Hollanda Plakalı Aracın Türkiye’de Mal Paylaşımında Tespiti: RDW Kaydı, MÖHUK 15–21

Hollanda plakalı araç Türkiye mal rejimi davasında nasıl araştırılır? RDW Kentekencheck, araç ruhsatı ve tescil geçmişi, MÖHUK m.15–21, HMK m.223–224 ve delil güvenliği birlikte incelenir.

Hollanda’da eş adına kayıtlı araç Türkiye’deki mal rejimi davasında neden önemlidir?

Hollanda’da çalışan veya evlilik yaşamını sürdüren Türk vatandaşlarının boşanma süreçlerinde yalnız konut, banka hesabı ve ziynet eşyası değil, Hollanda’da kayıtlı otomobil, karavan, motosiklet ve başka taşıtlar da uyuşmazlık konusu olabilir. Eşlerden biri araç ruhsatının kendi adına düzenlendiğini, diğeri ise satın alma bedelini evlilik içindeki ortak gelirlerle ödediğini ileri sürebilir. Bir başka dosyada araç boşanmadan kısa süre önce üçüncü kişiye devredilmiş, kayıtlı malik veya ruhsat sahibi değişmiş olabilir. Bu iddiaların incelenebilmesi için Hollanda araç sicilinden alınan verinin hangi hukuki olguyu gösterdiği, kaydın hangi döneme ait olduğu ve ilgili mal rejimine hangi ülke hukukunun uygulandığı birlikte tespit edilmelidir.

Hollanda’nın araç tescil kurumu RDW, kamuya açık Kentekencheck hizmeti ve daha sınırlı kişilerle paylaşılabilen sicil kayıtları üzerinden çeşitli bilgi sunar. Ancak herkese açık sorgu, bir Türk mahkemesinin isteyebileceği kimlikli mülkiyet belgesiyle aynı değildir. Bu rehber, Hollanda’da yaşayan Türk vatandaşlarının Türkiye’de görülen boşanma veya mal rejimi davasında RDW belgelerinden nasıl yararlanabileceğine odaklanır. Türkiye’de yabancı plakalı araçla ne kadar kalınabileceği veya gümrük geçici ithalat rejimi bu yazının konusu değildir; bunlar farklı mevzuat ve yetkili makamlarla incelenir.

Kısa ve net cevap

Hollanda plakalı bir aracın kayıt bilgisi için RDW’nin kamuya açık Kentekencheck hizmeti kullanılabilir. RDW’nin resmî açıklamasına göre bu sorgu araç hakkında genel teknik bilgiler, kayıtlı malik sayısı, kilometre bilgisine ilişkin değerlendirme ve son tescil değişikliği tarihi gibi verileri sunar; sahibinin adı ve adresi ise kişisel verilerin korunması nedeniyle açık sorguda gösterilmez. Araç sahibinin kimlik bilgileri için RDW’nin ayrı bir başvuru usulü bulunur ve özel kişi söz konusu olduğunda kayıt sahibinin rızası aranabilir.

5718 sayılı MÖHUK m.15 evlilik mallarına uygulanacak hukuku, m.21 ise taşınır eşya üzerindeki aynî hakları düzenler. Karayolu otomobilleri için sırf “taşıt” kelimesinden hareketle MÖHUK m.22 uygulanmaz: m.22’nin açık düzenlemesi hava, deniz ve raylı taşıma araçlarıyla sınırlıdır. Bu nedenle araç üzerindeki mülkiyet hakkının ve mal rejiminden doğabilecek parasal taleplerin hukukî niteliği ayrı değerlendirilir. RDW tescil kaydı, alım sözleşmesi, banka ödeme hareketleri ve sigorta/finansman belgeleri birlikte incelenmeden aracın tüm hukuki durumunun kanıtlandığı söylenemez.

Kısa özet: belge ve kanun maddeleri

RDW kurumunun görev alanı ve Kentekencheck hizmeti

RDW, Hollanda’nın resmî araç kayıt kurumudur. Araçla ilgili kayıt ve teknik bilgileri yönetir; bazı bilgilerin herkese açık sunulduğu Kentekencheck adlı bir sorgu hizmeti vardır. RDW, kamuya açık kontrolün ücretsiz olduğunu ve plaka bilindiğinde aracın genel bilgilerine erişilebildiğini açıklamaktadır. Bu bilgiler kayıtlı malike ait kişisel verilerin tamamını içermez. Kurumun Kentekencheck resmî açıklamasında sahibin kimliği ve adresinin açıkça gösterilmeyişinin veri koruma kurallarından kaynaklandığı belirtilir.

