İki Yıl Üyelik Yükümlülüklerini Yerine Getirmeyen Optisyenin Oda Kaydı Silinir mi? | m.25 (2026)

İki yıllık üyelik yükümlülüğü kuralının hukuki dayanağı nedir?

Türk Optisyen-Gözlükçüler Birliği Yönetmeliğinin 25’inci maddesi oda yönetim kuruluna üyelik düzenini korumaya yönelik görevler verir. Bu görevlerden biri, üyelikten doğan yükümlülüklerin uzun süre yerine getirilmemesi hâlinde kişinin oda kaydının devam edip etmeyeceğini Yönetmelikteki usulle değerlendirmektir. İki yıllık süre, geçici veya tek seferlik bir eksiklikten farklı olarak sürekli yükümlülük ihlalini esas alır.

Hüküm “iki yıl geçti, sistem otomatik siler” biçiminde mekanik bir sonuç kurmaz. Oda yönetim kurulunun dosyayı incelemesi, somut yükümlülüğü belirlemesi ve Birlik Merkezinin ilgili kabul/onay sürecinin tamamlanması gerekir.

“Üyelik yükümlülükleri” hangi konuları kapsar?

Üyelik yükümlülüğü yalnız aidat ödemesinden ibaret değildir. Yönetmelik üyeye güncel kimlik, adres ve çalışma bilgilerini bildirme, oda ve meslek örgütü kayıt düzenine uyma, mevzuatta açıkça öngörülen mali ve idari sorumlulukları yerine getirme gibi çeşitli görevler yükler. Hangi yükümlülüğün iki yıllık kayıt silme sürecine konu olduğu dosyada açıkça gösterilmelidir.

Oda, belirsiz biçimde “üyelik görevlerini yapmadı” demek yerine hangi hükmün, hangi tarihler arasında, hangi işlem veya ihmal nedeniyle yerine getirilmediğini somutlaştırmalıdır.

Aidat borcu iki yıllık süreçte önemli midir?

Evet. Yıllık aidat oda üyeliğinin temel mali yükümlülüklerinden biridir. Yönetmelik aidatların tahakkuk, ödeme, hizmetlerden yararlanma ve gerektiğinde icra yoluyla tahsiline ilişkin ayrı hükümler içerir. Uzun süre aidat ödememek üyelik yükümlülüğünün ihlali bakımından önemli olabilir.

Ancak aidat borcunun varlığı doğru tahakkukla ispatlanmalıdır. Üyenin ödeme yaptığı hâlde sistemde borçlu görünmesi veya aynı yıl için mükerrer aidat yazılması hâlinde önce kayıt düzeltilmelidir. Hatalı borç üzerinden kayıt silme süreci yürütülemez.

Adres ve üyelik bilgisi bildirmemek de yükümlülük ihlali midir?

Yönetmelik m.54 soyadı, adres ve üyelik bilgilerindeki değişikliklerin bir ay içinde odaya bildirilmesini öngörür. Bu yükümlülüğün sürekli biçimde yerine getirilmemesi oda kayıtlarının güncelliğini bozar. Ancak tek bir gecikmenin otomatik olarak m.25 kapsamında iki yıllık kayıt silme sonucuna yol açtığı söylenemez.

Oda, yükümlülüğün ne kadar süre ve hangi biçimde ihlal edildiğini belgelendirmelidir. Üyenin hiçbir değişiklik yaşamamış olması hâlinde “bildirim yapmadı” denilerek yükümlülük ihlali oluşturulamaz.

Oda kararlarına uymamak iki yıllık süreçte değerlendirilebilir mi?

Yönetmelik ve 5193 sayılı Kanun çerçevesinde üyeye yöneltilen hukuka uygun oda kararları ve mesleki yükümlülükler yerine getirilmelidir. Ancak oda yönetim kurulunun her iç yazısı veya tavsiyesi “üyelik yükümlülüğü” adıyla kayıt silme sebebine dönüştürülemez.

Önce kararın hukuki dayanağı, üyeye tebliği ve uygulanabilirliği incelenmelidir. Üyenin itiraz ettiği veya yargı kararıyla hukuka aykırılığı tespit edilen bir işlemin değerlendirilmesi farklıdır.

İki yıllık süre nasıl hesaplanır?

Sürenin başlangıcı, yerine getirilmeyen yükümlülüğün ne zaman doğduğu ve ihlalin hangi tarihte başladığına göre belirlenmelidir. Aidat bakımından tahakkuk ve ödeme dönemi; bildirim bakımından değişikliğin meydana geldiği ve bir aylık bildirim süresinin dolduğu tarih önemlidir.

