İngiltere Statutory Declaration Türkiye’de Tapu Malik Kimliğini Düzeltir mi? 1835 Act ve TMK 1027

Kısa özet

Statutory Declaration nedir, tapu kimliğiyle neden karıştırılır?

İngiltere ve Galler hukukunda statutory declaration, kişinin belirli olguları usulüne uygun biçimde doğru olduğunu beyan ederek yazılı hale getirdiği belgedir. Statutory Declarations Act 1835 m.18, gönüllü beyanın kanunda belirtilen biçimde alınmasına ilişkin temel hukuki dayanaklardan biridir. Belgenin önemi, beyan sahibinin olgulara ilişkin açıklamasını yetkili kişi önünde yapmasıdır. Ancak İngiltere’de düzenlenmiş böyle bir belge, Türk tapu sicilindeki malik adını veya kimlik numarasını doğrudan değiştiren idarî karar değildir.

İngiltere’de yaşayan bir kişi evlendikten sonra soyadını değiştirmiş, farklı pasaport ve Türk kimliğiyle işlem yapmış veya Türk tapusundaki eski kayıtla güncel yabancı nüfus belgesi arasında farklılık oluşmuş olabilir. Bu durumda Statutory Declaration kimlik zincirini açıklayan belgeler arasında yer alabilir. Tapu kaydının düzeltilmesi ise Türk Medeni Kanunu m.1027 ve Tapu Sicili Tüzüğü m.74 bakımından ayrı usule tabidir.

Statutory Declarations Act 1835 m.18’in kapsamı

İngiliz Statutory Declarations Act 1835 m.18, yetkili makamın önünde belirli biçimde yapılabilen gönüllü statutory declaration düzenlemesidir. Kanunun ekindeki biçim ve doğruluk açıklaması, beyanın nasıl oluşturulacağını gösterir. Bu düzenleme İngiliz hukukunda belgenin niteliğinin anlaşılması açısından önemlidir; Türkiye’de tapu sicili müdürlüğünü doğrudan bu yabancı kanuna dayanarak işlem yapmaya zorlayan bir hüküm değildir.

Belgeyi kimin hazırladığı, hangi amaçla kullanıldığı ve beyanın hangi olguları kapsadığı birlikte incelenmelidir. Örneğin beyan sahibi ‘1979 doğumlu kişiyle tapu kaydındaki kişi aynıdır’ diyebilir. Bu açıklama gerçek kimlik uyuşmazlığı bakımından destekleyici belge niteliğinde olabilir; fakat Türk tapu kaydında hangi düzeltmenin hangi resmî belgeye göre yapılacağı ayrıca belirlenmelidir.

Statutory Declaration hangi kişi önünde imzalanır?

GOV.UK resmî kılavuzları, statutory declaration işleminin uygun yetkiye sahip solicitor, commissioner for oaths, notary public veya kanuna göre yetkili makam önünde yapılabileceğini açıklar. İşlemde beyan sahibinin imzası kadar beyanı alan kişinin unvanı, imzası, adresi, tarih ve işlemin yapıldığı yer de önemlidir. Yetkili kişi önünde yapılmamış sıradan bir mektup aynı isimle dosyalanmış olsa bile usulü tamamlanmış statutory declaration sayılmayabilir.

Türkiye’de kullanılacak belgede beyanın orijinal sayfaları, şahıs adı ve soyadı, yetkilinin imza ve sıfatı, belge numarası ve varsa tasdik ekleri incelenir. UK usulünde belirli beyanların başka özel koşullara tabi olması, bütün statutory declaration belgelerine aynı hukukî etki atfedilemeyeceğini gösterir.

Statutory Declaration hangi olguları açıklayabilir?

İngiltere’de aynı kişinin farklı adla bilindiği, belirli tarihte farklı adreslerde yaşadığı veya belirli belgelerin aynı kişiye ait olduğu hakkında statutory declaration düzenlenmiş olabilir. Belgenin içeriği genellikle beyan sahibinin kendi bildiği olayları açıklamasıdır. Türk tapusunda ise malik kimliği, önceki resmî işlem belgesi, nüfus ve pasaport kayıtlarıyla birlikte doğrulanır. Beyan tek başına başka kişiye ait taşınmazı beyan sahibine devreden bir mülkiyet belgesi değildir.

