Kamulaştırma İşlemine Karşı Dava Açma Süresi Kaç Gün? 2942 m.14 ve 30 Gün Kuralı 2026
Kısa ve net cevap: 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.14 uyarınca taşınmaz maliki, m.10 gereğince mahkemece yapılan tebligat gününden; kendisine tebligat yapılamamışsa mahkemece tebligat yerine geçmek üzere yapılan gazete ilanı tarihinden itibaren 30 gün içinde kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal davası açabilir. Maddi hatalara karşı ise adli yargıda düzeltim davası açılır. Paylı veya elbirliği mülkiyetinde paydaşların her birinin tek başına dava hakkı vardır. İdare de kamulaştırma belgelerini mahkemeye verdiği tarihten itibaren 30 gün içinde maddi hataya karşı düzeltim davası açabilir.
Güncellik: Bu rehber 10 Eylül 2026 tarihinde yürürlükte bulunan 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.10 ve m.14’ün güncel metnine göre hazırlanmıştır. m.14’ün 2024 Anayasa Mahkemesi iptali sonrasında yürürlükte olmayan eski altıncı fıkrası uygulanmamıştır.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Kamulaştırmaya Karşı Dava Açma Süresi Neden 30 Gündür?
Kamulaştırma, özel mülkiyetteki taşınmazın kamu yararı amacıyla ve gerçek karşılığı ödenerek idareye geçirilmesidir. Bu işlem mülkiyet hakkına doğrudan müdahale ettiği için malik, kamulaştırma kararının hukuka uygunluğunu idari yargıda denetletebilir. 2942 sayılı Kanun m.14 bu davayı genel İYUK süresine bırakmamış, kamulaştırmaya özgü 30 günlük özel dava süresi belirlemiştir.
Bu özel süre, kamulaştırma sürecinin hızlı yürütülmesi ile malikin etkili dava hakkı arasında denge kurar. Malik m.10 bedel tespit ve tescil davası kapsamında kendisine gönderilen tebligatı aldığında yalnız kamulaştırma bedelini değil, kamulaştırma işleminin kendisini de değerlendirmelidir. Kamu yararı kararı, yetkili merci, taşınmazın proje kapsamına gerçekten girip girmediği, amaç ve usul şartları bu aşamada kontrol edilir.
30 günlük süre kısa olduğu için “önce asliye hukuk davası sonuçlansın, sonra kamulaştırmanın iptalini değerlendiririm” yaklaşımı hak kaybına yol açar. Bedel ve tescil davası ile idari iptal davası farklı yargı kollarındadır ve süreleri ayrı takip edilir.
30 Günlük Süre Hangi Tarihten Başlar?
m.14 süre başlangıcını açıkça m.10 mahkeme tebligatına bağlar. Malik açısından 30 günlük süre, kamulaştırmayı yapan idarenin ilk kurum yazısından, tapuya konulan m.7 şerhinden veya m.8 satın alma teklifinden başlamaz. Kanunun özel düzenlemesinde başlangıç, m.10 gereğince mahkemece yapılan tebligat günüdür.
Bu nedenle dosyada tebligat mazbatası veya elektronik tebligat kaydı esas alınır. Tebligat elektronik yapılmışsa 7201 sayılı Kanun m.7/a’daki elektronik tebliğ tarihi kuralı uygulanır. Fizikî tebligatta muhataba, vekile veya kanunen geçerli teslim kişisine yapılan tebligatın tarihi belirlenir.
Tebligatın usulsüz olduğu iddiası varsa Tebligat Kanunu m.32’deki öğrenme tarihi sistemi ayrıca gündeme gelir. Ancak malikin tebligat usulündeki bir hata bulunduğu düşüncesiyle hiçbir işlem yapmadan 30 günü geçirmesi güvenli değildir. Tebliğ kayıtları derhal alınmalı ve dava süresi ihtiyatlı biçimde hesaplanmalıdır.
Malike Tebligat Yapılamazsa 30 Gün Ne Zaman Başlar?
m.14, kendisine m.10 tebligatı yapılamayan malik bakımından mahkemece tebligat yerine geçmek üzere gazete ile yapılan ilan tarihini süre başlangıcı kabul eder. Bu özel düzenleme, malik adresinin bulunamaması nedeniyle kamulaştırma sürecinin süresiz beklememesini sağlar.
