Konkordatoda Sözleşmeler Feshedilebilir mi? İİK m.296 | 2026 Güncel Rehber
Güncel kontrol tarihi: 16 Eylül 2026. Konkordato talebinde bulunulması, borçlunun taraf olduğu ticari sözleşmeleri kendiliğinden sona erdirmez. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun m.296 hükmü, işletmenin faaliyetinin devamı için önem taşıyan sözleşmeleri korur; konkordato başvurusunu sözleşmeye aykırılık, haklı fesih veya muacceliyet sebebi sayan kayıtların uygulanmasını engeller ve borçluya belirli şartlarla aşırı külfetli sürekli borç ilişkilerini sona erdirme imkânı verir.
Kısa ve Net Cevap
İİK m.296’ya göre konkordato talebi, sırf bu nedenle işletmenin faaliyeti için önem taşıyan bir sözleşmenin feshedilmesine veya borcun muaccel hâle gelmesine dayanak yapılamaz. Sözleşmede “konkordato talebi hâlinde sözleşme sona erer, fesih hakkı doğar veya bütün borçlar muaccel olur” şeklinde kayıt bulunsa bile bu hükümler konkordato nedeniyle uygulanamaz. Geçici ve kesin mühlet boyunca devam eden sözleşmelerde karşılıklı edimler ifa edilir. Borçlu, konkordatonun amacını engelleyen aşırı külfetli sürekli borç ilişkisini komiserin uygun görüşü ve mahkemenin izniyle her zaman sona erdirebilir; karşı tarafın tazminat alacağı konkordato projesine tabi olur.
İİK m.296’nın Amacı Nedir?
Konkordato, ödeme güçlüğündeki borçlunun faaliyetini sürdürebilmesini ve alacaklılarına tasdik edilebilir bir ödeme planı sunmasını hedefler. Elektrik, kira, tedarik, yazılım, dağıtım, lojistik veya lisans gibi temel sözleşmeler sırf konkordato talebi nedeniyle sona erse işletmenin faaliyeti durabilir ve konkordato daha baştan başarısız hâle gelebilir. M.296 bu nedenle ekonomik olarak gerekli sözleşmelerin devamını koruyan emredici bir çerçeve kurar.
Bu koruma, karşı tarafın her koşulda sözleşmeye bağlı kalacağı anlamına gelmez. Konkordato dışında doğan gerçek fesih sebepleri, borçlunun mühlet dönemindeki yeni ihlalleri ve sözleşmenin özel niteliği ayrıca değerlendirilir. Kanunun engellediği husus, sırf konkordato talebini fesih veya muacceliyet sebebi hâline getirmektir.
“İşletmenin Faaliyetinin Devamı İçin Önem Arz Eden Sözleşme” Nedir?
Kanun tek tek sözleşme türü saymaz. Ölçüt, sözleşmenin borçlunun işletmesini sürdürebilmesi bakımından taşıdığı işlevdir. Üretim yapan bir şirket için enerji ve hammadde tedariki; perakende işletmesi için mağaza kirası; yazılım şirketi için sunucu ve lisans hizmeti; taşıma şirketi için araç veya depo sözleşmesi bu kapsamda değerlendirilebilir.
Her sözleşme otomatik olarak m.296 korumasında değildir. İşletmenin faaliyetinde marjinal kalan, kullanılmayan veya projede devamı öngörülmeyen sözleşmelerin durumu somut içerik ve tarafların borçları üzerinden incelenir.
Konkordato Maddesi Olan Sözleşmelerde Ne Olur?
Ticari sözleşmelerde bazen “taraflardan birinin konkordato talep etmesi hâlinde sözleşme kendiliğinden sona erer” veya “diğer taraf derhâl feshedebilir” şeklinde hükümler bulunur. İİK m.296 bu tür kayıtların konkordato nedeniyle uygulanmasını engeller.
Aynı sonuç, konkordato başvurusunu tüm borçların derhâl muaccel olmasına bağlayan kayıtlar bakımından da geçerlidir. Taraflar sözleşme serbestisiyle m.296’nın koruma amacını bertaraf edemez.
Sözleşmede Konkordato Hükmü Yoksa Fesih Mümkün mü?
Sözleşmede konkordato başvurusu hakkında hiçbir hüküm bulunmasa bile, karşı taraf sırf borçlunun konkordato talep etmiş olmasını gerekçe göstererek işletmenin devamı için önemli sözleşmeyi sona erdiremez. Kanun hem sözleşmedeki özel fesih kayıtlarını etkisiz bırakır hem de kayıt bulunmasa dahi konkordato talebini tek başına fesih gerekçesi olmaktan çıkarır.
Buna karşılık borçlunun konkordato dışındaki bağımsız bir yükümlülük ihlali varsa bu ihlalin ilgili sözleşme ve kanun hükümlerine göre fesih sonucu doğurup doğurmadığı ayrıca incelenir.
Konkordato Borçları Muaccel Hâle Getirir mi?
Konkordato talebi tek başına, sözleşmede aksi yazsa bile m.296 kapsamındaki borçları sırf bu nedenle muaccel hâle getirmez. “Konkordato başvurusu olursa kalan bütün taksitler derhâl muacceldir” şeklindeki kayıt m.296 karşısında konkordato gerekçesiyle işletilemez.
Bu sonuç, borcun normal vadesinin gelmesini engellemez. Borcun sözleşmede zaten belirlenmiş vadesi mühlet içinde geliyorsa, o borcun konkordato rejimindeki niteliği ve ödeme durumu ayrıca değerlendirilir.
Geçici Mühlette Sözleşmeler Devam Eder mi?
Evet. M.296, geçici ve kesin mühlet dönemini kapsayan bir koruma sistemidir. 2021 yılında 7327 sayılı Kanunla eklenen hüküm uyarınca geçici veya kesin mühlet süresince devam eden sözleşmeler nedeniyle borçlanılan edimler karşılıklı olarak ifa edilir.
Geçici mühletin niteliği ve süresi için Konkordato Geçici Mühlet Nedir? rehberimiz incelenebilir.
Karşılıklı İfa Ne Demektir?
Sözleşme devam ediyorsa borçlu yalnız karşı taraftan hizmet veya mal almaya devam edip kendi karşı edimini süresiz olarak erteleyemez. Karşı taraf da konkordato gerekçesiyle kendi edimini durduramaz. Mühlet dönemindeki devam eden sözleşmenin yeni edimleri karşılıklı olarak yerine getirilir.
Bu ayrım, konkordato başvurusundan önce doğmuş eski borçlarla mühlet döneminde sözleşmenin devamı nedeniyle doğan yeni karşılıklı edimleri birbirinden ayırmak için önemlidir.
Mühlet İçinde Doğan Yeni Sözleşme Borçları Konkordatoya Tabi mi?
Komiserin izniyle mühlet içinde akdedilen borçlar ve devam eden sözleşmelerde komiserin izniyle kabul edilen karşı edimler İİK m.308/c’de özel olarak korunur. Bu borçlar adi konkordatonun şartlarına tabi değildir; temerrüt hâlinde mühlet sırasında dahi takip konusu yapılabilir ve kanunun öngördüğü öncelik sırasına sahiptir.
Bu nedenle sözleşmenin yalnız “eski borç” tarafı ile mühlet sırasında faaliyetin devamı için doğan yeni edimleri aynı hukuki statüde değerlendirilemez.
Karşı Taraf Mal veya Hizmet Vermeyi Durdurabilir mi?
Sırf konkordato talebi nedeniyle işletmenin faaliyeti için önemli sözleşmedeki edimin durdurulması m.296’nın koruma amacına aykırıdır. Bununla birlikte borçlu mühlet içinde karşı edimini yerine getirmiyorsa veya kanunen sözleşmenin devamını imkânsız kılan başka bir sebep ortaya çıkmışsa durum ayrı değerlendirilir.
M.296 borçluya bedelsiz veya karşılıksız bir sözleşme devamı sağlamaz; geçici ve kesin mühlette devam eden sözleşmelerin edimleri karşılıklı yerine getirilir.
Elektrik, Doğalgaz ve Telekom Sözleşmeleri
İşletmenin faaliyetinin devamı için zorunlu enerji ve iletişim sözleşmeleri m.296 açısından tipik önem taşıyabilir. Tedarikçi sırf konkordato talebi nedeniyle sözleşmeyi sona erdirme veya tüm borcu muaccel kılma kaydına dayanamaz.
Ancak kullanım devam ettiği sürece mühlet içinde doğan yeni tüketim bedellerinin hukuki niteliği ayrı değerlendirilir. Borçlu, konkordato öncesi borç ile mühlet dönemindeki yeni tüketim borcunu muhasebe ve komiser kayıtlarında ayırmalıdır.
İşyeri Kira Sözleşmesi Konkordatoda Sona Erer mi?
Kira sözleşmesi işletmenin faaliyeti için önemliyse, konkordato başvurusu tek başına fesih sebebi olamaz. Kira sözleşmesindeki “konkordato hâlinde sözleşme sona erer” kaydı da m.296’nın emredici koruması karşısında uygulanamaz.
Bununla birlikte kira bedellerinin hangi dönemde doğduğu, konkordato öncesi birikmiş borçlar ile mühlet dönemindeki yeni kira bedellerinin ayrımı ve Türk Borçlar Kanunundaki özel fesih hükümleri ayrıca incelenir.
Tedarik Sözleşmeleri ve Cari Hesap İlişkileri
Üretim veya satış için zorunlu hammadde ve ürün tedarik sözleşmeleri konkordato sürecinin başarısı açısından kritik olabilir. Tedarikçinin konkordato öncesi alacağı konkordato projesine tabi olabilirken, mühlet içinde devam eden mal teslimleri için doğan yeni alacakların statüsü farklılaşabilir.
Tarafların cari hesap ilişkisi varsa hangi kalemin hangi tarihte doğduğu, mahsup ve takas kuralları, komiser izni ve m.294’teki takas hükümleri birlikte incelenmelidir.
Bankacılık ve Kredi Sözleşmeleri
Kredi sözleşmesindeki konkordato başvurusunu otomatik muacceliyet veya fesih sebebi yapan hüküm m.296 bakımından değerlendirilir. Ancak rehinli kredinin takip rejimi İİK m.295; mühlet içinde komiser izniyle verilen yeni kredi ise İİK m.308/c kapsamında ayrıca düzenlenir.
Rehinli alacakların takip ve satış sınırları için Konkordatoda Rehinli Alacaklı Takip ve Satış Yapabilir mi? rehberimiz kullanılabilir.
Aşırı Külfetli Sürekli Borç İlişkisi Nedir?
M.296 borçluya, konkordatonun amacına ulaşmasını engelleyen aşırı külfetli sürekli borç ilişkilerini sona erdirme imkânı tanır. Sürekli borç ilişkisi, edimlerin zaman içinde devam ettiği kira, dağıtım, lisans, bakım, hizmet veya benzeri sözleşmelerde ortaya çıkabilir.
Her pahalı sözleşme aşırı külfetli değildir. Sözleşmenin mali yükünün borçlunun konkordato projesini ve işletmenin sürdürülebilirliğini objektif olarak engellemesi gerekir.
Borçlu Aşırı Külfetli Sözleşmeyi Tek Taraflı Feshedebilir mi?
Hayır. M.296 özel bir usul öngörür. Borçlunun, sürekli borç ilişkisinin konkordatonun amacına ulaşmasını engellediğini ortaya koyması; komiserin uygun görüşünü alması ve mahkemenin iznini elde etmesi gerekir.
Bu şartlar bulunmadan sırf “sözleşme pahalı” gerekçesiyle m.296’ya dayanarak tek taraflı sona erdirme yapılamaz. Mahkeme, sözleşmenin işletmeye yükünü ve fesih hâlinde karşı tarafın zararını birlikte değerlendirir.
Sözleşme Ne Zaman Sona Erdirilebilir?
Kanun, şartlar gerçekleştiğinde borçluya sürekli borç ilişkisini her zaman sona erdirme imkânı tanır. Bu ifade, geçici veya kesin mühlet içinde konkordato amacını engelleyen sözleşmenin sürecin uygun aşamasında mahkeme izniyle sona erdirilebilmesini sağlar.
Ancak talebin geciktirilmesi nedeniyle işletmenin gereksiz maliyet yüklenmesi veya karşı tarafın zararının artması, komiserin değerlendirmesinde önem taşıyabilir.
Fesih Tazminatı Ne Olur?
M.296 kapsamında mahkeme izniyle sona erdirilen sürekli borç ilişkisi nedeniyle karşı tarafın doğan tazminat alacağı konkordato projesine tabi olur. Böylece borçlu ekonomik olarak sürdürülemez sözleşmeden çıkarken karşı tarafın doğan zararı tamamen yok sayılmaz; konkordato alacağı olarak projede yer alır.
Tazminatın miktarı, sözleşme ve ilgili maddi hukuk hükümlerine göre belirlenir. M.296 yalnız bu alacağın konkordato içindeki hukuki statüsünü düzenler.
İş Sözleşmeleri İçin Özel Kural
İİK m.296 açıkça hizmet sözleşmelerinin feshine ilişkin özel hükümlerin saklı olduğunu belirtir. Bu nedenle iş sözleşmelerinin sona erdirilmesi doğrudan m.296’daki aşırı külfetli sözleşme mekanizmasına indirgenemez; İş Kanunu, Türk Borçlar Kanunu ve ilgili iş hukuku hükümleri uygulanır.
Çalışan alacaklarının konkordatodaki imtiyaz durumu ise ayrıca İİK m.206 ve m.294 kapsamında değerlendirilir.
Finansal Kiralama Sözleşmesinde Durum
Finansal kiralama sözleşmesi işletmenin faaliyeti için önemli olabilir. Sırf konkordato talebi nedeniyle fesih kaydı m.296 kapsamında sınırlanır. Finansal kiralama konusu malın geri alınması veya satışının ertelenmesi bakımından ise İİK m.307’nin özel şartları ayrıca uygulanabilir.
Bu nedenle finansal kiralamada sözleşmenin devamı, kira/ödeme yükümlülükleri, malın mülkiyeti ve özel erteleme mekanizması birlikte incelenmelidir.
Karşı Taraf İçin Kontrol Listesi
- Sözleşmenin işletmenin faaliyeti için önemli olup olmadığını belirleyin.
- Fesih veya muacceliyet gerekçesinin yalnız konkordato talebine dayanıp dayanmadığını kontrol edin.
- Konkordato öncesi borç ile mühlet dönemindeki yeni edimleri ayırın.
- Yeni edimlerin karşılığının ödenip ödenmediğini takip edin.
- Borçlu m.296 kapsamında sona erdirme izni isterse komiser ve mahkeme sürecindeki zarar hesabını belgeleyin.
- Tazminat alacağının konkordato projesindeki kaydını takip edin.
Borçlu İçin Kontrol Listesi
- Faaliyetin devamı için zorunlu sözleşmeleri ayrı listeleyin.
- Sözleşmelerde konkordato, fesih ve muacceliyet kayıtlarını tespit edin.
- Mühlet dönemindeki yeni karşılıklı edimleri düzenli ödeyin.
- Aşırı külfetli sürekli borç ilişkilerini mali etkileriyle birlikte komisere sunun.
- Komiserin uygun görüşü olmadan m.296 fesih talebine güvenmeyin.
- Mahkeme iznini almadan özel konkordato fesih mekanizmasını uygulamayın.
- Doğacak tazminat alacağını projede doğru sınıflandırın.
Sık Yapılan Hatalar
- Konkordato ilanını otomatik fesih sebebi saymak,
- sözleşmedeki konkordato kaydının her durumda geçerli olduğunu düşünmek,
- mühlet dönemindeki yeni edim bedellerini eski konkordato borcuyla karıştırmak,
- aşırı külfetli sözleşmeyi komiser görüşü ve mahkeme izni olmadan sona erdirmek,
- iş sözleşmelerinde m.296’yı iş hukuku kurallarının yerine geçirmek,
- fesih tazminatının konkordato projesindeki yerini gözden kaçırmak.
Sık Sorulan Sorular
Konkordato sözleşmeyi kendiliğinden sona erdirir mi?
Hayır. Sırf konkordato talebi, işletmenin faaliyeti için önemli sözleşmenin sona ermesi sonucunu doğurmaz.
Sözleşmede “konkordato olursa fesih” maddesi geçerli mi?
İİK m.296 kapsamında bu kayıt sırf konkordato talebi nedeniyle uygulanamaz.
Konkordato bütün borçları muaccel yapar mı?
Hayır. Konkordato talebini otomatik muacceliyet sebebi sayan kayıtlar m.296 kapsamında uygulanmaz.
Mühlet içinde sözleşme edimleri yerine getirilir mi?
Evet. Devam eden sözleşmeler nedeniyle borçlanılan edimler karşılıklı olarak ifa edilir.
Borçlu pahalı sözleşmeden çıkabilir mi?
Konkordato amacını engelleyen aşırı külfetli sürekli borç ilişkisi, komiserin uygun görüşü ve mahkeme izniyle sona erdirilebilir.
Karşı tarafın tazminatı ne olur?
M.296 kapsamındaki sona erdirme nedeniyle doğan tazminat alacağı konkordato projesine tabi olur.
İş sözleşmeleri m.296’ya göre feshedilir mi?
Hayır. Hizmet sözleşmelerinin feshine ilişkin özel hükümler saklıdır.
İşyeri kira sözleşmesi konkordato nedeniyle feshedilebilir mi?
Sırf konkordato talebi, faaliyetin devamı için önemli kira sözleşmesinde fesih sebebi yapılamaz.
Bankanın kredi sözleşmesindeki konkordato muacceliyet kaydı uygulanır mı?
Konkordato talebini tek başına muacceliyet sebebi yapan kayıt m.296 kapsamında uygulanamaz; rehinli takip ve yeni kredi hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Mahkeme izni olmadan m.296’ya dayanarak fesih yapılabilir mi?
Aşırı külfetli sürekli borç ilişkisinin özel sona erdirilmesi için komiserin uygun görüşü ve mahkeme izni gerekir.
Resmî Kaynaklar
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu – m.296 ve bağlantılı hükümler
- 7327 sayılı Kanun – m.296’daki 2021 değişikliği
Sonuç
İİK m.296, konkordato sürecinde işletmenin faaliyetini sürdürebilmesi için önemli sözleşmeleri korur. Konkordato talebini fesih, sözleşmeye aykırılık veya muacceliyet sebebi yapan kayıtlar uygulanmaz; kayıt olmasa dahi sözleşme sırf konkordato gerekçesiyle sona erdirilemez. Geçici ve kesin mühlette devam eden sözleşmelerin edimleri karşılıklı ifa edilir. Buna karşılık konkordatonun amacını engelleyen aşırı külfetli sürekli borç ilişkileri, komiserin uygun görüşü ve mahkeme izniyle sona erdirilebilir; doğan tazminat alacağı konkordato projesine tabi olur.
Hukukçu İncelemesi
Bu içerik Av. Halil Bakırcı tarafından 16 Eylül 2026 tarihinde İİK m.296, m.294, m.295, m.297, m.307 ve m.308/c ile 7327 sayılı Kanunun ilgili değişikliği esas alınarak hazırlanmıştır. Güncel kanun metni kontrol edilmiş, doğrulanmamış karar numarası kullanılmamıştır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
