Hannover’daki Mirasçı Türkiye’deki Terekeye Temsilci Atanmasını İsteyebilir mi? TMK 640/3 | 2026
Kısa ve Net Cevap
Hannover’da yaşayan bir mirasçı, Türkiye’deki diğer mirasçılar terekenin yönetimini kilitliyor, taşınmazları korumuyor, kira gelirlerini toplamıyor veya ortak işlemler için birlikte hareket etmiyorsa TMK m.640/3 uyarınca miras ortaklığına temsilci atanmasını sulh hukuk mahkemesinden isteyebilir. Kanun, mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesinin paylaşmaya kadar miras ortaklığına bir temsilci atayabileceğini açıkça düzenler.
Miras ortaklığı, birden çok mirasçı bulunduğunda paylaşmaya kadar devam eder. TMK m.640/2 uyarınca mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur ve kanundan veya sözleşmeden doğan temsil/yönetim yetkileri saklı kalmak üzere terekeye ait haklar üzerinde birlikte tasarruf eder. Temsilci atanması, mirasçılardan birini diğerlerinin yerine malik yapmaz; ortaklığın yönetimini ve korunmasını sağlar. Hannover’daki mirasçı uygun vekâletnameyle Türkiye’ye gelmeden talebi açabilir ve dosyayı avukat aracılığıyla takip edebilir.
TMK m.640’a Göre Miras Ortaklığı Nedir?
Mirasbırakanın ölümüyle birden çok mirasçı aynı terekeye hak sahibi olduğunda, paylaşmaya kadar miras ortaklığı doğar. TMK m.640/1 bu ortaklığın kanundan doğduğunu; ikinci fıkra ise mirasçıların terekeye elbirliğiyle sahip olduğunu düzenler. Elbirliği mülkiyetinde her mirasçının terekenin belirli bir malı üzerinde bağımsız, serbestçe tasarruf edebileceği maddi bir payı yoktur.
Bu nedenle Hannover’daki mirasçı “miras payım yüzde 25, evin yüzde 25’ini tek başıma kiraya veriyorum” diyemez. Tereke üzerindeki yönetim ve tasarruflar kural olarak ortak iradeyi gerektirir. Bu yapı, mirasçıların uyumlu hareket ettiği dosyalarda sorun yaratmaz; fakat iletişimin koptuğu, gelirlerin tek kişi tarafından toplandığı veya taşınmazların sahipsiz bırakıldığı dosyalarda terekenin değerini azaltabilir.
Kanun bu kilitlenmeyi yalnız paylaşma davasıyla çözmez. Terekenin paylaşmaya kadar korunması ve yönetilmesi için m.640/3 temsilci mekanizması vardır.
TMK m.640/3 Miras Ortaklığı Temsilcisini Nasıl Düzenler?
TMK m.640/3 hükmü nettir: Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir. Başvuru için bütün mirasçıların birlikte istemde bulunması gerekmez. Hannover’da yaşayan tek bir mirasçı, terekenin yönetim ihtiyacını ortaya koyarak başvurabilir.
Temsilci, mirasçılardan birinin kişisel vekili değildir; miras ortaklığının menfaatini gözetir. Görevin kapsamı mahkeme kararında belirlenir. Terekenin korunması, gelirlerin toplanması, zorunlu giderlerin ödenmesi ve hukuki işlemlerin yürütülmesi gibi görevler somut ihtiyaca göre temsil yetkisine dahil edilir.
Temsilci atanması miras paylarını değiştirmez ve paylaşma yapmaz. Mirasçılar yine mirasçı olarak kalır; temsilci yalnız paylaşmaya kadar ortaklığın yönetiminde hukuki araç sağlar.
Hangi Durumlarda Temsilci Atanması İstenir?
Kanunda tek tek olay listesi yoktur; temel ölçüt miras ortaklığının temsil ve yönetim ihtiyacıdır. Uygulamada mirasçıların birlikte hareket edememesi, kira gelirlerinin tek mirasçı tarafından toplanması, taşınmazın bakım ve vergi borçlarının ödenmemesi, banka veya şirket işlemlerinin ortak imza eksikliği nedeniyle yürümemesi ve terekeye ait hakların zamanaşımı/hak düşürücü süre riski taşıması temsil ihtiyacını somutlaştırır.