İlan yoluna geçilmeden önce m.7’de öngörülen malik ve adres araştırmasının usulüne uygun yapılmış olması gerekir. İdare tapu, vergi, nüfus ve gerektiğinde haricî araştırmayla maliki ve adresini belirlemeye çalışır. Gerçek adres kolayca bulunabilecek durumdayken doğrudan ilan yoluna gidilmesi tebligatın hukuka uygunluğunu tartışmalı hâle getirir.
İlanın hangi tarihte yapıldığı mahkeme dosyasındaki gazete/ilan kayıtlarından belirlenir. Malik kamulaştırmayı sonradan tesadüfen öğrendiğinde önce m.10 dosyasındaki ilan evrakını çıkarmalıdır.
Kamulaştırmanın İptali Davasında Ne İleri Sürülür?
İptal davasının konusu yalnız bedelin düşük olması değildir. Bedel uyuşmazlığı asliye hukuk mahkemesindeki m.10–11 sürecinde çözülür. İdari davada kamulaştırma işleminin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları incelenir. Kamu yararı kararını doğru merci vermiş mi, karar gerekli onaydan geçmiş mi, kamulaştırılan alan kamu hizmeti için gerekli mi, taşınmazın tamamı yerine daha sınırlı bir müdahale yeterli mi, süreç kanundaki hazırlık ve satın alma aşamalarına uygun yürütülmüş mü soruları bu kapsamdadır.
Malik “taşınmazım değerlidir, kamulaştırma iptal edilsin” diyerek idari iptal elde edemez. Değer başka, kamu yararı ve hukuka uygunluk başkadır. İptal sebebi somut mevzuat ve proje belgelerine dayanmalıdır.
Kamu yararı kararının soyut veya proje sınırlarının belirsiz olması, yanlış parselin kamulaştırılması, yetkisiz merci kararı veya kamulaştırma amacından açıkça kopuk işlem idari yargı incelemesinde önem taşır. Her dosyanın idari işlem zinciri ayrı çıkarılır.
Maddi Hata Düzeltim Davası Nedir?
m.14, kamulaştırma işlemine karşı iptal davasını idari yargıya; maddi hatalara karşı düzeltim davasını adli yargıya bırakır. Maddi hata; taşınmazın ada-parsel numarası, yüzölçümü, malik adı, hisse oranı veya kamulaştırılan kısmın teknik tanımlamasındaki objektif yanlışlık gibi konulara ilişkindir.
Maddi hata davasıyla kamulaştırmanın kamu yararı yönünden hukuka uygunluğu denetlenmez. Aynı şekilde idari iptal davasıyla tapu yüzölçümündeki salt hesap hatasının m.14 anlamında düzeltilmesi istenmez. Hangi sorunun hangi yargı koluna ait olduğu doğru kurulmalıdır.
Örneğin idarenin 500 metrekare yerine 550 metrekareyi kamulaştırma krokisine yanlış aktarması teknik/maddi hata niteliği taşıyabilir. Buna karşılık “bu parsel kamu hizmeti için gerekli değildir” iddiası kamulaştırma işleminin sebep/konu unsuru ve idari yargı alanındadır.
Hisseli Taşınmazda Her Paydaş Tek Başına Dava Açabilir mi?
Evet. m.14, iştirak hâlinde veya müşterek mülkiyette paydaşların tek başına dava haklarının bulunduğunu açıkça düzenler. Bu hüküm, bütün mirasçıların veya hissedarların birlikte hareket etmemesi nedeniyle bir paydaşın kamulaştırmaya karşı dava hakkını kaybetmesini önler.
Ancak bir paydaşın açtığı davanın sonucu otomatik olarak dava açmayan diğer paydaşların durumunu her yönüyle değiştirmez. Kanunun güncel sisteminde açılan davaların sonuçlarının dava açmayanları etkilemeyeceği ilkesi dikkate alınır. Her paydaş kendi tebligat ve dava süresini takip etmelidir.
