Kooperatif Yönetim Kurulu En Fazla Kaç Yıl Seçilir? Tekrar Seçim | 1163 m.57 (2026)
Kısa ve net cevap: 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu m.57 uyarınca kooperatif yönetim kurulu üyeleri en çok dört yıl için seçilebilir. Anasözleşmede aksine hüküm yoksa aynı kişi görev süresi bittikten sonra tekrar yönetim kurulu üyeliğine seçilebilir. Dört yıl kanuni üst sınırdır; genel kurul veya anasözleşme bir, iki ya da üç yıl gibi daha kısa görev süresi belirleyebilir, ancak bir seçimle dört yılı aşan görev süresi veremez. Tekrar seçilebilme ise otomatik görev devamı anlamına gelmez; yeni genel kurul seçimi gerekir ve kişi yeniden seçildiği tarihte m.55 ve m.56’daki üyelik şartlarını taşımalıdır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu m.57 ne düzenliyor?
m.57 kooperatif yönetim kurulu üyeliğinin görev süresini iki kısa fakat temel kuralla düzenler. Birinci kural, tek seçim dönemi için azami görev süresinin dört yıl olmasıdır. İkinci kural ise anasözleşmede aksine hüküm yoksa yönetim kurulu üyelerinin yeniden seçilebilmesidir.
Bu iki kural birlikte uygulanır. Bir kişi tek kararla örneğin altı yıllığına seçilemez; fakat anasözleşmede yeniden seçimi yasaklayan veya sınırlayan hüküm bulunmuyorsa dört yıllık görevden sonra yeni genel kurul kararıyla tekrar seçilebilir. Dolayısıyla “azami dört yıl” ile “toplamda en fazla dört yıl görev yapılabilir” aynı şey değildir.
Güncel 1163 sayılı Kanun metni Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden; genel kurul ve organ uygulamalarına ilişkin kaynaklar Ticaret Bakanlığı Kooperatifçilik sayfasından takip edilebilir.
Kooperatif yönetim kurulu üyeleri en fazla kaç yıl için seçilebilir?
Kanuni üst sınır dört yıldır. Genel kurul seçim kararında veya anasözleşmede yönetim kurulu üyelerine dört yılı aşan tek dönem verilemez. Örneğin “yönetim kurulu beş yıl için seçilmiştir” şeklindeki karar m.57 ile bağdaşmaz.
Dört yıllık üst sınır, yönetim kurulunun dönemsel olarak ortakların denetimine ve seçim iradesine tabi kalmasını sağlar. Kooperatifin en önemli icra organı süresiz veya aşırı uzun dönemle genel kuruldan bağımsız hâle getirilemez. Genel kurul, belirli aralıklarla yönetim kurulunun faaliyetini değerlendirir, ibra ve seçim konularında karar verir.
Görev süresi belirlenirken anasözleşmedeki mevcut hüküm mutlaka kontrol edilmelidir. Anasözleşmede “iki yıl” yazıyorsa genel kurul doğrudan dört yıl için seçim yapamaz; önce usulüne uygun anasözleşme değişikliği gerekir.
Yönetim kurulu dört yıldan daha kısa süre için seçilebilir mi?
Evet. m.57 dört yılı zorunlu görev süresi değil azami süre olarak düzenler. Anasözleşme bir, iki veya üç yıllık dönem öngörebilir. Genel kurul da anasözleşmenin izin verdiği çerçevede daha kısa dönem için seçim yapabilir.
Daha kısa görev süresi belirlenmesi özellikle faaliyet dönemiyle organ seçiminin uyumlaştırılması, kooperatifin kuruluş aşaması veya anasözleşmedeki özel yönetim modeli nedeniyle tercih edilebilir. Ancak seçimin geçerli olabilmesi için görev süresinin karar metninde açık olması gerekir.
“Bir sonraki genel kurula kadar” gibi ifadeler kullanılacaksa bunun anasözleşme ve Kanunla nasıl örtüştüğü değerlendirilmelidir. Belirsiz görev süresi ticaret sicili tescilinde ve üyelerin yetki döneminin tespitinde sorun yaratabilir.
Aynı kişi yönetim kuruluna tekrar seçilebilir mi?
Evet. m.57, anasözleşmede aksine hüküm bulunmadıkça yönetim kurulu üyelerinin tekrar seçilebileceğini açıkça düzenler. Bu nedenle Kanunda “en fazla iki dönem” veya “toplam sekiz yıl” gibi genel bir sınırlama yoktur.
Tekrar seçim için yeni genel kurul iradesi gerekir. Görev süresi dolan kişi sırf daha önce yönetim kurulu üyesi olduğu için kendiliğinden yeni döneme başlamaz. Genel kurulda aday olması, gerekli seçim usulünün uygulanması ve yeterli oyu alması gerekir.
