İstinaf Başvurusu Süreden Reddedilirse Ne Yapılır? HMK 346 | 2026
Kısa ve net cevap: Hukuk davasında ilk derece mahkemesi istinaf dilekçesini kanuni süreden sonra verildiği gerekçesiyle reddederse, HMK m.346/2 uyarınca ret kararının tebliğinden itibaren bir hafta içinde bu ret kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Bu ikinci başvuruda tartışma öncelikle “esas karar doğru mu?” değil, ilk derece mahkemesinin istinaf dilekçesini süre yönünden reddetmesinin doğru olup olmadığıdır. Bölge adliye mahkemesi ret kararını yerinde görmezse, ilk istinaf dilekçesindeki sebepler üzerinden kanun yolu incelemesine devam eder.
Güncel mevzuat kontrol tarihi: 23 Eylül 2026. Rehber HMK m.345 ve m.346 ile tebligat ve süre hesabına ilişkin HMK hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır.
- İstinaf süresi kaç haftadır?
- HMK 346 hangi hâllerde uygulanır?
- Süre aşımı ret kararı kim tarafından verilir?
- Ret kararına karşı süre kaç gündür?
- Bir haftalık süre ne zaman başlar?
- BAM ret kararını kaldırırsa ne olur?
- Tebligat usulsüzse nasıl hesap yapılır?
- Elektronik tebligatta süre
- Adli tatilin etkisi
- Süre sonu hafta sonuna denk gelirse
- Eski hâle getirme mümkün mü?
- Harç ve giderler
- UYAP kayıtları nasıl kontrol edilir?
- Uygulamada dilekçede ne yazılmalı?
- Sık sorulan sorular
HMK m.345’e Göre İstinaf Süresi Kaç Haftadır?
HMK m.345 uyarınca hukuk davalarında genel istinaf süresi iki haftadır. Bu süre kural olarak ilamın usulüne uygun biçimde taraflardan her birine tebliğiyle başlar. Özel kanunlarda farklı süre öngörülmüşse özel hüküm uygulanır.
Sürenin başlangıcında kararın verildiği tarih değil, tebliğ tarihi önemlidir. Duruşmada hükmün kısa karar olarak açıklanmış olması tek başına genel istinaf süresini başlatmaz; usulüne uygun tebligat kontrol edilmelidir.
HMK m.346 Hangi Hâllerde Uygulanır?
HMK m.346, istinaf dilekçesinin ilk derece mahkemesince reddedilebileceği iki temel durumu düzenler. Birincisi dilekçenin kanuni süre geçtikten sonra verilmesidir. İkincisi, istinaf yoluna başvurulan kararın kesin olmasıdır.
Bu durumda kararı veren mahkeme, dilekçeyi BAM’a esas incelemesi için göndermeden önce ret kararı verebilir. Ret kararı tarafın kanun yolu başvurusunu sona erdirebilecek nitelikte olduğu için kanun, bu ret kararına karşı ayrıca başvuru imkânı tanımıştır.
Süre Aşımı Ret Kararını Kim Verir?
İstinaf dilekçesi ilk derece mahkemesine sunulduğunda süre kontrolünü öncelikle kararı veren mahkeme yapar. Tebliğ tarihi ile başvuru tarihi karşılaştırılır. Mahkeme iki haftalık sürenin geçtiğini tespit ederse HMK m.346 kapsamında istinaf dilekçesinin reddine karar verebilir.
Bu karar esasa ilişkin bir BAM kararı değildir. İlk derece mahkemesinin kanun yolu başvurusunun süresine ilişkin verdiği ara nitelikte özel bir ret kararıdır.
Ret Kararına Karşı Başvuru Süresi Bir Haftadır
HMK m.346/2, ret kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde istinaf yoluna başvurulabileceğini açıkça düzenler. Bu süre, esas hükme karşı genel iki haftalık istinaf süresiyle karıştırılmamalıdır.