Oda takip sisteminde ilk ihlal tarihi, yapılan uyarılar, ara ödemeler veya düzeltmeler ayrı ayrı kaydedilmelidir. İki yıl, tahmine dayalı veya yuvarlak bir geçmiş hesabıyla belirlenmemelidir.

İki yılın kesintisiz olması gerekir mi?

Yönetmeliğin uzun süreli yükümlülük ihlalini esas alan yapısı nedeniyle, üyenin yükümlülüğünü dönem içinde yerine getirip sonra yeniden ihlal etmesi hâlinde süre hesabı somut olaya göre yapılmalıdır. “Son beş yılda toplam iki yıl gecikti” ile “iki yıl boyunca yükümlülüğünü yerine getirmedi” aynı durum değildir.

Özellikle aidat bakımından hangi yılların borçlu olduğu, aradaki ödeme ve düzeltmelerin süreci kesip kesmediği kayıtlarla belirlenmelidir. Oda keyfi süre birleştirmesi yapmamalıdır.

İki yıl dolunca kayıt otomatik silinir mi?

Hayır. En önemli ayrım budur. İki yıllık sürenin dolması oda yönetim kuruluna dosyayı Yönetmelikteki kayıt silme mekanizması bakımından değerlendirme zemini oluşturur; üyelik sistemden kendiliğinden yok olmaz.

Oda yönetim kurulu karar almalı ve Yönetmelikteki Birlik merkezi kabul/onay süreci işletilmelidir. Bu aşamalar tamamlanmadan üyeye “kaydınız iki yıl dolduğu için otomatik silindi” denilmesi Yönetmeliğin kurduğu organ sistemini atlar.

Oda yönetim kurulu hangi incelemeyi yapmalıdır?

Önce üyenin hangi yükümlülüğü yerine getirmediği, bu yükümlülüğün hukuki dayanağı, başlangıç tarihi ve iki yıllık dönemin gerçekten oluşup oluşmadığı incelenir. Aidat söz konusuysa tahakkuk ve ödeme geçmişi; bildirim söz konusuysa üyenin değişiklik ve tebligat kayıtları dosyaya alınır.

Sonuç gerekçeli yönetim kurulu kararına bağlanmalıdır. Karar numarası ve belgeler sonraki Birlik incelemesine elverişli olmalıdır.

Üye kayıt silme sürecinden haberdar edilmeli midir?

Üyelik statüsünü sona erdirebilecek bir işlemde kişinin dosyadaki borç veya ihlalden haberdar olması hukuki güvenlik açısından önemlidir. Yönetmelikteki özel usul ve genel tebligat kuralları çerçevesinde bildirim yapılmalı, kişinin kayıtlarının doğru olup olmadığını açıklama imkanı bulunmalıdır.

Özellikle eski adrese gönderilen ve hiç ulaşmayan yazıya dayanarak iki yıllık süreç yürütmek yerine m.54 kapsamındaki adres kayıtları ve tebligat delilleri dikkatle kontrol edilmelidir.

Üyenin açıklaması veya itirazı incelenir mi?

Evet. Üye ödeme makbuzu, yanlış tahakkuk, üyelik nakli, kamu görevi veya başka hukuki durum ileri sürüyorsa bunlar dosyaya alınmalıdır. Kayıt silme süreci yalnız otomatik borç ekranı üzerinden yürütülmemelidir.

Üyenin her itirazı mutlaka kabul edilmek zorunda değildir; ancak kararın gerekçesinde neden kabul veya reddedildiği anlaşılabilir olmalıdır.

Birlik Merkezinin rolü nedir?

Yönetmelikteki sistem, uzun süreli üyelik yükümlülüğü ihlaline dayanan kayıt silmeyi yalnız yerel odanın tek taraflı işlemi olarak bırakmaz. Birlik Merkezinin kabul/onay rolü, ülke çapında üyelik sicilinde yeknesaklık ve ikinci kontrol sağlar.

Oda dosyayı gerekli karar ve belgelerle merkeze iletmelidir. Merkez kabul etmeden kişinin merkezi sicil statüsünün değiştiği varsayılmamalıdır.

Birlik kabulü olmadan OGBS kaydı silinebilir mi?

Bu sürecin Yönetmelikteki organ aşamaları tamamlanmadan merkezi sistemde nihai kayıt silme yapılması doğru değildir. OGBS, hukuki kararların teknik yansımasıdır; hukuki aşamanın yerine geçen bağımsız bir karar mekanizması değildir.

Teknik işlem yanlışlıkla yapılmışsa kayıt, dayanak kararlar incelenerek düzeltilebilir ve işlem geçmişi korunmalıdır.

Kayıt silme hangi tarihte sonuç doğurur?

