Sulh Ne Zamana Kadar Yapılabilir? Hükümden Sonra Sulh HMK 314 | 2026
Kısa ve net cevap: Sulh hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir. Hüküm verildikten sonra sulh yapılmışsa, kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesi sulh doğrultusunda ek karar verir. Sulh dosya temyiz incelemesine gönderildikten sonra yapılmışsa Yargıtay temyiz incelemesi yapmadan dosyayı hükmü veren mahkemeye gönderir.
HMK 314 Ne Düzenliyor?
HMK 314 sulhun zamanını ve hükümden sonra sulh yapılması hâlinde izlenecek yolu düzenler. Sulh hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir. Hükmün verilmesinden sonra taraflar sulh olmuşsa, kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez; ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesi sulh doğrultusunda ek karar verir. Dosya Yargıtaya ulaşmışsa Yargıtay işin esasını incelemeden dosyayı, sulh konusunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir.
Sulh, görülmekte olan davadaki uyuşmazlığı taraf iradesiyle sona erdiren ve kanunun güçlü sonuç bağladığı bir usul sözleşmesidir. Tanım, zaman ve sonuçlar HMK 313–315’te birbirini tamamlayan hükümler hâlinde düzenlenmiştir.
Kanuni Unsurlar
1. Sulh kesinleşmeye kadar mümkündür.
Sulh kesinleşmeye kadar mümkündür. sulhun zamanı ve hükümden sonra ek karar usulü bakımından kanunun açık unsurudur. Sulh metni, duruşma tutanağı, hüküm ve kesinleşme kayıtları birlikte incelenerek bu unsurun karşılığı belirlenmelidir. Anlaşmanın kapsamı taraf iradesine göre açık olmalı ve sonradan varsayımla genişletilmemelidir.
2. Hüküm verilmiş olması sulhu engellemez.
Hüküm verilmiş olması sulhu engellemez. sulhun zamanı ve hükümden sonra ek karar usulü bakımından kanunun açık unsurudur. Sulh metni, duruşma tutanağı, hüküm ve kesinleşme kayıtları birlikte incelenerek bu unsurun karşılığı belirlenmelidir. Anlaşmanın kapsamı taraf iradesine göre açık olmalı ve sonradan varsayımla genişletilmemelidir.
3. Kanun yoluna başvurulmuş olması sulha engel değildir; hükümden sonra sulh varsa dosya incelemeye gönderilmeden ek karar verilir.
Kanun yoluna başvurulmuş olması sulha engel değildir; hükümden sonra sulh varsa dosya incelemeye gönderilmeden ek karar verilir. sulhun zamanı ve hükümden sonra ek karar usulü bakımından kanunun açık unsurudur. Sulh metni, duruşma tutanağı, hüküm ve kesinleşme kayıtları birlikte incelenerek bu unsurun karşılığı belirlenmelidir. Anlaşmanın kapsamı taraf iradesine göre açık olmalı ve sonradan varsayımla genişletilmemelidir.
4. İlk derece mahkemesi veya BAM ek karar verebilir.
İlk derece mahkemesi veya BAM ek karar verebilir. sulhun zamanı ve hükümden sonra ek karar usulü bakımından kanunun açık unsurudur. Sulh metni, duruşma tutanağı, hüküm ve kesinleşme kayıtları birlikte incelenerek bu unsurun karşılığı belirlenmelidir. Anlaşmanın kapsamı taraf iradesine göre açık olmalı ve sonradan varsayımla genişletilmemelidir.
5. Yargıtaya ulaşan dosyada esas incelemesi yapılmaz.
Yargıtaya ulaşan dosyada esas incelemesi yapılmaz. sulhun zamanı ve hükümden sonra ek karar usulü bakımından kanunun açık unsurudur. Sulh metni, duruşma tutanağı, hüküm ve kesinleşme kayıtları birlikte incelenerek bu unsurun karşılığı belirlenmelidir. Anlaşmanın kapsamı taraf iradesine göre açık olmalı ve sonradan varsayımla genişletilmemelidir.