Birleşik Krallık’ta düzenlenen belgenin bir bankada, pasaport işleminde veya özel kurum önünde kabul görmesi Türk tapu sicilinde aynı sonucun zorunlu olduğu anlamına gelmez. Her kurumun kabul ettiği belge türü ve işlem yetkisi farklıdır. Hukukî mesele Türkiye’deki sicil kaydının yanlış olup olmadığını ve yanlışlığın nasıl düzeltileceğini belirlemektir.

TMK m.1027: Tapu kaydındaki yanlışlık nasıl düzeltilir?

Türk Medeni Kanunu m.1027, ilgililerin yazılı rızaları olmadıkça tapu memurunun sicildeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebileceğini düzenler. Aynı madde basit yazı yanlışlıklarının ilgili yönetmelik çerçevesinde re’sen düzeltilmesini mümkün kılar. Bunun sonucu olarak her isim veya harf hatası mutlaka dava açılmasını gerektirmez; fakat esaslı yanlışlıklar için ilgililerin yazılı rızası veya mahkeme kararı tartışılabilir.

İngiltere’de hazırlanan statutory declaration, Türk hukukundaki bu üç yolu birleştiren özel belge değildir. Öncelikle sicilde gerçek bir yanlışlık olup olmadığı, yanlışlığın basit yazım hatası mı yoksa başka kişinin hakkını etkileyen esaslı uyuşmazlık mı olduğu tespit edilir. Beyanın hangi olguyu kanıtladığı bu aşamada değerlendirilir.

Tapu Sicili Tüzüğü m.74: İdarî düzeltmenin koşulları

Tapu Sicili Tüzüğü m.74, ana ve yardımcı siciller üzerindeki düzeltmelere ilişkin ayrıntılı hükümler içerir. Dayanak belgeye aykırı basit yazım hataları, gerçek durumu kanıtlayan belgelerle yapılabilecek bazı düzeltme başvuruları ve ilgililerin yazılı rızasını gerektiren esaslı kayıt değişiklikleri aynı işlem değildir. Taşınmazın geçmiş kaydı, tescile esas resmi senet ve tapu kütüğü birlikte incelenir.

Tapu müdürlüğüne başvurmadan önce düzeltilecek alan açıkça belirtilmelidir: Malik adının harfi mi, soyadı mı, baba adı mı, doğum tarihi mi, yoksa malik kişi tamamen farklı mı? ‘Kimlik düzeltme’ başlığı altında mülkiyet sahibi değiştirilmek isteniyorsa sorun çok daha farklıdır. Statutory declaration bu ayrımı ortadan kaldırmaz.

Basit yazım yanlışı ile kimlik uyuşmazlığını ayırmak

Tapuda adın tek harfinin yanlış yazılması, dayanak nüfus belgesiyle karşılaştırıldığında basit maddi hata olarak değerlendirilebilir. Ancak iki farklı kişinin aynı ada sahip olması, eski pasaport ile yeni vatandaşlık belgesindeki isim zincirinin kurulamaması veya kimlik bilgilerinin başka kişiye ait görünmesi daha kapsamlı araştırma gerektirebilir. TMK m.1027 kapsamında hangi düzeltme yolunun uygun olduğu somut belgelere bağlıdır.

Bu nedenle İngiltere’de düzenlenen beyanı tapu müdürlüğüne sunarken yalnız ‘aynı kişiyim’ açıklamasıyla yetinilmez. Önceki kimlik ve nüfus kayıtları, evlilik veya boşanma belgeleri, resmî ad değişikliği kayıtları ve satın alma işlemindeki kimlik bilgileri karşılaştırılır. Yazılı beyan destekleyici delil olabilir; ana kayıtların yerini alacağı varsayılmamalıdır.

Statutory Declaration ve Deed Poll aynı belge midir?