Mirasçılık henüz tapuya intikal etmemişse m.7 malik araştırması ve m.10 gerçek malik/mirasçıların davaya dahil edilmesi kuralları uygulanır. Mirasçıların tebligat tarihleri farklı olabilir; her biri için süre kaydı ayrı tutulmalıdır.
İdare Maddi Hataya Karşı Kaç Gün İçinde Dava Açabilir?
m.14 yalnız malike süre vermez. Kamulaştırmayı yapan idare de kamulaştırma belgelerinin mahkemeye verildiği günden itibaren 30 gün içinde maddi hatalara karşı adli yargıda düzeltim davası açabilir. İdare kendi dosyasındaki parsel veya malik yanlışlığını sınırsız süre sonra m.14 yoluyla düzeltemez.
Bu sürenin başlangıcı malike tebligat tarihi değil, kamulaştırma belgelerinin mahkemeye verildiği gündür. İdarenin dava açtığı tarih ve m.10 başvuru evrakının mahkemeye sunulduğu tarih karşılaştırılır.
İdarenin maddi hata davası, malikin kamulaştırma bedelini düşürmek için genel bir ikinci dava yolu değildir. Düzeltimin gerçekten objektif bir hata olup olmadığı mahkemece incelenir.
m.14 İptal Davası ile m.10 Bedel Tespit Davası Aynı Anda Yürür mü?
Evet, farklı yargı kollarında iki süreç aynı dönemde bulunabilir. m.10 davası asliye hukuk mahkemesinde kamulaştırma bedeli ve tescil için yürür. m.14 iptal davası idari yargıda kamulaştırma işleminin hukuka uygunluğunu denetler.
İdari yargı yürütmenin durdurulması kararı verirse m.10 mahkemesi bunu bekletici mesele olarak dikkate alır. Güncel m.10 metninde 2025 Anayasa Mahkemesi kararı sonrasında davetiye açıklamaları değiştirilmiş olsa da yürütmenin durdurulması kararının bedel/tescil sürecindeki etkisi devam eder.
Bu nedenle malik idari dava açtığında m.10 dosyasına da bunu belgelendirmeli; idari mahkemenin ara ve nihai kararlarını asliye hukuk mahkemesine sunmalıdır.
Yürütmenin Durdurulması İstenebilir mi?
İdari iptal davasında İYUK m.27 şartları varsa yürütmenin durdurulması talep edilir. Bunun için idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartlarının birlikte bulunması gerekir. Kamulaştırma her dosyada otomatik olarak yürütmenin durdurulması sonucu doğurmaz.
Malik, taşınmazın idare adına tescili ve kamu projesinin başlanması nedeniyle doğacak geri dönüşü zor sonuçları açıklarken, işlemdeki somut hukuka aykırılığı da belgeler. Sadece ekonomik zarar iddiası tek başına İYUK m.27’nin iki şartını karşılamaz.
Yürütmenin durdurulması kararı verilirse m.10 asliye hukuk mahkemesine gecikmeden sunulur. Kararın kapsamı ve hangi kamulaştırma işlemini durdurduğu açıkça kontrol edilir.
Kamulaştırmaya Karşı Dava Açmadan Önce Hangi Belgeler Alınmalıdır?
- m.10 mahkeme tebligatı ve tebliğ tarihini gösteren belge.
- Kamu yararı kararı ve onay kararı.
- Kamulaştırma kararı ve taşınmaz listesindeki parsel kaydı.
- Kamulaştırma planı ve koordinat/kroki.
- m.7 malik, adres ve tapu araştırma evrakı.
- Tapudaki m.7 kamulaştırma şerhi.
- m.8 satın alma daveti ve görüşme tutanakları.
- Taşınmazın imar planı ve güncel imar durumu.
- Kamu projesinin güzergâh veya yer seçim belgeleri.
- Alternatif güzergâh veya daha sınırlı müdahale iddiası varsa teknik rapor.
- Paylı taşınmazda her paydaşın tebligat kayıtları.
- m.10 UYAP dosyası ve duruşma tarihi.