Yurt dışındaki mirasçı bakımından sorun daha da belirgin olabilir. Türkiye’de yaşayan bir mirasçı tereke mallarını fiilen kullanırken Hannover’daki mirasçı bilgi ve belgeye ulaşamıyorsa, temsilci atanması ortaklığın gelir-gider düzenini şeffaflaştırabilir. Mahkeme talebi somut tereke ve uyuşmazlık üzerinden değerlendirir.
Sırf kardeşler arasında kişisel anlaşmazlık bulunması tek başına yeterli anlatım değildir. Hangi tereke malının hangi nedenle korunamadığı veya yönetilemediği dilekçede açıkça gösterilmelidir.
Temsilci Atanması Hangi Mahkemeden İstenir?
Miras hukukunda terekenin korunması ve ortaklık yönetimine ilişkin görevlerde sulh hukuk mahkemesi görevli mercidir. Yetki, mirasbırakanın son yerleşim yeri ve terekeye ilişkin özel yetki hükümleri dikkate alınarak belirlenir. Mirasbırakanın son yerleşim yeri Mersin ise Mersin’deki; başka bir ildeyse o yerdeki görevli sulh hukuk mahkemesi gündeme gelir.
Hannover’daki mirasçının Almanya adresi Türk mahkemesinin görevini değiştirmez. Başvuru Türkiye’de açılır ve yurt dışındaki mirasçı vekili aracılığıyla temsil edilir. Diğer mirasçıların adresleri mahkemeye bildirilir; taraf teşkili ve tebligatlar usulüne göre yapılır.
Mirasbırakanın Türkiye’de hiç yerleşim yeri olmamış olması gibi özel durumlarda milletlerarası ve iç yetki ayrıca incelenir; tereke mallarının bulunduğu yer kayıtları dosyaya eklenir.
Miras Ortaklığı Temsilcisi Hangi İşleri Yapabilir?
Temsilcinin görevi mahkeme kararıyla çizilir. Amaç, terekeyi mirasçıların kişisel çıkarına göre değil ortaklığın bütünü için yönetmektir. Temsilci kira sözleşmelerini ve tahsilatları takip edebilir, zorunlu giderleri ödeyebilir, vergi ve aidat borçlarını kontrol edebilir, terekeye ait belgeleri toplayabilir ve ortaklık adına yapılması gereken koruyucu hukuki işlemleri yürütebilir.
Görev kapsamı sınırsız değildir. Temsilci, mahkemenin belirlediği yetki dışına çıkamaz ve paylaşma sonucunu kendi başına değiştiremez. Terekeye ait yüksek değerli bir taşınmazın satılması ile günlük yönetim işlemi aynı değildir. Tasarruf yetkisi bakımından mahkeme kararı ve maddi hukuk sınırları ayrıca incelenir.
Temsilci hesap verebilir nitelikte hareket etmeli; gelir ve giderleri belgelemeli; tereke mallarını kendi malvarlığından ayrı tutmalıdır.
Tereke Taşınmazlarının Kira Geliri Nasıl Yönetilir?
Miras ortaklığında en sık uyuşmazlık kira geliridir. Muris adına kayıtlı dükkân, daire veya tarla üçüncü kişiye kiralanmış olabilir. Bir mirasçının bütün kirayı kendi hesabına alması, diğer mirasçıların tereke gelirinden mahrum kalmasına yol açar. Temsilci atandığında kira sözleşmeleri, tahakkuklar ve banka ödemeleri ortaklık adına izlenebilir.
Kiracıya kimin ödeme talimatı vereceği netleşir. Kira bedelinin temsilcinin yönettiği tereke hesabına veya mahkemenin öngördüğü hesaba yatırılması, gelirlerin kayıt altına alınmasını sağlar. Gecikmiş kira alacakları için ihtar ve takip işlemleri görev kapsamındaysa temsilci bunları yürütür.
Hannover’daki mirasçı böylece yalnız diğer mirasçıdan bilgi istemek zorunda kalmaz; mahkemece yetkilendirilmiş temsil mekanizması üzerinden tereke gelirlerini izleyebilir.
Temsilci Tapuda Satış Yapabilir mi?
