Ceza Hukuku • Hakaret • Güncel 2026
Hakaret Şikâyet Süresi: 6 Ay, 2 Yıl ve Önödeme 2026
Özet
TCK m.73 uyarınca şikâyete bağlı suçta yetkili kişi, fiili ve faili öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikâyet etmelidir. Yalnız paylaşımın öğrenilmesi yetmez; faili belirlemeye elverişli bilginin ne zaman edinildiği de önemlidir. Savcılık veya kolluğa verilen şikâyetin tarihi esas alınır.
Altı Aylık Şikâyet Süresi Nasıl Hesaplanır?
TCK m.73 uyarınca şikâyete bağlı suçta yetkili kişi, fiili ve faili öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikâyet etmelidir. Yalnız paylaşımın öğrenilmesi yetmez; faili belirlemeye elverişli bilginin ne zaman edinildiği de önemlidir.
Süre hak düşürücü niteliktedir. Savcılık veya kolluğa verilen şikâyetin tarihi esas alınır. Son gün resmî tatile rastlıyorsa usul kuralları ayrıca kontrol edilmelidir.
Hakarette İki Yıllık Üst Sınır
Hakaret suçuna özgü güncel düzenleme nedeniyle, şikâyet süresi her hâlde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. Fail daha sonra öğrenilse bile bu üst sınır önem taşır. İnternet içeriğinin çevrim içi kalması, ilk paylaşımı sürekli suç hâline getirmez.
Hangi Hakaretler Resen Soruşturulur?
Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret şikâyete bağlı değildir. Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakarette de resen soruşturma gündeme gelir. Buna karşılık kişiler arasındaki temel hakaret kural olarak mağdurun şikâyetine bağlıdır.
| Olay | Genel rejim |
|---|---|
| Kişiye yönelik temel hakaret | Şikâyete bağlı |
| Kamu görevlisine görevinden dolayı | Resen soruşturma |
| Cumhurbaşkanına hakaret | Resen; kovuşturma izne bağlı |
| Gıyapta hakaret | Üç kişiyle ihtilat ve diğer koşullar |
Şikâyet Nereye ve Nasıl Yapılır?
Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa sözlü ya da yazılı yapılabilir. Dilekçede sözün tamamı, tarih, yer, kullanıcı adı, URL, tanıklar ve bilinen fail bilgisi belirtilmelidir. Yanlış hukuki nitelendirme başvuruyu geçersiz kılmaz; önemli olan fiilin açıkça anlatılması ve soruşturma iradesidir.
Hakaret Suçunda Önödeme
Güncel kanun değişiklikleriyle bazı hakaret fiilleri bakımından önödeme hükümleri gündeme gelebilir. Önödeme, belirlenen miktarın süresinde ödenmesiyle kamu davası açılmamasını veya açılmış davanın düşmesini sağlayabilen özel bir kurumdur. Fiilin nitelikli hâli, uzlaştırma kapsamı ve suç tarihi birlikte incelenmelidir.
Tebligattaki süre ve hesap önemlidir. Ödeme yapılmadan önce isnadın, görev bağlantısının, aleniyetin ve fail aidiyetinin doğru nitelendirilip nitelendirilmediği kontrol edilmelidir.
Şikâyetten Vazgeçme ve Birden Fazla Mağdur
Şikâyetten vazgeçme, şikâyete bağlı suçta kesinleşmeye kadar sonucu etkileyebilir. Sanığın kabulü gereken hâller bulunabilir. Birden fazla mağdur varsa her mağdur kendi şikâyet hakkını kullanır; birinin vazgeçmesi diğerinin hakkını ortadan kaldırmaz.
Birden fazla failde vazgeçmenin sirayeti ve aynı paylaşım içindeki birden fazla sözün fiil sayısı somut olayda değerlendirilir.
