Gerçek Kişi Kefaleti 10 Yılda Sona Erer mi? TBK 598 Süre ve Uzatma (2026)
Kısa ve net cevap: Evet. TBK 598’e göre gerçek kişi tarafından verilen her türlü kefalet, daha önce başka bir sebeple sona ermemişse kefalet sözleşmesinin kurulmasından itibaren on yılın geçmesiyle kendiliğinden sona erer. Kefalet daha uzun süre için verilmiş olsa bile gerçek kişi kefil, uzatma yapılmadıkça yalnız on yıllık süre boyunca takip edilir. Kefalet süresi, sona ermesinden en erken bir yıl önce kefalet sözleşmesinin şekline uygun yazılı beyanla en fazla yeni bir on yıllık dönem için uzatılır.
TBK 598, süresiz veya çok uzun süreli kefalet riskini gerçek kişiler bakımından kanuni bir üst sınıra bağlar. Bu kural, kefalet belgesinde “süresiz”, “borç bitene kadar”, “tüm kredi ilişkisi boyunca” veya daha uzun süre yazılmış olsa dahi on yıllık kanuni sınırı ortadan kaldırmaz. Tüzel kişi kefilleri bakımından ise maddedeki gerçek kişiye özgü on yıllık üst sınır uygulanmaz.
- TBK 598’in temel kuralı
- On yıllık süre ne zaman başlar?
- Süresiz kefalette on yıl
- On yıldan uzun yazılan kefalet
- Uzatma ne zaman yapılır?
- Uzatmanın şekli
- Yeni uzatma süresi
- Asıl borç devam ederse ne olur?
- İcra takibi ve süre kontrolü
- Tüzel kişi kefiller
- Sık sorulan sorular
TBK 598’in açık kuralı
TBK m.598: “Bir gerçek kişi tarafından verilmiş olan her türlü kefalet, buna ilişkin sözleşmenin kurulmasından başlayarak on yılın geçmesiyle kendiliğinden ortadan kalkar.”
Kanun, gerçek kişi kefaletinin en fazla on yıl sürmesini emredici bir koruma olarak düzenler. Kefalet on yıl dolmadan başka bir nedenle sona ererse TBK 598’e ihtiyaç kalmaz. Ancak başka sona erme sebebi yoksa onuncu yılın sonunda kefalet kendiliğinden ortadan kalkar.
Bu sonuç için kefilin ayrıca fesih bildirimi yapması veya dava açması gerekmez. Sona erme kanundan doğar. Buna rağmen alacaklı on yıl sonrasında takip başlatırsa kefil süre sona ermesini takipte ve davada açıkça ileri sürmelidir.
On yıllık süre hangi tarihten başlar?
Süre, kefalet sözleşmesinin kurulduğu tarihten başlar. TBK 583 uyarınca kefalet tarihi kefilin kendi el yazısıyla yazılması gereken geçerlilik unsurudur ve süre hesabında önemli bir belgedir. Ancak hukuken esas olan kefalet sözleşmesinin kuruluş tarihidir; kefilin şekle uygun beyanının alacaklı tarafından daha sonra kabul edildiği somut durumda kuruluş tarihi ayrıca belirlenir.
Asıl borcun daha sonra doğması, kredinin daha sonra kullandırılması veya borçlunun temerrüdünün yıllar sonra gerçekleşmesi on yıllık başlangıcı kendiliğinden değiştirmez. TBK 598 kefalet sözleşmesinin kurulma tarihini esas alır.
Gelecekte doğacak borca kefalette süre ne zaman başlar?
TBK 582 gelecekte doğacak veya koşula bağlı borca kefalet kurulmasına izin verir. Ancak TBK 598’deki on yıllık kefalet süresi, gelecekteki asıl borcun doğduğu tarihten değil kefalet sözleşmesinin kurulduğu tarihten hesaplanır. Bu nedenle çok erken tarihte verilen çerçeve kefaletlerde kalan kefalet süresi ayrıca kontrol edilmelidir.