Temsilci atanması, terekeye ait bütün taşınmazları serbestçe satma yetkisi vermez. Taşınmazın satışı bir yönetim işleminden farklı olarak tereke malvarlığını esaslı biçimde azaltan tasarruf işlemidir. Mahkeme kararının kapsamı, mirasçıların iradesi ve ilgili maddi hukuk hükümleri birlikte değerlendirilir.
Mirasçıların tamamı taşınmazın satışında anlaşmışsa gerekli tapu ve vekâlet işlemleriyle satış yapılabilir. Anlaşma yoksa paylaşma veya ortaklığın giderilmesi yolu gündeme gelir. Temsilci, uyuşmazlığı ortadan kaldırıp mülkiyeti tek başına üçüncü kişiye devreden bir “satış vekili” değildir.
Bu ayrım önemlidir: m.640/3 temsilci yönetimi sağlar; TMK m.642 ve devamındaki paylaşma hükümleri terekenin sona erdirilmesini düzenler.
Tereke Adına Dava veya İcra Takibi Açılabilir mi?
Tereke üçüncü kişiden alacaklıysa, taşınmaza müdahale ediliyorsa veya ortaklığa ait hakkın korunması için dava gerekiyorsa temsilcinin görev kapsamı önem kazanır. Miras ortaklığında bütün mirasçıların birlikte hareket etmesi gereken durumlarda atanmış temsilci ortaklık adına gerekli hukuki işlemleri yürütmek üzere yetkilendirilebilir.
Örneğin terekeye ait taşınmazın haksız işgal edilmesi, kira alacağının ödenmemesi veya murisin alacağının tahsili için işlem gerekebilir. Temsilci, mahkeme kararında tanınan yetki çerçevesinde avukat görevlendirebilir veya hukuki süreci takip edebilir.
Dava açma yetkisi ile sulh, feragat ve kabul gibi özel usul işlemleri ayrıdır. Bu işlemler için HMK m.74 ve temsil kararının kapsamı ayrıca kontrol edilir.
Temsilci Atanması ile Mirasın Paylaşılması Aynı Şey mi?
Hayır. Temsilci atanması miras ortaklığını yönetir; paylaşma ise ortaklığı sona erdirir. TMK m.642 her mirasçının kural olarak her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebileceğini düzenler. Mirasçılar anlaşırsa paylaşma sözleşmesiyle; anlaşamazsa paylaşma davasıyla tereke bölüştürülür.
Hannover’daki mirasçı asıl olarak “bu ortaklık bitsin, payımı almak istiyorum” diyorsa temsilci atanması tek başına nihai çözüm değildir. Terekenin paylaşılması veya belirli taşınmaz bakımından ortaklığın giderilmesi gündeme gelir. Buna karşılık paylaşma davası sürecek olsa bile o dönemde terekenin gelirlerinin korunması gerekiyorsa temsilci ayrıca işlev görür.
İki talep birbirinin alternatifi değil; farklı amaçlara hizmet eden hukuki araçlardır.
Hannover’dan Türkiye’ye Gelmeden Başvuru Yapılabilir mi?
Evet. Hannover’daki mirasçı Türk dış temsilciliğinde veya Almanya’da usulüne uygun biçimde vekâletname düzenleyerek Türkiye’de avukat aracılığıyla başvuru yapabilir. Alman noter belgesi kullanılacaksa gerekli apostil ve Türkçe tercüme işlemleri tamamlanır.
Vekâletnamede miras ortaklığına temsilci atanması talebi, dava ve mahkeme işlemleri, belge alma ve gerektiğinde kanun yolları için gerekli yetkiler bulunmalıdır. Sulh, feragat, kabul veya kanun yolundan vazgeçme gibi işlemler yapılacaksa HMK m.74 kapsamındaki özel yetkiler ayrıca yazılır.
Mirasçının duruşmaya bizzat katılması her dosyada zorunlu değildir. Mahkeme gerekli görürse beyan veya ek belge isteyebilir; vekil dosyanın usul işlemlerini takip eder.
Temsilci Talebinde Hangi Belgeler Sunulur?
- Mirasçılık belgesi ve mirasçı listesi.
- Mirasbırakanın ölüm ve son yerleşim yeri kayıtları.
