İstifa Eden Memur Ne Zaman Yeniden Memur Olabilir? 6 Ay, 1 Yıl ve 3 Yıl | 657 m.97 (2026)
657 m.97 yeniden memuriyete alınmayı nasıl düzenler?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 97. maddesi, memuriyetten çekilen veya çekilmiş sayılan kişinin yeniden devlet memurluğuna alınabilmesi için, ayrılış şekline göre farklı bekleme süreleri belirler. Hükmün amacı, kamu hizmetinden ayrılırken Kanunun öngördüğü usule uyulmasını sağlamaktır. Bu nedenle bütün istifalar aynı sonucu doğurmaz.
Kanun dört grup oluşturur. m.94’ün ikinci ve üçüncü fıkrasına uygun şekilde çekilenler altı ay; çekilmiş sayılanlar veya m.94’ün ikinci fıkrasına uymadan görev bırakanlar bir yıl; m.95’teki devir ve teslim yükümlülüğüne uymayanlar üç yıl; m.96’ya aykırı ayrılanlar ise hiçbir surette yeniden devlet memurluğuna alınamaz.
Bu süreler sona erdiğinde kişinin otomatik olarak eski görevine dönmesi söz konusu değildir. Yeniden atama ayrıca 657 m.92’deki şartlara, boş kadroya, hizmet sınıfı niteliklerine ve uygulanacak atama usulüne bağlıdır. m.97 yalnız zaman bakımından engeli belirler.
Usulüne uygun istifa eden memur neden 6 ay bekler?
657 m.97/A, m.94’ün ikinci ve üçüncü fıkralarına uygun olarak memuriyetten çekilenlerin altı ay geçmeden yeniden devlet memurluğuna alınamayacağını düzenler. Burada memur yazılı çekilme talebini yapmış, yerine atanan kişinin gelmesine veya isteğin kabulüne kadar görevine devam etmiş ya da bir aylık kanuni sürenin sonunda üstüne haber vererek ayrılmıştır.
m.94’te olağanüstü mazeretle, üstüne haber verilerek bir aylık kayda tabi olmadan çekilme imkânı da vardır. Bu usule uygun ayrılış m.97/A kapsamındaki altı aylık bekleme rejimi içinde değerlendirilir. Ayrılış dosyasında mazeret ve bildirim kayıtlarının bulunması önemlidir.
Altı aylık süre dolmadan başka bir memur kadrosuna atama yapılamaz. Kişinin sınavı kazanmış, yüksek puan almış veya kurum tarafından tercih edilmiş olması m.97’deki kanuni engeli ortadan kaldırmaz. Atama tarihi itibarıyla bekleme süresinin tamamlanmış olması gerekir.
Hangi durumda 1 yıl bekleme gerekir?
m.97/B iki durumu kapsar. Birincisi, 657 sayılı Kanuna göre çekilmiş sayılanlardır; m.94’ün birinci fıkrasındaki, mezuniyetsiz veya kurumca kabul edilen mazeret olmaksızın görevin kesintisiz on gün terk edilmesi bunun temel örneklerinden biridir. İkinci durum ise m.94’ün ikinci fıkrasındaki göreve devam yükümlülüğüne uymadan görevden ayrılmadır.
Bu kişiler bir yıl geçmeden yeniden devlet memurluğuna alınamaz. Buradaki bir yıllık süre, usulüne uygun istifada öngörülen altı aylık süreden daha uzundur. Kanun, kamu hizmetini m.94/2’deki usule uymadan bırakmayı daha uzun bir yeniden atanma engeline bağlamıştır.
On günlük devamsızlık nedeniyle çekilmiş sayılmada, devamsızlığın gerçekten kesintisiz ve mazeretsiz olması gerekir. Usulüne uygun sağlık raporu, izin veya kurumca kabul edilen mazeret varsa çekilmiş sayılma koşulları oluşmayabilir. Yanlış çekilmiş sayılma kaydı m.97/B engelini de hatalı doğurur.