Bu sınırlama Türk hukuk yargılaması açısından kritik önemdedir. Bir eş aracın plakasını biliyor ama aracın kimin adına tescil edildiğini bilmiyorsa kamuya açık sorgunun sonuç ekranını alıp doğrudan karşı tarafın malik olduğunu ileri süremez. Genel ekranda marka, model, araç kategorisi, kayıtlı malik sayısı veya son tescil değişikliği tarihinin görünmesi başka; belirli bir kişinin o tarihte aracı kendi adına kaydettirdiğinin resmî olarak ispat edilmesi başkadır. Delil dilekçesinde hangi ekranın hangi vakıayı göstermek için sunulduğu açıkça yazılmalıdır.

Kentekencheck ile görülen “malik sayısı” bilgisi, belirli bir eşin araçla ilgili geçmiş bütün işlemlerinin ayrıntılı dökümünü sağlamaz. Son tescil değişikliği tarihi de mülkiyet değişikliğinin sebebini açıklamaz. Aracın evlilikten önce edinilip edinilmediği, evlilik sırasında hangi kaynakla satın alındığı, kullanımı ve satış bedelinin kime ödendiği için farklı belge türlerinin araştırılması gerekir. Bir sorgunun tek başına çözmediği sorunu aynı sorguyu yeniden alarak aşmak mümkün değildir.

Hollanda RDW’den araç sahibi ve eski malik bilgisi istenebilir mi?

RDW’nin ayrı Eigenaar voertuig opvragen hizmeti, plaka temelinde mevcut veya önceki araç sahibine ilişkin bilgi talebini düzenler. Kurumun resmî açıklamasına göre başvuru belirli bir ücret ve değerlendirme sürecine tabidir. Özel kişi veya şahıs işletmesi kaydı söz konusuysa araç sahibinin onayı gerekebilir; şirket kayıtlarında farklı usul uygulanır. RDW, belirli geçmiş verilerin en fazla dokuz yıl geriye dönük istenebildiğini de bildirir. Bu süreyi her özel hukuk iddiasının genel zamanaşımı süresiyle eşitlemek doğru değildir; bilgi erişim hizmetinin tarihsel kapsamı ayrı bir konudur.

RDW’nin açıklamasında avukatın kendi mesleki sıfatına dayanarak başvuru yapması halinde Hollanda Barosu’na kayıtlı olduğunu kanıtlaması gerektiği yer alır. Bu nedenle Türkiye’de kayıtlı bir avukatın sırf Türk baro kimliğini ibraz etmesiyle RDW’nin kişisel veri erişimindeki yerel yetki koşullarının karşılandığı varsayılmamalıdır. Türk avukat, Hollanda’daki yetkili meslek mensubuyla hukuka uygun koordinasyon kurabilir veya yargılama makamından usulüne uygun delil temini için gerekli işlemlerin değerlendirilmesini talep edebilir. Başvuru türü ve dayanağı somut dosyaya göre belirlenmelidir.

Rıza alınamayan geçmiş malik bilgilerini yasa dışı veri kaynaklarından satın almak, sahte yetki belgesiyle sorgulamak veya bir başkasının RDW hesabına izinsiz girmek hukuka aykırı sonuçlar doğurabilir. Kamuya açık sorgu ile kişisel veri içeren kapalı sicil sorgusu farklı erişim rejimleridir. Bilgiye ulaşmanın güç olması, medeni usul hukukundaki ispat yükünü ortadan kaldırmaz; fakat usulüne uygun uluslararası delil istemi ve mevcut diğer kayıtların değerlendirilmesi için hukuki araçların incelenmesini gerektirebilir.

Kentekenbewijs üzerindeki C1.1, E ve I kodları neyi gösterir?

Hollanda araç tescil belgesi kentekenbewijs üzerindeki kodlar Avrupa standartları ve Hollanda kayıt uygulamasıyla ilişkili alanlara işaret eder. RDW’nin resmî kod tablosunda A plaka numarasını, B ilk trafiğe çıkış veya ilk tescil tarihine ilişkin alanı, C1.1 kayıt sahibinin adını, C1.3 kayıt sahibinin adresini, E araç şasi numarasını (VIN), I ise tescilin ilgili kişi adına yapıldığı tarihi ifade eder. D serisi marka ve araç türüne ilişkin teknik tanımları içerir. Kodların hangi araç ve hangi tarihli ruhsat biçiminde nasıl yer aldığı RDW açıklamasına göre kontrol edilmelidir.

