İstinafta Duruşmaya Gelinmezse Ne Olur? HMK 358 | 2026
Kısa ve net cevap: Bölge adliye mahkemesinde duruşmalı incelenen bir istinaf dosyasında tarafların mazeretsiz olarak duruşmaya gelmemesi, davanın otomatik olarak açılmamış sayılması veya istinaf başvurusunun kendiliğinden düşmesi anlamına gelmez. HMK m.358 özel bir düzenleme getirir. BAM tarafından belirlenen tahkikat gideri süresinde yatırılmışsa taraflar duruşmaya gelmese bile tahkikat yokluklarında yapılarak karar verilir. Gider süresinde yatırılmazsa dosyanın mevcut durumuna göre karar verilir; öngörülen tahkikat yapılmadan karar verilmesi mümkün değilse başvuru reddedilebilir.
Güncel mevzuat kontrol tarihi: 23 Eylül 2026. HMK m.358’in mevcut metni 7251 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonrası uygulanmaktadır. Duruşmanın yapılıp yapılmayacağı bakımından HMK m.353 ve m.356 hükümleri de birlikte değerlendirilir.
- İstinafta her dosyada duruşma olur mu?
- Duruşma davetiyesinde hangi ihtar bulunur?
- Başvuran duruşmaya gelmezse ne olur?
- Karşı taraf gelmezse ne olur?
- İki taraf da gelmezse ne olur?
- Gider avansı neden önemlidir?
- Gider yatırılmazsa başvuru reddedilir mi?
- Mazeret nasıl bildirilir?
- Mazeret kabul edilirse ne olur?
- Vekil gelirse tarafın gelmesi gerekir mi?
- Duruşma yoklukta yapılırsa yeni delil sunulur mu?
- Karar duruşmada mı verilir?
- UYAP’ta duruşma günü nasıl takip edilir?
- İstinaf başvurusundan feragat farkı
- Sık sorulan sorular
İstinafta Her Dosyada Duruşma Yapılır mı?
Hayır. Bölge adliye mahkemesi her istinaf dosyasında duruşma açmaz. HMK m.353’te sayılan hâllerde dosya üzerinden duruşma yapılmadan karar verilebilir. Duruşmalı inceleme gereken durumlarda ise HMK m.356 uygulanır ve taraflara duruşma günü bildirilir.
Bu nedenle UYAP’ta dosyanın istinafta bulunması tek başına duruşma yapılacağı anlamına gelmez. Duruşma günü verilmişse HMK m.358’deki gelmeme ve gider sonuçları önem kazanır.
HMK m.358 Neyi Düzenler?
HMK m.358’in başlığı “Duruşmaya gelinmemesi ve giderlerin ödenmemesi”dir. Madde, duruşmalı istinaf incelemesinde tarafların yokluğunun ve tahkikat için belirlenen gider avansının yatırılmamasının sonuçlarını özel olarak düzenler.
Bu hüküm ilk derece mahkemesindeki HMK m.150 işlemden kaldırma rejimiyle aynı değildir. İstinaf duruşmasına gelmeme halinde “dosya işlemden kaldırılır ve üç ay içinde yenilenir” sistemi uygulanmaz. İstinafa özgü HMK m.358 hükümleri esas alınır.
Duruşma Davetiyesinde Hangi İhtar Bulunmalıdır?
HMK m.358/1 uyarınca taraflara çıkarılacak davetiyede, duruşmada hazır bulunmadıkları takdirde tahkikatın yokluklarında yapılarak karar verileceği açıkça belirtilir. Başvuran tarafa gönderilecek davetiyede ayrıca yapılacak tahkikatla ilgili BAM tarafından belirlenen giderin, iki haftadan az olmamak üzere verilecek kesin süre içinde avans olarak yatırılması gerektiği de bildirilir.
Dolayısıyla yalnız duruşma tarihi değil, gider avansı ve kesin süre ihtarı da başvuran açısından dikkatle kontrol edilmelidir.
İstinaf Başvurusunu Yapan Taraf Duruşmaya Gelmezse
Başvuran taraf mazeretsiz olarak duruşmaya katılmazsa ve tahkikat giderini verilen kesin süre içinde yatırmışsa, tahkikat yokluğunda yapılarak karar verilebilir. “İstinaf eden gelmedi, başvuru otomatik reddedilir” şeklinde genel bir kural yoktur.
