B&KBakırcı & KeskinHUKUK BÜROSU
TR
TürkçeEnglishDeutschРусскийالعربية中文
Menü

İşveren Hizmet Buluşunda Tam veya Kısmi Hak Nasıl Talep Eder? | SMK 115

Kısa ve net cevap: SMK 115, işverenin hizmet buluşu üzerinde tam veya kısmi hak talep etmesini, dört aylık süreyi ve çalışanın bedel hakkını düzenler.

İşveren, çalışanın hizmet buluşu bildiriminden itibaren dört ay içinde tam veya kısmi hak talebinde bulunabilir?

İşveren, çalışanın hizmet buluşu bildiriminden itibaren dört ay içinde tam veya kısmi hak talebinde bulunabilir. SMK m.115 bakımından bu sonuç, tarafların işlemi farklı adlandırmasıyla değişmez. Somut dosyada hak sahibi, işlem tarihi ve ilgili TÜRKPATENT kaydı birlikte kontrol edilmelidir. Kanunda bir süre veya özel usul öngörülmüşse bu şart genel sözleşme hükümleriyle bertaraf edilemez.

İşveren, çalışanın hizmet buluşu bildiriminden itibaren dört ay içinde tam veya kısmi hak talebinde bulunabilir. İspat açısından e-posta yazışması veya şirket içi not tek başına esas kayıt yerine geçirilmemelidir. Kurum belgesi, imzalı sözleşme, teknik kayıt ve teslim/tebliğ belgesi kendi asli biçimiyle saklanmalı; elektronik belgelerin doğrulama bilgileri de korunmalıdır. SMK m.115 için yapılan her işlemde kanun metni ile güncel sicil/Bülten kaydı birlikte okunmalıdır.

Süresinde hak talebi yapılmazsa veya işveren hak talep etmediğini bildirirse buluş serbest buluş niteliği kazanır?

Süresinde hak talebi yapılmazsa veya işveren hak talep etmediğini bildirirse buluş serbest buluş niteliği kazanır. Uygulamada bu kural yalnız teorik bir tespit olarak bırakılmamalıdır. Patent başvuru numarası, sicil bilgisi, Bülten kaydı, tebligat tarihi ve varsa sözleşme veya mahkeme evrakı aynı kronolojiye bağlanmalıdır. Böylece hangi hakkın ne zaman doğduğu ve hangi işlemin tamamlandığı denetlenebilir.

Süresinde hak talebi yapılmazsa veya işveren hak talep etmediğini bildirirse buluş serbest buluş niteliği kazanır. Bu hükümle bağlantılı karar verilirken patent isteme hakkı, patent sahipliği, lisans, sicile kayıt ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik kavramları birbirinden ayrılmalıdır. Her kavram farklı hukuki aşamayı ifade eder ve yanlış kavram kullanımı yanlış talep kurulmasına yol açabilir. SMK m.115 için yapılan her işlemde kanun metni ile güncel sicil/Bülten kaydı birlikte okunmalıdır.

Tam hak talebiyle buluş üzerindeki haklar işverene geçer?

Tam hak talebiyle buluş üzerindeki haklar işverene geçer. İspat açısından e-posta yazışması veya şirket içi not tek başına esas kayıt yerine geçirilmemelidir. Kurum belgesi, imzalı sözleşme, teknik kayıt ve teslim/tebliğ belgesi kendi asli biçimiyle saklanmalı; elektronik belgelerin doğrulama bilgileri de korunmalıdır.

Tam hak talebiyle buluş üzerindeki haklar işverene geçer. Dosya yönetiminde teknik ekip, patent vekili ve hukuk birimi aynı güncel kayıt üzerinden çalışmalıdır. Teknik tarif ile hukukî hak zinciri arasında uyuşmazlık varsa TÜRKPATENT’e işlem sunulmadan önce bu fark giderilmeli ve karar gerekçesi yazılı hâle getirilmelidir. SMK m.115 için yapılan her işlemde kanun metni ile güncel sicil/Bülten kaydı birlikte okunmalıdır.