Ruhsatı incelerken VIN numarasının doğrulanması önemlidir. Aynı marka, model ve renge sahip çok sayıda araç bulunabilir; plaka ise değiştirilebilir. Şasi numarası kayıtlı araçla faturadaki veya finansman belgesindeki araç kimliğinin eşleştirilmesine yardımcı olur. Davada “2019 model siyah araç” şeklindeki genel anlatım, VIN ve diğer kayıt verileriyle desteklenmediğinde taşınır malın tekil olarak tanınmasını güçleştirebilir.

C.4.c alanı RDW tarafından eigenaarschap yani sahiplik göstergesi olarak adlandırılır. Buna rağmen C1.1 üzerinde görülen kayıt sahibi ile özel hukuktaki mülkiyet ilişkisini her durumda eşitlemek doğru değildir. Özellikle finansal kiralama, şirket aracı, mülkiyeti muhafaza kaydı veya üçüncü kişi finansmanı bulunan işlemlerde ruhsat tescili, satış sözleşmesi ve gerçek hukuki haklar arasında ayrım gerekebilir. Ruhsattaki alanlar için RDW – Kentekenbewijs üzerindeki bilgiler tablosu kullanılabilir.

Kayıt tarihi ve ilk trafiğe çıkış tarihi aynı değildir

RDW’nin araç raporu açıklamasında ilk tescil tarihi, aracın Hollanda’da ilk kaydı, son kayıt sahibi adına tescil tarihi ve araca ilişkin diğer tarihlerin farklı bilgiler olduğu belirtilir. Türkiye’deki mal rejimi dosyasında bu tarihler karıştırılırsa aracın evlilikten önce mi sonra mı edinildiği yanlış tespit edilebilir. Aracın üretim yılı veya ilk trafiğe çıkış tarihi, bir eşin mülkiyeti hangi tarihte kazandığını gösteren tek başına belirleyici tarih değildir.

Örneğin otomobil 2017 yılında üretilmiş, 2021 yılında Hollanda’ya ithal edilmiş ve 2024 yılında eş adına kaydedilmiş olabilir. Bunlar birbirini dışlamayan üç farklı olaydır. Dava bakımından satış sözleşmesi, ödeme tarihi ve mülkiyet geçişine ilişkin hukukî işlemin incelenmesi gereklidir. Evliliğin kurulduğu yıl ile model yılını doğrudan karşılaştırarak edinilmiş mal hesabı yapmak, delilin kapsamını yanlış kullanmak olur.

RDW raporunda görülen kilometre sayacı değerlendirmesi de aracın alım veya devrini kanıtlayan belge değildir. Kilometre bilgisi arabanın değerini ve alım-satım ilişkisini tartışırken önem taşıyabilir; fakat “kilometresi yüksek olduğu için evlilik öncesi alındı” gibi çıkarımlar tek başına hukuki delil oluşturmaz. Sahiplik tarihleri ve ekonomik değer ayrı delillerle ele alınır.

MÖHUK m.15: Evlilik mallarına hangi hukuk uygulanır?

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m.15/1 uyarınca eşler evlilik malları hakkında evlenme anındaki mutad mesken veya millî hukuklarından birini açıkça seçebilirler. Hukuk seçimi bulunmadığında önce evlenme anındaki müşterek millî hukuk, o yoksa evlenme anındaki müşterek mutad mesken hukuku, o da yoksa Türk hukuku uygulanır. İki Türk vatandaşının evlilik sonrasında uzun yıllar Hollanda’da çalışmış olması tek başına bu sıralamayı ortadan kaldırmaz. Evlenme anındaki bağlantılar ve varsa geçerli hukuk seçimi belgeler üzerinden değerlendirilir.

MÖHUK m.15/3, evlenmeden sonra yeni bir müşterek hukuka sahip olan eşlerin üçüncü kişilerin hakları saklı kalmak kaydıyla bu hukuka tabi olabilmelerini düzenler. Bu yüzden vatandaşlık değişikliği, çift vatandaşlık, evlenme tarihi, Hollanda’daki hayatın başladığı dönem ve geçerli sözleşme bilgilerinin bir zaman çizelgesinde ele alınması önemlidir. Eşlerin her birinin Hollanda’ya farklı yıllarda taşınması ve farklı hukukî statüler taşıması sonucu etkileyebilir.