Alacaklı, gelecekteki borcu on yıllık sürenin sonuna yakın kullandırmışsa gerçek kişi kefilin teminat süresi yine ilk kefalet tarihine bağlıdır. Yeni ve geçerli bir uzatma yoksa kanuni üst sınır aşılmaz.
“Süresiz kefil” yazıyorsa on yıl kuralı uygulanır mı?
Evet. Gerçek kişi kefalette “süresiz” ifadesi TBK 598’in on yıllık üst sınırını bertaraf etmez. Süresiz kefalet, TBK 601’deki sona erdirme hakkı bakımından ayrı sonuç taşır; ancak gerçek kişi kefil yönünden TBK 598’in azami on yıllık süresi ayrıca uygulanır.
Dolayısıyla bir sözleşme hem “süresiz kefalet” niteliğinde olur hem de gerçek kişi bakımından en geç onuncu yılda, geçerli uzatma yoksa sona erer. Bu iki hüküm birbirini tamamlar.
Kefalet sözleşmesinde 20 yıl yazıyorsa ne olur?
Gerçek kişi kefaletinde sözleşmeye yirmi yıl, otuz yıl veya asıl borcun tamamen bitimine kadar gibi daha uzun kayıt konulması TBK 598’in on yıllık sınırını uzatmaz. Kanun açıkça, kefalet on yıldan fazla süre için verilmiş olsa bile uzatma yapılmadıkça kefilin ancak on yıllık süre doluncaya kadar takip edilebileceğini düzenler.
Bu nedenle alacaklı sözleşmedeki uzun süre kaydına dayanarak on yıldan sonra gerçek kişi kefile takip yöneltemez. Süreyi uzatmak için maddenin özel uzatma şartlarının yerine getirilmesi gerekir.
Kefalet süresi ne zaman uzatılabilir?
TBK 598, uzatma beyanının kefaletin sona ermesinden en erken bir yıl önce yapılmasına izin verir. Daha erken tarihte alınan “şimdiden bir on yıl daha uzatıyorum” beyanı maddedeki zaman şartına uymaz. Uzatma, ilk on yıllık sürenin son yılı içinde yapılmalıdır.
Bu zaman sınırı kefilin uzun yıllar önceden gelecekteki ikinci on yıllık riski kabul etmeye zorlanmasını önler. Kefil uzatma kararını sona ermeye yakın tarihte, mevcut borç ve risk durumunu görerek verir.
Uzatma beyanının şekli nedir?
Kanun, uzatmayı kefalet sözleşmesinin şekline uygun yazılı beyana bağlar. Bu nedenle TBK 583’teki koruyucu şekil sistemi göz önünde bulundurulur. Uzatılan sorumluluğun kapsamı, tarih ve kefilin iradesi açık biçimde belgelenmelidir.
Evli gerçek kişi bakımından TBK 584’ün eş rızası hükümleri ve istisnaları da uzatmanın kefilin sorumluluğunu sürdürmesi bakımından ayrıca değerlendirilir. Eski kefaletin yalnız fotokopisine “devam” yazılmasıyla şekil denetimi aşılmaz.
Uzatma en fazla kaç yıl yapılır?
TBK 598’e göre mevcut kefalet süresi en fazla yeni bir on yıllık dönem için uzatılır. Bu uzatma beyanı zincirleme ve sınırsız bir sorumluluk yaratmaz. Daha sonraki sorumluluk, kanunun izin verdiği yeni bir kefalet ilişkisinin kurulup kurulmadığı ve bu yeni kefaletin kendi süre ve şekil şartları üzerinden ayrıca değerlendirilir. Uzatma belgesinde daha uzun süre yazılması, gerçek kişi kefil bakımından kanuni üst sınırı aşmaz.
Uzatma sonrası yeni sona erme tarihi açıkça takvime bağlanmalıdır. İlk kefalet tarihi, uzatma beyanı tarihi ve yeni süre ayrı kaydedilmelidir.
Uzatma ile yeni kefalet aynı işlem değildir. TBK 598, “uzatılmış veya yeni bir kefalet verilmiş olmadıkça” ayrımını esas alır. Yeni kefalet kuruluyorsa TBK 583’teki şekil şartları ve uygulanıyorsa TBK 584’teki eş rızası baştan ayrıca kontrol edilir; eski kefalet belgesinin süresinin dolmuş olması yeni bir kefalet sözleşmesini kendiliğinden oluşturmaz.