Devir teslim yapmadan ayrılan memur neden 3 yıl bekler?
m.97/C, 657 m.95’te yazılı zorunluluklara uymayanların üç yıl geçmeden yeniden devlet memurluğuna alınamayacağını düzenler. m.95’e göre çekilen memurlardan devir ve teslimle yükümlü olanlar bu işlemler bitene kadar görevlerini bırakamaz. Zimmet, para, dosya, evrak, mühür, araç veya görev sorumluluğu bulunan personel bu kapsama girebilir.
Üç yıllık sonuç için personelin gerçekten devir teslimle yükümlü olması ve yükümlülüğe aykırı ayrılması gerekir. Memur teslim için tüm işlemleri yapmış ancak kurum devralacak kişi belirlememiş veya kaydı yanlış tutmuşsa m.97/C’nin uygulanması tartışılır. İmzalı devir teslim tutanağı bu nedenle kritik belgedir.
Devir teslim eksikliği ayrıca mali veya cezai sorumluluk doğurabilir; ancak m.97/C’nin üç yıllık bekleme sonucu personel statüsüne ilişkin ayrı bir hükümdür. Her sorumluluk kendi hukuki koşullarına göre değerlendirilir.
Hangi durumda memur bir daha hiçbir surette devlet memurluğuna alınamaz?
m.97/D, 657 m.96’ya aykırı hareket edenler için en ağır sonucu düzenler: hiçbir surette devlet memurluğuna alınamazlar. m.96 olağanüstü hâl, seferberlik, savaş hâlleri veya genel hayata etkili afetlere uğrayan yerlerdeki memurların çekilme istekleri kabul edilmedikçe veya yerlerine atanacak kişiler gelip işe başlamadıkça görevlerini bırakamayacağını belirtir.
Bu sonuç süreli değildir. Altı ay, bir yıl veya üç yıl bekledikten sonra engelin kalkması söz konusu olmaz. Bu nedenle m.96’nın uygulanma koşullarının doğru belirlenmesi hayati önem taşır. Olağan dönem istifası yanlışlıkla m.96 ihlali olarak kaydedilmemelidir.
Kişinin görev yaptığı yer ve tarih, olağanüstü hâlin veya afet kapsamının resmî durumu, çekilme isteğinin kabul edilip edilmediği ve yerine personelin başlayıp başlamadığı belgeler üzerinden incelenir. Hatalı bir ayrılış işlemi veya bu kayda dayanılarak tesis edilen yeni bir ret işlemi varsa, hangi işlemin dava konusu yapılacağı ve dava süresi ilgili işlemin tebliğ tarihi ile hukuki niteliğine göre ayrı belirlenmelidir.
6 ay, 1 yıl ve 3 yıllık süreler ne zaman başlar?
Bekleme süresinin hesabında memuriyetin fiilen ve hukuken sona erdiği ayrılış tarihi esas alınır. Personelin ilişik kesme belgesi, hizmet cetveli ve ayrılış onayı bu tarihi gösterir. Sadece istifa dilekçesinin verildiği tarih her zaman ayrılış tarihi değildir; memur m.94 uyarınca bir süre daha görevde kalabilir.
Çekilmiş sayılma işlemlerinde kurumun devamsızlık dönemini ve çekilmenin hukuki sonuç doğurduğu tarihi doğru kaydetmesi gerekir. Devir teslim ihlalinde de ayrılış onayı ve m.95 değerlendirmesi önemlidir. Sonraki atamada hizmet cetveli, ayrılış onayı ve kurum personel kayıtları birbiriyle karşılaştırılmalıdır.
Kanundaki süreler altı ay, bir yıl ve üç yıl olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle altı ayı her durumda 180 gün saymak yerine, hukuki ayrılış tarihine göre ay veya yıl birimiyle bitiş tarihi belirlenmelidir. Atama işlemi bekleme süresi dolmadan tesis edilemez. Başvurunun daha önce yapılmış olması bu engeli kaldırmaz; ilgili ilan veya kılavuzun başvuru tarihine bağladığı şartlar da ayrıca kontrol edilir.
m.97 bekleme süresi dolunca memur eski görevine otomatik döner mi?