Sonuç tarihi, oda kararı ve Birlik merkezi kabul/onay sürecinin tamamlanma tarihleri dikkate alınarak belirlenmelidir. Üyeliğin aylar öncesinden geriye dönük silindiği varsayımı aidat, seçim ve mesleki haklar bakımından ciddi uyuşmazlık yaratabilir.

Kararda ve OGBS kayıt geçmişinde hangi tarihten itibaren üyeliğin sona erdiği açıkça gösterilmelidir.

Kayıt silinse geçmiş aidat borcu ortadan kalkar mı?

Hayır. Üyeliğin sona ermesi, geçmiş dönemde hukuken doğmuş aidat borçlarını kendiliğinden silmez. Tahakkukun geçerli olup olmadığı ve hangi döneme ait olduğu ayrıca incelenir. Yönetmelik m.84 ödenmeyen aidatların belirli tebligat ve süre sonrasında icra yoluyla tahsiline imkan verir.

Oda, üyelik silindi diye muhasebe alacağını belgesiz biçimde yok etmemeli; borç ve tahsil durumunu ayrı mali kayıt olarak takip etmelidir.

Silinen üye yeniden kayıt olabilir mi?

Meslek mensubu daha sonra yeniden üyelik şartlarını sağlıyorsa Yönetmeliğin yeniden kayıt hükümleri uygulanır. Yeniden kayıt, eski dosyanın hiç var olmamış sayılması değildir; meslek sicili ve geçmiş kayıtlar hukuki saklama düzenine göre korunur.

Yönetmelik m.50 yeniden kayıtta giriş aidatı ve güncel yıl aidatı bakımından özel hükümler içerdiği için mali işlem bu maddeden kontrol edilmelidir.

Yeniden kayıtta giriş aidatı tekrar alınır mı?

Yönetmelik m.50 yeniden kayıt durumunda giriş aidatının tekrar alınmamasına ilişkin özel düzenleme içerir. Güncel yıl aidatının ödeme zamanı ve aynı yıl içinde yeniden kayıt gibi ayrıntılar da aynı maddede düzenlenmiştir.

Oda, kaydı silinen kişinin yeniden başvurmasını ilk kez üyelik gibi değerlendirip Yönetmelikte izin verilmeyen mükerrer giriş aidatı tahsil etmemelidir.

Kayıt silme mesleki hakları nasıl etkiler?

Yönetmelik oda ve OGBS kaydını mesleki hakların kullanılmasıyla ilişkilendirir. Özellikle özel sektörde veya serbest çalışan meslek mensubu bakımından oda kaydının bulunması mesleki faaliyetin temel koşullarındandır. Kayıt silme bu nedenle yalnız idari bir veri değişikliği değildir.

Kişinin çalışma statüsü ve mesleği icra hakkı, m.5 ve m.53 başta olmak üzere ilgili hükümlerle birlikte değerlendirilmelidir.

Özel sektörde çalışan optisyenin kaydı silinirse ne olur?

Özel kurum veya kuruluşta mesleği icra eden optisyen m.5 gereği çalışmaya başlamadan önce ilgili odaya kayıtlı olmalıdır. Kaydın hukuken sona ermesi hâlinde mesleki faaliyet statüsü derhâl gözden geçirilmelidir.

İşveren güncel oda kayıt belgesini kontrol etmeli ve hukuki durum netleşmeden kayıt zorunluluğunu yok saymamalıdır. İş sözleşmesinin varlığı oda üyeliğinin yerine geçmez.

Kamuda çalışan optisyen bakımından durum farklı mıdır?

Yönetmelik m.5 kamu kurumları ve KİT’lerde görev yapan optisyenler için zorunlu üyelik yerine isteğe bağlı kayıt imkanı tanır. Bu nedenle kamu çalışanının oda üyeliği ve mesleki çalışma statüsü özel sektör çalışanından farklı değerlendirilir.

Ancak gönüllü üye olmuş kişi oda üyeliğinden doğan mali ve idari yükümlülüklere tabi olabilir. Üyelik statüsünün niteliği dosyada açık olmalıdır.

Kayıt silme süreci devam ederken başka odaya nakil istenebilir mi?

Nakil talebi varsa mevcut oda borçları, üyelik durumu ve OGBS onayı m.53 uyarınca birlikte değerlendirilir. Kayıt silme sürecinden kaçınmak için şekli nakil yapılması veya nakil talebinin keyfi biçimde reddedilmesi doğru değildir.

Her iki işlem aynı anda gündemdeyse önce hangi kararın hukuken öncelikli olduğu ve üyenin gerçek çalışma yeri belirlenmelidir.

Üye aidat borcuna itiraz ederse ne yapılmalıdır?