Dijital Paylaşımda Tarih ve Delil
- Paylaşım tarihi ve saat dilimi
- İlk öğrenme tarihini gösteren bildirim
- URL ve arşiv kaydı
- Faili öğrenme tarihine ilişkin platform cevabı
- Şikâyet evrakının kayıt numarası
- Yeniden paylaşım veya yeni mesaj tarihleri
Hakaret Suçu Şikâyet Süresi Karşılaştırması
Hakaret suçu şikâyet süresi belirlenirken fiilin tarihi, failin öğrenildiği gün, suçun nitelikli hâli ve soruşturma usulü birlikte değerlendirilir.
| Hakaret suçu şikâyet süresi konusu | Kontrol edilecek husus |
|---|---|
| Hakaret suçu şikâyet süresi başlangıcı | Fiil ve failin öğrenildiği tarih |
| Hakaret suçu şikâyet süresi ve altı ay | Takvim hesabı ve son gün |
| Hakaret suçu şikâyet süresi ve iki yıl | Kanuni üst sınır |
| Hakaret suçu şikâyet süresi ve kamu görevlisi | Görev nedeniyle işlenme şartı |
| Hakaret suçu şikâyet süresi ve önödeme | Soruşturma usulü |
| Hakaret suçu şikâyet süresi ve deliller | Mesaj, tutanak ve tanık kayıtları |
Hakaret suçu şikâyet süresi somut olayın özelliklerine göre hesaplanmalı; tereddüt hâlinde başvuru son güne bırakılmamalıdır.
Başvuru Öncesi Uygulama ve Delil Planı
Öğrenme Tarihini Belgeleme
Şikâyet süresi hesabında yalnızca paylaşımın, mesajın veya konuşmanın gerçekleştiği günün yazılması yeterli değildir. Mağdurun fiili ne zaman gördüğü, failin kimliğini ne zaman öğrendiği ve bu bilgiyi hangi kayıtla ispatlayabildiği ayrı ayrı not edilmelidir. Ekran görüntüsü, bağlantı adresi, e-posta bildirimi, tanık anlatımı ve platform kayıtları öğrenme tarihinin değerlendirilmesinde birlikte ele alınabilir. Dosya kronolojisinde her olay için tarih, saat, kaynak ve delil sütunları oluşturmak sonradan ortaya çıkabilecek çelişkileri azaltır.
Birden Fazla Söz veya Paylaşım
Aynı kişi tarafından farklı günlerde gönderilen mesajlar tek satırda toplanmamalıdır. Her sözün muhatabı, bağlamı, yayınlandığı ortam ve eriştiği kişi sayısı farklı olabilir. Bu nedenle her içerik ayrı numaralandırılmalı; ekran görüntüsü ile özgün bağlantı veya cihaz kaydı arasında ilişki kurulmalıdır. Tekrarlanan paylaşımlarda süre hesabı ve hukuki nitelendirme her içerik yönünden ayrıca incelenmelidir. Böyle bir ayrım, hangi sözün eleştiri, hangisinin kaba ifade ve hangisinin kişilik değerine saldırı olduğu tartışmasını da daha anlaşılır hâle getirir.
Fail Kimliği Belirsizse
Sosyal medya hesabının görünen adı her zaman gerçek kişiyi göstermeyebilir. Kullanıcı adı, profil bağlantısı, paylaşım adresi, tarih-saat bilgisi ve varsa yazışma geçmişi kaybolmadan saklanmalıdır. Yalnızca kırpılmış ekran görüntüsü yerine içeriğin bağlamını gösteren daha geniş kayıtların alınması faydalıdır. Kimlik belirleme sürecinde platform verilerinin saklanma süresi ve erişim imkânı değişebileceğinden başvurunun geciktirilmemesi önem taşır. Failin sonradan öğrenildiği iddiası ileri sürülecekse bu öğrenmenin hangi somut gelişmeyle gerçekleştiği dosyada açıklanmalıdır.
Delilin Bütünlüğünü Koruma
Dijital içerik üzerinde açıklama, işaretleme veya montaj yapılması delilin güvenilirliği konusunda tartışma doğurabilir. Açıklamalı kopya hazırlanacaksa özgün dosya ayrıca korunmalı; bağlantı, tarih ve kullanıcı bilgileri görünür bırakılmalıdır. Mesaj dizisinin yalnızca hakaret içerdiği düşünülen satırı değil, konuşmanın öncesi ve sonrası da saklanmalıdır. Ses kaydı, görüntü, tanık veya noter tespiti gibi araçların kullanılabilirliği somut olayın koşullarına göre değerlendirilmelidir. Delil toplarken özel hayatın gizliliği ve hukuka uygunluk sınırı da gözetilmelidir.