Ancak dosyanın niteliği nedeniyle belirli tahkikatın yapılması zorunluysa ve bunun için gerekli gider yatırılmamışsa HMK m.358/3’ün son cümlesindeki başvurunun reddi sonucu gündeme gelebilir.
Karşı Taraf Duruşmaya Gelmezse
İstinaf başvurusuna karşı olan tarafın mazeretsiz olarak duruşmaya gelmemesi de yargılamanın zorunlu olarak ertelenmesini gerektirmez. Usulüne uygun davetiyede yokluk ihtarı bulunuyorsa tahkikat onun yokluğunda sürdürülebilir.
Karşı tarafın gelmemesi, istinaf eden tarafın tüm iddialarının otomatik kabul edildiği anlamına da gelmez. BAM dosya, deliller ve kanun hükümleri üzerinden hukuki değerlendirmesini yapar.
İki Taraf da Duruşmaya Gelmezse Dosya Düşer mi?
Hayır. HMK m.358/3 açıkça, belirlenen giderin süresinde yatırılmış olması kaydıyla tarafların mazeretsiz olarak duruşmaya katılmamaları hâlinde tahkikatın yokluklarında yapılarak karar verileceğini düzenler.
Bu kural ilk derece yargılamasındaki tarafların duruşmayı takip etmemesine ilişkin HMK m.150’den ayrılır. İstinaf aşamasında dosya yalnız iki taraf da gelmedi diye işlemden kaldırılmaz.
Tahkikat Gideri Nedir?
BAM, duruşmalı incelemede tanık, bilirkişi, keşif, tebligat, istinabe veya başka bir tahkikat işlemi için gider gerekebileceğini öngörürse başvurandan avans yatırmasını isteyebilir. HMK m.358/1 bu giderin miktarının BAM tarafından belirlenmesini ve yatırılması için iki haftadan az olmayacak kesin süre verilmesini öngörür.
Giderin hangi işlem için istendiği ara karar veya davetiye içeriğinden anlaşılmalıdır. Taraf yalnız “duruşma harcı” gibi genel bir kavramla hareket etmemeli, mahkemenin belirlediği avansı süresinde yatırmalıdır.
Gider Avansı Süresinde Yatırılmazsa Ne Olur?
7251 sayılı Kanunla değişik HMK m.358/3’e göre belirlenen gider süresinde yatırılmazsa BAM dosyanın mevcut durumuna göre karar verir. Ancak yapılması öngörülen tahkikat gerçekleştirilmeden karar verilmesine imkân yoksa istinaf başvurusu reddedilir.
Bu nedenle giderin yatırılmaması her durumda otomatik ret değildir; dosyanın mevcut hâliyle karar verilip verilemeyeceği önem taşır. Fakat gerekli tahkikat gideri olmadan karar kurulamıyorsa ret sonucu doğabilir.
Kesin Süre En Az Kaç Gün Olmalıdır?
HMK m.358/1, gider avansı için verilecek kesin sürenin iki haftadan az olamayacağını düzenler. Mahkeme bu süreyi daha uzun belirleyebilir; ancak kanuni alt sınırın altında kesin süre verilemez.
Kesin süre içinde gider yatırılmasının belgelendirilmesi önemlidir. UYAP ödeme kaydı veya banka/vezne makbuzu dosyada saklanmalıdır.
Duruşmaya Katılamayan Başvuran Ne Yapmalıdır?
HMK m.358/2’ye göre başvuran, kabul edilebilir bir mazerete dayanarak duruşmaya gelemediğini bildirirse, mazeret kabul edildiği takdirde yeni bir duruşma günü belirlenerek taraflara bildirilir.
Mazeret somut ve belgelendirilebilir olmalıdır. Sağlık sorunu, ulaşımı imkânsız hâle getiren olağanüstü olay veya benzeri nedenler mahkemece somut koşullar içinde değerlendirilir. Sadece “işim vardı” veya “gelemedim” şeklindeki açıklamanın kabul edilebilir mazeret sayılacağı garanti değildir.