İngiltere ve Galler hukukunda Deed Poll bir isim değiştirme işlemiyle bağlantılı olabilir; statutory declaration ise beyanın ilgili kişi önünde doğruluğunun açıklanmasıdır. Bir isim değişikliği başvurusunda statutory declaration bulunması, her durumda aynı belgenin isim değiştiren asıl hukukî işlem olduğu anlamına gelmez. GOV.UK’un Deed Poll kılavuzları da ayrı bir başvuru ve beyan düzeninden söz eder.

Türkiye’deki tapu dosyasında hangi belgenin ad değişikliğini kurduğu, hangisinin yalnız eski ve yeni isimleri aynı kişiye bağladığı ayrılmalıdır. İngiliz ad değişikliğine ilişkin belge ile Türkiye’de ad-soyadı ve nüfus kaydının değişmesi farklı usul işlemleri oluşturabilir. Yanlış belgeyle başvuru yapmak, dosyanın eksik kabul edilmesine veya yeni belge istenmesine neden olabilir.

İngiliz pasaportu ile Türk tapusundaki isim farklıysa

Çifte vatandaşlığı bulunan kişi İngiliz pasaportunda evlilik sonrası soyadını kullanırken Türkiye tapusunda evlilik öncesi soyadıyla kayıtlı olabilir. Öncelikle kişi kayıtları, evlilik veya boşanma belgeleri ve eski pasaportlar üzerinden kimlik bağı kurulur. Statutory declaration bu zinciri destekleyebilir; tapudaki kayıt değişikliğine ilişkin Türk hukukunun maddi koşullarını tek başına oluşturmaz.

Yeni pasaportta farklı doğum yeri, isim sırası veya transliterasyon bulunması da mümkündür. Belgelerin birleştirilmesi için hangi veri alanının değiştiği tabloda gösterilir. Aksi halde yalnız İngilizce beyanın tercümesine dayanılarak tapuda farklı kişiye ait mülkiyetin bir başkasına aktarılması riski doğar.

HMK m.199: Yabancı yazılı beyan belge midir?

6100 sayılı HMK m.199, uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı ve diğer kayıtları belge kapsamında değerlendirir. İngiltere statutory declaration belgesi, Türk hukuk mahkemesinde belge olarak ileri sürülebilir. Ancak bir belgenin mahkeme dosyasına kabul edilmesi, metinde beyan edilen tüm olayların karşı taraf bakımından kesin doğru olduğu anlamına gelmez.

Beyan sahibinin kim olduğu, olguları nasıl bildiği, yazının ne zaman düzenlendiği ve başka resmî belgelerle tutarlı olup olmadığı önemlidir. Başka bir kişi lehine tapu hakkı yarattığını iddia eden tarafın yalnız kendi beyanına dayanması, Türk mülkiyet hakkı ve ispat usulü bakımından ayrıca incelenmelidir.

HMK m.223: İngilizce belge nasıl Türkçeye çevrilir?

HMK m.223 yabancı dildeki belgeye dayanmak isteyen tarafın tercümesini mahkemeye sunmasını düzenler. Tapu müdürlüğünde sunulacak yabancı belge bakımından da ilgili kurumun kabul ettiği çeviri ve tasdik şartları belirlenir. Statutory declaration metninin yanı sıra imza şerhi, beyanı alan kişinin sıfatı, tarih ve yer bilgilerinin doğru çevrilmesi önem taşır.

Özellikle ‘I solemnly declare’, ‘commissioner for oaths’, ‘former name’ ve ‘known as’ ifadeleri, isim değişikliğinin yapıldığına ilişkin hükümle eşit görülmemelidir. Çeviri metninin, belgenin özünü değiştirmeden gerçek beyanı ve resmîliği aktarması gerekir.