Tarafın elinde artık iki farklı tarih vardır: esas kararın tebliğ tarihi ve istinaf dilekçesinin reddine ilişkin ek kararın tebliğ tarihi. Bir haftalık başvuru ikinci tebligattan itibaren hesaplanır.
Bir Haftalık Başvuruda Ne Tartışılır?
Bu başvurunun ana konusu, ilk derece mahkemesinin “istinaf süresi geçti” tespitinin hukuka uygun olup olmadığıdır. Örneğin tebliğ tarihi yanlış alınmış, elektronik tebligatın beşinci gün kuralı hatalı uygulanmış, adli tatil veya resmî tatil hesabı gözden kaçırılmış ya da tebligat usulsüz olduğu hâlde geçerli sayılmış olabilir.
Dilekçede bu süre hesabı tarihleriyle birlikte açıkça gösterilmelidir. Sadece “başvurum süresindedir” demek yerine kararın tebliğ tarihi, sürenin başlangıcı, son gün ve fiilî başvuru tarihi maddelendirilmelidir.
BAM Ret Kararını Yerinde Görmezse Ne Olur?
Dosya ret kararına karşı yapılan başvuru üzerine bölge adliye mahkemesine gönderilir. BAM, ilk derece mahkemesinin süre veya kesinlik gerekçesini yerinde bulmazsa ret kararını kaldırır ve ilk istinaf dilekçesine göre incelemeye geçer.
Bu nedenle süre ret kararına karşı verilen dilekçe ile ilk istinaf dilekçesi birbirinden ayrıdır. İlk dilekçe esas karara karşı hukuka aykırılıkları; ikinci dilekçe ise kanun yolu başvurusunun neden süresinde veya neden mümkün olduğunu açıklar.
BAM Ret Kararını Yerinde Görürse Ne Olur?
BAM ilk derece mahkemesinin süre aşımı veya kesinlik tespitini doğru bulursa ret kararı kesinleşir ve esas karar istinaf incelemesine alınmaz. Bu nedenle bir haftalık başvuruda süre hesabının dayanakları eksiksiz gösterilmelidir.
Esas kararın hukuka aykırı olduğuna dair uzun açıklamalar, süre ret sorununu tek başına çözmez. Öncelikle kanun yoluna erişimi engelleyen ret kararının kaldırılması gerekir.
Usulsüz Tebligat Varsa İstinaf Süresi Başlar mı?
İstinaf süresinin başlangıcı geçerli tebligata bağlıdır. Tebligat Kanununa aykırı bir tebliğ yapılmışsa usulsüz tebligatın sonuçları ayrıca değerlendirilir. Tebliğ işleminin gerçekten usulsüz olup olmadığı adres, muhatap, teslim alan kişi, haber kâğıdı ve tebligat yöntemine göre belirlenir.
Usulsüz tebligatta öğrenme tarihi önem kazanabilir. Ancak taraf yalnız “kararı geç gördüm” demekle yetinemez; tebligat işleminin hangi nedenle kanuna aykırı olduğunu somutlaştırmalıdır.
Elektronik Tebligatta Süre Nasıl Başlar?
7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a uyarınca elektronik yolla yapılan tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. İstinaf süresi bu hukuki tebliğ tarihine göre hesaplanır.
Elektronik tebligatın e-posta veya SMS bildirim tarihiyle hukuki tebliğ tarihi aynı olmayabilir. Süre ret kararına itiraz ederken UETS kayıtları ve elektronik tebligatın ulaştığı tarih mutlaka incelenmelidir.
Süre Sonu Hafta Sonuna veya Resmî Tatile Denk Gelirse
HMK süre hesabında son günün resmî tatile rastlaması hâlinde süre, tatili takip eden ilk iş günü çalışma saati sonunda biter. Bu kural iki haftalık esas istinaf süresinde de bir haftalık ret kararına başvuru süresinde de önem taşır.
