Galerici Yetki Belgesi Numarasını Ekspertiz ve Notere Bildirmek Zorunda mı? m.15/1-b-c
İkinci el araç işletmesinin yetki belgesi numarası neden kritik?
Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik, ikinci el araç satışını birbirinden kopuk işlemler olarak değil; yetki belgesi, ekspertiz, ilan, ödeme ve noter aşamalarının aynı ticari kimlik etrafında izlenebildiği bir sistem olarak kurgular. Yetki belgesi numarası bu zincirin temel tanımlayıcılarından biridir.
m.15/1-b’ye göre işletme, yetki belgesi numarasını hem ekspertiz işletmesine hem de satış sırasında notere beyan etmek zorundadır. Böylece ekspertiz raporunda ve noter satış işleminde fiili satışı yapan ticari işletmenin sistemdeki yetkili işletme olduğu doğrulanabilir.
Yetki belgesi numarasının “şirket grubundaki başka galeriye ait olması”, eski işletmenin numarasının kullanılması veya şubenin merkez belgesini kullanması doğru değildir. Yönetmelik m.5/4 uyarınca yetki belgesi her işletme için ayrı düzenlenir ve devredilemez.
Yetki belgesi numarası ekspertiz işletmesine neden bildirilir?
Yönetmelik m.16’ya göre belirli ikinci el araç satışlarında satıştan önceki on gün içinde TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip ekspertiz işletmesinden ekspertiz raporu alınması gerekir. Ekspertiz işletmesi raporu düzenlerken satıcı işletmenin yetki belgesi bilgisiyle işlemi ilişkilendirir.
Bu bağlantı, aynı aracın hangi yetkili işletme adına ekspertize sokulduğunu ve raporun hangi satış süreci için düzenlendiğini belirlemeye yardımcı olur. Özellikle çok sayıda araç satan işletmelerde yanlış şirket veya şube bilgisi, raporun satış işleminde sorun yaşamasına neden olabilir.
İşletme ekspertize araç gönderirken güncel yetki belgesini kontrol etmeli ve doğru numarayı vermelidir. Belge tadil/yenileme sürecindeyse Bilgi Sistemindeki güncel kayıt esas alınmalıdır.
Notere hangi yetki belgesi bilgisi beyan edilir?
Satış sırasında notere, fiili satışı yapan işletmenin geçerli yetki belgesi numarası beyan edilir. Yönetmelik m.27 kapsamında noter, satış sözleşmesine işletmenin yetki belgesi bilgisini veya yetki belgesi bulunmaması halinde buna ilişkin bilgiyi kaydeder ve ilgili verileri Bilgi Sistemine aktarır.
Bu nedenle noter aşamasında yanlış yetki belgesi numarası verilmesi yalnızca yazım hatası değildir; satış sözleşmesindeki ticari işletme kimliğini ve Bilgi Sistemi kaydını etkileyebilir. İşlem tamamlanmadan önce işletme unvanı, vergi/MERSİS bilgisi ve yetki belgesi numarasının aynı işletmeye ait olduğu kontrol edilmelidir.
İşletme adına vekâleten noter işlemi yapan kişi ile yetki belgesi sahibi işletme birbirinden ayrıdır. Vekil satış işlemini temsilci sıfatıyla yapar; yetki belgesi ise işletmenin ticari yetkisini gösterir.
Ekspertiz raporunun bir nüshası notere verilmek zorunda mı?
Evet. m.15/1-c, işletmenin satışa konu ikinci el motorlu kara taşıtına ilişkin ekspertiz raporunun bir nüshasını satış sırasında notere ibraz etmesini zorunlu kılar. Ekspertiz raporunun sadece alıcıya WhatsApp ile gönderilmiş olması bu yükümlülüğün yerine geçmez.
Noter, m.27 kapsamında ekspertiz raporunun varlığı, tarihi ve ilgili kayıtlarını satış sözleşmesine yansıtır. Raporun Yönetmeliğe göre geçerli süre içinde ve yetkili ekspertiz işletmesi tarafından düzenlenmiş olması gerekir.