Şikâyet Dilekçesinin Kapsamı
Başvuruda olayın özeti ile hukuki değerlendirme birbirine karıştırılmamalıdır. Önce kim, ne zaman, nerede, hangi ifadeyi kullandı soruları kronolojik olarak cevaplanmalı; ardından deliller numaralandırılmalıdır. Talep bölümünde incelenmesi istenen hesap, mesaj, tanık veya kayıt açıkça belirtilmelidir. Birden fazla şüpheli varsa her kişiyle ilişkilendirilen söz ve delil ayrı gösterilmelidir. Hakaret Suçu Şikâyet Süresi bakımından hesaplamaya esas alınan öğrenme tarihi de dilekçede gerekçesiyle açıklanmalıdır.
Süre Takvimi ve Son Kontrol
Dosya tesliminden önce bir kontrol çizelgesi hazırlanması yararlıdır. Fiil tarihi, öğrenme tarihi, failin öğrenildiği tarih, başvuru tarihi ve varsa önceki müracaatlar aynı tabloda gösterilmelidir. Tebligat veya teknik inceleme bekleniyor olması, başvuru süresinin kendiliğinden durduğu varsayımına yol açmamalıdır. Son gün hesabında resmî tatil ve başvuru kanalının çalışma düzeni ayrıca kontrol edilmelidir. Hakaret Suçu Şikâyet Süresi yönünden tereddüt varsa hak kaybı riskini azaltmak için başvurunun gecikmeden ve mevcut delillerle yapılması, yeni delillerin daha sonra sunulması seçeneği değerlendirilmelidir.
Hazırlayan ve Güncelleme
Bu içerik genel hukuki bilgilendirmedir. Süreler, suç tarihi, kanun değişiklikleri ve deliller somut dosyada ayrıca incelenmelidir.
Güncelleme: 15.08.2026. İnternet içeriği hukuki danışmanlık veya sonuç garantisi değildir.
Hakaret Şikâyet Süresi: Net Cevap
Şikâyete bağlı hakarette mağdur, fiili ve faili öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikâyet etmelidir. TCK 73/2’ye göre dava zamanaşımı süresini geçmemek üzere, fiilden itibaren iki yıl geçtikten sonra şikâyet yapılamaz. Altı aylık nispi ve iki yıllık üst sınır birlikte uygulanır.
Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret TCK 131 gereği şikâyete bağlı değildir. Diğer nitelikli veya aleni hakaretlerde şikâyet kuralı devam eder; 7571 sonrası önödeme ayrıca.
Şikâyet Süresi Takvimi Nasıl Kurulur?
Altı aylık süre için yalnız paylaşım tarihi yazılmaz. Mağdurun fiili ne zaman öğrendiği, failin kimliğini ne zaman yeterli şekilde öğrendiği ve başvurunun hangi tarihte yetkili makama ulaştığı ayrı satırlarda gösterilir. Kullanıcı adı bilinen sahte hesapta gerçek kişinin sonradan tespit edilmesi öğrenme tarihini etkileyebilir; buna karşılık fail baştan biliniyorsa “savcılık IP’yi sonra buldu” denilerek süre uzatılamaz.
| Tarih | Belgelenecek olay | Delil |
|---|---|---|
| Fiil tarihi | Söz/mesaj/paylaşım | URL, mesaj, tanık |
| Öğrenme tarihi | Mağdurun içeriği görmesi | Bildirim, gönderim, yazışma |
| Faili öğrenme | Hesabın gerçek kullanıcısı | İkrar, teknik kayıt, resmî cevap |
| Şikâyet tarihi | Yetkili makama irade | Müracaat/soruşturma numarası |
Şikâyet, Önödeme ve Zamanaşımını Karıştırmayın
Şikâyet mağdurun soruşturma iradesine ilişkin altı aylık süredir. Önödeme, savcılığın kanundaki koşullarla şüpheliye yaptığı ödeme önerisidir. Dava zamanaşımı ise devletin cezalandırma yetkisinin üst süresidir. Birinin süresi diğerini uzatmaz. TCK 125/3-a kapsamındaki kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret, 7571 değişikliğindeki önödeme istisnasıdır ve şikâyete de tabi değildir.
