Gönderenin Taşıma İşleri Komisyoncusundan Alacak Devri Talep Dilekçesi | TTK 922 Word

Kısa ve net cevap: TTK m.922, gönderenin taşıma işleri komisyoncusunun kendi adına fakat gönderen hesabına yaptığı sözleşmelerden doğan alacaklarını, ancak kendisine devredildikten sonra ileri sürebilmesini düzenler. Bu dilekçe, gönderenin belirli taşıma sözleşmesinden doğan ve henüz devredilmemiş alacağın kendisine devrini komisyoncudan istemesi içindir. Başvuru, talebin gönderilmesiyle devrin tamamlandığını söylemez. Alacağın kimliği, komisyoncunun sözleşmedeki sıfatı ve gönderen hesabı bağlantısı gösterilir; ayrı devir işlemi ve belgeleri hazırlanır.

Gönderenin taşıma işleri komisyoncusundan alacak devri talep dilekçesini Word olarak indir

Bu başvurunun konusu ve muhatabı

Başvuran, belirli eşyanın taşıtılması için komisyoncuyla sözleşme kurmuş gönderendir. Muhatap o taşıma işleri komisyoncusudur. Örnekte istenen alacak, komisyoncunun kendi adına ve gönderen hesabına kurduğu belirli taşıma sözleşmesinden doğmaktadır. Başvuru, gönderenin başka müşteri veya başka sevkiyatın alacağını edinmesi için kullanılmaz. Aynı lojistik şirketiyle çok sayıda iş yapılmışsa her sevkiyatın kimliği ayrı belirlenir. Hangi sözleşmeden doğan hangi hakkın devrinin istendiği açıkça yazılır.

TTK m.917 taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesiyle komisyoncunun eşya taşıtmayı üstlendiğini, gönderenin kararlaştırılan ücreti ödeme borcu altına girdiğini düzenler. Dosyada bu ilişki, temel sipariş ve hizmet kayıtlarıyla açıklanır. Şirketin kendisine forwarder demesi tek başına bütün sözleşmelerin kimin adına yapıldığını belirlemez. Gerçek sözleşme tarafları ve hesap bağlantısı birlikte incelenir. Bu örnek, komisyoncunun kendi ücreti için müşteriye gönderdiği tahsil yazısı değildir; gönderenden komisyoncuya yönelen belirli devir istemidir.

Başvurunun hazırlığında, alacağın henüz gönderene devredilmemiş olduğu kayıtlarla kontrol edilir. Geçerli devir belgesi mevcutsa aynı hakkın yeniden devri olmuş gibi ikinci belge oluşturulmaz. Önceden yapılan devir yalnız başka bölüm veya başka sevkiyata ilişkinse fark açıklanır. Bir kişinin taşıma dosyasında ödeme yapması, üçüncü kişiye karşı bütün alacakların otomatik kendisine geçtiği beyanına dönüştürülmez. İstenen işlem ve başvuranın gerçek sıfatı aynı dosyada tutarlı şekilde gösterilir.

TTK 922’de alacağın ileri sürülmesi

M.922’nin ilk cümlesi, komisyoncunun kendi adına ve gönderen hesabına yaptığı sözleşmelerden doğan alacakların gönderen tarafından ileri sürülmesini devre bağlar. Bu hüküm nedeniyle kaynak sözleşmenin kimin adına yapıldığı önemlidir. Gönderenin kendi adına taraf olduğu bir sözleşmenin alacağı, sırf organizasyona komisyoncu katıldı diye onun devretmesi gereken alacak gibi tanıtılmaz. Devir istemi, komisyoncunun gerçek sözleşmesel konumu ile gönderen hesabına yapılan işlem bağlantısını açıklamalıdır.