Hayır. 657 m.92 yeniden atanmayı ayrıca düzenler. İki defadan fazla olmamak üzere kendi isteğiyle çekilen veya Kanuna göre çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenler, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunması ve sınıfın niteliklerini taşımaları şartıyla belirli derece/kademe esasları üzerinden yeniden atanabilirler.
Dolayısıyla m.97 süresinin dolması yalnız zaman engelini kaldırır. Kurumda boş kadro yoksa veya kişi kadronun niteliklerini taşımıyorsa yeniden atama yapılmaz. İdarenin atama yetkisi ve diğer özel personel mevzuatı da uygulanır.
m.92’de “iki defadan fazla olmamak üzere” sınırlaması ayrıca önemlidir. Memuriyet kariyerinde kaç kez çekilme veya çekilmiş sayılma yaşandığı personel dosyasından kontrol edilmelidir. Süreyi doldurmak bu sayısal sınırı ortadan kaldırmaz.
Bekleme süresi içinde KPSS veya kurum sınavı kazanılırsa ne olur?
m.97’deki bekleme süresi kanuni yeniden memuriyete alınma engelidir. Kişinin KPSS puanı yüksek olsa, merkezi yerleştirmede kadro kazansa veya kurum sınavını başarıyla tamamlasa dahi atama tarihinde bekleme süresi devam ediyorsa 657’ye tabi memuriyete alınması mümkün değildir.
Başvuru şartları ve tercih kılavuzu ayrıca incelenmelidir. Bazı kılavuzlar m.97 engelinin başvuru tarihinde değil atama tarihinde bulunmamasını arayabilir; bazı süreçlerde şartların başvuru son günü itibarıyla taşınması gerekebilir. Kılavuz ve özel mevzuat belirleyicidir.
Atama hakkı elde edildiği düşünülen durumda bekleme süresinin bitiş tarihi ile kurumun belge teslim ve atama takvimi karşılaştırılmalıdır. Kanuni engel kurum tarafından görmezden gelinemez.
Ayrılış kodu veya personel kaydı yanlışsa ne yapılmalıdır?
Yeniden atamada en sık sorunlardan biri, memurun usulüne uygun çekilmiş olmasına rağmen sistemde “çekilmiş sayılma” veya “m.95’e aykırılık” gibi daha ağır kodla kayıtlı görünmesidir. Böyle bir kayıt altı ay yerine bir yıl veya üç yıl bekleme sonucuna yol açabilir.
Personel, eski kurumundan ayrılış onayı, istifa dilekçesi, kabul yazısı, devir teslim tutanağı ve hizmet cetvelini temin etmelidir. Kayıt hatası varsa eski kuruma yazılı düzeltme başvurusu yapılabilir. HİTAP ve kurum içi kayıtların birbiriyle uyumu kontrol edilmelidir.
Kurum kayıt düzeltme talebini reddederse bu ret de idari işlem niteliğinde olabilir. Yanlış kayıt nedeniyle yeni atama reddedilmişse eski kayıt ve yeni ret işlemi arasındaki hukuki bağlantı dava stratejisinde dikkate alınır.
m.97 gerekçesiyle yeniden atama reddine karşı dava açılabilir mi?
Evet. Kurum kişinin bekleme süresinin dolmadığı veya süresiz engel bulunduğu gerekçesiyle yeniden atama başvurusunu reddederse, bu değerlendirmenin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek idari yargıda iptal davası açılabilir. Mahkeme kişinin ayrılış biçimini ve m.97’nin doğru bendinin uygulanıp uygulanmadığını inceler.
İstifa dilekçesi, evrak kayıt tarihi, kabul yazısı, görevden ayrılış belgesi, devamsızlık kayıtları, devir teslim tutanağı, m.96 kapsamına ilişkin resmî belgeler ve yeni atama ret yazısı temel delillerdir. Bekleme süresinin başlangıç ve bitiş tarihleri, Kanundaki altı ay, bir yıl veya üç yıl birimine göre açıkça gösterilmelidir.