Sitemizdeki yurt dışında evlenen eşlerin mal rejimine uygulanacak hukuk rehberi MÖHUK m.15’in genel bağlama kurallarını açıklar. Bu yazı ise o genel kuralların Hollanda RDW araç belgeleri ve tescil geçmişiyle bir araya geldiği somut delil meselesine odaklanır. Hukuk seçimi ile ispat aracının işlevini birbirine karıştırmamak gerekir.

MÖHUK m.21: Otomobil üzerindeki aynî hakkın bağlama kuralı

5718 sayılı MÖHUK m.21/1, taşınırlar ve taşınmazlar üzerindeki mülkiyet hakkı ve diğer aynî hakların işlem anında eşyanın bulunduğu ülke hukukuna tabi olduğunu düzenler. Hollanda’da bulunan otomobil üzerinde mülkiyetin kazanılması, devri veya aynî hak doğuran işlem tartışılıyorsa bu temel bağlama kuralı dikkate alınır. Aynî hak hukuku ile eşler arasındaki mal rejiminden doğan parasal alacak ayrı bağlantılar taşıyabilir. Dolayısıyla araç Hollanda’da diye tüm evlilik malları uyuşmazlığı otomatik Hollanda hukukuna, eşler Türk diye tüm mülkiyet işlemleri otomatik Türk hukukuna bağlanmaz.

MÖHUK m.21/2 taşınmakta olan mallar üzerindeki aynî haklara varma yeri hukukunu; m.21/3 ise yer değişikliği halinde henüz kazanılmamış aynî hakların son bulunma yeri hukukuna tabi olmasını düzenler. Bir otomobilin Hollanda’dan Türkiye’ye taşınmış olması bu ayrımların önemini artırır. Ancak taşıtın geçici olarak Türkiye’ye giriş yapması, gümrük rejiminin ve medeni hukuk mülkiyetinin her durumda aynı anda değiştiği anlamına gelmez. Araç üzerinde hangi işlem hangi tarihte ve hangi ülkede yapıldıysa belge incelemesi bu kronolojiyle başlar.

Bu kurallar 5718 sayılı Kanun’un yürürlüğe konduğu 12 Aralık 2007 tarihli Resmî Gazete metninde ve TBMM kanun kaydında yer alır. Kanunun sonraki değişiklikleri ve uluslararası sözleşme hükümleri güncel mevzuat üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir.

MÖHUK m.22 neden bütün motorlu taşıtlar için otomatik uygulanmaz?

MÖHUK m.22/1 hava, deniz ve raylı taşıma araçları üzerindeki aynî hakları menşe ülke hukukuna bağlar. Aynı maddenin ikinci fıkrası hava ve deniz araçlarında sicil yeri; deniz aracında böyle bir sicil bulunmuyorsa bağlama limanı ve raylı araçlarda ruhsat yeri esaslarını açıklar. Kanun maddesinde karayolu otomobilleri bu özel taşıt sayımı içinde gösterilmez. Bu nedenle Hollanda plakalı binek otomobile dair hukuk seçimi yapılırken “plakası yabancı, m.22 uygulanır” biçiminde sonuç çıkarmak maddenin lafzıyla uyumlu değildir.

Karayolu motorlu araçları üzerindeki aynî haklar için kural olarak MÖHUK m.21’deki taşınır mal bağlama kuralı incelenir. Bununla birlikte araca bağlı kredi, finansal kiralama, satış veya sigorta sözleşmeleri ayrı akdî bağlama kurallarının uygulanmasını gerektirebilir. Bir tek otomobille ilgili birden fazla hukuki ilişki bulunması mümkündür. Belge hazırlanırken araç sicilinin gösterdiği kayıt ile sözleşmelerin gösterdiği borç ve yetkilerin farklı olduğu kabul edilmelidir.

MÖHUK m.15’teki evlilik malları bağlantısı, eşler arasındaki mali hak ve hesaplamanın esasını ortaya koyar. MÖHUK m.21 ise araç üzerinde aynî hakkın doğumunu veya devrini değerlendirmede önem taşır. Türk hukukunun maddi hükümleri uygulanacaksa TMK m.219, m.220, m.229, m.230 ve m.236 gibi düzenlemeler mal rejimi tasfiyesinde dikkate alınır. Yabancı hukuk uygulanması gerekiyorsa Türk kuralları doğrudan aktarılmaz.

Evlilikte alınan Hollandaca plakalı araç edinilmiş mal mıdır?