Bu belgeler alınmadan yalnız kamulaştırma teklif yazısına bakarak iptal sebebi belirlemek eksik incelemedir. İdari işlem zinciri baştan sona çıkarılmalıdır.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
m.14’teki 30 günlük süre Türkiye genelinde aynıdır. Mersin’de karayolu, liman, enerji hattı, belediye altyapısı ve büyük ulaşım projelerinde kamulaştırılan taşınmazlarda m.10 tebligatı geldiğinde idari dava süresi ayrı takvime alınmalıdır. Taşınmazın ticari veya tarımsal değeri iptal davasının değil, m.10–11 bedel dosyasının konusudur.
Yurt dışında yaşayan maliklerde tebligat süreci ayrıca önem taşır. Tebligatın yabancı ülkedeki adrese veya Türkiye’deki vekile yapılma biçimi incelenmeli; 30 günlük özel süre varsayımla uzatılmamalıdır.
İlgili Rehberler ve Resmî Kaynak
- Kamulaştırma Bedel Tespit ve Tescil Davası
- Kamulaştırma Şerhi
- Satın Alma Usulü
- Kamulaştırma Bedeli Hesabı
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 2942 sayılı Kanun
2942 m.14 Kapsamında İptal Davası ile Maddi Hata Davası Nasıl Ayrılır?
Kamulaştırma işlemine karşı başvuruda ilk yapılacak ayrım, idari işlemin hukuka uygunluğuna yönelik iptal talebi ile kamulaştırma belgelerindeki maddi hatalara yönelik uyuşmazlıktır. Kamu yararı kararı, yetki, şekil, sebep, konu veya amaç yönünden kamulaştırma işleminin hukuka aykırı olduğu iddiası idari yargı alanındaki iptal davasının konusudur. Buna karşılık malik, yüzölçümü, pay oranı, isim, tapu bilgisi veya benzeri maddi hata iddiasında bulunuyorsa Kanunun adli yargıya bağladığı düzeltim yolu ayrıca değerlendirilir.
Dava dilekçesinde bu iki alan karıştırılmamalıdır. “Kamulaştırma yanlıştır” şeklindeki genel ifade yerine hangi idari işlemin hangi hukuka aykırılık nedeniyle iptalinin istendiği veya hangi maddi kaydın nasıl düzeltilmesi gerektiği açıkça yazılmalıdır. Görevli yargı kolunun yanlış seçilmesi süre kaybına yol açabileceğinden dava açılmadan önce uyuşmazlığın niteliği kesinleştirilmelidir.
30 Günlük Sürenin Başlangıcı Hangi Tebligata Bağlıdır?
m.14’teki otuz günlük başvuru süresi, kamulaştırma sürecindeki her yazının tebliğiyle yeniden başlayan genel bir süre değildir. Kanunun öngördüğü kamulaştırma ve mahkeme bildirimleri içinde dava süresini başlatan tebligatın hangisi olduğu dosya üzerinden belirlenmelidir. Tebliğ mazbatası, elektronik tebligat kaydı ve varsa ilan yoluyla bildirim belgeleri alınmadan takvim hesabı yapılmamalıdır.
Tebligat usulsüzse Tebligat Kanunu hükümleri ayrıca değerlendirilir. Malik taşınmazda oturmuyor, yurt dışında yaşıyor veya mirasçılık sonradan belirlenmişse tebligatın doğru hak sahibine yapılıp yapılmadığı özellikle önemlidir. Süreyi yalnız kamulaştırma karar tarihinden veya tapuya şerh gününden başlatmak doğru değildir.
Paylı veya Elbirliği Mülkiyetinde Her Hak Sahibinin Durumu Ayrı İncelenir
Taşınmaz birden fazla kişiye aitse her paydaşın dava hakkı, payı ve kendisine yapılan tebligat ayrı değerlendirilmelidir. Miras ortaklığındaki elbirliği mülkiyetinde taraf teşkili ve temsil kuralları ayrıca uygulanır. Bir paydaşa tebligat yapılmış olması, diğer paydaşın hangi tarihte haberdar olduğu ve dava hakkının ne olduğu sorusunu otomatik olarak çözmez.