HMK m.224: Resmî belge onayı ile olgunun doğruluğu

HMK m.224 yabancı resmî belgelerin Türk mahkemesinde kullanılabilmesi için gerekli onay konusunu düzenler. İngiltere’de bir yetkili önünde yapılan statutory declaration belgesinin resmî niteliği, tasdik zinciri ve kimlerin imza attığı bu çerçevede incelenir. Bir kişi tarafından yapılan maddi açıklama ile yetkili makamın imza veya sıfat tasdiki aynı hususu ispatlamaz.

Apostil, uygulanabildiği belge türlerinde imza, mühür veya sıfat doğrulamasına hizmet eder. Beyanın içeriğini Türk hukukuna göre tartışmasız gerçek veya tapuda malik değişikliği sağlayan mahkeme kararı hâline getirmez. Bu nedenle apostilli bir belgenin tapudaki sicil uyuşmazlığını otomatik çözdüğü söylenemez.

İngiltere’de apostil almak yeterli olur mu?

İngiltere’de uygun resmî belgeler için GOV.UK Legalisation Office üzerinden apostil usulü bulunmaktadır. Apostil işleminden önce belgenin gerçekten hangi makamca, hangi yetkili tarafından düzenlendiği kontrol edilir. Özel kişi tarafından imzalanmış metnin hangi şekil ve onaya sahip olduğu önemlidir. Türkiye’de ilgili kurumun ayrıca hangi çeviriyi ve kimlik dayanaklarını isteyeceği belirlenmelidir.

Yabancı beyanın apostilli olması, Türk Medeni Kanunu m.1027’nin rıza ve yargısal düzeltme koşullarını ortadan kaldırmaz. Başvuru sahibinin resmî tapu kayıtlarıyla kimlik bağlantısı yine araştırılır.

İlgililerin yazılı rızası hangi durumda önemlidir?

TMK m.1027, ilgililerin yazılı rızası bulunmayan esaslı sicil yanlışlıklarının düzeltilmesinde mahkeme kararına ilişkin temel kuralı getirir. Düzeltmeden hakkı etkilenecek kişilerin kimliği, düzeltmenin hangi alana yapılacağı ve mevcut hakları belirlenmelidir. Gerçekte başka kişiye ait taşınmazın beyan sahibine geçirilmesini isteyen başvuru, basit kimlik düzeltmesi gibi gösterilemez.

İngiltere statutory declaration ile Türkiye tapusunda kayıtlı kişiden alınacak yazılı rıza farklı belgelerdir. Bir İngiliz beyanı üçüncü kişinin Türk hukukunda rıza göstermesi gereken işlem için otomatik temsil yetkisi sağlamaz.

Mahkeme kararı ne zaman gerekebilir?

İlgililerin yazılı rızasının alınamadığı veya basit hata kapsamına girmeyen uyuşmazlıklarda TMK m.1027 uyarınca mahkeme kararı ile düzeltme gündeme gelebilir. Talepte yanlışın hangi kayıttan kaynaklandığı ve sicilin hangi yeni bilgiyle düzeltilmesi gerektiği açıklanır. Mahkeme değerlendirmesinde kayıt dayanakları, nüfus ve kimlik belgeleri, geçmiş işlemler ve tarafların delilleri birlikte incelenir.

Statutory declaration yabancı bir kişi tarafından düzenlendiği için tek başına mahkemenin istediği tescil neticesini doğurmaz. Dava, gerçek uyuşmazlığa göre kurulmalı ve tarafların kimlik bağı hukuki olarak ortaya konulmalıdır.

TMK m.1025 ile TMK m.1027 farkı

TMK m.1025, yolsuz tescilden dolayı aynî hakkı zedelenen kişinin tapu sicilinin düzeltilmesini istemesine ilişkin hükümler içerir. TMK m.1027 ise sicildeki yanlışların düzeltilmesi usulüne odaklanır. Malik aslında doğru kişi olduğu hâlde soyadının yanlış yazılmasıyla taşınmazın başka kişi adına hukuki sebep olmadan tescili aynı dava sebebi değildir.

İngiltere’den gönderilen statutory declaration hangi olguyu açıklarsa açıklasın, Türk hukukunda talebin gerçekte malik kimliğinin açıklığa kavuşturulması mı yoksa hak sahipliğinin değiştirilmesi mi olduğu belirlenmelidir. Bu ayrım yanlış dava açılmasını önler.