Son gün hesabında takvim günü esasları kullanılmalı, başlangıç günü süreye eklenmemeli ve son günün tatil olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Adli Tatilin İstinaf Süresine Etkisi
Adli tatilde görülemeyen işlere ilişkin kanuni sürelerin tatil dönemine denk gelmesi hâlinde HMK m.104’teki uzama kuralı uygulanabilir. Ancak her dava ve her işlem adli tatil kapsamında aynı sonucu doğurmaz. HMK m.103’te adli tatilde görülecek işler ayrıca sayılmıştır.
Bu nedenle süre ret kararında “tarih adli tatile denk geldi” savunması yapılacaksa dava türünün HMK m.103-104 bakımından durumu açıkça kontrol edilmelidir.
Eski Hâle Getirme Başvurusu Mümkün mü?
Taraf, kendi kusuru olmaksızın kanuni süreyi kaçırmışsa HMK m.95 ve devamındaki eski hâle getirme kurumu somut olayda gündeme gelebilir. Eski hâle getirme olağan bir süre uzatımı değildir; kanunun aradığı kusursuz engel ve başvuru şartları bulunmalıdır.
İstinaf süresinin kaçırıldığı her durumda “eski hâle getirme” otomatik çözüm değildir. Engel, öğrenme tarihi, gecikmenin nedeni ve kaçırılan işlemin aynı anda tamamlanması gibi şartlar birlikte incelenir.
Harç ve Giderler Nasıl Tamamlanır?
HMK m.346/2, ret kararına karşı başvuru yapılırken gerekli giderlerin de yatırılmasını öngörür. Harç veya gider eksikliği varsa HMK m.344’ün tamamlama mekanizması ayrıca gündeme gelebilir.
İstinaf harcı eksikliği konusunda İstinaf Harcı Eksik Yatırılırsa Ne Olur? rehberimiz ayrıntılı açıklama içerir.
UYAP’ta Hangi Tarihler Kontrol Edilmelidir?
Süre ret dosyasında en az dört kayıt birlikte kontrol edilmelidir: gerekçeli kararın tebliğ tarihi, istinaf dilekçesinin mahkemeye sunulduğu tarih, istinaf dilekçesinin reddine ilişkin ek karar tarihi ve bu ret kararının tebliğ tarihi.
Elektronik tebligat varsa UETS tebliğ zamanı; fiziki tebligat varsa mazbata ayrıca incelenir. Dosyanın BAM’a gönderilme kaydı ise başvurunun işleme alındığını gösterir; tek başına süre hesabını değiştirmez.
Ret Kararına Başvuru Dilekçesinde Ne Yazılmalıdır?
Dilekçenin başında hangi mahkemenin hangi tarih ve sayılı ret kararına karşı başvurulduğu belirtilmelidir. Ardından esas kararın tebliğ tarihi ve istinaf başvuru tarihi gün, ay ve yıl olarak yazılmalıdır.
Mahkemenin süre hesabının neden hatalı olduğu hukuki dayanakla açıklanmalı; gerekiyorsa tebligat belgesi, UETS kaydı, tatil takvimi veya başvuru alındısı eklenmelidir. Sonuç bölümünde HMK m.346 kapsamında ret kararının kaldırılması ve ilk istinaf dilekçesinin incelenmesi açıkça talep edilmelidir.
Esas İstinaf Dilekçesi Yeniden Yazılmalı mı?
Ret kararına karşı başvuruda ilk istinaf dilekçesinin varlığı korunur. BAM ret kararını kaldırırsa inceleme o ilk başvuru üzerinden devam edebilir. Buna rağmen ilk dilekçedeki başvuru sebeplerinin süresinde ve açık biçimde kurulmuş olması önemini korur.
İstinaf dilekçesinde sebep yazılmamasının sonuçları için İstinaf Dilekçesinde Sebep Yazılmazsa Ne Olur? yazımız kullanılabilir.
