İmar Yıkım Kararının İptali Dava Dilekçesi 2026 | 3194 m.32 Word

2026 Güncel 3194 m.32 PRO Word

Yıkım kararında önce hangi işlem zinciri kontrol edilir?

İmar yıkım dosyasında yalnız son encümen kararına bakmak yeterli değildir. Önce yapının ruhsatlı mı ruhsatsız mı olduğu, ruhsatlı ise aykırılığın ruhsat veya eklerinden hangi noktada doğduğu belirlenir. Ardından yapı tatil tutanağının hangi tarihte düzenlendiği, yapıya asılıp asılmadığı, bir nüshasının muhtara bırakılıp bırakılmadığı ve inşaatın mühürlenerek durdurulup durdurulmadığı incelenir. Kanunun öngördüğü süreç tamamlanmadan yalnız sonuç işlemi üzerinden savunma kurmak dosyanın esas problemini görünmez bırakabilir.

Yapı sahibi aykırılığı gidermiş veya ruhsat almışsa bu gelişmenin yıkım kararından önce mi sonra mı gerçekleştiği ve idareye hangi belgeyle bildirildiği yazılmalıdır. Yapının tamamı değil belirli bir kısmı aykırıysa yıkım kararının kapsamı da ayrıca denetlenir. İşlemin konu unsuru, tespit edilen aykırılıkla ölçülü ve uyumlu olmalıdır.

3194 m.32 hangi hukuki çerçeveyi kurar?

3194 sayılı Kanun m.32, ruhsat alınmadan veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespit edilmesi halinde yapının o andaki inşaat durumunun tespitini, yapının mühürlenerek inşaatın derhal durdurulmasını ve kanundaki devam işlemlerini düzenler. Dilekçede bu süreç somut dosya tarihleriyle karşılaştırılmalıdır. Yapı tatil tutanağındaki belirsizlik, yer ve metraj hatası, ruhsatın göz ardı edilmesi, aynı parselde farklı yapının karıştırılması veya aykırılığın giderildiği halde işlemin sürdürülmesi gibi iddialar varsa her biri ayrı delille gösterilmelidir.

Yıkım kararının hukuka aykırılığını ileri sürerken yalnız ‘mülkiyet hakkım ihlal edildi’ cümlesi yeterli değildir. Hangi idari işlemin hangi maddi veya hukuki nedenle sakat olduğu açıklanmalıdır. İdari yargı, işlemin yerindeliğini değil hukuka uygunluğunu denetler; bu nedenle dilekçe işlem unsurları ve dosya belgeleri üzerine kurulmalıdır.

Dava süresi ve tebliğ belgesi

İmar yıkım kararına karşı açılacak iptal davasında dava süresinin başlangıcı hayati önemdedir. Kararın ne zaman ve hangi usulle bildirildiği, tebliğ mazbatası veya elektronik tebligat kaydıyla gösterilmelidir. İYUK m.7 genel dava süresini idare mahkemelerinde altmış gün olarak düzenler. İşlemde doğru başvuru yolu ve süre gösterilmemişse Anayasa m.40 bakımından bunun dosyaya etkisi ayrıca tartışılabilir; ancak dilekçe süre geçmemiş gibi varsayımla yazılmamalıdır.

Yürütmenin durdurulması nasıl gerekçelendirilir?

İYUK m.27 uyarınca yürütmenin durdurulması için idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması koşullarının birlikte gösterilmesi gerekir. Yıkım işlemlerinde ikinci koşul soyut bırakılmamalıdır. Yapının fiilen yıkılması halinde davanın sonunda iptal kararı verilse bile yapının aynen geri getirilemeyeceği, kullanım, mülkiyet ve ekonomik sonuçların doğacağı somut dosya üzerinden açıklanmalıdır.

Açık hukuka aykırılık yönünden ise ruhsat, tadilat belgesi, yapı tatil tutanağı, fotoğraflar, teknik raporlar ve idari karar birbiriyle karşılaştırılır. Yürütmenin durdurulması bölümü ana davanın tekrarından ibaret olmamalı; neden acil koruma gerektiğini ayrı başlık altında göstermelidir.

Delil planı

• Yıkım veya encümen kararı ve tebliğ belgesi.
• Yapı tatil tutanağı, mühürleme evrakı ve fotoğraflar.
• Tapu kaydı, yapı ruhsatı, mimari/statik proje ve tadilat ruhsatları.
• İmar durum belgesi, yapı kayıt ve belediye işlem dosyası.
• Aykırılığın giderildiğini veya kararın maddi hata içerdiğini gösteren teknik belge.