İtiraz üzerine aidatın hangi genel kurul veya Büyük Genel Kurul kararına göre tahakkuk ettiği, ödeme tarihi ve banka/OGBS kayıtları incelenmelidir. Üyenin sunduğu makbuz veya banka dekontu sisteme işlenmemişse borç kaydı düzeltilmelidir.

Uyuşmazlık çözülmeden hatalı borç üzerinden iki yıllık yükümlülük ihlali sonucu üretmek hukuki risk taşır.

Hatalı kayıt silme fark edilirse nasıl düzeltilir?

Dayanak karar veya Birlik onayı bulunmadan teknik olarak silinmiş üyelik varsa ilgili organlar gerçek hukuki durumu belirleyip düzeltme kararı almalıdır. Sistem kaydı yeniden oluşturulurken eski yanlış işlem iz bırakmadan yok edilmemeli; düzeltmenin nedeni kayıt geçmişinde görünmelidir.

Hatalı silme nedeniyle belge alamama, çalışma veya seçim hakkı kaybı doğmuşsa bunun sonuçları somut olayda ayrıca değerlendirilir.

Kayıt silme kararına karşı yargısal başvuru mümkün mü?

Üyelik statüsünü etkileyen oda ve Birlik kararları hukuki denetime tabidir. Görevli yargı yeri, süre ve talep türü somut kararın niteliğine göre belirlenir. Başvuru yapılacaksa karar, tebligat, borç/üyelik kayıtları ve Birlik yazışmaları dosyaya eklenmelidir.

Başvurunun kendiliğinden yürütmeyi durdurduğu varsayılmamalı; geçici koruma gerekiyorsa yetkili merci kararı aranmalıdır.

Meslek sicilinde eski kayıtlar silinir mi?

Üyeliğin sona ermesi meslek sicilinin geçmiş kayıtlarının yok edilmesi anlamına gelmez. Yönetmelik m.91 mesleki eğitim, çalışma, disiplin ve diğer sicil bilgilerinin tutulmasını ve gizliliğini düzenler.

Geçmiş kayıtlar yalnız yetkili kişilerin erişimine açık olmalı; üyelik silindi diye kişisel veriler gelişigüzel yayımlanmamalıdır.

Oda iki yıllık riskleri nasıl erken takip edebilir?

Aidat, güncel bilgi ve diğer üyelik yükümlülükleri için erken uyarı sistemi kurulabilir. Birinci yıl sonunda üyeye borç veya eksiklik bilgisi gönderilmesi hem tahsilatı hem de kayıt doğruluğunu artırır. İki yıl dolana kadar hiçbir iletişim yapılmaması uyuşmazlık riskini büyütür.

Takip sistemi resmi tebligatın yerine geçmez; ancak oda iç kontrolü ve üye iletişimi için yararlı araçtır.

Örnek Uygulama: İki Yıllık Aidat Borcu

Bir üyenin 2026 ve 2027 yıllık aidatlarını ödemediği varsayılsın. Oda önce her iki tahakkukun doğru miktar ve dönem için oluşturulduğunu, üyeye ödeme bilgisi verildiğini ve sistemde ödeme bulunmadığını kontrol eder. Üyenin banka dekontu veya nakil iddiası varsa inceler.

İki yıllık yükümlülük ihlali şartı gerçekten oluşmuşsa yönetim kurulu m.25 kapsamında gerekçeli karar sürecini işletir ve dosyayı Birlik Merkezine gönderir. Merkez kabul/onayı ve sistem güncellemesi tamamlanmadan üyeliğin kendiliğinden sona erdiği varsayılmaz.

Kayıt Silme İçin Kontrol Listesi

İhlal edilen üyelik yükümlülüğünü madde ve dönem olarak belirleyin. İki yıllık süreyi belgeyle hesaplayın. Aidat varsa tahakkuk ve ödeme kayıtlarını karşılaştırın. Üyeye bildirim ve açıklama imkanı sağlayın. Yönetim kurulunda gerekçeli karar alın.

Dosyayı Birlik Merkezine Yönetmelikteki usulle iletin. Kabul/onay sürecini tamamlayın. OGBS ve yerel sicili aynı tarihlerle güncelleyin. Geçmiş alacakları ayrı takip edin. Yeniden kayıt başvurusunda m.50 hükümlerini uygulayın ve meslek sicilinin gizliliğini koruyun.

İlgili içerikler

• Yeni kayıt, nakil ve silmenin 30 günlük bildirimi
• Optisyen oda kayıt zorunluluğu
• Optisyenlik müessesesi sicil tescili

Resmî kaynaklar

• T.C. Resmî Gazete – 17 Eylül 2026, Sayı 33373
• 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun

Sık Sorulan Sorular