Yeniden seçilen kişinin yeni seçim tarihinde de tüm kanuni şartları taşıması zorunludur. Önceki dönem şartların taşınmış olması sonraki dönem için otomatik yeterlilik sağlamaz. Özellikle m.56’daki vatandaşlık, başka kooperatifte görev ve mahkûmiyet şartları yeniden kontrol edilmelidir.
Anasözleşme tekrar seçilmeyi yasaklayabilir veya sınırlayabilir mi?
Evet. m.57 “anasözleşmede aksine hüküm yoksa” tekrar seçime izin verir. Bu ifade, anasözleşmenin yeniden seçimi tamamen yasaklayabileceğini veya dönem sayısıyla sınırlayabileceğini gösterir. Örneğin anasözleşmede aynı kişinin üst üste en fazla iki dönem görev yapacağı düzenlenebilir.
Böyle bir sınırlama varsa genel kurul salt çoğunlukla bu hükmü yok sayamaz. Önce anasözleşmenin Kanuna uygun biçimde değiştirilmesi gerekir. Anasözleşme değişikliğinde gündem, Bakanlık izin/onay süreçleri, tescil ve m.51’deki karar nisabı birlikte uygulanır.
Kooperatif yönetiminde süreklilik ile demokratik yenilenme arasındaki denge anasözleşmeyle daha sıkı kurulabilir. Ancak getirilen sınırlama ortakların eşitlik ilkesi ve diğer emredici hükümlere aykırı olmamalıdır.
Yönetim kurulu görev süresi ne zaman başlar?
Görev süresinin başlangıcı genel kurul seçim kararı, kararın içeriği ve tescil işlemleriyle birlikte değerlendirilir. Kural olarak genel kurul seçim kararıyla organ üyeliği oluşur; üçüncü kişiler bakımından tescil ve ilan ayrıca önem taşır. Seçim kararında görev süresinin hangi tarihten itibaren başlayacağı açıkça gösterilmesi uyuşmazlığı önler.
Yeni yönetim kurulu seçildikten sonra eski kurul, kooperatife ait para, mal, defter, belge ve diğer varlıkları Kanunda öngörülen süre içinde yeni kurula devretmelidir. m.62, görevi sona eren yönetim kurulu üyeleri bakımından seçim yapılan genel kurul tarihinden itibaren üç iş günü içinde devir yükümlülüğü düzenler.
Seçim sonrası ilk yönetim kurulu toplantısında görev dağılımı, temsil ve imza yetkileri belirlenmeli; murahhas üye veya müdür yetkisi varsa gerekli kararlar alınmalıdır. Ticaret sicili tescilleri de gecikmeden tamamlanmalıdır.
Görev süresi biten yönetim kurulu ne yapmalıdır?
Görev süresi sona eren yönetim kurulu yeni seçim sürecini geciktirmemelidir. Olağan genel kurulun Kanundaki süre içinde toplanması, organ seçiminin gündeme konulması ve yeni üyelerin seçilmesi gerekir. Süresi biten kurulun belirsiz biçimde yıllarca görevde kalması m.57’nin dönemsel yönetim mantığıyla bağdaşmaz.
Yeni kurul seçildiğinde eski kurul m.62’deki devir yükümlülüğünü yerine getirir. Banka hesapları, kasa, mühür, elektronik erişimler, KOOPBİS yetkileri, defterler, sözleşmeler ve devam eden dava/icra dosyaları tutanakla teslim edilmelidir.
Görev dönemi sona ermiş olsa da eski üyelerin kendi dönemlerindeki işlem ve kararlardan doğabilecek sorumluluğu ortadan kalkmaz. İbra, tazmin sorumluluğu ve cezai sorumluluk kendi özel hükümlerine göre değerlendirilir.
Yedek yönetim kurulu üyesinin görev süresi nasıl belirlenir?
Yedek üye, görev süresi içinde boşalan asıl üyeliğe çağrıldığında kural olarak seçilmiş yönetim kurulunun kalan döneminde görev yapar. Yedek üyenin göreve başlaması yeni ve bağımsız dört yıllık dönem başlatmaz; mevcut organ döneminin devamını sağlar.
Yedek üyenin de m.55’teki ortaklık ve eğitim şartlarını ve m.56’daki üyelik şartlarını taşıması gerekir. Yedek listesine seçilmiş olmak, şartları taşımayan kişiye görev hakkı vermez.
Yedek çağrısının tarihi, çağrı sebebi ve göreve başlama kararı yönetim kurulu ve sicil kayıtlarında açıklaştırılmalıdır. Böylece kişinin hangi tarihler arasındaki işlemlerden sorumlu olduğu belirlenebilir.
Yeniden seçimde hangi şartlar tekrar kontrol edilmelidir?