Kısmi hak talebinde işveren buluşu kullanma hakkı elde eder ve kullanım çalışanın buluşu değerlendirmesini önemli ölçüde güçleştiriyorsa çalışan tam hak talebi isteyebilir?

Kısmi hak talebinde işveren buluşu kullanma hakkı elde eder ve kullanım çalışanın buluşu değerlendirmesini önemli ölçüde güçleştiriyorsa çalışan tam hak talebi isteyebilir. Bu hükümle bağlantılı karar verilirken patent isteme hakkı, patent sahipliği, lisans, sicile kayıt ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik kavramları birbirinden ayrılmalıdır. Her kavram farklı hukuki aşamayı ifade eder ve yanlış kavram kullanımı yanlış talep kurulmasına yol açabilir.

Kısmi hak talebinde işveren buluşu kullanma hakkı elde eder ve kullanım çalışanın buluşu değerlendirmesini önemli ölçüde güçleştiriyorsa çalışan tam hak talebi isteyebilir. SMK m.115 bakımından bu sonuç, tarafların işlemi farklı adlandırmasıyla değişmez. Somut dosyada hak sahibi, işlem tarihi ve ilgili TÜRKPATENT kaydı birlikte kontrol edilmelidir. Kanunda bir süre veya özel usul öngörülmüşse bu şart genel sözleşme hükümleriyle bertaraf edilemez. SMK m.115 için yapılan her işlemde kanun metni ile güncel sicil/Bülten kaydı birlikte okunmalıdır.

Çalışan, işverenin tam veya kısmi hak talebine bağlı olarak kanundaki koşullarda makul bedel isteme hakkına sahiptir?

Çalışan, işverenin tam veya kısmi hak talebine bağlı olarak kanundaki koşullarda makul bedel isteme hakkına sahiptir. Dosya yönetiminde teknik ekip, patent vekili ve hukuk birimi aynı güncel kayıt üzerinden çalışmalıdır. Teknik tarif ile hukukî hak zinciri arasında uyuşmazlık varsa TÜRKPATENT’e işlem sunulmadan önce bu fark giderilmeli ve karar gerekçesi yazılı hâle getirilmelidir.

Çalışan, işverenin tam veya kısmi hak talebine bağlı olarak kanundaki koşullarda makul bedel isteme hakkına sahiptir. Uygulamada bu kural yalnız teorik bir tespit olarak bırakılmamalıdır. Patent başvuru numarası, sicil bilgisi, Bülten kaydı, tebligat tarihi ve varsa sözleşme veya mahkeme evrakı aynı kronolojiye bağlanmalıdır. Böylece hangi hakkın ne zaman doğduğu ve hangi işlemin tamamlandığı denetlenebilir. SMK m.115 için yapılan her işlemde kanun metni ile güncel sicil/Bülten kaydı birlikte okunmalıdır.

SMK 115 uygulamasında dosya yönetimi nasıl yapılır?

SMK 115, işverenin hizmet buluşu üzerinde tam veya kısmi hak talep etmesini, dört aylık süreyi ve çalışanın bedel hakkını düzenler. Bu nedenle ilk adım hukuki ilişkinin doğru sınıflandırılmasıdır. İkinci adım, başvuru veya patent dosyasının güncel durumunun TÜRKPATENT kayıtlarından doğrulanmasıdır. Üçüncü adım, maddeye özgü bildirim, süre, tescil veya dava işleminin tarihinin belirlenmesidir. Dördüncü adım ise işlemin tamamlandığını gösteren belgenin saklanmasıdır.

Patent işlemlerinde aynı buluşa ilişkin farklı tarihler bulunabilir: buluşun ortaya çıktığı tarih, işverene veya kuruma bildirim tarihi, patent başvuru tarihi, yayın tarihi, Kurum karar tarihi, sicile kayıt tarihi ve mahkeme kararının kesinleşme tarihi. SMK m.115 hangi tarihi hukuki sonuca bağlamışsa süre ve hak kullanımı o tarihe göre kurulmalıdır. Başka bir maddedeki süre bu maddeye taşınmamalıdır.