Özel dava süresi yoksa idare mahkemesinde genel süre yazılı bildirimden itibaren altmış gündür. Eski ayrılış işlemi kesinleşmişse yıllar sonra yalnız yeni ret üzerinden eski işlemin tüm unsurlarını tartışmanın usul etkisi ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle kayıt hatası öğrenildiğinde gecikmeden başvuru yapılması önemlidir.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
657 m.97 Türkiye genelinde 657’ye tabi memuriyete yeniden alınma bakımından aynı bekleme sürelerini uygular. Mersin’deki kamu kurumlarına yeniden başvuran eski memur için de ayrılış biçimi eski kurumun kayıtlarından kontrol edilir ve 6 ay, 1 yıl, 3 yıl veya m.97/D sonucu buna göre uygulanır.
İstifa usulü için 657 m.94 rehberine, devir teslim için 657 m.95 rehberine ve tüm personel içerikleri için Kamu Personel Hukuku kategorisine bakabilirsiniz.
Resmî kaynak
Yeniden memuriyete alınmada bekleme sürelerinin temel hükmü 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.97’dir. Çekilme usulü için m.94-96, yeniden atama koşulları için m.92 birlikte değerlendirilmelidir.
Yeniden atanmadan önce ayrılış kaydı nasıl kontrol edilir?
| Ayrılış biçimi | 657 m.97 sonucu | Kontrol edilecek belge |
|---|---|---|
| m.94/2 ve m.94/3 usulüne uygun çekilme | Altı ay geçmeden yeniden alınmama | Çekilme dilekçesi, kabul veya usulüne uygun ayrılış bildirimi ve ayrılış onayı |
| Çekilmiş sayılma veya m.94/2’ye aykırı görev bırakma | Bir yıl geçmeden yeniden alınmama | Devamsızlık, izin ve mazeret kayıtları ile çekilmiş sayılma işlemi |
| m.95’teki devir ve teslim zorunluluğuna aykırılık | Üç yıl geçmeden yeniden alınmama | Görev ve zimmet kayıtları, teslim talepleri ve devir teslim tutanağı |
| m.96’ya aykırı görev bırakma | Hiçbir surette devlet memurluğuna alınmama | Görev yeri ve dönemi, çekilme isteğinin kabulü ve yerine atanan kişinin göreve başlama kayıtları |
m.94/3’teki olağanüstü mazeret ile m.96’daki olağanüstü yönetim hâli aynı kavram değildir. İlki, üstüne haber verilmesi şartıyla bir aylık kayda tabi olmadan çekilme usulünü düzenler. İkincisi, maddede belirtilen dönem ve yerlerde görevi bırakmanın özel şartlarını belirler. Personel kaydında bu iki hükmün karıştırılması, m.97/A yerine m.97/D gibi tamamen farklı bir sonuca yol açar.
Başvuru tarihi ile atama tarihi neden ayrı kontrol edilir?
657 m.97’nin yasakladığı işlem, bekleme süresi dolmadan kişinin yeniden devlet memurluğuna alınmasıdır. Kanun hükmü, bütün başvurular bakımından kendiliğinden aynı başvuru son günü şartını koymaz. Başvuru veya tercih aşamasında hangi şartların hangi tarihte aranacağı ise ilgili ilan, kılavuz ve özel mevzuat üzerinden ayrıca incelenir. Bu nedenle başvuru tarihi, son başvuru tarihi ve atama tarihi dosyada ayrı ayrı gösterilmelidir.
Başvuru dosyasına önceki hizmet cetveli, çekilme dilekçesi, kabul veya çekilmiş sayılma yazısı, hukuki ayrılış tarihi, varsa devir teslim tutanağı ve başvurulan kadronun nitelik belgeleri eklenmelidir. Bekleme süresinin bitişi, yalnız dilekçe tarihi esas alınarak değil, ayrılışın hukuken sonuç doğurduğu tarih belirlenerek hesaplanmalıdır. Atama engelinin kalkması, başvurunun kabulünü veya eski kadroya dönüşü tek başına garanti etmez.