6. Dosya ek karar için hükmü veren mahkemeye gönderilir.
Dosya ek karar için hükmü veren mahkemeye gönderilir. sulhun zamanı ve hükümden sonra ek karar usulü bakımından kanunun açık unsurudur. Sulh metni, duruşma tutanağı, hüküm ve kesinleşme kayıtları birlikte incelenerek bu unsurun karşılığı belirlenmelidir. Anlaşmanın kapsamı taraf iradesine göre açık olmalı ve sonradan varsayımla genişletilmemelidir.
Mahkemenin Rolü
Mahkeme sulhun kesinleşmeden önce yapıldığını, anlaşmanın kapsamını ve dosyanın kanun yolu aşamasını belirleyerek ek karar usulünü uygulamalıdır.
Mahkeme anlaşmayı tarafların açıkladığı kapsam içinde değerlendirir. Serbestçe tasarruf edilebilirlik, kesinleşme durumu ve tarafların istediği son karar biçimi ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Tarafların Kontrolü
Taraflar sulh anlaşmasını sunarken hükmün kesinleşip kesinleşmediğini, dosyanın kanun yolu incelemesine gönderilip gönderilmediğini ve özellikle temyiz dosyasının Yargıtaya ulaşıp ulaşmadığını kontrol etmelidir.
Sulh metninde edimler, tarihler, dava dışı hususlar, koşullar, giderler ve mahkemeden istenen karar biçimi açık yazılmalıdır. Belirsizlik yeni uyuşmazlık doğurabilir.
Maddenin Sınırı
HMK 314’te son sınır hükmün verilmesi değil kesinleşmesidir. Sulhun hangi aşamada yapıldığı, ek kararın hangi merci tarafından verileceğini belirler.
Süre ve Zamanlama
Sulh hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir. Bu, HMK 314’ün açık zaman sınırıdır.
Kesinleşme ve dosyanın kanun yolu aşaması, hükümden sonra sulhta izlenecek usulü doğrudan etkiler.
Hukuki Sonuç
Kesinleşmeden önce sulh varsa dosyanın bulunduğu aşamaya göre ek karar verilir; Yargıtay aşamasında esas incelemesi yapılmadan dosya geri gönderilir.
Sulhun bağlayıcı etkisi nedeniyle taraf iradesi açık kurulmalı; iptal sebepleri kanunun kabul ettiği nedenlere dayanmalıdır.
HMK 313–315 Sistematiği
HMK 313 sulhun tanımı, kapsamı ve şartlı yapılabilmesini; 314 kesinleşmeye kadar yapılabilmesini ve kanun yolu aşamasındaki ek karar usulünü; 315 davayı sona erdirme, kesin hüküm gibi sonuç, hüküm biçimi ve iptal sebeplerini düzenler.
Uygulamada Kaçınılması Gereken Hatalar
Hüküm verildikten sonra artık sulh yapılamayacağını sanmak veya Yargıtayın sulh sonrasında uyuşmazlığın esasını incelemeye devam edeceğini varsaymak yanlıştır.
Dosya Kontrol Listesi
- Sulh kesinleşmeye kadar mümkündür.
- Hüküm verilmiş olması sulhu engellemez.
- Kanun yoluna başvurulmuş olması sulha engel değildir; hükümden sonra sulh varsa dosya incelemeye gönderilmeden ek karar verilir.
- İlk derece mahkemesi veya BAM ek karar verebilir.
- Yargıtaya ulaşan dosyada esas incelemesi yapılmaz.
- Dosya ek karar için hükmü veren mahkemeye gönderilir.
- Sulh metni açık mı?
- Kesinleşme ve kanun yolu aşaması kontrol edildi mi?
- Mahkemeden istenen karar biçimi belirtildi mi?
Resmî Kaynak
Mevzuat Bilgi Sistemi – 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu esas alınmalıdır.
Site İçinde İlgili Rehberler
- Feragat ve kabul nasıl yapılır? HMK 309
- Feragat ve kabul ne zamana kadar? HMK 310
- Kesin hüküm şartları HMK 303
- Islah nedir? HMK 176–182
Sık Sorulan Sorular
HMK 314: Temel kural?
Sulh hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir. Hüküm verildikten sonra sulh yapılmışsa, kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesi sulh doğrultusunda ek karar verir. Sulh dosya temyiz incelemesine gönderildikten sonra yapılmışsa Yargıtay temyiz incelemesi yapmadan dosyayı hükmü veren mahkemeye gönderir. Bağlantılı sulh hükümleri birlikte okunmalıdır.