Her yeni seçimde adayın kooperatif ortağı olup olmadığı, Türk vatandaşlığı, amacı ve esas faaliyet konusu aynı başka kooperatifte yönetim kurulu üyeliğinin bulunup bulunmadığı ve m.56’da sayılan mahkûmiyet engelleri yeniden kontrol edilmelidir.
Kooperatif eğitim yükümlülüğü kapsamındaysa daha önce alınan eğitimin yeni dönem bakımından yeterliliği yürürlükteki yönetmelik ve Bakanlık düzenlemelerine göre kontrol edilmelidir. Tüzel kişi yönetim kurulu üyesinin temsilcisi değişmişse yeni temsilcinin de ilgili şartları taşıması gerekir.
Anasözleşmede dönem sayısı sınırlaması varsa adayın önceki görev dönemleri hesaplanmalıdır. Yeniden seçim yasağı bulunan kişiyi genel kurulda seçmek anasözleşmeye aykırı karar oluşturur ve m.53 kapsamında iptal uyuşmazlığına dönüşebilir.
Yönetim kurulu seçimi ticaret siciline tescil edilir mi?
Yönetim kurulu üyelerindeki seçim ve değişiklikler ticaret sicilinde tescil ve ilan işlemlerine tabidir. Kooperatifi temsil edecek kişilerin isimleri ve imza yetkileri m.61 kapsamında sicile bildirilir. Murahhas üyelerin seçimi ve değiştirilmesi de m.56 gereğince tescil ettirilir.
Tescil işlemi için genel kurul tutanağı, hazirun listesi, seçim sonucu, görev kabul belgeleri ve sicil müdürlüğünün istediği diğer belgeler hazırlanmalıdır. Eski üyelerin temsil yetkilerinin sona erdiği, yeni yetkililerin ise hangi usulle kooperatifi bağlayacağı kayıtlarla uyumlu olmalıdır.
Bankalar, noterler, kamu kurumları ve sözleşme tarafları temsil yetkisini ticaret sicili kayıtlarından doğrulayabilir. Bu nedenle seçim yapıldığı hâlde tescilin geciktirilmesi günlük işlemlerde ciddi sorun yaratabilir.
Görev süresi belirlenirken kontrol listesi
- Güncel ve tescilli anasözleşmedeki görev süresi maddesini kontrol edin.
- Tek dönem için dört yıllık kanuni üst sınırı aşmayın.
- Seçim kararında görev süresini açıkça yazın.
- Anasözleşmede tekrar seçim yasağı veya dönem sınırı olup olmadığını inceleyin.
- Adayların m.55 ve m.56 şartlarını yeni seçim tarihinde tekrar kontrol edin.
- Asıl ve yedek üyeleri ayrı ayrı belirleyin.
- Seçim sonucunu genel kurul tutanağına sayı ve süreyle yazın.
- Ticaret sicili tescil ve ilanını geciktirmeyin.
- Yeni yönetim kuruluna üç iş günlük devir yükümlülüğünü m.62’ye göre takip edin.
- Temsil ve imza yetkilerini yeni dönem için yeniden düzenleyin.
Sık Sorulan Sorular
Kooperatif yönetim kurulu kaç yıl seçilir?
En çok dört yıl için seçilebilir.
Her yönetim kurulu mutlaka dört yıl mı görev yapar?
Hayır. Dört yıl üst sınırdır; anasözleşme veya genel kurul daha kısa süre belirleyebilir.
Beş yıllık seçim kararı alınabilir mi?
Hayır. Tek dönem için dört yıllık kanuni üst sınır aşılamaz.
Aynı kişi tekrar seçilebilir mi?
Anasözleşmede aksine hüküm yoksa evet.
Kaç kez tekrar seçilebilir?
Kanun genel bir dönem sayısı sınırı koymaz; anasözleşmede sınırlama bulunabilir.
Görev süresi bitince kişi otomatik olarak devam eder mi?
Yeni dönem için tekrar seçim gerekiyorsa genel kurulun seçim iradesi gerekir; süresi dolan üyelik kendiliğinden yeni dönem oluşturmaz.
Yedek üye göreve geçince yeni dört yıllık süre mi başlar?
Kural olarak hayır; mevcut yönetim kurulunun kalan dönemini tamamlar.
Yeniden seçilen kişinin şartları tekrar kontrol edilir mi?
Evet. m.55 ve m.56’daki şartların yeni seçim tarihinde da mevcut olması gerekir.
Anasözleşme iki dönem sınırı koyabilir mi?
Evet. m.57 tekrar seçimi “anasözleşmede aksine hüküm yoksa” kabul ettiği için anasözleşme sınırlama getirebilir.
Yeni yönetim kurulu seçilince eski kurul belgeleri ne zaman devreder?
m.62 uyarınca görevi sona eren üyeler seçim yapılan genel kurul tarihinden itibaren üç iş günü içinde para, mal, defter, belge ve diğer varlıkları yeni kurula teslim etmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