İkinci cümle, bu tür alacakların ve onların yerine getirilmesi bağlamında elde edilen edimlerin, komisyoncunun alacaklılarıyla ilişkide gönderene geçmiş sayılmasını düzenler. Bu özel ilişki, ilk cümledeki ileri sürme şartını bütün durumlarda yok sayan genel bir otomatik devir olarak anlatılmaz. Komisyoncunun alacaklılarıyla ilişki ile kaynak sözleşmenin borçlusuna karşı alacağı ileri sürmek farklı konulardır. Dilekçe bu ayrımı açık tutar; özel korumayı, henüz düzenlenmemiş devir belgesinin varlığı gibi sunmaz.

Bu yazı, alacağın devrini ve buna bağlı belge hazırlığını ister. Tek başına karşı taşıyıcıdan para tahsil edilmesini sağlayan mahkeme kararı değildir. Alacağın varlığı, tutarı, borçlusu ve kaynak sözleşmenin koşulları ayrıca incelenir. Talep edilen devrin gerçekleşmesi, borçlunun bütün itirazlarının silindiği anlamına gelmez. Başvurudaki sonuç, belirli hakkın gönderene geçmesini sağlayan işlemin hazırlanmasıdır; alacağı tartışmasız ve kesin tahsil edilmiş gösterecek bir sonuç kurulmaz.

Kendi adına işlem ile gönderen adına işlem

TTK m.918/3, komisyoncunun gerekli sözleşmeleri kendi adına veya yetki almış olması şartıyla gönderen adına yapmasını düzenler. Bu iki model dosyada ayrı okunur. Taşıyıcıya verilen iş emrindeki taraf kaydı, sözleşme ve kabul yazışmalarıyla karşılaştırılır. Bir e-postada gönderenin müşteri adı olarak geçmesi, her durumda sözleşmenin doğrudan onun adına kurulduğunu göstermez. Komisyoncunun yaptığı gerçek işlem ve adına hareket ettiği kişi, talepte belge bağlantısıyla tanımlanır.

Kaynak sözleşmede taşıyıcının muhatabı komisyoncuysa, hangi sevkiyatın gönderen hesabına örgütlendiği hizmet sözleşmesi ve sevk kayıtlarıyla açıklanır. İş numarası, yük tanımı, gönderim noktası ve taşıma tarihi bu eşleştirmeye yardım eder. Komisyoncunun farklı müşteriler için kurduğu toplu ilişkide, ilgili gönderenin alacağıyla başka müşterilerin hakları aynı toplam yapılmaz. Talep edilen hakkın bu başvuranla bağlantısı belirli olmalıdır; yalnız aynı araçta eşya bulunması bütün alacakları tek hakka dönüştürmez.

Komisyoncunun kendi adına sözleşme yaptığı kabulü belgesiz kurulmaz. Talepte kaynak sözleşme numarası ve tarafları yazılabiliyorsa gerçek kayıtla gösterilir. Sözleşmenin tam örneği henüz başvuranda yoksa bilinmeyen madde ve imzalar varmış gibi yazılmaz. Bilinen kayıtlar ile açıklanması gereken eksik bölüm ayrı belirtilir. Böylece alacak devri talebi, karşı tarafın bütün arşivini belirsiz şekilde istemek yerine belirli sevkiyat ve sözleşme ilişkisine bağlı kalır.

Devri istenen alacak nasıl belirlenir?

Alacağın borçlusu tam adı veya ticaret unvanıyla gösterilir. Kaynak taşıma sözleşmesi, sevkiyat numarası ve hakkın doğumuna ilişkin gerçek olay kaydı birlikte belirtilir. Örneğin talep belirli yük zararından doğan alacağa ilişkinse, gerçekte mevcut hasar ve bildirim belgeleriyle bağlantı kurulur. Bu makale, sırf taşıma organize edildi diye mutlaka bir tazminat alacağı doğduğunu kabul etmez. Başvurudaki alacak, dosyada dayanağı bulunan hak üzerinden tanımlanır; gerçekleşmemiş zarar anlatılmaz.