Belge kontrol listesi

  • Patent veya başvuru numarası ve güncel sicil kaydı.
  • Hak sahibini gösteren başvuru, devir, lisans, iş ilişkisi veya halefiyet belgeleri.
  • Maddeye özgü bildirim ve tebligat belgeleri.
  • Varsa patent vekâletnamesi ve temsil yetkisi.
  • Teknik tarif, istemler, çizimler ve buluşun oluşumunu gösteren kayıtlar.
  • Varsa mahkeme kararı, kesinleşme şerhi ve Kuruma yapılan bildirim.

Sık yapılan hatalar

  • SMK m.115 hükmünü bağlantılı maddelerden kopuk okumak.
  • Başvuru sahibi ile gerçek hak sahibini otomatik olarak aynı kişi kabul etmek.
  • Kanuni süreyi tebliğ, yayın veya kesinleşme tarihinden hangisinin başlattığını kontrol etmemek.
  • Sicil kaydı ile özel sözleşmedeki taraf bilgilerini karşılaştırmamak.
  • Elektronik işlem tamamlandığında teslim ve doğrulama belgesini saklamamak.
  • Resmî mevzuat yerine ikincil özet metne dayanarak işlem yapmak.

SMK 115 için uygulama notu 1

İşveren, çalışanın hizmet buluşu bildiriminden itibaren dört ay içinde tam veya kısmi hak talebinde bulunabilir. Uygulamada bu kural yalnız teorik bir tespit olarak bırakılmamalıdır. Patent başvuru numarası, sicil bilgisi, Bülten kaydı, tebligat tarihi ve varsa sözleşme veya mahkeme evrakı aynı kronolojiye bağlanmalıdır. Böylece hangi hakkın ne zaman doğduğu ve hangi işlemin tamamlandığı denetlenebilir. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 115 için uygulama notu 2

Süresinde hak talebi yapılmazsa veya işveren hak talep etmediğini bildirirse buluş serbest buluş niteliği kazanır. İspat açısından e-posta yazışması veya şirket içi not tek başına esas kayıt yerine geçirilmemelidir. Kurum belgesi, imzalı sözleşme, teknik kayıt ve teslim/tebliğ belgesi kendi asli biçimiyle saklanmalı; elektronik belgelerin doğrulama bilgileri de korunmalıdır. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 115 için uygulama notu 3

Tam hak talebiyle buluş üzerindeki haklar işverene geçer. Bu hükümle bağlantılı karar verilirken patent isteme hakkı, patent sahipliği, lisans, sicile kayıt ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik kavramları birbirinden ayrılmalıdır. Her kavram farklı hukuki aşamayı ifade eder ve yanlış kavram kullanımı yanlış talep kurulmasına yol açabilir. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 115 için uygulama notu 4

Kısmi hak talebinde işveren buluşu kullanma hakkı elde eder ve kullanım çalışanın buluşu değerlendirmesini önemli ölçüde güçleştiriyorsa çalışan tam hak talebi isteyebilir. Dosya yönetiminde teknik ekip, patent vekili ve hukuk birimi aynı güncel kayıt üzerinden çalışmalıdır. Teknik tarif ile hukukî hak zinciri arasında uyuşmazlık varsa TÜRKPATENT’e işlem sunulmadan önce bu fark giderilmeli ve karar gerekçesi yazılı hâle getirilmelidir. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 115 için uygulama notu 5

Çalışan, işverenin tam veya kısmi hak talebine bağlı olarak kanundaki koşullarda makul bedel isteme hakkına sahiptir. SMK m.115 bakımından bu sonuç, tarafların işlemi farklı adlandırmasıyla değişmez. Somut dosyada hak sahibi, işlem tarihi ve ilgili TÜRKPATENT kaydı birlikte kontrol edilmelidir. Kanunda bir süre veya özel usul öngörülmüşse bu şart genel sözleşme hükümleriyle bertaraf edilemez. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 115 için uygulama notu 6