Ekspertiz raporunun fiziki veya elektronik ibraz yöntemi noterlik sisteminin güncel teknik uygulamasına göre değişebilir; ancak işletmenin raporun notere ulaşmasını sağlaması gerekir.
Her ikinci el araçta ekspertiz raporu zorunlu mu?
Hayır. m.16 kapsamındaki ekspertiz zorunluluğu belirli araç sınıfları ve yaş/kilometre koşullarına bağlıdır. M1, M1G, N1 ve N1G sınıfındaki araçların satışında kural olarak rapor alınır; ancak araç sekiz yaşın üzerinde veya 160.000 kilometrenin üzerinde ise Yönetmelik m.16/3 uyarınca ekspertiz raporu zorunlu değildir.
Ayrıca ilde TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip ekspertiz işletmesi bulunmaması halinde m.16’da istisnai durum düzenlenmiştir. Rapor zorunluluğu bulunmayan satışta “notere rapor ibraz etmeme” m.15/1-c ihlali olarak değerlendirilmemelidir; önce m.16 kapsamı belirlenir.
Ekspertiz zorunluluğunun ayrıntıları sitemizde ayrıca m.16 odaklı rehberde ele alınacaktır. Bu yazının konusu işletmenin belge numarası ve noter ibraz zinciridir.
Yanlış veya başka işletmeye ait belge numarası verilirse ne olur?
Yetki belgesi her işletme için ayrı ve devredilemez olduğundan başka şubenin, grup şirketinin veya önceki işletme sahibinin belge numarasını kullanmak mevzuata uygun değildir. Bu durum ekspertiz raporunda ve noter satış sözleşmesinde yanlış işletme kaydı oluşturur.
Belge üzerinde adres veya ticaret unvanı değişmişse m.8 uyarınca süresinde tadil/yenileme yapılmalıdır. Güncel olmayan belge bilgileriyle satışa devam etmek, m.9’daki iptal mekanizması ve m.21–22’deki ilan doğrulaması bakımından da risk yaratır.
İşletme, her satış öncesi Bilgi Sistemindeki belge statüsünü kontrol etmeli; iptal edilmiş veya tadil bekleyen eski numarayı kullanmamalıdır. Şube ve devir konusu için her işletme için ayrı yetki belgesi rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Araç vekâletnameyle satılıyorsa yetki belgesi beyanı değişir mi?
Hayır. Vekâletname, satış işleminde tarafın temsil edilmesini sağlar; işletmenin ticari yetki belgesinin yerine geçmez. Yetkili işletme adına bir çalışan veya vekil noterde işlem yapıyorsa satışın işletme tarafından yapıldığı gerçeği değişmez ve yetki belgesi numarası beyan edilir.
Bireysel araç sahibinin vekil aracılığıyla yaptığı tekil satış ise işletme satışıyla aynı değildir. Satışın gerçekten yetki belgesine tabi ticari faaliyet olup olmadığı m.5’e göre belirlenir. Bir takvim yılında üçten fazla satış yapılması halinde aksi Bakanlıkça tespit edilmedikçe ticari faaliyet karinesi doğar.
Yurt dışında bulunan araç sahibinin vekâletle satışı için yurt dışından araç satışı vekâletname rehberimiz ayrıca incelenebilir.
Noter satışından önce işletme hangi kontrolleri yapmalı?
İşletme satış dosyasında öncelikle güncel yetki belgesi numarasını ve işletme unvanını doğrulamalıdır. Araç ekspertiz zorunluluğu kapsamındaysa raporun son on gün içinde düzenlenmiş olması, araç sınıfı, kilometre ve yaş bilgilerinin doğru olması ve raporun yetkili TSE belgeli ekspertiz işletmesinden alınması kontrol edilmelidir.
Ekspertiz raporu, taşıt tanıtım kartı, ilan bilgileri ve araç fiili durumu arasında çelişki olmamalıdır. Boyalı/değişen parça, kilometre, hasar ve diğer önemli bilgiler farklı kayıtlar arasında uyumlu olmalıdır.