Talep miktarı biliniyorsa hesap kaynağıyla gösterilir. Tutar henüz uyuşmazlık konusuysa talep edilen hakkın hangi kayıt ve hesapla belirlenebildiği açıklanır; başvurana kesin ödenmiş alacak varmış gibi tutar yazılmaz. Temel alacak, işlemiş faiz ve bağlı haklar kendi dayanaklarıyla incelenir. TBK m.189, devredenin kişiliğine özgü olmayan öncelik ve bağlı hakların devralana geçmesini ve asıl alacakla işlemiş faizlerin devredilmiş sayılmasını düzenler. Bu hüküm, belgesiz yeni faiz oranı yaratma yetkisi olarak kullanılmaz.

Kaynak alacağın bir bölümü önceden ödenmiş veya başka kişiye devredilmişse bu kayıtlar dosyada korunur. Aynı bakiye hem komisyoncu hem gönderen tarafından farklı isimlerle iki kez tahsil edilmiş gibi gösterilmez. Kısmi devir istenen dosyada hangi belirli bölümün istendiği açıkça belirtilir. Bu örnekte devir kapsamı hesap ve alacak çizelgesiyle tanımlanır. Genel bütün alacakları istiyorum cümlesi, farklı sevkiyatların ve başka kişilerin haklarını birleştiren belirsiz sonuç bölümü haline getirilmez.

Talep yazısı ile yazılı devir işlemi farklıdır

TBK m.184, alacağın devrinin geçerliliğini yazılı şekilde yapılmasına bağlar. Devir sözü vermenin şekle bağlı olmaması aynı maddede ayrıca düzenlenmiştir. Bu başvuruda gönderen, komisyoncudan devir işlemini gerçekleştirmesini ister. Gönderenin kendi imzasını taşıyan istem yazısı, komisyoncunun alacağı devretme iradesi yerine geçmez. Yazının ulaşması veya cevap beklenmesi, devrin tamamlandığı beyanına dönüştürülmez. Gerçek devir işlemi kendi içeriği ve geçerlilik şartlarıyla ayrıca hazırlanır.

TBK m.183 kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklının borçlunun rızasını aramaksızın alacağı devredebilmesini düzenler. İlgili kaynak sözleşme ve özel hüküm bu kapsamda incelenir. Talep, hiç okunmamış sözleşmede devir engeli bulunmadığını kesin veri gibi yazmaz. TBK m.185 kanuni veya yargısal devri ayrıca ele alır. M.922’nin farklı ilişkilerdeki sonuçları, her olayda aynı iradi devir metnine veya genel otomatik geçiş açıklamasına indirgenmez.

TBK m.14 ve 15 yazılı şekil ve imza konusunda hükümler içerir; güvenli elektronik imza da kanundaki hukuki sonucu taşır. Örneğin tarih ve elektronik imza alanı gerçek başvuruya göre düzenlenir. Sadece çalışma dosyasına E-İMZALIDIR yazılması metnin gerçekten elektronik imzalandığı anlamına gelmez. Ayrıca devir isteminin imzalanması ile ayrı devir belgesindeki gerçek tasarruf iradesi farklı işlemlerdir. Dosyada ikisinin son nüshası ve kim tarafından imzalandığı ayrı tutulur.

Devirle ilgili belgeler ve bilgi aktarımı

TBK m.190 devredenin devralana alacak senedini ve elindeki ispatla ilgili diğer belgeleri teslim etmesini, alacağın ileri sürülmesi için gereken bilgileri vermesini düzenler. Talepte, devre konu hakkın kullanılmasını sağlayacak belgelerin bu işlemle birlikte hazırlanması istenir. Kaynak sözleşme, sevk, teslim ve ilgili olay kayıtları kendi dosya bağlantılarıyla listelenir. Başvuran hiç mevcut olmayan bir senedin teslimini gerçekleşmiş işlem gibi yazmaz. İstenen belge, ilgili alacağın ispatı ve ileri sürülmesiyle bağlantılı olmalıdır.

