İran Türk Konsoloslukları: Randevu ve Adres 2026

İran’daki Türk Temsilcilikleri ve Görev Bölgeleri

İran’daki dört kariyer misyon aynı ülke içinde farklı coğrafi görev alanlarına sahiptir. Randevu alınmadan önce ikamet eyaleti ile resmî görev bölgesi karşılaştırılmalıdır. Genel çalışma saatleri, konsolosluk başvuru kabul saatleri ve nöbetçi telefonlar da aynı kavram değildir. Nöbetçi numaralar gerçek acil durumlar içindir; rutin vekâletname ve evrak soruları genel iletişim ve randevu kanallarından yürütülür.

İran Apostil Sözleşmesi Tarafı mı?

Hayır. HCCH’nin 30 Haziran 2026 güncellemeli 1961 Apostil Sözleşmesi taraf tablosunda İran yer almamaktadır. Bu nedenle İran kamu belgesine HCCH apostili verildiği veya “İran apostil makamı” bulunduğu şeklinde bilgi yayımlanmamalıdır. İran’da düzenlenen belgenin Türkiye’de kullanılması için klasik tasdik/legalizasyon yaklaşımı belge türüne göre belirlenir.

Bu yaklaşım bütün belgeler için tek ve değişmez bir zincir olduğu anlamına gelmez. Noter vekâletnamesi, mahkeme kararı, medeni hâl kaydı, diploma veya şirket belgesi farklı kurumlarca düzenlenir. Önce belgenin İran’daki kaynağı ve yerel doğrulaması belirlenir; ardından Türkiye’de kullanılacağı makamın isteyeceği dış tasdik ve Türkçe tercüme şekli resmî kanallardan teyit edilir. Bu rehberde doğrulanmamış sabit tasdik ücreti veya işlem süresi yayımlanmamıştır.

İran’ın apostil tarafı olmaması, Türkiye–İran 2010 Adlî İşbirliği Anlaşmasını da apostil yerine geçen genel bir belge muafiyeti hâline getirmez. İkili anlaşmanın tebligat, adlî yardım ve yabancı kararlarla ilgili özel hükümleri kendi kapsamı içinde uygulanır; noter vekâletnamesi veya sıradan şirket belgesi için ayrıca belge rejimi incelenir.

İran’dan Türkiye İçin Kişisel Vekâletname

İran’da yaşayan gerçek kişi Türkiye’de dava, icra, tapu, miras, aile hukuku, banka veya başka bir işlem için iki ana yolu karşılaştırabilir. Birinci yol ikamet eyaletine göre görevli Türk temsilciliğinde konsolosluk noterliği üzerinden Türkçe vekâletname düzenletmektir. İkinci yol İran hukukuna göre geçerli yerel vekâletname hazırlatıp gerekli İran doğrulaması, dış tasdik ve Türkiye’deki tercüme/ibraz şartlarını tamamlamaktır.

Türk konsolosluk noterliğinde düzenlenen belge İran kamu belgesi değildir; İran’ın apostil tarafı olmaması bu Türk konsolosluk belgesine apostil ihtiyacı doğurmaz. Buna rağmen vekâletnamenin Türkiye’deki maddi işlem için yeterli özel yetkiyi taşıması gerekir. 6098 sayılı TBK m.504 ve 6100 sayılı HMK m.74 kapsamında taşınmaz devri, sulh, feragat, kabul, tahkim, haczin kaldırılması veya başka özel işlemler yapılacaksa açık yetkiler metne yazılmalıdır.

İran yerel noterinde düzenlenen Farsça vekâletname kullanılacaksa yerel noter tasdiki veya dış doğrulama metindeki eksik özel yetkiyi sonradan tamamlamaz. Tapu satışı, bağış, ipotek, mirasın reddi, banka tahsili, dava sulhü veya şirket işlemi hedefleniyorsa Türkiye’de kabul edecek kurum ve dosya aşaması imzadan önce belirlenmelidir.