657 m.92’deki iki defadan fazla olmama sınırı değerlendirilirken önceki çekilme ve çekilmiş sayılma kayıtları birlikte incelenir. Bu hüküm kapsamındaki yeniden atama yolu, bütün kamu personeli statülerine veya her türlü sınav ve atama yöntemine inceleme yapılmadan genellenmemelidir. Başvuruya hangi personel mevzuatının uygulandığı önce belirlenmelidir.
Kayıt düzeltme veya atama başvurusu reddedildiğinde ret gerekçesi ve tebliğ tarihi saklanmalıdır. Dava dilekçesinin zorunlu unsurları için İYUK m.3 idari dava dilekçesi rehberi incelenebilir. Yeni bir başvuru yapılması, önceki işleme karşı kaçırılmış dava süresini kendiliğinden yeniden başlatmaz.
Hükümlerin tam metni: Selçuklu Kaymakamlığı tarafından yayımlanan 657 sayılı Kanun — m.92 ve m.94–97.
Sık Sorulan Sorular
Usulüne uygun istifa eden memur kaç ay sonra dönebilir?
657 m.97/A uyarınca altı ay geçmeden yeniden devlet memurluğuna alınamaz. Altı ayın dolması, diğer atama şartlarını ortadan kaldırmaz.
Çekilmiş sayılan memur kaç yıl bekler?
657 m.97/B uyarınca bir yıl geçmeden yeniden devlet memurluğuna alınamaz.
Dilekçe verip hemen işi bırakan memur kaç yıl bekler?
Çekilme isteği henüz kabul edilmeden ve kanundaki ayrılış şartları oluşmadan m.94/2’ye aykırı görev bırakılması, m.97/B kapsamında bir yıllık engel doğurur. m.94/3’e uygun olağanüstü mazeretle ayrılış bu durumla karıştırılmamalıdır.
Devir teslim yapmadan ayrılan memur ne kadar bekler?
m.95’teki yükümlülüğe aykırılık varsa m.97/C uyarınca üç yıl geçmeden yeniden devlet memurluğuna alınamaz. Önce kişinin hangi devir ve teslim işlemleriyle yükümlü olduğu belirlenir.
OHAL veya savaşta m.96’ya aykırı ayrılan kişi kaç yıl bekler?
m.97/D süreli bir bekleme öngörmez; m.96’ya aykırı hareket edenler hiçbir surette devlet memurluğuna alınamaz. İhlal bulunup bulunmadığı görev yeri, dönem ve ayrılış kayıtları üzerinden belirlenir.
Bekleme süresi dolunca otomatik eski göreve dönülür mü?
Hayır. m.92 kapsamındaki yeniden atamada boş kadro, sınıfın nitelikleri ve diğer kanuni şartlar ayrıca değerlendirilir; kurumun atama işlemi gerekir.
KPSS kazanmak bekleme süresini kaldırır mı?
Hayır. Sınav veya yerleştirme sonucu m.97’deki yeniden memurluğa alınma engelini kaldırmaz. İlanın başvuru şartları da ayrıca kontrol edilir.
Yanlış ayrılış kodu nasıl düzeltilir?
Çekilme dilekçesi, kabul yazısı, ayrılış onayı ve varsa devir teslim tutanağıyla eski kuruma yazılı düzeltme başvurusu yapılır. Ret işleminin gerekçesi ve tebliğ tarihi hukuki başvuru bakımından saklanır.
İstifa sayısı önemli mi?
Evet. 657 m.92 kapsamındaki yeniden atamada iki defadan fazla olmama sınırı bulunduğundan önceki çekilme ve çekilmiş sayılma kayıtları birlikte kontrol edilir.
m.97 gerekçeli ret işlemine dava açılır mı?
Yanlış bent veya süre hesabına dayanan ret işleminin iptali idari yargıdan istenir. Dava süresi, görevli ve yetkili mahkeme ile önceki ayrılış işleminin durumu dosya üzerinden ayrıca belirlenir.
Telefon: +90 552 224 43 66
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