Türkiye’de tapu düzeltme için hangi merciye başvurulur?

İlk adımda taşınmazın bulunduğu yerdeki tapu müdürlüğünün ilgili işlem ve dayanak kayıtları incelenir. Basit yazı hataları ve belgeyle düzeltilebilecek kayıtlar bakımından idari işlem imkânı değerlendirilir. Yargısal karar gerektiren uyuşmazlıkta talebin niteliğine göre görev ve yetki kuralları ayrıca belirlenir. Her başvuru için önceden aynı mahkemenin görevli olduğu varsayımı doğru değildir.

Yabancılık unsurunun bulunması, Türkiye’de tapu siciline ilişkin işlemleri otomatik İngiliz makamlarına taşımaz. Türk taşınmazın aynî hakları ve tapu kaydı bakımından MÖHUK m.21 ayrıca uygulanır.

İngiltere’den Türkiye’deki avukata vekâlet

İngiltere’de yaşayan hak sahibi, Türk tapu dosyasındaki belge ve yargısal işlemleri avukat aracılığıyla takip edebilir. Vekâletnamenin işlemin niteliğine ve gerekiyorsa özel yetki koşullarına uygun hazırlanması gerekir. Tapu sicilindeki yanlışlık için başvuru yetkisi ile taşınmazın mülkiyetini devretme yetkisi aynı kapsamda görülmemelidir.

Yabancı noter veya Türk konsolosluğu üzerinden düzenlenecek vekâletnamedeki kimlik bilgileri, İngiliz beyanında ve Türk tapu kaydında geçen kimliklerle karşılaştırılmalıdır. Belgeler arasındaki isim farklılığı zaten başvuru konusuyken vekâletnamede yeni tutarsızlık oluşturulmamalıdır.

Statutory Declaration içeren tapu dosyasının belge listesi

İngiltere’de düzenlenen statutory declaration, düzenleyen kişinin kimlik ve adres bilgileri, beyanın yapıldığı makamın onayı, apostil gerekiyorsa tasdik, Türkçe tercüme ve destekleyici İngiliz nüfus veya pasaport kayıtları toplanır. Türkiye’de önceki ve güncel nüfus kayıt örnekleri, tapu senedi, tapu işleminin dayanak resmî senedi ve varsa evlilik veya boşanma belgeleriyle kimlik zinciri oluşturulur.

Dosyanın her belgesi hangi soruyu cevapladığıyla beraber listelenir: Eski ad kimindir, yeni ad hangi işlemle değişmiştir, Türk tapusunda hangi veri hatalıdır, taşınmaz maliki değişmekte midir? Tek beyanın bütün soruları cevapladığı varsayılmamalıdır.

Örnek olay: Londra’da eski soyadı, Mersin’de yeni tapu kaydı

İngiltere’de yaşayan çift vatandaş kişinin Türk tapusunda evlilik öncesi soyadı, İngiliz pasaportunda ise evlilik sonrası soyadı bulunabilir. Kişi İngiltere’de statutory declaration hazırlatıp iki ismin aynı kişiye ait olduğunu belirtir. Türk tapu müdürlüğü bakımından ise esas araştırma, dayanak resmî işlemler ile güncel kimlik kayıtlarının karşılaştırılmasıdır.

Basit yanlışlık olarak giderilebilecek bir kayıtla mülkiyeti başka kişiye geçirecek esaslı talep birbirinden ayrılır. Statutory declaration bu araştırmada destekleyici olabilir; Türk tapu kütüğünü kendiliğinden düzeltmez. Örnek olay belirli bir davanın kazanılacağına dair taahhüt değildir.

Örnek olay: İki farklı Türk tapu maliki aynı İngilizce adı kullanıyor

İngilizce transliterasyon sebebiyle iki ayrı kişinin adı aynı yazılabilir. Bir kişi ‘tapu kaydındaki malik benim’ diyerek statutory declaration düzenletirse, bu beyanın başka kişinin mülkiyetini otomatik olarak kendi adına geçirmesi mümkün değildir. Önce eski kimlik, doğum tarihi, taşınmaz edinim belgesi, nüfus ve diğer resmî dayanaklar incelenir.