- Tereke taşınmazlarının güncel tapu kayıtları.
- Kira sözleşmeleri ve banka hareketleri.
- Ödenmemiş vergi, aidat veya zorunlu gider belgeleri.
- Diğer mirasçıların ortak işlemi engellediğini gösteren yazışmalar.
- Tereke malının zarar görme riskini gösteren fotoğraf, tutanak veya resmî belgeler.
- Devam eden dava ve icra dosyaları.
- Yurt dışındaki mirasçı için usulüne uygun vekâletname.
Deliller, yalnız aile içi anlaşmazlığı değil, ortaklığın neden temsilciye ihtiyaç duyduğunu somutlaştırmalıdır. Mahkemenin temsilcinin görev alanını belirlemesi de bu bilgiler üzerinden olur.
Miras Ortaklığı Temsilcisinde En Sık Hatalar
- Temsilci atanmasını mirasın paylaşılmasıyla aynı sanmak.
- Temsilcinin bütün terekeyi tek başına satabileceğini varsaymak.
- TMK m.640/3 başvurusu için bütün mirasçıların onayını gerekli sanmak.
- Yönetim ihtiyacını somut delille göstermemek.
- Kira ve gelir kayıtlarını dosyaya sunmamak.
- Mirasçılık belgesindeki kişileri ve payları eksik göstermek.
- Temsilci talebiyle ortaklığın giderilmesi davasının amaçlarını karıştırmak.
- Hannover’dan verilen vekâletnamede dava ve özel yetkileri eksik bırakmak.
- Tereke borç ve vergi kayıtlarını araştırmamak.
- Paylaşma davası devam ederken tereke mallarının korunmasını ihmal etmek.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
TMK m.640/3 Türkiye genelinde uygulanır. Mirasbırakanın son yerleşim yeri ve tereke bağlantısı görev-yetki incelemesinde esas alınır. Tereke Mersin’de taşınmazlar içeriyorsa tapu ve gelir kayıtları Mersin’den; başka illerdeyse ilgili sicillerden toplanır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu’nun tek fiziksel ofisi Mersin’dedir; Türkiye genelindeki miras dosyaları Mersin’den yönetilir. Hannover’daki mirasçı için temsilci ihtiyacı, kira-gelir takibi ve paylaşma stratejisi birlikte değerlendirilir.
İlgili İçerikler ve Resmî Kaynaklar
- Yurt Dışındaki Mirasçı ve Ortaklığın Giderilmesi
- Berlin’den Taşınmaz Mirası İntikali
- Yurt Dışındaki Müvekkiller
- Mevzuat Bilgi Sistemi
Sık Sorulan Sorular
Tek mirasçı temsilci atanmasını isteyebilir mi?
Evet. TMK m.640/3 mirasçılardan birinin istemini yeterli kabul eder.
Temsilci hangi mahkemece atanır?
Kanun sulh mahkemesini görevli kılar; yer bakımından miras dosyasının yetki kuralları uygulanır.
Temsilci miras paylarını değiştirir mi?
Hayır. Temsilci ortaklığı yönetir; miras paylarını değiştirmez.
Temsilci taşınmazı tek başına satabilir mi?
Temsilci atanması kendiliğinden sınırsız satış yetkisi vermez; mahkeme kararının kapsamı ve tasarruf kuralları uygulanır.
Kira gelirlerini temsilci toplayabilir mi?
Mahkemece görev kapsamına alınmışsa tereke kira gelirlerini ortaklık adına takip edebilir.
Temsilci atanması paylaşma davasını engeller mi?
Hayır. TMK m.642 uyarınca paylaşma talebi ayrıca ileri sürülebilir.
Hannover’dan Türkiye’ye gelmeden başvuru yapılabilir mi?
Evet. Uygun vekâletnameyle avukat aracılığıyla takip edilebilir.
Diğer mirasçılar istemezse temsilci atanamaz mı?
Hayır. Mahkeme temsil ihtiyacını değerlendirir; bütün mirasçıların ortak talebi şart değildir.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Hazırlayan: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472
Hukukî inceleme: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu.
Bu rehber TMK m.640, özellikle m.640/3, TMK m.642 ve HMK m.74 esas alınarak 12 Eylül 2026 tarihinde kontrol edilmiştir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