Türkiye–İran 2010 Adlî İşbirliği Anlaşması ve Farsça Tebligat

Türkiye Cumhuriyeti ile İran İslam Cumhuriyeti Arasında Hukukî ve Cezaî Konularda Adlî İşbirliği Anlaşması 3 Şubat 2010 tarihinde Ankara’da imzalanmış; onay süreci sonrasında 20 Ekim 2011’de yürürlüğe girmiştir. T.C. Adalet Bakanlığının güncel ülke esasları, İran’ın 1954 Lahey Hukuk Usulü Sözleşmesi ile 1965 Lahey Tebligat Sözleşmesine taraf olmadığını ve hukukî/ticarî tebligatta ikili anlaşma rotasının kullanılacağını belirtir.

Adalet Bakanlığının 06.01.2025 güncellemeli “Devletlere Göre Uygulanacak Esaslar” tablosuna göre İran’a yapılacak tebligatta Ek:4 talepname ile tebliğ edilecek evrak, her muhatap için ikişer takım Türkçe ve Farsça onaylı tercüme olarak hazırlanır. Başka ülkelerde kullanılan 184 numaralı Lahey Tebligat formu İran bakımından standart rota değildir. Muhatabın tam adresi, tüzel kişi ise şirket unvanı ve tercümenin bütün ekleri kapsaması özellikle kontrol edilmelidir.

Konsolosluk noterliği ile adlî tebligat birbirinden tamamen farklı işlemlerdir. İran’daki kişiden vekâletname alınması, Türkiye’deki mahkemenin İran’daki davalı veya mirasçıya yapacağı tebligatın yerine geçmez. Aynı şekilde tebligatın tamamlanması da vekâletnamenin Türkiye’deki özel yetki eksikliğini gidermez.

İran mahkeme kararının Türkiye’de kullanılması da ayrı bir konudur. Kararın resmî ve kesinleşmiş olması doğrudan icra sonucu doğurmaz. Türkiye’de tanıma veya tenfiz gerekiyorsa kararın niteliği, kesinleşme ve icra kabiliyeti, savunma hakkı, usulüne uygun tebligat, kamu düzeni ve diğer şartlar somut dosyada incelenir.

İran Şirket Sicili ve Şirket Adına Vekâlet

T.C. Ticaret Bakanlığının güncel İran ülke bilgileri, İran’daki şirket tescil işlemleri için İran Tapu ve Kadastro/Şirketler Tescil teşkilatının resmî şirket kayıt sistemine yönlendirir. Resmî çevrim içi şirket tescil adresi irsherkat.ssaa.ir olarak kullanılmaktadır. Bu sistem veya ilgili İran kayıt makamından alınan güncel şirket belgesi, şirketin tüzel kişiliği ve kayıt durumu için temel kaynaktır.

Şirketin kayıtlı olması, belirli kişinin Türkiye’deki belirli işlem bakımından şirketi temsil yetkisini tek başına kanıtlamaz. Şirket ana sözleşmesi, yönetim kurulu veya ortaklar kararı, yönetici/imza yetkilisi kaydı ve işleme özgü vekâlet ya da yetki belgesi gerekebilir. Dava, icra, banka, taşınmaz veya sözleşme işlemleri aynı temsil yetkisini gerektirmez.

Gerçek kişinin kendi adına verdiği kişisel vekâletname ile İran hukukuna göre kurulmuş şirket adına verilen kurumsal yetki belgesi aynı değildir. T.C. Konsolosluk İşlemleri sistemindeki genel kurala göre yabancı hukuka göre kurulmuş şirketleri temsilen Türk dış temsilciliklerinde standart şirket vekâletnamesi düzenlenebileceği varsayılmamalıdır. İran şirketinin Türkiye’de kullanacağı temsil belgesi yerel şirket hukukuna göre hazırlanır; gerekli tasdik ve Türkçe tercüme ayrıca tamamlanır.