Asıl borç on yıl sonunda devam ediyorsa kefalet de devam eder mi?
Hayır. Asıl borcun devam etmesi, gerçek kişi kefaletini kendiliğinden uzatmaz. TBK 598’in on yıllık süresi dolduğunda kefalet sona erer; asıl borçlu ise kendi borcundan sorumlu olmaya devam eder. Kefalet, asıl borcun varlığından farklı olarak kendi kanuni süresine tabidir.
Alacaklının on yıl içinde asıl borçluya takip yapmış olması da tek başına kefalet süresini sonsuza kadar uzatmaz. Kefile yöneltilen talebin ve takibin TBK 598 süresi içinde hukuken değerlendirilmesi gerekir.
On yıl dolmadan kefile karşı dava açılmışsa ne olur?
Kefile karşı dava veya takip on yıllık süre dolmadan usulüne uygun biçimde başlatılmış ve sürdürülmüşse, sürenin daha sonra dolması başlamış süreci kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Buna karşılık TBK 598’deki on yıllık süre zamanaşımı değildir; zamanaşımının kesilmesi veya durması kuralları bu süreyi uzatmaz. Takibin işlemden kaldırılması, yenilenmesi veya süre dolduktan sonra yeni bir takip yapılması gibi durumlar ayrıca değerlendirilir.
Dosyada kefalet tarihi, takip tarihi, dava tarihi ve varsa uzatma beyanı yan yana konularak süre denetimi yapılmalıdır. Yargıtay uygulamasında TBK 598’deki on yıllık süre hak düşürücü nitelikte kabul edilir; sürenin dolması geçerli uzatma yoksa kefalet borcunu kendiliğinden sona erdirir.
On yıllık süre borçluya yapılan ihtarla kesilir mi?
Hayır. TBK 598’deki süre kefaletin varlığına ilişkin kanuni azami süredir. Asıl borçluya veya kefile gönderilen ihtar, sırf bu nedenle yeni bir on yıllık dönem başlatmaz. Uzatma için maddenin öngördüğü özel zaman ve şekil şartlarına uygun kefil beyanı gerekir.
| Durum | TBK 598 sonucu |
|---|---|
| Gerçek kişi kefaletinin 10 yılı doldu | Kefalet kendiliğinden sona erer |
| Sözleşmede 20 yıl yazıyor | Geçerli uzatma yoksa 10 yıllık üst sınır uygulanır |
| Sözleşmede “süresiz” yazıyor | Gerçek kişi için 10 yıllık üst sınır devam eder |
| Uzatma 3 yıl önce alındı | Son bir yıl şartına uymaz |
| Son yıl içinde şekle uygun uzatma | En fazla yeni 10 yıllık dönem |
İcra takibinde on yıllık süre nasıl kontrol edilir?
- Kefalet belgesinin aslını veya güvenilir örneğini alın.
- TBK 583’e göre kefilin el yazılı kefalet tarihini tespit edin.
- Bu tarihe on yıl ekleyerek normal sona erme tarihini hesaplayın.
- Kefaletin daha önce başka nedenle sona erip ermediğini kontrol edin.
- Uzatma belgesi varsa tarihinin son bir yıl içinde olup olmadığını inceleyin.
- Uzatmanın kefalet şekline uygun düzenlenip düzenlenmediğini kontrol edin.
- Takip veya dava tarihini sona erme tarihiyle karşılaştırın.
- Kefilin gerçek kişi mi tüzel kişi mi olduğunu belirleyin.
- Asıl borcun ve kefaletin birbirinden ayrı sürelerini not edin.
- TBK 600 ve 601 hükümlerinin ayrıca uygulanıp uygulanmadığını inceleyin.
Tüzel kişi kefaletinde on yıllık sınır var mı?