Mazeret Ne Zaman Bildirilmelidir?
Mazeretin mümkün olan en erken aşamada BAM’a bildirilmesi gerekir. Duruşmadan önce ortaya çıkan engelin duruşma sonrasına bırakılması, mazeretin inandırıcılığı ve usulî etkisi bakımından sorun yaratabilir. Acil ve önceden öngörülemeyen durumlarda ise belge mümkün olan en kısa sürede sunulmalıdır.
Mahkeme mazereti kabul etmek zorunda değildir; karar somut neden ve belgelere göre verilir.
Mazeret Kabul Edilirse Yeni Duruşma Kesin midir?
HMK m.358/2, başvuranın kabul edilebilir mazeretinin bulunması hâlinde yeni duruşma günü tayin edilmesini öngörür. Mazeretin mahkemece kabul edilmesi bu nedenle önemlidir.
Yeni duruşma günü taraflara usulüne uygun şekilde bildirilir. Daha önce belirlenen tahkikat gideri yükümlülüğü varsa ayrıca ortadan kalkmış sayılmaz; ara kararın içeriği kontrol edilmelidir.
Avukat Varken Tarafın Kendisinin Gelmesi Zorunlu mu?
Vekille takip edilen dosyada kural olarak vekil taraf adına duruşmaya katılabilir. Mahkemenin tarafın bizzat dinlenmesine yönelik özel bir karar veya isticvap gibi kişisel katılım gerektiren işlem öngörüp öngörmediği ayrıca kontrol edilmelidir.
Davetiyenin kime çıkarıldığı ve hangi işlem için hazır bulunulmasının istendiği önemlidir. Vekilin duruşmaya katılması çoğu durumda tarafın usulî temsilini sağlar.
Vekil de Duruşmaya Gelmezse Ne Olur?
Usulüne uygun davet edilmiş taraf/vekil duruşmaya gelmez ve kabul edilebilir mazeret bildirilmezse HMK m.358’in yokluk sonuçları uygulanır. Tahkikat gideri yatırılmışsa inceleme yoklukta sürer.
Vekilin takvim hatası veya büro içi organizasyon sorunu her durumda kabul edilebilir mazeret sayılmaz. Mazeret değerlendirmesi BAM’a aittir.
Duruşmaya Gelmeyen Taraf Sonradan Yeni Delil Sunabilir mi?
Duruşmaya katılmamak, HMK m.357’deki yeni delil yasağını değiştirmez. İstinafta kural olarak ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen yeni delile dayanılmaz. Kanunda öngörülen istisnalar varsa bunlar ayrıca ispatlanmalıdır.
“Duruşmaya gelemedim, şimdi bütün yeni belgeleri sunuyorum” yaklaşımı tek başına delillerin kabulünü sağlamaz.
Duruşmada Karar Verilmezse Ne Olur?
BAM duruşma sonunda hemen karar açıklamak zorunda değildir. Dosya müzakere, eksik işlem veya gerekçeli karar hazırlığı için incelemeye alınabilir. UYAP’ta yeni statü ve evrak kayıtları oluşabilir.
Kararın hukuki sonucu, imzalı kararın oluşması ve kanun yolu bakımından usulüne uygun tebliğ edilmesiyle değerlendirilir.
Duruşma Günü UYAP’tan Nasıl Takip Edilir?
UYAP Vatandaş Portal veya Avukat Portal üzerinden dosyanın duruşma bilgileri ve safahatı görüntülenebilir. Ancak yalnız portal ekranına güvenmek yerine resmi tebligat da kontrol edilmelidir. Duruşma davetiyesi, mazeret ve gider ihtarları bakımından hukuken önemlidir.
Dosyanın heyete gönderilmesi aşaması için UYAP’ta İstinaf Dosyası Heyete Gönderildi Ne Demek? rehberimiz kullanılabilir.
Duruşmaya Gelmemek İstinaftan Feragat Sayılır mı?
Hayır. Duruşmaya katılmamak ile kanun yolundan feragat farklı işlemlerdir. Feragat açık irade beyanıyla kanun yolu talebinden vazgeçmeyi ifade eder. Mazeretsiz yokluk ise HMK m.358’de özel sonuçlara bağlanmıştır.