Bu soruya yalnız ruhsat tarihinden cevap verilemez. Uygulanacak mal rejimi hukuku belirlenmeden önce aracın hangi tarihte edinildiği, satın alma bedelini kimin hangi kaynakla karşıladığı, araç üzerinde leasing veya kredi borcu olup olmadığı ve mal rejimi sözleşmesinin içeriği araştırılır. Türk Medenî Kanunu’nun edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulandığı ilişkilerde TMK m.219 edinilmiş malların kapsamını, m.220 kişisel malları, m.230 denkleştirmeyi ve m.236 artık değere katılma alacağını düzenler. Ancak yabancılık unsurlu ilişkilerde bunların uygulanıp uygulanmayacağı önce MÖHUK m.15’e göre açıklığa kavuşturulur.

Eşlerden birinin RDW ruhsatında görünmesi, diğer eşin mal rejiminden doğan parasal hakkı bulunamayacağı anlamına gelmez. Tersinden, eş adına tescil edilmiş her aracın koşulsuz olarak yarısının diğer eşe devredilmesi gerektiği de söylenemez. Sicildeki kayıtlı kişi, satın alma finansmanı, kişisel mallardan karşılanan değer, borçların devamı ve uygulanacak hukuk birlikte inceleme konusudur. Aracın ekonomik değeri hesabında satın alma günü bedeli ile tasfiye için esas alınacak değer tarihi aynı olmayabilir.

Finansal kiralama aracı, kısa dönem kiralık otomobil veya şirkete ait araç için özellikle dikkat gerekir. Bir kişi ruhsatta kayıtlı kullanıcı veya sorumluluk sahibi görünse bile araç üzerinde malik gibi serbest tasarruf hakkına sahip olmayabilir. Bu olasılıkları somut finansman ve kayıt belgeleriyle denetlemek gerekir. Yalnız kişisel kullanımdan hareketle eşlerden biri lehine kesin aynî hak doğduğu ileri sürülemez.

Araç boşanmadan önce satılır veya başkasına tescil edilirse ne olur?

RDW’deki son tescil değişikliği, hukuki incelemenin ilk işareti olabilir; fakat devir işleminin geçersiz olduğunu veya mal kaçırma amacı taşıdığını kendi başına kanıtlamaz. Önce eski kayıt sahibinin kim olduğu, araç alım-satım sözleşmesindeki taraflar, alıcıya teslim, ödemenin yapıldığı banka hesabı, satış fiyatı ve işlem tarihi araştırılır. Tescil değişikliği ile satış bedelinin akışı arasında açıklanması gereken farklar bulunduğunda bunlar belge ve hesap kayıtlarıyla ortaya konmalıdır.

Türk mal rejimi hükümlerinin uygulanması söz konusuysa TMK m.229’daki belirli karşılıksız kazandırmalar ve diğer eşin katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirlerin değerlendirilmesine ilişkin düzenleme önem kazanabilir. Ancak bu hükmün uygulanması için mal rejimine uygulanacak hukuk ve somut kanuni şartlar araştırılmalıdır. Hollanda’daki her araç satışı kendiliğinden eklenecek değer veya muvazaalı işlem sayılmaz. MÖHUK m.21 çerçevesindeki mülkiyet devri ile eşler arasındaki tasfiye alacağı iddiası ayrıca ayrıştırılır.

Aracın satışından elde edildiği iddia edilen para Hollanda’daki başka bir araca, gayrimenkule veya banka hesabına aktarılmış olabilir. Bu nedenle malın kendisi kayıttan düşse bile para hareketleri ve tasfiye tarihi açısından inceleme devam edebilir. Ancak hukuka aykırı kişisel veri edinme veya yabancı ülkedeki banka hesabına yetkisiz erişim hukuki ispat yöntemi olarak kabul edilmemelidir.

RDW verileri Türk mahkemesine hangi usulle sunulur?

HMK m.199, uyuşmazlık konusu olguları ispata elverişli kayıt ve elektronik verileri belge kavramına dâhil eder. RDW’den elde edilen resmî tescil belgesi, hangi olguya ilişkin olduğu belirlenerek Türkiye’de açılmış davaya delil olarak sunulabilir. Kamuya açık Kentekencheck ekran görüntüsü de bir belge olabilir; ancak içerdiği bilgi sınırlıdır ve sahibin kimliğini göstermiyorsa bu eksiklik yalnızca dilekçedeki iddiayla giderilemez. Delilin kaynağı, sorgu tarihi ve plaka bilgileri okunabilir olmalıdır.

