık tespitinde önemli delil sağlar; özellikle Finlandiya’da yaşayan veya orada nüfus/aile kayıtları bulunan kişilerin kimlik ve aile zincirini açıklamada kullanılır. Fakat Türk makamının mirasçılık belgesi düzenleme yetkisini ortadan kaldırmaz.
Bu ayrım uygulamada özellikle Türkiye’de taşınmazı olan Finlandiya vatandaşları ile Finlandiya’da uzun yıllar yaşamış Türk vatandaşları için önemlidir. Mirasbırakanın Finlandiya’daki kayıtlarda farklı bir soyadı kullanması, çifte vatandaş olması, Türk vatandaşlığından izinle çıkmış bulunması veya aile olaylarının Türk nüfusuna işlenmemiş olması dosyanın yalnız tek belgeyle çözülememesine neden olur.
MÖHUK m.20 ve Türkiye’de Bulunan Taşınmaz
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 20. maddesine göre miras ölenin millî hukukuna tabidir. Aynı fıkranın ikinci cümlesi, Türkiye’de bulunan taşınmazlar bakımından açık istisna getirir: Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. Bu hüküm emredici bir bağlama kuralıdır ve Finlandiya bağlantılı dosyalarda doğrudan sonuç doğurur.
Mirasbırakan Finlandiya vatandaşıysa ve Helsinki’de yaşamış olsa dahi Mersin, İstanbul, Antalya, İzmir veya Türkiye’nin başka bir ilindeki taşınmazının miras yoluyla geçişinde Türk hukuku uygulanır. Finlandiya’daki perukirja, mirasçılık çevresi ve yabancı tereke bakımından delildir; Türk taşınmazının tescil şartlarını tek başına belirlemez.
MÖHUK m.20/2 ayrıca mirasın açılması sebepleri, iktisabı ve taksimine ilişkin hükümleri terekenin bulunduğu ülke hukukuna tabi tutar. Bir terekenin Finlandiya ve Türkiye’ye dağılmış olması hâlinde bütün malvarlığı için tek bir idari belgeye dayanarak işlem yapmak doğru değildir. Türkiye’deki malvarlığı unsuru ayrı hukuki bağlama ve kayıt sistemine tabidir.
MÖHUK m.20/4 ölüme bağlı tasarrufun şekli bakımından MÖHUK m.7’ye gönderme yapar ve ölenin millî hukukuna uygun biçimde yapılan ölüme bağlı tasarrufları da geçerli kabul eder. Finlandiya’da düzenlenmiş vasiyetname varsa perukirja ile birlikte vasiyetnamenin şekli, kapsamı ve Türkiye’de bulunan taşınmaza etkisi ayrıca incelenir.
TMK m.598 Uyarınca Türkiye’de Mirasçılık Belgesi
TMK m.598’in birinci fıkrası yasal mirasçılar için; ikinci fıkrası atanmış mirasçı ve vasiyet alacaklısı için mirasçılık belgesi sistemini düzenler. Üçüncü fıkra ise mirasçılık belgesinin geçersizliğinin her zaman ileri sürülebileceğini belirtir. Bu nedenle Türkiye’de alınan mirasçılık belgesi maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz; yanlış mirasçı veya pay tespitine karşı hukuki itiraz mümkündür.
Perukirjadaki mirasçı listesi ile Türk mirasçılık belgesi farklıysa önce farkın kaynağı tespit edilmelidir. Finlandiya hukukundaki miras sırası, vasiyetname, sağ kalan eşin konumu, evlat edinme, soybağı, önce ölen çocuk veya vatandaşlık gibi unsurlar sonuca etki edebilir. Türkiye’deki taşınmaz bakımından MÖHUK m.20/1’in Türk hukukuna yaptığı gönderme göz ardı edilmeden paylar belirlenir.
Mirasçılık belgesini almak için yabancı belgeler dosyaya sistemli biçimde sunulmalıdır. Ölüm belgesi, perukirja, vatandaşlık belgeleri, nüfus kayıtları, doğum ve evlenme belgeleri, varsa vasiyetname ve Türkiye’deki malvarlığı bilgileri birbiriyle tutarlı olmalıdır. Yabancı belgelerdeki isim farklılıkları tercüman yorumu ile değil, resmî kimlik zinciriyle açıklanır.