HMK 314: Süre?
Sulh hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir. Bu, HMK 314’ün açık zaman sınırıdır. Bağlantılı sulh hükümleri birlikte okunmalıdır.
HMK 314: Sınır?
HMK 314’te son sınır hükmün verilmesi değil kesinleşmesidir. Sulhun hangi aşamada yapıldığı, ek kararın hangi merci tarafından verileceğini belirler. Bağlantılı sulh hükümleri birlikte okunmalıdır.
HMK 314: Mahkeme ne yapar?
Mahkeme sulhun kesinleşmeden önce yapıldığını, anlaşmanın kapsamını ve dosyanın kanun yolu aşamasını belirleyerek ek karar usulünü uygulamalıdır. Bağlantılı sulh hükümleri birlikte okunmalıdır.
HMK 314: Taraf ne yapmalı?
Taraflar sulh anlaşmasını sunarken hükmün kesinleşip kesinleşmediğini, dosyanın kanun yolu incelemesine gönderilip gönderilmediğini ve özellikle temyiz dosyasının Yargıtaya ulaşıp ulaşmadığını kontrol etmelidir. Bağlantılı sulh hükümleri birlikte okunmalıdır.
HMK 314: Sonuç?
Kesinleşmeden önce sulh varsa dosyanın bulunduğu aşamaya göre ek karar verilir; Yargıtay aşamasında esas incelemesi yapılmadan dosya geri gönderilir. Bağlantılı sulh hükümleri birlikte okunmalıdır.
HMK 314: Sulh şarta bağlı olabilir mi?
Evet. HMK 313 sulhun şarta bağlı yapılabilmesine izin verir. Bağlantılı sulh hükümleri birlikte okunmalıdır.
HMK 314: Sulh ile feragat aynı mı?
Hayır. Sulh iki taraflı anlaşmadır; feragat davacının talep sonucundan tek taraflı vazgeçmesidir. Bağlantılı sulh hükümleri birlikte okunmalıdır.
HMK 314: Kaynak?
Mevzuat Bilgi Sistemi içindeki güncel 6100 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Bağlantılı sulh hükümleri birlikte okunmalıdır.
Sonuç
Sulh hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir. Hüküm verildikten sonra sulh yapılmışsa, kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesi sulh doğrultusunda ek karar verir. Sulh dosya temyiz incelemesine gönderildikten sonra yapılmışsa Yargıtay temyiz incelemesi yapmadan dosyayı hükmü veren mahkemeye gönderir. HMK 314’te son sınır hükmün verilmesi değil kesinleşmesidir. Sulhun hangi aşamada yapıldığı, ek kararın hangi merci tarafından verileceğini belirler.
HMK 314 İçin Ayrıntılı Sulh Analizi
HMK 314 sulhun zamanını ve hükümden sonra sulh yapılması hâlinde izlenecek yolu düzenler. Sulh hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir. Hükmün verilmesinden sonra taraflar sulh olmuşsa, kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez; ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesi sulh doğrultusunda ek karar verir. Dosya Yargıtaya ulaşmışsa Yargıtay işin esasını incelemeden dosyayı, sulh konusunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir. Mahkeme sulhun kesinleşmeden önce yapıldığını, anlaşmanın kapsamını ve dosyanın kanun yolu aşamasını belirleyerek ek karar usulünü uygulamalıdır. Taraflar sulh anlaşmasını sunarken hükmün kesinleşip kesinleşmediğini, dosyanın kanun yolu incelemesine gönderilip gönderilmediğini ve özellikle temyiz dosyasının Yargıtaya ulaşıp ulaşmadığını kontrol etmelidir. Sulh hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir. Bu, HMK 314’ün açık zaman sınırıdır. Kesinleşmeden önce sulh varsa dosyanın bulunduğu aşamaya göre ek karar verilir; Yargıtay aşamasında esas incelemesi yapılmadan dosya geri gönderilir. Bu unsurlar sulh tutanağı, karar, kanun yolu ve kesinleşme kayıtlarıyla karşılaştırıldığında sulhun zamanı ve hükümden sonra ek karar usulü bakımından kanuni sonuç belirlenebilir. Anlaşmanın kapsamı açık taraf iradesine dayanmalıdır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