HMK m.223/1 uyarınca Hollandaca belgeleri dayanak alan taraf Türkçe tercümesini sunmak zorundadır. Mahkeme aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca resmî tercüme isteyebilir. Bu tercümede kenteken, tenaamgestelde, houder, datum tenaamstelling, VIN gibi terimler doğru karşılanmalıdır. Kayıt sahibi ile malik kavramlarının birbirine dönüştürüldüğü hatalı çeviriler belgenin değerlendirilmesini olumsuz etkileyebilir. Tercümanın sicildeki kodların açıklamasını asıl belgenin parçasıymış gibi eklemesi yerine gerektiğinde ayrı açıklayıcı bilgi notu hazırlanmalıdır.

Yabancı resmî belge niteliği bakımından HMK m.224, yetkili makam veya Türk konsolosluk makamının onayı ve uluslararası sözleşmelerle getirilen tasdik muafiyetleri konusunda uygulanır. Hollanda’daki resmî belge türünün apostile elverişli olup olmadığı, dijital veya kâğıt sürümünün nasıl doğrulandığı ve yetkili makam onayının koşulları ayrı kontrol edilir. Sitenin Hollanda resmî belgelerinin mahkemede kullanımı rehberi HMK m.223–224 mekanizmasını BRP örneğiyle açıklar. RDW çıktısının türü bu rehberdeki belgeyle özdeş değildir.

Bir dava dosyasında araç kaydının ispat etmek istediği zaman dilimi önemlidir. Bugünkü ruhsatın gösterdiği kayıt, önceki yıllarda kimin kayıtlı olduğunu otomatik ortaya koymaz. Geçmiş tarih bilgisi gerekiyorsa RDW’nin kişi verisi ve geçmiş kayıt erişimine ilişkin koşulları usulüne uygun incelenmelidir. Mahkemeye sunulacak delil listesi hazırlanırken hangi tarihin mevcut belgelerle, hangi tarihin eksik kayıtlarla ilgili olduğu ayrı yazılır.

Hollanda araç kayıtlarına erişim konusunda kişisel veri ve mesleki sınırlar

RDW kamuya açık Kentekencheck ile kişi ismi içeren özel sorguyu ayırmaktadır. Bu ayrımın nedeni araç sahibinin adı ve adresinin kişisel veri olmasıdır. Hukuki uyuşmazlık yaşayan tarafın merakı, bütün özel kişilerin araç sahipliği geçmişinin sınırsız açık veri olarak verilmesini sağlamaz. RDW, gerçek kişi veya şahıs şirketi kaydı bakımından kural olarak ilgili kişinin rızasına başvurulacağını, rıza verilmez veya cevap gelmezse o kişi hakkında bilgilerin sağlanamayabileceğini açıklamaktadır.

Türk avukatın Hollanda’da mesleki yetkili sıfatıyla işlem yapabilmesi ile Türkiye’de avukatlık ruhsatına sahip olması farklı hukuki konulardır. RDW’nin avukat başvuru usulünde Hollanda Barosu’na kayıt belgesinin aranması, Türkiye’de çalışan her avukatın kayıt sahibi bilgilerini doğrudan alabildiği şeklinde yorumlanmamalıdır. Somut davada uluslararası istinabe, yabancı makamdan delil temini veya karşı tarafın belge sunmasının talep edilmesi gibi yöntemler usulüne ve yetkiye göre değerlendirilir.

İspat faaliyetinde izinli ve kayıtlı kaynaklar tercih edilmeli; izinsiz hesap girişleri, parola edinme, telefon ve bulut hesaplarına müdahale veya hukuka aykırı izleme yöntemleri kullanılmamalıdır. Kişisel veri erişim kısıtlaması, kişinin Türkiye’deki davasını kaybettiği anlamına da gelmez. Farklı belge kümeleri üzerinden iddianın ispatına yönelik hukukî strateji kurulabilir.

Türkiye’de araç için mal rejimi davası hazırlarken belge sırası

İlk aşamada evlenme ve boşanma tarihlerinin yanı sıra eşlerin evlenme anındaki vatandaşlık ve mutad mesken bilgileri ile varsa geçerli hukuk seçimi belirlenir. Böylece MÖHUK m.15’e göre evlilik mallarının hukuki rejimi açıklığa kavuşturulur. İkinci aşamada aracın plaka numarası, VIN şasi numarası, model ve tanımı kaydedilir. RDW’den herkese açık bilgiler alınarak araç kimliği doğrulanır; bu çıktının malik adını göstermediği ayrıca not edilir.