İhtilaf gerçek malik kimliği üzerindeyse ilgili kişilerin haklarının etkilenip etkilenmediği ve TMK m.1027 veya başka bir dava yolunun şartları araştırılır. Kendi lehine düzenlenmiş tek taraflı bir yabancı açıklama, üçüncü kişinin tapu hakkını kesin biçimde ortadan kaldırmaz.

Site içi bağlantılar ve resmî hukuk kaynakları

İngiltere’deki isim değişikliği işlemi için Deed Poll rehberi, yabancı resmî belgenin ispatı için HMK 223–224 yabancı belge, yabancı pasaportta ad-soyad farkı ve MÖHUK m.21 aynî haklar yazıları konuya göre kullanılabilir.

Resmî kaynaklar: Statutory Declarations Act 1835 m.18, HM Land Registry Practice Guide 8, GOV.UK isim değişikliğinde delil, TKGM tapu uygulamaları ve Türk Medeni Kanunu.

Sık Sorulan 12 Soru

İngiltere Statutory Declaration Türk tapu kaydını doğrudan düzeltir mi?

Hayır. Türk tapu sicilindeki yanlışın düzeltilmesi TMK m.1027 ve Tapu Sicili Tüzüğü m.74 kapsamındaki işlemlere bağlıdır.

Statutory Declarations Act 1835 m.18 ne düzenler?

İngiliz hukukunda yetkili kişi önünde yapılabilen gönüllü statutory declaration işlemine hukuki dayanak sağlar.

İngiliz statutory declaration ile Deed Poll aynı mı?

Hayır. Statutory declaration olgu beyanıdır; Deed Poll isim değiştirmeye ilişkin farklı bir işlemdir.

İngiliz noter önündeki beyan Türk mahkemesinde belge sayılır mı?

HMK m.199 kapsamında yazılı belge olarak sunulabilir; içeriğin delil gücü, resmîlik ve ilgili itirazlar ayrı değerlendirilir.

Apostil beyanın içeriğinin doğru olduğunu kanıtlar mı?

Apostil esas olarak belgenin imza ve mühür kaynağını doğrulamaya hizmet eder; anlatılan tüm olguları otomatik kesinleştirmez.

Tapuda basit harf hatasını düzeltmek için dava gerekir mi?

TMK m.1027 basit yazı yanlışlıklarının ilgili düzenleme çerçevesinde resen düzeltilmesine imkân tanır.

İngiltere pasaportundaki soyadı farklıysa ne yapılır?

Önce eski ve yeni kimlik kayıtları, evlilik veya ad değişikliği belgeleriyle kişinin aynı olduğu belgelendirilir; Türk tapu düzeltme usulü ayrıca değerlendirilir.

Statutory declaration maliki başka kişiyle değiştirebilir mi?

Tek taraflı yabancı beyan Türk hukukunda taşınmaz mülkiyetini doğrudan devretmez.

TMK m.1025 ve m.1027 aynı dava mı?

Hayır. Yolsuz tescil nedeniyle aynî hakkın düzeltilmesi ile sicildeki yanlışlığın düzeltilmesi farklı hukukî sorunlardır.

İngilizce belgenin Türkçe tercümesi gerekli mi?

HMK m.223 yabancı dildeki belgeye dayanan tarafın tercüme sunmasını düzenler.

İngiltere’den gelmeden tapu kimlik düzeltme takibi yapılabilir mi?

Usulüne uygun vekâletname ve gerekli belgelerle işlemler vekil aracılığıyla takip edilebilir; işlem niteliğine göre yetki belirlenir.

Hangi belgeler ilk sırada gerekir?

Statutory declaration, varsa apostil ve çeviri, eski ve yeni kimlikler, tapu ve dayanak resmi senet ile ad değişikliği veya evlilik kayıtları karşılaştırılır.