İran’daki bazı resmî şirket kayıt siteleri dış ağlardan zaman zaman erişilemeyebilir. Erişim sorunu sicilin bulunmadığı anlamına gelmez. Türkiye’de kullanılacak dosyada güncel resmî sicil belgesinin kendisi, şirket kayıt numarası, tam unvan ve imza yetkilisi bilgisi esas alınmalıdır; üçüncü taraf şirket veri tabanları temsil yetkisi yerine geçirilmemelidir.

Farsça Belgelerde Tercüme, İran Takvimi ve Kimlik Eşleştirmesi

İran belgelerinde Farsça yazım, Latin harfli pasaport yazımı ve Türkiye’de kullanılan Türkçe transliterasyon arasında farklılıklar oluşabilir. Aynı kişinin adı farklı biçimlerde yazılmışsa pasaport numarası, baba adı, doğum tarihi veya başka sabit kimlik bilgileriyle eşleştirme yapılmalıdır. Çevirmen aynı kişiye ait olmadığı kesinleşmemiş iki yazımı yalnız benzer göründüğü için birleştirmemelidir.

İran resmî belgelerinde Hicrî Şemsî takvim tarihleriyle karşılaşılır. Türkiye’de kullanılacak dosyada miladî karşılık gerektiğinde tarih dönüşümü açıklanmalı ve kaynak belgedeki tarih de korunmalıdır. Yanlış yıl dönüşümü dava süresi, doğum tarihi, şirket kuruluşu veya sözleşme vadesi bakımından ciddi sonuç doğurabilir.

Türk mahkemesine Farsça belge sunulurken HMK m.223 uyarınca Türkçe tercümesi de sunulur; mahkeme gerekli görürse resmî tercüme ister. Tapu, noterlik, banka, nüfus veya ticaret sicili gibi kurumların kendi asıl nüsha, tasdikli tercüme ve güncellik şartları ayrıca uygulanır. Belgenin yalnız ana sayfası değil noter/dış tasdik şerhleri, mühürler ve ekler de tercüme kapsamında değerlendirilmelidir.

İran Mahkeme, Boşanma, Ticari Alacak ve Miras Belgeleri

İran’da verilen mahkeme kararı Türkiye’de kendiliğinden icra edilmez. Boşanma, nafaka, velayet, tazminat veya ticari alacak kararının Türkiye’de hangi sonucu doğuracağı kararın niteliğine göre belirlenir. Nüfus kaydına etki eden bir boşanma sonucu ile para alacağının cebrî icrası aynı hukuki talep değildir. Tanıma ve tenfiz şartları ayrıca incelenir.

Ticari alacak dosyalarında İran riyali ile günlük kullanımda geçen tümen ifadeleri karıştırılmamalıdır. Sözleşme, fatura, teslim/hizmet kaydı, banka hareketi, vade ve ödeme para birimi birlikte incelenir. Şirket yetkisi ve sözleşmeyi imzalayan kişinin sıfatı da alacağın esasından ayrı bir delil konusudur.

Miras dosyasında ölüm belgesi, doğum/akrabalık kayıtları, veraset belgesi ve vekâletname farklı işlevlere sahiptir. Türkiye’de veraset ilamı, tereke araştırması, banka tahsili, taşınmaz intikali veya mirasın reddi aynı özel yetkileri gerektirmez. İran’dan hazırlanacak belgeler somut hedef işleme ve süreye göre seçilmelidir.

Türkiye’deki taşınmaz veya banka hesabı için İran’da hazırlanan vekâletname kullanılacaksa Türk kurumunun özel yetki ve şekil şartları imzadan önce kontrol edilmelidir. Dış tasdik veya tercüme, eksik mirasın reddi, satış, bağış veya tahsil yetkisini sonradan eklemez.

İran Türk Konsoloslukları ve Vekâletname SSS