TBK 598’in özel on yıllık kuralı “bir gerçek kişi tarafından verilmiş olan her türlü kefalet” ifadesine dayanır. Bu nedenle şirket, dernek veya diğer tüzel kişi kefiller bakımından aynı gerçek kişi koruması uygulanmaz. Tüzel kişi kefaletinde sözleşme süresi, asıl borç, temsil yetkisi ve diğer sona erme hükümleri incelenir.
Kefil ölürse on yıllık süre ne olur?
Kefaletin ölüm hâlindeki sonucu, kefalet borcunun miras hukukuyla ilişkisi ve sözleşmenin niteliği üzerinden ayrıca değerlendirilir. TBK 598’in süre hesabı kefaletin kurulma tarihine bağlıdır; ölüm, ilk kefalet tarihini yeni baştan başlatmaz. Mirasçıların sorumluluğu tereke ve miras hükümleriyle birlikte ele alınır.
Asıl borç sona ererse on yılı beklemek gerekir mi?
Hayır. TBK 598’in ilk fıkrası asıl borcun herhangi bir sebeple sona ermesi hâlinde kefilin de borcundan kurtulacağını düzenler. On yıllık süre yalnız başka bir sona erme sebebi gerçekleşmemiş kefalet için azami süredir.
Ödeme, ibra, takas veya asıl borcu sona erdiren diğer sebepler kefaleti de asıl borca bağlılık ölçüsünde daha erken sona erdirir.
İlgili rehberler
Sık Sorulan Sorular
Gerçek kişi kefaletinde kesin üst süre kaç yıldır?
Geçerli uzatma yoksa on yıldır.
Süresiz kefalet on yıldan fazla sürer mi?
Gerçek kişi kefil bakımından TBK 598’in on yıllık üst sınırı uygulanır.
On yıl hangi tarihten başlar?
Kefalet sözleşmesinin kurulduğu tarihten başlar.
Kredi daha sonra kullanılırsa süre yeniden başlar mı?
Hayır. İlk geçerli kefalet sözleşmesinin kuruluş tarihi esas alınır.
Kefalet 15 yıl yazılmışsa geçerli mi?
Gerçek kişi kefilin sorumluluğu uzatma yoksa on yıl sonunda sona erer.
Uzatma kaç yıl önce yapılır?
En erken sona ermeden bir yıl önce yapılır.
Uzatma en fazla kaç yıl olabilir?
En fazla yeni bir on yıllık dönem için yapılır.
Uzatma sözlü yapılır mı?
Hayır. Kefalet sözleşmesinin şekline uygun yazılı beyan gerekir.
Asıl borç devam ediyorsa kefalet de otomatik devam eder mi?
Hayır. TBK 598’in gerçek kişi kefaletine özgü sona erme kuralı ayrıca uygulanır.
İhtarname süreyi yeniler mi?
Hayır. Kanundaki özel uzatma şartlarına uygun kefil beyanı gerekir.
Tüzel kişi kefil de on yılda kurtulur mu?
TBK 598’in on yıllık özel üst sınırı gerçek kişi kefiller için düzenlenmiştir.
Asıl borç beşinci yılda biterse kefalet onuncu yıla kadar sürer mi?
Hayır. Asıl borç sona erdiğinde kefalet de bağlılık ilkesi gereği sona erer.
Hukuki Dayanak ve Resmî Kaynak
Temel dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.598’dir. Şekil için m.583, süreli ve süresiz kefalet bakımından m.600-601 bağlantılıdır. Güncel mevzuat metni Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilir.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
TBK 598 Türkiye genelinde aynıdır. Mersin’deki takip ve davalarda kefalet sözleşmesinin el yazılı tarihi, uzatma beyanı, takip tarihi ve asıl borcun sona erip ermediği birlikte kontrol edilir. On yıllık sınır zamanaşımı değil, gerçek kişi kefaletinin kanuni sona erme süresidir.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472.
İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507.
Son mevzuat kontrolü: 13 Eylül 2026.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu: İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin. Telefon: +90 552 224 43 66. Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’deki tek fiziksel ofisten yönetilir.
Genel hukuki bilgilendirmedir. Somut dosyada kefalet tarihi, uzatma belgesi, asıl borç ve takip tarihleri birlikte incelenmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