Apostil, HMK m.224 ve Türkçe Tercüme
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 224. maddesi, yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgelerin Türkiye’de bu vasfı taşıması için uygulanacak tasdik rejimini düzenler. Kural olarak belgenin verildiği devletin yetkili makamı veya ilgili Türk diplomatik/konsolosluk makamı tarafından onay aranır; Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerdeki hükümler saklıdır.
Finlandiya ile Türkiye bakımından 1961 Lahey Apostil Sözleşmesi yabancı resmî belgelerin tasdik sürecinde temel mekanizmadır. Apostil, belgenin içeriğinin Türk hukuku bakımından doğru veya bağlayıcı olduğunu tasdik etmez. Apostilin işlevi imza, sıfat ve resmî mühür/damga zincirinin uluslararası kullanım için doğrulanmasıdır.
Perukirjanın Türkçe tercümesinde “estate inventory”, “shareholder of the estate”, “beneficiary” ve benzeri kavramlar Türk hukukundaki farklı kavramlarla özdeşleştirilmemelidir. Belgenin orijinal adı olan perukirja korunmalı; düzenlenme amacı açıklanmalı ve kişi bilgileri eksiksiz aktarılmalıdır. Tercümede tek sayfa seçmek yerine belgenin hukuki değerlendirme için gerekli bütün bölümleri sunulmalıdır.
Finlandiya Vergi İdaresinde elektronik arşivde bulunan kopya kullanılıyorsa nüshanın kaynağı ve doğrulanabilirliği açık olmalıdır. Yabancı makamdan alınan elektronik veya kopya belgenin Türkiye’de kullanılabilirliği, belge türü ve tasdik yöntemiyle birlikte kontrol edilir.
Perukirja ile Türkiye’de Tapu İntikali Nasıl Yapılır?
Türkiye’deki taşınmaz için ilk işlem güncel tapu kaydının tespitidir. Malik adı, soyadı, vatandaşlık bilgisi, ada-parsel veya bağımsız bölüm verileri ile yabancı belgelerdeki kişi bilgileri karşılaştırılır. Mirasbırakan Türkçe karakter, ikinci ad, evlilik soyadı veya vatandaşlık değişikliği nedeniyle farklı görünüyorsa bunu açıklayan resmî belgeler başlangıçta dosyaya eklenir.
İkinci işlem ölüm ve mirasçılık zincirinin kurulmasıdır. Perukirja Finlandiya’daki miras dosyasını açıklayan yabancı resmî belge olarak kullanılır. Türkiye’de gerekli mirasçılık belgesi TMK m.598 kapsamında temin edilir. Mirasın ölümle kazanılması TMK m.599’da düzenlenmiş olsa da tapu sicilinin güncellenmesi ayrıca tescil/intikal işlemi gerektirir.
Üçüncü işlem vergi boyutudur. Türkiye’de veraset ve intikal vergisi 7338 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirilir. Perukirjanın Finlandiya’da veraset vergisine esas belge işlevi görmesi Türkiye’deki vergi yükümlülüğünü kendiliğinden kaldırmaz. Finlandiya’da beyan edilmiş malvarlığı ve ödenmiş vergiler, Türkiye’deki vergi dosyasında ancak ilgili vergi mevzuatının izin verdiği ölçüde dikkate alınır.
Dördüncü işlem tapu başvurusudur. Mirasçılar Türkiye’ye gelmeden işlem yapılacaksa vekâletnamenin intikal veya devamında yapılacak satış/paylaşma işlemi bakımından yeterli yetkileri içermesi gerekir. Tapu intikali tamamlandıktan sonra mirasçılar taşınmazı satacaksa satış için gereken özel yetki ayrıca kontrol edilir.
Finlandiya’daki Miras Paylaşımı Türkiye’deki Taşınmazı Otomatik Paylaştırır mı?
Hayır. Finlandiya’da tereke envanteri tamamlandıktan sonra mirasçılar mirası kendi aralarında dağıtabilir. Finlandiya Vergi İdaresi de tereke envanterinde kayıtlı malvarlığının mirasçılar tarafından paylaşılacağını açıklar. Bu yabancı paylaşma işlemi, Türkiye’deki taşınmaz bakımından otomatik tapu tescili yaratmaz.