Komisyoncunun elindeki orijinal belge ile başvurandaki tarama aynı kayıt türü değildir. Devir sonrasında teslim edilen belgelerin niteliği teslim çizelgesine yazılır. Bir kopya verildiyse aslı teslim edilmiş gibi alındı düzenlenmez. Kaynak sözleşmenin başka müşteri bölümünü içeren dosyası varsa, ilgili alacakla bağlantılı bilgi kapsamı dikkatle belirlenir. Belge hazırlığı bütün ticari arşivin sınırsız açılması istemine dönüşmez; gerçek hak için gerekli bilgiler ve ispat kayıtları izlenir.

Bilgi aktarımında geçmiş başvurular ve gelen cevaplar da önemlidir. Borçluya daha önce gönderilmiş hasar veya ödeme yazısı varsa gerçek tarih ve cevap kaydıyla dosyaya alınır. Yeni hamil sıfatı için hazırlanacak işlem, önceki yazıların tarihi yeniden değiştirilerek desteklenmez. Önceden yapılmış sulh, ödeme veya itiraz mevcutsa bunlar yok sayılmaz. Gönderenin devralmak istediği hakkın gerçek durumu, yalnız ilk olay belgesiyle değil sonraki işlemlerle birlikte açıklanır.

Tazminat haklarının korunması ve dosya takvimi

TTK m.918/1-d komisyoncunun gönderenin tazminat haklarını teminat altına alma yükümlülüğünü taşıtma borcunun kapsamında sayar. Bu düzenleme, belirli alacak için yürütülen dosya hazırlığında ayrıca göz önünde bulundurulur. Devir işlemini beklemek, gerekli bildirim veya hukuki yol takvimlerinin hiç takip edilmemesi anlamına gelmez. Gerçek taşıma türü ve olay için uygulanan hükümler ayrı incelenir. Bu yazı bütün taşımalara tek süre, tek ihbar şekli veya tek parasal sınır ilan etmez.

Talep yazısının gönderilmesi, kaynak alacağın bütün zamanaşımı veya hak düşürücü sürelerini kendiliğinden durduran işlem gibi anlatılmaz. Hazırlanma, gönderilme ve ulaşma kayıtları kendi işleviyle saklanır. Alacağın korunması için dosyada yapılmış gerçek işlemler ayrı gösterilir. Komisyoncudan devir beklenirken karşı taşıyıcıya ilişkin takvim de izlenir. Başvurunun kendisi dava dilekçesi, icra emri veya hakem başvurusu değildir; sonraki hukuki yolun gerektirdiği işlem ve sıfat ayrıca değerlendirilir.

Devir sonrası borçluya bildirim ve savunmalar

TBK m.186, alacağın devredildiği kendisine bildirilmemiş borçlunun önceki alacaklıya iyiniyetle ifasıyla borçtan kurtulabilmesini düzenler. Bu nedenle geçerli devir yapıldıktan sonraki bildirim ve önceki ödemeler ayrı kontrol edilir. Devir istemi, henüz gerçekleşmemiş bir devir hakkında borçluya kesin yeni alacaklı açıklaması olarak kullanılmaz. İstemin muhatabı komisyoncudur. Borçluya yapılacak gerçek devir bildirimi, tamamlanmış işlemin belgesi ve kapsamıyla ayrıca hazırlanır.

TBK m.188 borçlunun devri öğrendiğinde devredene karşı sahip olduğu savunmaları devralana karşı da ileri sürebilmesini düzenler. Buna bağlı olarak alacağın devri, gerçek borç ilişkisindeki bütün itirazları yok eden işlem değildir. Talep çizelgesinde tartışmalı tutar veya ödeme varsa açıkça belirtilir. Gönderenin devralan sıfatına geçmesiyle temel alacağın ispatı ihtiyacı ortadan kalkmış gibi sunulmaz. Devir belgesi ile kaynak sözleşme ve olay belgeleri birlikte korunur.

Komisyoncunun kendi sorumluluğu ile alacak devri

Taşıma işleri komisyoncusunun taşıyıcı gibi sorumlu olduğu faaliyet modelleri TTK m.921, 926 ve 927’de ayrıca düzenlenir. Bu yazıda amaç, komisyoncuya karşı kendi organizasyon kusuru veya taşıma sorumluluğu nedeniyle tazminat istemek değildir. İstenen, onun kendi adına gönderen hesabına kurduğu belirli sözleşmeden doğan alacağın devridir. Dosyada farklı haklar bulunabilir; aynı hukuki açıklamayla bütün kişilerin borçlu sayıldığı genel bir başvuru oluşturulmaz. Her hakkın kaynağı ve muhatabı açık tutulur.

Genel alacağın devri sözleşmesi de bu dilekçeden farklıdır. Devir sözleşmesi gerçek tasarruf işlemini açıklarken buradaki yazı o işlemin belirli komisyonculuk ilişkisinde yapılmasını ister. Genel bir temlik formuna sadece lojistik şirketinin adını eklemek, m.922’deki kendi adına ve gönderen hesabına sözleşme bağlantısını açıklamaz. Bu nedenle örnekte hizmet sözleşmesi, kaynak taşıma sözleşmesi ve belirli alacak ayrı alanlarda gösterilir. Başvurunun özel hukuki amacı bu bağlantı üzerinden korunur.

Komisyoncunun cevabı nasıl değerlendirilir?

Cevapta alacağın devredildiği söyleniyorsa gerçek devir belgesinin içeriği, imzası ve kapsamı incelenir. Sadece ileride devir yapılacağı yönündeki açıklama, tamamlanmış devir diye dosyalanmaz. Belge başka sevkiyatı veya farklı alacak bölümünü gösteriyorsa bu fark açıklanır. Devirle birlikte sunulan ispat belgeleri teslim çizelgesine işlenir. Eksik kayıtlar hangi hakkın ileri sürülmesini etkilediği belirtilerek tamamlatılır; daha önce gerçekten sunulmuş belgeler hiç verilmemiş gibi yazılmaz.

Komisyoncu kaynak sözleşmenin gönderen adına kurulduğunu bildiriyorsa, taraf ve yetki kayıtları bu cevapla karşılaştırılır. Hangi sözleşmenin kimin adına kurulduğu gerçek belgeyle netleştirilir. Başvuranın ilk tahmini doğru kabul edilerek aksi belge yok sayılmaz. Alacak üzerinde önceki ödeme veya devir bildiriliyorsa ilgili işlem kendi tarih ve kapsamıyla değerlendirilir. Cevap dosyası, devir isteminin hangi bölümünün karşılandığını gösterir; başka haklardan genel vazgeçme alındısına dönüştürülmez.

Gönderim, ekler ve son nüsha

Son metin, komisyoncunun tam unvanı ve gerçek bildirim adresiyle tamamlanır. Gönderen şirket adına imza atan kişinin yetki dayanağı kontrol edilir. TTK m.922 bütün devir istemlerine aynı yedi veya on beş günlük cevap süresi koymaz; örneğe böyle kanuni süre eklenmez. Talep, belirli alacağın kimliği ve yapılması istenen işlemle açık olmalıdır. Ekler gerçek gönderiyle eşleştirilir; hiç sunulmamış belge veya hiç kurulmamış sözleşme varmış gibi listelenmez.

Word dosyasının hazırlık rehberi muhataba gidecek nüshadan çıkarılır. Gerçek gönderim tarihi ve yetkili kişinin gerçek imzası kullanılır. Güvenli elektronik imza fiilen uygulanmadan metne e-imzalıdır ibaresi yazılmaz. Dilekçe, alacak çizelgesi ve teslim kaydı aynı dosyada saklanır. İstenen devir daha sonra tamamlandığında o işlemin belgesi ayrı tarih ve kapsamıyla kaydedilir. Böylece talep yazısı, gerçekleşmiş devir ve borçluya bildirim birbirinin yerine kullanılan üç belgeye dönüşmez; her işlem gerçek işleviyle izlenir.

Taşıma işleri komisyoncusundan alacak devri talep dilekçesi örneği

Örnek, komisyoncunun kendi adına ve gönderen hesabına kurduğu belirli taşıma sözleşmesinden doğan, henüz devredilmemiş alacak içindir. Gerçek alacak kaydı ve devir kapsamı tamamlanır. Bu yazının gönderilmesiyle devir gerçekleşmiş olduğu beyanı kurulmaz; ayrı işlem ve belgeler talep edilir.

Sık sorulan sorular

Gönderenin bu özel alacağını hangi hüküm düzenler?

TTK m.922, komisyoncunun kendi adına ve gönderen hesabına yaptığı sözleşmelerden doğan alacakların gönderene devrini ve ilgili sonuçları düzenler.

Dilekçeyi göndermek alacağı devreder mi?

Hayır. Yazı belirli alacağın devri için işlem yapılmasını ister. Gerçek devir kendi şartları ve belgesiyle ayrıca tamamlanır.

Gönderen adına yapılan sözleşme aynı mıdır?

Kendi adına işlem ile yetkiyle gönderen adına işlem m.918/3’te ayrılır. Kaynak sözleşmenin gerçek taraf kaydı incelenir.

Komisyoncunun bütün müşterilerinin alacakları istenir mi?

Örnek, belirli gönderen hesabına yapılan sözleşmeden doğan tanımlanmış hakla sınırlıdır; başka müşterilerin haklarını istemez.

Devir yazılı mı yapılır?

TBK m.184 iradi alacağın devrinin geçerliliğini yazılı şekle bağlar. Talep yazısı ile gerçek devir işlemi ayrıdır.

Alacakla ilgili belgeler hangi hükümde yer alır?

TBK m.190 devredenin alacak senedini, elindeki ispat belgelerini ve gerekli bilgileri devralana vermesini düzenler.

Devir borçlunun bütün savunmalarını kaldırır mı?

Hayır. TBK m.188 borçlunun hükümdeki savunmalarını devralana karşı da ileri sürebilmesini düzenler.

Komisyoncunun kendi sorumluluğu bu taleple aynı mı?

Hayır. Komisyoncuya karşı kendi sorumluluğundan tazminat istemek ile onun belirli sözleşmeden doğan alacağının devrini istemek farklı işlemlerdir.

Bu yazı bütün süreleri durdurur mu?

Talep, bütün alacakların sürelerini kendiliğinden durduran yargısal işlem değildir. İlgili taşıma ve hak takvimleri ayrı değerlendirilir.

Word örneği nasıl tamamlanır?

Gerçek sözleşme, sevkiyat, alacak ve ekler gösterilir. Tarih ve imza uyarlanır; hazırlık rehberi gönderilecek nüshadan çıkarılır.

Resmî kaynaklar, ilgili rehberler ve yazar

Adalet Bakanlığı’ndaki güncel 6102 sayılı TTK m.917, 918 ve 922 ile 6098 sayılı TBK m.14, 15, 183–186 ve 188–190 hükümleri 08.10.2026 tarihinde incelenmiştir. Özel başvurunun doğrudan dayanağı TTK m.922’dir.

Bu başvuru, gönderenin taşıma alacağını devralmasına ilişkin hak sahipliği rehberinden farklı olarak, komisyoncuya gönderilecek belirli devir istemini ve düzenlenebilir Word metnini sunar. Borçluya tamamlanmış devir bildirimi veya doğrudan temlik sözleşmesi değildir. Genel rehberde açıklanan ilişki, başvurunun gerçek sözleşme ve alacak alanlarında somutlaştırılır.

Farklı sorumluluk modelleri için taşıma işleri komisyoncusunun taşıyıcı gibi sorumluluğu rehberi okunabilir. Ayrı devir işleminin genel şekli alacağın devrinde yazılı şekil rehberinde açıklanır. Diğer başvurular Word dilekçe kütüphanesinde yer alır.