Kesin Karara Karşı İstinaf Edilirse Aynı Usul mü Uygulanır?
HMK m.346 yalnız süre aşımını değil, kesin nitelikteki kararlara karşı istinaf başvurusunu da kapsar. İlk derece mahkemesi kararın istinafa tabi olmadığını düşünürse dilekçeyi reddedebilir. Bu ret kararına karşı da bir haftalık başvuru imkânı vardır.
BAM, kararın aslında istinafa açık olduğunu tespit ederse ret kararını kaldırarak esas başvuruyu inceleyebilir.
İstinaf Ön İncelemesinde Süre Tekrar Kontrol Edilir mi?
Dosya BAM’a ulaştığında HMK m.352 kapsamındaki ön incelemede kanun yolu şartları yeniden değerlendirilebilir. İlk derece mahkemesinin dilekçeyi göndermiş olması, sürenin kesin olarak kabul edildiği anlamına gelmez.
UYAP’ta bu aşamanın görünümü için İstinaf Ön İnceleme İçin Atama Bekliyor rehberimiz ayrıdır.
Mahkeme İstinaf Dilekçesini Süreden Reddetmeden Önce Tarafı Dinlemek Zorunda mı?
HMK m.346’daki süre kontrolü dosya ve tebligat kayıtları üzerinden yapılabilen usulî bir denetimdir. İlk derece mahkemesinin bu konuda ayrıca duruşma açması veya tarafı sözlü dinlemesi kural olarak zorunlu değildir. Ancak ret kararının hangi tebliğ ve başvuru tarihine dayandığı karardan anlaşılabilir olmalıdır.
Taraf süre hesabının yanlış olduğunu düşünüyorsa bu itirazını bir haftalık kanun yolu başvurusunda belgeleriyle ileri sürer. Böylece BAM hem ret kararını hem süre hesabının dayandığı kayıtları denetler.
Başvuru Dilekçesi Son Gün Başka Mahkemeye Verildiyse Süre Korunur mu?
HMK, istinaf dilekçesinin kararı veren mahkemeye veya başka bir yer mahkemesine verilebilmesine imkân tanır. Kanunun izin verdiği mercie süresi içinde teslim edilen dilekçenin daha sonra dosyanın asıl mahkemesine gönderilmesi, tek başına süre aşımı oluşturmaz.
Bu nedenle ret kararında yalnız dilekçenin dosyaya fiilen girdiği tarih değil, dilekçenin kanunen geçerli mercie ilk teslim edildiği tarih araştırılmalıdır. Eldeki havale, alındı veya UYAP kaydı bu noktada belirleyici olabilir.
Yanlış Dosya Numarası Yazılması Süreyi Etkiler mi?
Başvuru süresinde mahkemeye verilen dilekçede maddi dosya numarası hatası bulunması her durumda başvuruyu yok saydırmaz. Dilekçeden hangi kararın istinaf edildiği tereddütsüz belirlenebiliyorsa HMK m.342’deki şekil kuralları ve başvuru iradesi birlikte değerlendirilir.
Buna karşılık dilekçenin hangi karara yöneldiğinin anlaşılamaması farklı bir sorundur. Süre ret başvurusunda, dilekçenin süresinde verildiğini gösteren kayıtla birlikte hedeflenen kararın açıkça belirlenebildiği de gösterilmelidir.
Tebliğ Tarihi ile Kararı UYAP’tan Görme Tarihi Farklıysa Hangisi Esas Alınır?
Genel kural usulüne uygun tebliğ tarihidir. Tarafın gerekçeli kararı UYAP’tan daha önce görüntülemiş olması, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça tebliğ yerine geçmez. Süre başlangıcı için tebligat işlemi esas alınır.
Bu ayrım, özellikle “kararı bir hafta önce UYAP’ta okumuştunuz” gerekçesiyle yapılan süre tartışmalarında önemlidir. Hukuki tebliğ tarihi ile fiilî öğrenme tarihi birbirine karıştırılmamalıdır.