Türk hukukunda TMK m.676, mirasçılar arasında payların oluşturulması ve fiilen alınması veya yapacakları paylaşma sözleşmesinin bağlayıcı olduğunu; paylaşma sözleşmesinin geçerliliğinin yazılı şekle bağlı bulunduğunu düzenler. Türkiye’deki taşınmazın belirli bir mirasçıya bırakılması isteniyorsa yabancı paylaşma belgesinin kapsamı, bütün mirasçıların iradesi, tasdik/tercüme durumu ve tapu siciline ilişkin Türk şekil kuralları birlikte değerlendirilir.
Bu nedenle perukirja, Finlandiya’daki miras dağıtım belgesi ve Türk mirasçılık belgesi birbirinden farklı işlevlere sahiptir. Dosyada hangi belgeyle hangi hukuki işlemin ispatlandığı ayrı ayrı gösterilmelidir.
Türkiye’deki Banka Hesabı ve Şirket Payı İçin Perukirja Yeterli mi?
Hayır. Türkiye’deki banka hesabı için banka, Türk hukukuna göre mirasçılık sıfatını, ölüm belgesini, vergi ilişkisini, kimliği ve temsil yetkisini kontrol eder. Perukirja mirasçılık çevresini ve Finlandiya’daki terekeyi gösteren ek yabancı resmî belge olarak kullanılabilir; Türk bankasının aradığı temel veraset belgelerini otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Türkiye’de şirket payı varsa şirket türüne göre 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanır. Limited şirket esas sermaye payının miras yoluyla geçişi, pay defteri ve şirket içi kayıtlar; anonim şirket paylarının geçişi ise payın türü ve şirket yapısı bakımından ayrıca değerlendirilir. Mirasın külli halefiyet yoluyla geçmesi şirketler hukukundaki kayıt ve bildirim ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle “perukirja bütün Türkiye malvarlığına yeter” yaklaşımı hukuken yanlıştır. Tapu, banka, şirket ve dava dosyaları için ilgili Türk mevzuatı ayrı ayrı uygulanır.
Finlandiya’dan Türkiye’de Miras İşlemi İçin Vekâletname
Finlandiya’da yaşayan mirasçı Türkiye’ye gelmeden işlemlerini vekil aracılığıyla yürütebilir. Türk dış temsilciliğinde düzenlenen vekâletnameler Türk noterlik sistemiyle uyumlu şekilde kullanılabilir. Finlandiya noter veya yetkili makamı önünde düzenlenen vekâletname kullanılacaksa yabancı resmî belge için gereken apostil/tasdik ve Türkçe tercüme zinciri tamamlanır.
Vekâletnamenin kapsamı işlemle uyumlu olmalıdır. Mirasçılık belgesi almak, veraset vergisi beyanı vermek, bankadan bilgi almak, tapu intikali yapmak, taşınmaz satmak ve miras paylaşma sözleşmesi imzalamak aynı yetki değildir. HMK m.74 dava vekâletinde özel yetki gerektiren işlemleri; TBK m.504 ise vekâletin kapsamı bakımından özel yetki gereken tasarrufları düzenler. Bu nedenle yapılacak işlemler vekâletnamede açık ve teknik olarak doğru yazılmalıdır.
Finlandiya-Türkiye Miras Dosyası İçin 12 Aşamalı Kontrol
- Türkiye’deki taşınmaz, banka hesabı, şirket payı ve diğer malvarlığı unsurlarını ayrı listeleyin.
- Mirasbırakanın ölüm tarihi itibarıyla vatandaşlık durumunu kesinleştirin.
- Finlandiya’daki perukirjanın tam ve okunabilir nüshasını temin edin.
- Perukirjadaki mirasçı ve tereke ortaklarını Türk nüfus/kimlik kayıtlarıyla karşılaştırın.
- Ölüm belgesi ve varsa vasiyetnamenin tam nüshasını dosyaya ekleyin.
- HMK m.224 ve Lahey Apostil Sözleşmesi kapsamındaki tasdik şartını tamamlayın.
- Belgeyi hukuki kavramları değiştirmeden Türkçeye tercüme ettirin.
- MÖHUK m.20 gereğince Türkiye’deki taşınmaz için Türk hukukunu uygulayın.
- TMK m.598 kapsamında Türkiye’de kullanılacak mirasçılık belgesini tamamlayın.
- 7338 sayılı Kanun uyarınca veraset ve intikal vergisi sürecini ayrı yürütün.
- Yabancı paylaşma belgesi varsa TMK m.676 ve tapu tescil kurallarını ayrıca uygulayın.