Belediye veya il özel idaresi işlem dosyasının tamamı davacıda olmayabilir. Bu durumda dava dilekçesinde işlem dosyasının davalı idareden istenmesi talep edilir. Davacıdaki belgeler ise numaralı ekler halinde sunulur. Her ekin hangi iddiayı ispatladığı açıklamalar bölümünde belirtilir.

PRO dava dilekçesi

Profesyonel Word Dilekçesini İndir

'+box.innerHTML+''],{type:'application/msword'});var a=document.createElement('a');a.href=URL.createObjectURL(b);a.download='imar-yikim-karari-iptal-dilekcesi.doc';a.click();}

Son kontrol

Dava açılmadan önce yıkım kararının tarih-sayısı ve tebliğ tarihi kontrol edilmeli, davacı sıfatı tapuyla doğrulanmalı, yapı tatil tutanağı ile kararın gerekçesi karşılaştırılmalı ve yürütmenin durdurulması talebine özel zarar anlatımı eklenmelidir. Ruhsat veya proje dosyası belediyedeyse celp talebi açıkça yazılmalıdır. İmar dosyasında farklı parsel veya bağımsız bölüm bilgisi varsa dilekçe sunulmadan düzeltilmelidir.

Yıkım kararı ile imar para cezası aynı anda tesis edilmiş olsa bile bunların hukuki dayanak ve hesapları ayrı değerlendirilir. Bu örnek yıkım işleminin iptali eksenindedir; para cezası yönünden 3194 m.42 ve cezanın hesap unsurları ayrıca ele alınmalıdır. Böylece aynı dosyada farklı işlemler birbirine karıştırılmaz.

Resmî ve site içi kaynaklar

• 3194 sayılı İmar Kanunu
• 2577 sayılı İYUK
• Dilekçe örnekleri
• Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu

Sık sorulan sorular

Yıkım kararı dava açınca kendiliğinden durur mu?

Hayır. İYUK sisteminde dava açılması idari işlemin yürütmesini kendiliğinden durdurmaz. Koşulları varsa yürütmenin durdurulması ayrıca talep edilmelidir.

Dava süresi kaç gündür?

Özel bir süre öngörülmemişse idare mahkemesinde genel süre İYUK m.7 uyarınca yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür. Somut tebliğ mutlaka kontrol edilmelidir.

Ruhsat varsa yıkım kararı kesin olarak iptal olur mu?

Ruhsatın varlığı tek başına yeterli değildir; yapının ruhsat ve eklerine uygun olup olmadığı da incelenir. Dilekçede ruhsat, proje ve mevcut durum karşılaştırılmalıdır.

Teknik bilirkişi gerekir mi?

Uyuşmazlık yapı ve proje karşılaştırması gerektiriyorsa teknik inceleme önem kazanır. Dava dilekçesinde keşif ve bilirkişi talebi dosyanın niteliğine göre açıkça kurulabilir.

3194 m.32 bakımından işlem unsurlarının ayrıntılı denetimi

İmar yıkım işleminin iptalinde beş klasik işlem unsuru ayrı ayrı kurulmalıdır. Yetki yönünden kararı hangi organın aldığı ve bu organın kanundan kaynaklanan karar yetkisinin bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Şekil yönünden yapı tatil tutanağı, mühürleme, tespit ve kararın yazılı gerekçesi dosya üzerinden incelenir. Sebep unsuru, yapının gerçekten ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olup olmadığıdır. Konu unsuru yıkımın hangi yapı bölümüne yöneldiğini gösterir. Maksat ise imar düzeni ve kamu yararı dışındaki saiklerle işlem kurulup kurulmadığının denetim alanıdır. Dava dilekçesinde bu beş unsurdan hangisinde somut sakatlık varsa belgeyle eşleştirilmelidir.

Örneğin yapı tatil tutanağı yalnız ‘ruhsata aykırı yapı’ yazıyor ancak aykırılığın hangi projeye göre, hangi ölçüde ve yapının hangi kısmında bulunduğunu belirtmiyorsa yargısal denetim bakımından bu belirsizlik açıklanmalıdır. Buna karşılık tutanak ayrıntılı ise dilekçede gerçeğe aykırı olduğu ileri sürülen satırın veya ölçünün kendisi hedef alınmalıdır. İnternet örneklerindeki genel ‘tutanak usulsüzdür’ cümlesinin gerçek dosyada karşılığı yoksa kullanılmaması gerekir.