Bu nedenle taraf gelmedi diye istinaf başvurusundan vazgeçmiş kabul edilmez. Dosya kanundaki yokluk ve gider kurallarına göre sonuçlandırılır.
İlk Derece Duruşmasına Gelmeme ile İstinaf Duruşmasına Gelmeme Farkı
İlk derece mahkemesinde tarafların duruşmayı takip etmemesi HMK m.150 kapsamında dosyanın işlemden kaldırılması gibi sonuçlar doğurabilir. İstinaf duruşmasında ise özel hüküm HMK m.358’dir.
Bu ayrım önemlidir. İlk dereceye ilişkin “üç ay içinde yenileme” kuralı istinaf duruşmasına otomatik olarak taşınamaz.
İstinaf Duruşmasında Karşı Dava veya Islah Yapılabilir mi?
Hayır. Duruşma açılmış olması HMK m.357/1’deki yasakları kaldırmaz. BAM’da karşı dava açılamaz ve ıslah yapılamaz.
Bu konular için İstinafta Karşı Dava ve İstinafta Islah rehberlerimiz ayrıntılıdır.
Duruşma Davetiyesi Usulsüz Tebliğ Edilmişse Yoklukta Karar Verilebilir mi?
HMK m.358’in yokluk sonuçlarının sağlıklı uygulanabilmesi için tarafın duruşmadan ve yokluğun sonuçlarından usulüne uygun biçimde haberdar edilmesi gerekir. Davetiye hiç tebliğ edilmemiş veya Tebligat Kanununa aykırı tebliğ edilmişse, tarafın mazeretsiz yokluğundan söz edilip edilemeyeceği ayrıca incelenir.
Davetiyede yalnız duruşma tarihinin bulunması da yeterli değildir; HMK m.358/1’in öngördüğü yokluk ihtarı ve başvuran bakımından tahkikat gideriyle ilgili kesin süre bildirimi önem taşır. Usulsüzlük iddiası varsa tebligat mazbatası veya elektronik tebligat kaydı dosyadan alınarak somut eksiklik gösterilmelidir.
Duruşma Günü Değiştirilirse Eski Davetiye Geçerli Kalır mı?
Mahkeme duruşma gününü değiştirirse yeni günün taraflara usulüne uygun şekilde bildirilmesi gerekir. Eski tarih için çıkarılmış davetiye, daha sonraki başka bir duruşma gününe mazeretsiz yokluk sonucu bağlamak için tek başına yeterli değildir.
UYAP’ta duruşma günü değişmiş görünüyorsa yalnız ekran görüntüsüne değil, yeni duruşma gününün tebliğine ve mahkemenin ara kararına bakılmalıdır. Özellikle vekil değişikliği veya adres değişikliği bulunan dosyalarda tebligat muhatabı ayrıca kontrol edilmelidir.
Tahkikat Gideri Fazla Yatırılırsa Ne Olur?
BAM’ın belirlediği avans tahkikat işlemlerinin yapılabilmesi için alınır. Kullanılmayan gider avansının dosya sonunda iadesi, yargılama giderlerinin nihai yükletilmesi ve reddiyat işlemleri genel usul kurallarına göre yürütülür. Tarafın yükümlülüğü mahkemenin belirlediği tutarı verilen kesin süre içinde yatırmaktır.
Eksik ödeme yapılmışsa ara kararın tam olarak yerine getirilip getirilmediği kontrol edilmelidir. Mahkeme belirli miktar istemişken daha düşük tutar yatırılması, kesin süre yükümlülüğünün yerine getirildiği anlamına gelmeyebilir.
Gider Avansı Başka Dosyaya Yatırılırsa Süre Korunur mu?
Ödemenin doğru BAM dosyasına ve doğru tahsilat koduyla yapılması gerekir. Yanlış dosyaya yatırılan paranın süresi içinde doğru dosyada tahkikat avansı olarak görünmemesi ciddi sorun yaratabilir. Böyle bir hata fark edildiğinde dekontla birlikte derhâl mahkemeye başvurulmalı ve kayıtların düzeltilmesi istenmelidir.