İşveren, çalışanın hizmet buluşu bildiriminden itibaren dört ay içinde tam veya kısmi hak talebinde bulunabilir. Uygulamada bu kural yalnız teorik bir tespit olarak bırakılmamalıdır. Patent başvuru numarası, sicil bilgisi, Bülten kaydı, tebligat tarihi ve varsa sözleşme veya mahkeme evrakı aynı kronolojiye bağlanmalıdır. Böylece hangi hakkın ne zaman doğduğu ve hangi işlemin tamamlandığı denetlenebilir. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 115 için uygulama notu 7

Süresinde hak talebi yapılmazsa veya işveren hak talep etmediğini bildirirse buluş serbest buluş niteliği kazanır. İspat açısından e-posta yazışması veya şirket içi not tek başına esas kayıt yerine geçirilmemelidir. Kurum belgesi, imzalı sözleşme, teknik kayıt ve teslim/tebliğ belgesi kendi asli biçimiyle saklanmalı; elektronik belgelerin doğrulama bilgileri de korunmalıdır. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 115 için uygulama notu 8

Tam hak talebiyle buluş üzerindeki haklar işverene geçer. Bu hükümle bağlantılı karar verilirken patent isteme hakkı, patent sahipliği, lisans, sicile kayıt ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik kavramları birbirinden ayrılmalıdır. Her kavram farklı hukuki aşamayı ifade eder ve yanlış kavram kullanımı yanlış talep kurulmasına yol açabilir. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

Dosya denetimi ve ispat notu 9

Çalışan, işverenin tam veya kısmi hak talebine bağlı olarak kanundaki koşullarda makul bedel isteme hakkına sahiptir. Dosya yönetiminde teknik ekip, patent vekili ve hukuk birimi aynı güncel kayıt üzerinden çalışmalıdır. Teknik tarif ile hukukî hak zinciri arasında uyuşmazlık varsa TÜRKPATENT’e işlem sunulmadan önce bu fark giderilmeli ve karar gerekçesi yazılı hâle getirilmelidir. SMK m.115 bakımından uyuşmazlık çıkmadan önce hazırlanan bu kayıt düzeni, daha sonra yapılacak devir, lisans, itiraz veya dava işlemlerinde hak zincirini görünür kılar. Dosyada kullanılan her tarih resmî belgeyle eşleştirilmeli ve açıklama alanında o tarihin hangi hukuki sonucu doğurduğu belirtilmelidir.

İç bağlantılar ve resmî kaynaklar

Önceki SMK patent rehberi · SMK 109 patent isteme hakkı · Fikri Mülkiyet Hukuku

Resmî kaynak olarak TÜRKPATENT Mevzuat ve TBMM – 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu esas alınmıştır.

Sık sorulan sorular

1. SMK 115 bakımından temel kural nedir?

İşveren, çalışanın hizmet buluşu bildiriminden itibaren dört ay içinde tam veya kısmi hak talebinde bulunabilir.

2. SMK 115 bakımından temel kural nedir?

Süresinde hak talebi yapılmazsa veya işveren hak talep etmediğini bildirirse buluş serbest buluş niteliği kazanır.

3. SMK 115 bakımından temel kural nedir?

Tam hak talebiyle buluş üzerindeki haklar işverene geçer.

4. SMK 115 bakımından temel kural nedir?

Kısmi hak talebinde işveren buluşu kullanma hakkı elde eder ve kullanım çalışanın buluşu değerlendirmesini önemli ölçüde güçleştiriyorsa çalışan tam hak talebi isteyebilir.

5. SMK 115 bakımından temel kural nedir?

Çalışan, işverenin tam veya kısmi hak talebine bağlı olarak kanundaki koşullarda makul bedel isteme hakkına sahiptir.

6. İşlem yapmadan önce hangi kaynak kontrol edilmelidir?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun güncel metni, ilgili yönetmelik ve TÜRKPATENT dosyasındaki güncel sicil/Bülten kayıtları birlikte kontrol edilmelidir.

Hukuki bilgilendirme ve kaynak notu: İçerik 28.09.2026 tarihinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.115 ve bağlantılı hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazar: Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu Sicil 3472.
Yazar: Av. Halil BAKIRCI — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin.

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla Araİletişim Bilgileri

tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Telefon WhatsApp