Notere gidilmeden önce rapor nüshası, işletme yetki belgesi bilgisi, araç ruhsat/tescil bilgisi, taraf/vekil kimlikleri ve güvenli ödeme sistemi işlemi hazır olmalıdır. Böylece noter aşamasında işlem kesintisi ve yanlış kayıt riski azaltılır.
Alıcı açısından yetki belgesi ve ekspertiz bağlantısı neden önemli?
Alıcı, aracı profesyonel işletmeden satın alıyorsa satıcının geçerli yetki belgesine sahip olup olmadığını ve ekspertiz raporunun doğru işletme adına düzenlenip düzenlenmediğini kontrol etmelidir. Bu kayıtlar, satıcının “bireysel satış” görüntüsü altında işletme sorumluluklarından kaçınmasını önlemeye yardımcı olur.
Ekspertiz raporunun bulunması, aracın ileride ayıplı çıkmayacağı garantisi değildir. Hatalı ekspertiz raporunda ekspertiz işletmesinin sorumluluğu m.16/5’te ayrıca düzenlenir; tüketicinin 6502 sayılı Kanundaki ayıplı mal ve hizmet hakları saklıdır.
Araçta satıştan sonra ayıp çıkarsa ayıplı ikinci el araç satışında alıcının hakları rehberimiz özel hukuk taleplerini açıklar.
İşletmeler için kayıt güvenliği
Yetki belgesi numarası şirketin satış yazılımında sabit ve güncel alan olarak tutulmalı; şube bazında farklı belge kullanılıyorsa satış dosyasına otomatik çekilmelidir. Personelin elle başka belge numarası yazması engellenmelidir.
Ekspertiz raporu dijital arşive yüklenmeli ve noter satış tarihiyle ilişkilendirilmelidir. m.16 uyarınca ekspertiz raporlarının saklanma yükümlülüğü ayrıca bulunduğundan belge yönetimi en az mevzuattaki süreyi karşılayacak şekilde kurulmalıdır.
Güncel resmi Yönetmelik için Ticaret Bakanlığı Sektörel Ticaret Mevzuatı sayfası esas alınmalıdır.
Sık sorulan sorular
Galerici yetki belgesi numarasını ekspertize vermek zorunda mı?
Evet. m.15/1-b bunu açıkça zorunlu kılar.
Noterde yetki belgesi numarası bildirilir mi?
Evet. Satış sırasında notere beyan edilir.
Ekspertiz raporu notere verilmek zorunda mı?
Ekspertiz zorunluluğu bulunan satışlarda işletme raporun bir nüshasını notere ibraz eder.
Başka şubenin yetki belgesi kullanılabilir mi?
Hayır. Yetki belgesi her işletme için ayrı düzenlenir ve devredilemez.
Ekspertiz raporu kaç günlük olmalı?
m.16 kapsamındaki zorunlu satışlarda satıştan önceki 10 gün içinde düzenlenmiş olmalıdır.
8 yaş üstü araçta ekspertiz zorunlu mu?
Araç sekiz yaşın üzerinde veya 160.000 km üzerinde ise m.16/3 uyarınca zorunlu değildir.
Vekil satış yaparsa belge numarası gerekmez mi?
İşletme satışıysa vekil kullanılması yetki belgesi yükümlülüğünü kaldırmaz.
Yetki belgesi iptal edilmişse eski numara kullanılabilir mi?
Hayır. Geçerli ve güncel belge esas alınmalıdır.
Ekspertiz raporundaki yanlış bilgi kimin sorumluluğunda?
Ekspertiz işletmesinin m.16/5 kapsamındaki sorumluluğu ve satıcının kendi bilgilendirme yükümlülüğü ayrı ayrı değerlendirilir.
Resmî metin nerede?
Ticaret Bakanlığının sektörel ticaret mevzuatı sayfası ve Resmî Gazete’de.
Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik m.15/1-b-c; bağlantılı m.5, m.16 ve m.27. Güncellik tarihi: 18 Eylül 2026.
Ekspertiz raporu ve noter satışı, aynı geçerli yetki belgesi numarasıyla ilişkilendirilmeli; şube ve şirket bazında yanlış belge kullanımı engellenmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