Üçüncü aşamada yasal erişim olanağı bulunan resmî kayıt ve tescil bilgileri, satın alma sözleşmesi, finansman veya leasing ilişkisi, banka ödeme evrakı ve sigorta poliçeleri araştırılır. Her belgenin kapsadığı tarih aralığı ayrı yazılır. Dördüncü aşamada aracın mülkiyet devrinin hangi anda ve hangi ülkede gerçekleştiğine ilişkin olgular MÖHUK m.21 çerçevesinde incelenir. Beşinci aşamada mal rejiminden doğabilecek parasal hak ve tasfiye talebi, uygulanacak hukuka göre hesaplanır.

Altıncı aşamada Türkçe tercümesi ve gerekiyorsa resmî tasdiki tamamlanmış belgeler dava dosyasına süresi içinde sunulur. Mahkemenin ara kararında hangi belgenin istendiği, asıl belgenin gerekip gerekmediği ve delil bildiriminin hangi aşamada olduğu usul hukuku bakımından denetlenir. Yedinci aşamada araca ilişkin piyasa değeri gerekiyorsa bağımsız ve tarihli bir değerleme yapılır. Genel ilan fiyatları ile belirli tarihli gerçek değer aynı değildir.

Mersin merkezli Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Türkiye genelinde Hollanda’da yerleşik Türk vatandaşlarının malvarlığı ve aile uyuşmazlıklarına ilişkin dosyaları belge temelli olarak inceleyebilir. Başvuru aşamasında eldeki RDW sorgusu, ruhsat, satış sözleşmesi ve varsa boşanma ilamının sunulması hangi hukuki ilişkinin araştırılacağını belirlemeyi kolaylaştırır. Sonuç taahhüdünde bulunulmadan önce hukuka uygulanabilirlik, delil koşulları ve yargılama süreleri birlikte değerlendirilmelidir.

Taşıtın Türkiye’ye getirilmiş olması bu delil rejimini değiştirir mi?

Hollanda plakalı aracın Türkiye’ye geçici ithalat kapsamında girmesi, aracın hukuki sahipliğinin veya mal rejimindeki statüsünün kendiliğinden değişmesi anlamına gelmez. Geçici ithalat koşulları gümrük idaresinin alanındadır. Araç üzerinde aynî hakların hangi ülke hukukuna göre kazanıldığı ise MÖHUK m.21’deki işlem anı ve eşyanın bulunma yeri bağlantılarıyla değerlendirilir. Bu ayrım kurulmadan araç hakkında hem medeni hukuk hem gümrük hukuku açısından tek cümlelik sonuç vermek yanlış olur.

Taşıt Türkiye’de bulunduğunda fiilî zilyetlik, kullanım, ithalat yapan kişi ve kayıt sahibi aynı kişi olmayabilir. Bir kişi aracı sınırdan getirirken Hollanda sicilindeki kayıt başka kişi adına olabilir; aracın leasing ilişkisi ve kullanıma izin belgesi bulunabilir. Gümrük kaydı yalnız başına aracı getiren kişinin medeni hukuk maliki olduğunu ispatlamaz. Aynı şekilde Hollanda ruhsatının fotoğrafı da Türkiye’de uygulanacak bütün gümrük prosedürlerini karşılamaz.

Türkiye’deki dava veya takipte aracın fiilen bulunduğu yer önem taşıyabilir. Buna karşılık Hollanda araç kaydından kimlik bilgisi elde etmeye ilişkin yetki ve mahkeme kararının yabancı ülkede uygulanması farklı rejimlerdir. Avukatın değerlendirmesi ülke dışı araç sicili, Türk dava dosyası, taşınır malın güncel bulunduğu ülke ve istenen hak türü arasındaki ayrımları korumalıdır.

Sık sorulan sorular

1. Hollanda plakasıyla araç sahibinin adını ücretsiz öğrenebilir miyim?

RDW’nin kamuya açık Kentekencheck sorgusu teknik bilgiler ve son devir tarihi gibi verileri sunar; malik veya kayıt sahibinin kişisel adı ve adresini göstermez. Bu bilgiler için ayrı RDW başvurusu ve veri koruma şartları uygulanır.

2. RDW’den geçmiş araç sahibi bilgileri alınabilir mi?

RDW’nin Eigenaar voertuig opvragen hizmeti, belirli koşullarla geçmiş kayıt sahibine ilişkin bilgi talebine izin verir. RDW, bilgi erişiminde dokuz yıllık geçmiş sınırı ve ilgili kişi rızası gibi koşullar açıklar; bu veri erişim sınırı maddi hukuk zamanaşımı değildir.