Altı Aylık Süre Ne Zaman Başlar?
Mağdur hem hakaret fiilinin varlığını hem de faili öğrenmelidir. Sosyal medya paylaşımı görülmüş fakat sahte hesabı kimin kullandığı bilinmiyorsa, gerçek failin güvenilir biçimde öğrenildiği tarih tartışılabilir. Sırf tahmin veya şüphe her durumda öğrenme sayılmaz; buna karşılık açıkça bilinen fail için teknik raporu beklemek süreyi uzatmaz.
| Olay | Başlangıç | Belge |
|---|---|---|
| Yüz yüze hakaret | Olay günü | Tutanak, mesaj, tanık |
| İmzalı e-posta | Okuma/öğrenme | E-posta başlığı ve hesap |
| Sahte sosyal medya hesabı | Fiil ve gerçek kullanıcının öğrenilmesi | Platform/savcılık tespiti ve diğer delil |
| Gıyapta söz | Mağdurun söz ve faili öğrenmesi | Tanık beyanı/ileti |
| Birden çok ayrı paylaşım | Her fiil yönünden ayrıca | URL ve tarih listesi |
Ayrıntılı değerlendirme: Şikâyet Nereye ve Nasıl Yapılır?
Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü başvuru yapılabilir. Dilekçede hakaret içeriği, tarih, yer/platform, şüpheli bilgisi, URL/numara ve deliller açık. Yalnız “bana hakaret etti” demek yerine sözün kendisi ve bağlamı belirtilmelidir.
Yetkisiz savcılık/kolluğa yapılan süresindeki başvuru ilgili makama gönderilir; yine de son gün riskine bırakılmamalıdır. Başvuru numarası ve tutanak örneği saklanır. İçerik silinme ihtimali varsa ekran/URL kaydı ve teknik muhafaza talebi yapılır.
7571 Sonrası Önödeme Süreci
25 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanunun 16. maddesi, TCK 75/6-a-2’yi “Hakaret (üçüncü fıkranın (a) bendi hariç, madde 125)” şeklinde değiştirmiştir. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret dışındaki hakaret suçlarında soruşturma makamı kanundaki önödeme usulünü uygular.
Önödeme, şikâyetin süresinde yapılması gereğini ortadan kaldırmaz. Savcılığın teklifi üzerine belirlenen miktar ve gider kanuni sürede ödenirse kamu davası açılmaz; ödenmezse soruşturma devam eder. Miktar, suçun hapis alt sınırının günlüğü ve adli para/masraf kurallarıyla hesaplanır; sabit tek rakam yazılmaz.
Suç 25 Aralık 2025’ten önce işlenmişse TCK 7 lehe kanun değerlendirmesi gerekir. Kesinleşmiş hüküm, devam eden soruşturma veya dava aşamasına göre usul farklı olabilir.
Şikâyetten Vazgeçme ve Birden Fazla Fail
Şikâyetten vazgeçme, şikâyete bağlı suçta kesinleşmeye kadar ve sanığın kabulüyle sonuç doğurur. Şikâyet hakkı bölünemez; iştirak hâlinde faillerden biri hakkında şikâyet diğerlerine de etkili olabilir. Ancak farklı tarihlerde bağımsız hakaretler ayrı fiildir.
Vazgeçme, manevi tazminat hakkından da vazgeçildiği anlamına gelmez; sulh/protokolde özel hukuk taleplerinin de bırakıldığı açıkça yazılmışsa sonuç değişebilir. Önödeme ile vazgeçme de aynı kurum değildir.
Resmî Kaynaklar
Hukuki Değerlendirme ve İletişim
Belgeler, süreler, görev ve yetki kuralları somut olayın özellikleriyle birlikte incelenir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosuİhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin, Türkiye
Yazar ve Hukuki Bilgilendirme