Ret Kararı Tebliğ Edilmeden Bir Haftalık Süre Başlar mı?
HMK m.346/2 açıkça ret kararının tebliğ tarihini esas alır. Bu nedenle tarafın ret kararını UYAP’ta görmesi veya kalemden öğrenmesi, kural olarak maddede belirtilen bir haftalık sürenin başlangıcının yerine geçmez. Usulüne uygun tebliğ kaydı incelenmelidir.
Yine de kanun yolu güvenliği açısından ret kararı öğrenilmişse tebliği bekleyerek gereksiz risk alınmamalı; başvuru hazırlığı derhâl yapılmalıdır. Süre hesabı ise resmi tebliğ belgesi üzerinden kurulmalıdır.
Süre Ret Kararı Kesinleşmeden Esas Karar Kesinleşir mi?
Ret kararına karşı HMK m.346/2’de öngörülen bir haftalık başvuru süresi devam ederken, kanun yolu sürecinin tamamlandığı kabul edilmemelidir. Taraf süresinde ret kararına başvurursa dosya BAM denetimine gider ve ret kararının doğru olup olmadığı belirlenir.
Bu nedenle kesinleşme şerhi düzenlenirken kanun yolu başvuruları ve ret kararına karşı özel başvuru süreci birlikte kontrol edilmelidir. Yanlış veya erken kesinleşme kaydı somut dosyada ayrıca düzeltilmesi gereken usul sorunu yaratabilir.
Son gün hesabında tebligat belgesi, UYAP başvuru kaydı ve mahkeme alındısı birlikte saklanmalı; süre tartışması yalnız hafızaya bırakılmamalıdır.
Sonuç
İstinaf dilekçesi süre aşımı nedeniyle reddedilmişse işlem bitmiş değildir. HMK m.346/2, ret kararının tebliğinden itibaren bir haftalık özel başvuru süresi tanır.
Bu başvuruda tebliğ ve başvuru tarihleri, elektronik tebligatın hukuki zamanı, tatil günleri ve varsa usulsüz tebligat açıkça ortaya konulmalıdır. BAM ret kararını yerinde görmezse ilk istinaf dilekçesi üzerinden esas incelemeye geçebilir.
Sık Sorulan Sorular
İstinaf süresi kaç haftadır?
HMK m.345’e göre genel süre iki haftadır.
Süreden ret kararına itiraz süresi kaç gündür?
HMK m.346/2 uyarınca tebliğden itibaren bir haftadır.
Ret kararını ilk derece mahkemesi verebilir mi?
Evet. Süre geçmişse veya karar kesin ise HMK m.346 kapsamında ret kararı verebilir.
Bir haftalık başvuruyu kim inceler?
Dosya bölge adliye mahkemesine gönderilir ve ret kararının doğruluğu BAM tarafından denetlenir.
BAM ret kararını kaldırırsa ne olur?
İlk istinaf dilekçesi esas alınarak kanun yolu incelemesine devam edilir.
Elektronik tebligatta beş gün kuralı uygulanır mı?
Evet. 7201 sayılı Kanun m.7/a’daki hukuki tebliğ tarihi esas alınır.
Son gün pazar günüyse süre biter mi?
Süre takip eden ilk iş günü çalışma saati sonunda biter.
Adli tatil her dosyada süreyi uzatır mı?
Hayır. HMK m.103-104 kapsamında dava ve işlem türü değerlendirilir.
Eski hâle getirme her süre kaçırmada uygulanır mı?
Hayır. HMK m.95 ve devamındaki özel şartların bulunması gerekir.
Kesin karara karşı istinaf reddinde de bir haftalık başvuru var mı?
Evet. HMK m.346/2 ret kararına karşı bu yolu düzenler.
Resmî Kaynaklar
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