Ruhsata bağlanabilir aykırılık ile yıkım arasındaki ilişki

İmar dosyasında önemli ayrım, aykırılığın giderilebilir olup olmadığı ve idarenin verdiği kanuni süre içinde hangi işlemlerin yapıldığıdır. Yapı sahibi ruhsata bağlama veya aykırılığı giderme yönünde işlem yapmışsa başvuru tarihi, alınan kayıt numarası, proje revizyonu, ruhsat veya tadilat ruhsatı dosyaya konulmalıdır. İdarenin bu belgeleri değerlendirmeden yıkım kararı verdiği ileri sürülüyorsa bu iddia tarih sırasıyla gösterilir. Sonradan sunulan belgenin yıkım kararından önce mi sonra mı olduğu özellikle yazılmalıdır; aksi halde mahkeme işlemin tesis edildiği tarihteki hukuki ve maddi durumu değerlendirdiğinden dilekçe zaman bakımından hatalı kurulabilir.

Yapı tamamen ruhsatsızsa savunma farklı; ruhsatlı yapıda yalnız balkon kapatma, çekme mesafesi, çatı, bağımsız bölüm birleşmesi veya proje dışı alan gibi belirli bir aykırılık varsa farklıdır. Dilekçede yapının hukuki durumu tek cümlede doğru sınıflandırılmalıdır. Bütün yapı ile aykırı kısmın karıştırılması, yıkım kararının kapsamını tartışmayı güçleştirir.

Keşif ve bilirkişi talebi hangi sorularla kurulmalı?

Teknik inceleme istenirken yalnız ‘bilirkişi incelemesi yapılsın’ denmemelidir. Bilirkişiden cevaplanması istenen temel sorular dosya özelinde yazılabilir: yapı ruhsat ve eklerine göre hangi sınırlar içinde yapılabilir; mevcut yapı bu sınırların hangi noktasında ayrışmaktadır; yapı tatil tutanağındaki metraj ve konum tespiti gerçeğe uygun mudur; aykırılık giderilmiş midir; yıkım kararı bütün yapıya mı yalnız aykırı kısma mı yönelmiştir; kararın uygulanması teknik olarak hangi bölümleri etkiler? Bu sorular, keşfin davanın hukuki tartışmasına hizmet etmesini sağlar.

Mahkeme işlem dosyasını idareden istediğinde ruhsat, proje, encümen kararı, tutanak, fotoğraf, tebligat ve varsa başvuru evrakı birlikte gelir. Davacı kendi elindeki belgeleri de sunarak iki dosya arasındaki farkları işaretlemelidir. Özellikle belediyeye daha önce verilmiş dilekçe veya proje varsa evrak kayıt numarası belirtilmelidir.

Yürütmenin durdurulması talebinde somut zarar tablosu

Yıkım dosyalarında yürütmenin durdurulması talebi, ayrı bir ‘aciliyet dosyası’ gibi hazırlanmalıdır. Yapıda oturuluyor veya ticari faaliyet yürütülüyorsa kullanımın kesileceği; yıkımın taşıyıcı sisteme veya ruhsatlı bölümlere etkisi varsa teknik raporla bunun gösterileceği; yıkım için gün veya ihale belirlenmişse bildirim belgesinin ekleneceği; tahliye veya mühürleme işlemi başlamışsa tutanağın sunulacağı açıkça yazılmalıdır. Böylece telafisi güç zarar soyut bir formül olmaktan çıkar.

Açık hukuka aykırılık yönünden de en güçlü iki veya üç nokta öne alınmalıdır. Yürütmenin durdurulması bölümünde on farklı genel iddia yerine, ruhsatın göz ardı edilmesi, yanlış parsel/ölçüm, yetkisiz makam veya aykırılığın giderilmiş olması gibi belgeyle hemen görülebilen noktalar açık biçimde gösterilmelidir. Mahkemenin ilk aşamada dosyanın tamamını tüketmeden geçici koruma hakkında karar vereceği dikkate alınmalıdır.

Profesyonel ek dizini örneği

Ek-1: Güncel tapu kaydı ve malik sıfatı. Ek-2: Yapı ruhsatı ve onaylı proje. Ek-3: Yapı tatil tutanağı. Ek-4: Yıkım/encümen kararı. Ek-5: Tebliğ belgesi. Ek-6: İdareye daha önce sunulan düzeltme veya ruhsat başvurusu. Ek-7: Mevcut durumu gösteren tarihli fotoğraflar ve gerekiyorsa teknik rapor. Eklerin dilekçedeki anlatım sırasıyla aynı olması, UYAP dosyasının okunmasını kolaylaştırır.