- Vekâletle işlem yapılacaksa vekâletnamenin somut işlem için yeterli özel yetkileri taşıdığını kontrol edin.
En Sık Yapılan Hatalar
Perukirjayı Türk veraset ilamı saymak: Tereke envanter belgesi ile TMK m.598 mirasçılık belgesi aynı hukuki kurum değildir.
Finlandiya’daki üç aylık envanter süresini Türkiye’deki miras hakkı süresi sanmak: Finlandiya içindeki perukirja süreci Türk miras hukukundaki dava, ret veya vergi sürelerinin yerine geçmez.
Apostili Türk makamının esasa ilişkin onayı sanmak: Apostil imza ve resmî sıfat doğrulamasıdır.
Türkiye’deki taşınmaz için Finlandiya hukukunu uygulamak: MÖHUK m.20/1 Türkiye’deki taşınmaz için Türk hukukunu açıkça yetkili kılar.
Finlandiya’daki paylaşma belgesini tapuya doğrudan tescil belgesi saymak: Türk tapu hukukunun tescil ve şekil şartları ayrıca uygulanır.
İsim ve vatandaşlık farklarını açıklamamak: Yabancı belge ile Türk tapu/nüfus kayıtları arasında kişi bağlantısı resmî belgelerle kurulmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Perukirja Türkiye’de mirasçılık belgesi yerine geçer mi?
Hayır. Perukirja yabancı resmî tereke envanter belgesidir; TMK m.598 uyarınca düzenlenen Türk mirasçılık belgesini kendiliğinden ikame etmez.
Perukirja hangi bilgileri içerir?
Finlandiya Vergi İdaresinin açıklamasına göre ölenin malvarlığı ve borçlarını, mirasçıları/tereke ortaklarını, sağ kalan eşi ve dosyaya göre vasiyetname lehtarlarını içerir.
Finlandiya’da perukirja ne zaman hazırlanır?
Finlandiya Vergi İdaresi, tereke envanterinin ölümden itibaren üç ay içinde tamamlanmasını temel kural olarak açıklar.
Perukirja Türkiye’deki tapuda tek başına yeterli mi?
Hayır. Türkiye’deki taşınmaz için MÖHUK m.20/1 uyarınca Türk hukuku uygulanır; mirasçılık, vergi ve tapu intikal işlemleri ayrıca tamamlanır.
Perukirjaya apostil gerekir mi?
Türkiye’de yabancı resmî belge olarak kullanılacak nüsha HMK m.224 ve uygulanabilir uluslararası sözleşme çerçevesinde tasdik edilir. Finlandiya-Türkiye kullanımında Lahey Apostil Sözleşmesi temel mekanizmadır.
Belgenin Türkçe tercümesi gerekir mi?
Evet. Türk makamına sunulacak yabancı dildeki belgenin usulüne uygun Türkçe tercümesi hazırlanır.
Finlandiya’daki miras paylaşımı Türkiye’deki evi otomatik olarak bir mirasçıya geçirir mi?
Hayır. Türkiye’deki taşınmazın tescili Türk hukukuna ve tapu sicili kurallarına tabidir.
Türkiye’deki banka perukirjayla parayı öder mi?
Perukirja dosyada kullanılabilir; banka Türk mirasçılık, vergi, kimlik ve temsil belgelerini ayrıca inceler.
Finlandiya’da yaşayan mirasçı Türkiye’ye gelmek zorunda mı?
Vekâleten yürütülebilen işlemler usulüne uygun ve somut işlem için yeterli yetkiler içeren vekâletnameyle takip edilebilir.
Perukirjada vasiyetname lehtarı varsa Türkiye’de otomatik mirasçı olur mu?
Hayır. Vasiyetnamenin şekli, uygulanacak hukuk ve Türkiye’deki taşınmaz bakımından MÖHUK m.20 ile Türk miras hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Hukuki Dayanak ve Resmî Kaynaklar
- 5718 sayılı MÖHUK m.20 ve m.21
- 4721 sayılı TMK m.598, m.599 ve m.676
- 6100 sayılı HMK m.224
- 6098 sayılı TBK m.504
- 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu
- 1961 Lahey Apostil Sözleşmesi
- Finlandiya Vergi İdaresi – Estate inventory
- T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi
İlgili içerikler: yurt dışındaki mirasçı ve veraset vergisi, yabancı belge, apostil ve tercüme, yurt dışındaki mirasçının miras payı devri ve iletişim.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