Ödemenin yapıldığına dair banka dekontu tek başına her durumda yeterli olmayabilir; ödemenin hangi dosya için ve hangi gider kalemi adına işlendiği UYAP’tan doğrulanmalıdır.
Başvuranın Mazereti Reddedilirse Ne Yapılır?
BAM mazereti kabul etmezse duruşma yoklukta yapılabilir. Mazeretin reddi ve bunun yargılama sonucuna etkisi, nihai kararın kanun yolu denetiminde ileri sürülebilecek usul meselelerinden biri olabilir. Bunun için mazeret dilekçesinin ne zaman verildiği, hangi belgeye dayandığı ve mahkemenin ret gerekçesi dosyada açıkça bulunmalıdır.
Taraf, mazeretin kabul edileceğini varsayarak gider avansını veya diğer kesin süreli işlemleri ihmal etmemelidir. Mazeret yalnız duruşmaya katılamamayı açıklayabilir; ayrı bir kesin süre yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
İstinaf Duruşmasında Tahkikat Hangi Konularla Sınırlıdır?
Duruşma yapılması, uyuşmazlığın ilk derece yargılaması gibi baştan kurulacağı anlamına gelmez. HMK m.355 uyarınca inceleme istinaf sebepleriyle sınırlıdır; kamu düzenine aykırılık resen gözetilir. HMK m.357 de yeni iddia, savunma ve delil bakımından sınırlar getirir.
Bu nedenle taraf duruşmaya katıldığında da istinaf dilekçesindeki sebeplerini açıklamalı, dosyadaki mevcut delillerle bağlantı kurmalı ve BAM’ın kanuni inceleme sınırları içinde kalmalıdır.
Duruşma öncesinde davetiye, mazeret, avans makbuzu ve UYAP safahatı birlikte kontrol edilmelidir. Böylece yokluk veya gider nedeniyle doğabilecek usulî sonuçlar son güne bırakılmadan giderilebilir.
Kesin süreli gider emri varsa ödeme son gün beklenmeden tamamlanmalı ve dosyaya işlendiği ayrıca doğrulanmalıdır.
Mahkeme ara kararları da ayrıca izlenmelidir.
Sonuç
İstinaf duruşmasına mazeretsiz gelmemek başvuruyu otomatik düşürmez. HMK m.358’e göre tahkikat gideri süresinde yatırılmışsa taraflar yokken tahkikat yapılarak karar verilebilir.
Gider yatırılmamışsa BAM önce dosyanın mevcut durumuna göre karar verilip verilemeyeceğine bakar; gerekli tahkikat yapılmadan karar kurulması mümkün değilse başvuruyu reddeder. Kabul edilebilir mazereti bulunan başvuran için yeni duruşma günü belirlenebilir.
Sık Sorulan Sorular
İstinaf duruşmasına gitmezsem dosya düşer mi?
Hayır. HMK m.358 özel kuralları uygulanır.
İki taraf da gelmezse ne olur?
Gider yatırılmışsa tahkikat yoklukta yapılarak karar verilebilir.
Gider avansı yatırılmazsa başvuru kesin reddedilir mi?
Her durumda değil; dosyanın mevcut hâliyle karar mümkün değilse ret gündeme gelir.
Gider için kaç günlük süre verilir?
HMK m.358/1’e göre iki haftadan az olmayacak kesin süre verilir.
Mazeret kabul edilirse ne olur?
Yeni duruşma günü belirlenerek taraflara bildirilir.
Avukatım gelirse benim gelmem gerekir mi?
Kural olarak vekil temsil eder; ancak bizzat katılım gerektiren özel bir işlem varsa davetiye incelenmelidir.
Duruşmaya gelmemek feragat midir?
Hayır. Feragat ayrı bir açık irade beyanıdır.
Duruşma olmadan istinaf kararı verilebilir mi?
Evet. HMK m.353’teki hâllerde duruşmasız karar mümkündür.
Duruşmada yeni delil sunabilir miyim?
HMK m.357’deki yeni delil kuralı ve istisnaları uygulanır.
İstinaf duruşmasına gelmeme ilk derecedeki HMK 150 ile aynı mı?
Hayır. İstinafta özel hüküm HMK m.358’dir.
Resmî Kaynaklar
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