Mirasbırakan kamulaştırma sürecinde ölmüşse mirasçılık belgesi alınmalı; mahkeme ve idare dosyasında taraf bilgilerinin güncellenip güncellenmediği kontrol edilmelidir. Yanlış kişiye veya eski malike çıkarılan tebligat süre hesabında ayrı uyuşmazlık yaratabilir.
İptal Davası Açılması Kamulaştırma Sürecini Otomatik Durdurur mu?
İdari yargıda iptal davası açılması ile yürütmenin durdurulması kararı verilmesi aynı şey değildir. Kamulaştırma ve tescil sürecinin fiilen durması isteniyorsa İYUK m.27’deki yürütmenin durdurulması şartları ayrıca ileri sürülmeli ve mahkemenin açık kararı takip edilmelidir. Sadece dava açıldığına güvenerek bedel tespit/tescil veya m.20 boşaltma dosyasının durduğu varsayılmamalıdır.
Adli yargıdaki bedel tespit ve tescil davası ile idari yargıdaki iptal davasının dosya numaraları, ara kararları ve tebligat tarihleri tek kronolojide tutulmalıdır. Bir mahkemenin kararı diğer dosyaya sunulması gerekiyorsa bu işlem geciktirilmemelidir.
m.14 Dava Dosyasında Son Kontrol
- Kamulaştırma kararını ve kamu yararı kararını alın.
- Dava süresini başlatan tebligatı belirleyin.
- 30 günlük son günü hesaplayın.
- İddianın iptal mi maddi hata mı olduğunu ayırın.
- Görevli yargı kolunu belirleyin.
- Paydaş ve mirasçıların taraf sıfatlarını kontrol edin.
- Varsa yürütmenin durdurulması talebini ayrı kurun.
- Bedel tespit/tescil dosyasıyla bağlantıyı takip edin.
Net sonuç: m.14 bakımından süre kadar doğru yargı yolu da kritiktir. İdari işlemin hukuka aykırılığı ile maddi kayıt hatası aynı dava türü değildir.
İlgili rehberler: m.15 bilirkişi raporu, m.20 boşaltma ve m.23 geri alma.
Sık Sorulan Sorular
1. Kamulaştırmaya karşı dava süresi kaç gündür?
2942 m.14 uyarınca 30 gündür.
2. Süre m.8 teklif yazısından mı başlar?
Hayır. Malik için süre m.10 mahkeme tebligatı; tebligat yapılamayan durumda tebligat yerine geçen ilan tarihinden başlar.
3. Hangi mahkemede iptal davası açılır?
Kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal davası açılır.
4. Bedel düşükse idare mahkemesinde mi dava açılır?
Hayır. Kamulaştırma bedeli asliye hukuk mahkemesindeki m.10–11 sürecinde belirlenir.
5. Maddi hata davası nerede açılır?
m.14 maddi hatalar için adli yargıda düzeltim davasını düzenler.
6. Hissedar tek başına dava açabilir mi?
Evet. Paydaşların tek başına dava hakkı vardır.
7. İdarenin maddi hata davası süresi nedir?
Kamulaştırma belgelerinin mahkemeye verildiği günden itibaren 30 gündür.
8. İptal davası açılınca m.10 davası otomatik durur mu?
Otomatik olarak değil; idari yargının yürütmenin durdurulması kararının etkisi ayrıca uygulanır.
9. Kamulaştırma şerhinin tarihi 30 günlük süreyi başlatır mı?
Hayır. m.14’ün başlangıcı m.10 tebligatı veya tebligat yerine geçen ilandır.
10. Eski altıncı fıkra hâlâ uygulanıyor mu?
Hayır. 2024 tarihli Anayasa Mahkemesi iptali sonrasında güncel m.14 metninde bu fıkra yürürlükte değildir.
İçerik, 2942 m.14’ün 2026 güncel 30 günlük özel dava süresi ve yargı kolu ayrımı esas alınarak hazırlanmıştır. Yürürlükten kalkmış altıncı fıkra uygulanmamış, doğrulanmamış yargı kararı numarası kullanılmamıştır.
Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu, Sicil No: 3472
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
BAKIRCI & KESKİN HUKUK BÜROSU sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