3. Türk avukat Hollanda RDW’ye doğrudan meslek kimliğiyle başvurabilir mi?

RDW’nin avukat sıfatıyla yapılan başvurular için açıkladığı şart, Hollanda Barosu kayıt bilgisinin ispatıdır. Türkiye Barosu üyeliğinin otomatik olarak aynı yetkiyi sağladığı varsayılmamalıdır.

4. Hollanda ruhsatındaki C1.1 ne anlama gelir?

RDW kod tablosunda C1.1, kentekenbewijs üzerinde kayıt sahibi yani houder adını gösterir. Özel hukukta mülkiyet ve finansal kiralama ilişkileri farklı belgelerle ayrıca incelenebilir.

5. RDW ruhsatındaki E kodu neyi gösterir?

E kodu araç kimlik numarası VIN’i gösterir. Satış faturası, araç ruhsatı ve sigorta belgeleri üzerinde aynı aracın kastedilip kastedilmediğini kontrol etmek için kullanılır.

6. Evlilik mallarına hangi ülke hukukunun uygulanacağı nasıl belirlenir?

5718 sayılı MÖHUK m.15, geçerli hukuk seçimi ve evlenme anındaki bağlantılar bakımından kademeli kurallar getirir. Eşlerin vatandaşlığı, mutad meskeni ve zaman içindeki değişimler somut belgelerle incelenir.

7. Hollanda plakalı karayolu aracı için MÖHUK m.22 uygulanır mı?

MÖHUK m.22 hava, deniz ve raylı taşıma araçları için özel kural içerir. Karayolu otomobili üzerinde mülkiyet hakkı bakımından kural olarak m.21’deki taşınır mal bağlantısı incelenir.

8. Araç sadece eşimin adına kayıtlıysa mal paylaşımına girmez mi?

Ruhsatta tek kişinin kayıtlı olması mal rejiminden doğabilecek parasal hakları kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Uygulanacak hukuk, edinim tarihi, bedelin kaynağı, varsa kişisel mal, kredi ve leasing ilişkileri ayrıca incelenir.

9. Aracın model yılı edinim tarihini kanıtlar mı?

Hayır. Araç üretim yılı veya ilk trafiğe çıkış tarihi, eşlerden birinin onu hangi tarihte mülkiyetine geçirdiğiyle aynı değildir. Satış belgesi ve kayıt sahibi değişiklikleri ayrıca incelenir.

10. RDW raporu Hollandaca ise mahkemeye Türkçe tercüme vermek gerekir mi?

HMK m.223/1 uyarınca yabancı dilde belgeye dayanan taraf tercümesini mahkemeye sunmak zorundadır. Mahkeme m.223/2 çerçevesinde resmî tercüme isteyebilir.

11. Araç Türkiye’ye getirilirse otomatik Türk hukukuna mı tabi olur?

Araç üzerindeki aynî hakların doğum ve devrine ilişkin işlem anı ile eşyanın bulunduğu yer MÖHUK m.21 kapsamında incelenir. Geçici ithalat ve gümrük sorumluluğu ayrı konudur; fizikî giriş her hukuki ilişkiyi otomatik değiştirmez.

12. Araç satılmışsa mal paylaşımı iddiası tamamen sona erer mi?

Mutlaka değil. Devir zamanı, bedel, ödeme akışı, uygulanacak mal rejimi ve varsa TMK m.229 gibi hükümler ayrı değerlendirilir. Her satışın mal kaçırma olduğu ileri sürülemez; iddia somut belgelerle desteklenmelidir.

Mevzuat ve resmî kaynaklar

• RDW – Kentekencheck ve kamuya açık verilerin sınırı
• RDW – Araç sahibi bilgisi isteme ve gizlilik koşulları
• RDW – Ruhsat kodları (kentekenbewijs)
• RDW – Araç kayıt raporundaki tarih ve bilgiler
• TBMM – 5718 sayılı MÖHUK m.15, 21, 22
• Adalet Bakanlığı – 4721 sayılı TMK m.219–236
• Adalet Bakanlığı – 6100 sayılı HMK m.199, 223–224
• HCCH – 1961 Lahey Apostil Sözleşmesi

Kaynak karşılaştırması: 29 Ekim 2026. Bu yazı Hollanda RDW kayıtlarının Türkiye’deki mal rejimi uyuşmazlığında belge niteliğine ilişkindir. Mahkeme kararı veya belirli miktarda pay hakkı garanti edilmez; yerel sicil erişimi, yabancı belge tasdiki ve uygulanacak hukuk olay bazında doğrulanır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →