Koruyucu Aile İsteğe Bağlı Sigorta Primi Devlet Tarafından Nasıl Karşılanır? 2828 m.23 | 2026
Güncel kontrol tarihi: 16 Eylül 2026. 7578 sayılı Kanunla 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun 23 üncü maddesine eklenen yeni fıkra, koruyucu ailelerin sosyal güvenlik primleri bakımından önemli bir destek düzenlemiştir. Koruyucu aile sözleşmesi devam eden ailelerde eşlerden birinin belirli türde isteğe bağlı sigortalılık veya iştirakçilik kapsamında ödediği primin, 5510 sayılı Kanun m.82’deki prime esas kazanç günlük alt sınırı üzerinden hesaplanan kısmı, ödeme belgesinin ibrazı halinde koruyucu aile aylık ödemesine ilave edilerek karşılanır.
Kısa ve Net Cevap
2828 sayılı Kanun m.23’e göre koruyucu aile sözleşmesi devam eden ailelerde eşlerden birinin sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak isteğe bağlı sigortalılık veya iştirakçilik kapsamında ödediği primin, 5510 sayılı Kanun m.82 uyarınca belirlenen prime esas kazanç günlük alt sınırı üzerinden hesaplanan tutarı, ödeme belgesinin ibrazı halinde aylık koruyucu aile ödemesine ilave edilerek karşılanır. Ancak ay içinde 30 günden az çalışma veya tam gün çalışmama nedeniyle isteğe bağlı sigortalı olanlar bu fıkranın kapsamı dışındadır. Prim desteği eşlerden biri için uygulanır; destek alan kişinin eşinin vefatı halinde de prim karşılanmaya devam eder.
Yasal Dayanak ve Yürürlük
Düzenleme, 22 Nisan 2026 tarihinde kabul edilen 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 5 inci maddesiyle 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun 23 üncü maddesine eklenmiştir. 7578 sayılı Kanun 1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış; bu hüküm kanunun 27 nci maddesi gereğince yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Dolayısıyla koruyucu aile prim desteğinin kanuni temeli 1 Mayıs 2026’dan itibaren yürürlüktedir. Uygulamanın belge, ödeme takvimi ve idari işlem ayrıntıları Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ilgili düzenlemeleriyle birlikte takip edilmelidir.
Kimler Bu Destekten Yararlanabilir?
Kanun ilk şart olarak koruyucu aile sözleşmesinin devam ediyor olmasını arar. Koruyucu aile statüsünün sona erdiği veya sözleşmenin artık yürürlükte olmadığı bir durumda m.23’teki prim desteğinin hukuki dayanağı da ortadan kalkar. Bu nedenle başvuruda veya ödeme kontrolünde koruyucu aile sözleşmesinin aktif durumu esastır.
İkinci şart, prim desteğinin ailede eşlerden biri için öngörülmesidir. Kanun her iki eşin priminin birlikte karşılanacağını düzenlememiştir. Eşlerden birinin kapsam içindeki isteğe bağlı sigorta veya iştirakçilik primi, kanuni hesap sınırında desteklenir.
Hangi Sigorta Primleri Kapsamda?
Fıkra, sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak isteğe bağlı sigortalılık veya iştirakçilik kapsamında ödenen primi esas alır. Destek, koruyucu aile olan kişinin herhangi bir sosyal güvenlik ödemesini sınırsız biçimde karşılama sistemi değildir. Ödemenin kanunda belirtilen isteğe bağlı sigortalılık veya iştirakçilik statüsüne dayanması gerekir.
Somut sigortalılık türünün bu kavrama girip girmediği, 5510 sayılı Kanun ve ilgili sosyal güvenlik mevzuatı üzerinden doğrulanmalıdır. Kanundaki prim destek hükmü, sigorta statüsünü kendiliğinden yaratmaz; mevcut ve hukuka uygun isteğe bağlı sigortalılık/iştirakçilik ödemesinin belirli tutarını karşılar.
30 Günden Az Çalışanlar İçin Önemli İstisna
2828 m.23 yeni fıkrası önemli bir istisna düzenler. Sigortalı olarak ay içinde 30 günden az çalışması ya da tam gün çalışmaması sebebiyle isteğe bağlı sigortalı olanlar bu prim karşılama hükmünün dışında tutulmuştur. Dolayısıyla her “isteğe bağlı sigortalı” otomatik olarak koruyucu aile prim desteğine dahil değildir.
Bu ayrım başvuruda sigortalılığın neden ve hangi statüde kurulduğunun kontrol edilmesini gerektirir. Ay içindeki eksik gün veya tam gün çalışmama nedeniyle tamamlayıcı nitelikte isteğe bağlı sigorta söz konusuysa, kanun bu durumu açıkça kapsam dışında bırakmıştır.
Devlet Primin Tamamını mı Ödüyor?
Kanun, ödenen prim ne kadar olursa olsun tamamının sınırsız biçimde karşılanacağını söylemez. Karşılanacak tutar, 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç günlük alt sınırı üzerinden hesaplanan tutardır. Bu nedenle kişinin daha yüksek prime esas kazanç üzerinden isteğe bağlı prim ödemesi halinde destek miktarı kanuni alt sınır hesabına göre belirlenir.
Bu hüküm “koruyucu ailenin bütün sosyal güvenlik primi devletçe ödenir” şeklinde özetlenmemelidir. Doğru ifade, kanunda belirtilen isteğe bağlı primin PEK günlük alt sınırı üzerinden hesaplanan kısmının ödeme belgesi karşılığında aylık ödemeye ilave edilerek karşılanmasıdır.
Prime Esas Kazanç Günlük Alt Sınırı Nedir?
5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesi, sigorta primine esas kazançların alt ve üst sınırlarını düzenler. Koruyucu aile prim desteğinde kanun doğrudan günlük alt sınıra atıf yapmıştır. Bu nedenle destek tutarı, yılın güncel prime esas kazanç alt sınırına göre değişebilir.
Bu tutarın 2026 için hesaplanmasında yürürlükteki asgari ücret ve SGK parametreleri dikkate alınmalıdır. Ancak m.23’te sabit bir TL tutarı yazılmadığından, sonraki yıllarda kanun değişmese bile destek miktarı prime esas kazanç alt sınırı değiştikçe değişir.
Ödeme Belgesi Şart mı?
Evet. Kanun prim desteğinin, ödeme belgesinin ibrazı halinde aylık ödemelere ilave edilerek karşılanacağını açıkça düzenler. Dolayısıyla yalnız isteğe bağlı sigortalılık kaydının bulunması, primin fiilen ödendiğini göstermediği sürece yeterli değildir.
Başvuru sahibi yaptığı prim ödemesini kanıtlayan belgeyi idareye sunmalıdır. Hangi belge formatlarının kabul edileceği, elektronik sorgulamanın yeterli olup olmadığı veya belirli dönemlerde toplu ibraz yapılıp yapılamayacağı Bakanlığın uygulama usullerinden kontrol edilmelidir. Kanunda özel bir form adı sayılmamıştır.
Ödeme Nasıl Yapılıyor?
Kanun, destek tutarının doğrudan SGK’ya ayrı bir transfer biçiminde yapılmasını değil, ödeme belgesinin ibrazı üzerine koruyucu aileye yapılan aylık ödemelere ilave edilerek karşılanmasını öngörür. Dolayısıyla kişi önce prim ödeme yükümlülüğünü kendi sigortalılık statüsü kapsamında yerine getirir; kanuni tutar, belge karşılığında aylık koruyucu aile ödemesine eklenir.
Bu yapı nedeniyle ödeme belgesinin dönemi ile koruyucu aile aylık ödeme dönemi doğru eşleştirilmelidir. İdari uygulamada gecikmiş belge, eksik dönem veya tekrar talep gibi sorunlar oluşmaması için her prim döneminin belgesi saklanmalıdır.
Eşlerden Hangisinin Primi Karşılanır?
Kanun “koruyucu ailelerde eşlerden birinin” ifadesini kullanır. Dolayısıyla evli koruyucu aile bakımından iki eşin priminin aynı anda bu hüküm kapsamında karşılanması öngörülmemiştir. Hangi eşin desteğe esas alınacağı, ailedeki sigortalılık durumuna ve Bakanlığın uygulama usulüne göre belirlenir.
Eşlerden biri zaten zorunlu sigortalı ve diğeri kapsam içindeki isteğe bağlı sigortalıysa, düzenlemenin amacı sosyal güvenlik sistemine isteğe bağlı prim ödeyen eşlerden birinin prim yükünü kanuni sınırda karşılamaktır.
Eşin Vefatı Halinde Destek Kesilir mi?
Hayır. Yeni fıkra, bu kapsamda ödeme yapılan kişilerin eşlerinin vefatı halinde de isteğe bağlı sigorta primlerinin karşılanmasına devam edileceğini açıkça düzenler. Böylece eşin ölümü koruyucu aile prim desteğini otomatik sona erdiren bir sebep değildir.
Elbette koruyucu aile sözleşmesinin devam etmesi ve diğer kanuni şartların korunması gerekir. Eşin vefatı sonrasında aile statüsünde oluşan değişiklikler ilgili birime bildirilmeli ve ödeme kayıtları güncellenmelidir.
Koruyucu Aile Sözleşmesi Sona Ererse Ne Olur?
Desteğin temel şartı koruyucu aile sözleşmesinin devam etmesidir. Sözleşme sona erdiğinde bu özel prim karşılama düzenlemesinin de dayanağı kalmaz. Son ödeme döneminin nasıl hesaplanacağı ve varsa ay içindeki kısmi dönem uygulaması Bakanlık düzenlemelerine göre belirlenir.
Bu nedenle prim desteğini alan kişi, koruyucu aile statüsündeki değişiklikleri ilgili sosyal hizmet birimine süresinde bildirmelidir. Haksız ödeme doğurabilecek durumların sonradan tahsilata dönüşmemesi için bildirim ve ödeme dönemleri karşılaştırılmalıdır.
1 Mayıs 2026 Öncesi Ödenmiş Primler Geri İstenir mi?
7578 sayılı Kanunla 2828 sayılı Kanuna eklenen Geçici Madde 20, m.23’teki isteğe bağlı sigorta ödemelerine ilişkin değişikliğin yürürlüğe girmesinden önce gerçekleştirilen isteğe bağlı sigorta bedellerinin talep edilmeyeceğini düzenler. Bu hüküm geçmiş döneme ilişkin tahsilat/geri isteme tartışmasını kapatan özel geçiş kuralıdır.
Yeni destek sisteminden hangi dönemden itibaren ödeme yapılacağı ise yürürlük tarihi ve Bakanlığın uygulama esasları çerçevesinde belirlenmelidir. Kanun geçmişte yapılmış tüm prim ödemelerinin geriye dönük olarak aileye ödeneceğini düzenlememiştir.
İsteğe Bağlı Sigortalılık Süresi Emekliliğe Sayılır mı?
Koruyucu aile prim desteği, isteğe bağlı sigortalılığın sosyal güvenlik hukukundaki niteliğini değiştirmez. Primlerin sigortalılık süresine ve emeklilik koşullarına etkisi 5510 sayılı Kanundaki ilgili sigortalılık statüsü ve kişinin toplam hizmet geçmişi üzerinden değerlendirilir. 2828 m.23 yalnız primin belirli tutarının koruyucu aile ödemesine ilave edilmesini düzenler.
Emeklilik yaşı, gün sayısı, sigortalılık statüsü ve aylık hesabı kişinin ilk sigortalılık tarihi ve hizmet türlerine göre ayrı inceleme gerektirir. Bu yazı primin karşılanması hakkına odaklanmaktadır.
Başvuru ve Ödeme İçin Kontrol Listesi
- Koruyucu aile sözleşmesinin aktif olduğu doğrulanmalı.
- Prim desteği eşlerden yalnız biri için talep edilmeli.
- Sigortalılık türünün isteğe bağlı sigortalılık veya iştirakçilik kapsamında olduğu kontrol edilmeli.
- 30 günden az çalışma/tam gün çalışmama nedeniyle isteğe bağlı sigortalılık istisnası bulunmadığı teyit edilmeli.
- Prim fiilen ödenmeli ve ödeme belgesi saklanmalı.
- Destek tutarı PEK günlük alt sınırı üzerinden hesaplanmalı.
- Ödeme belgesi ilgili sosyal hizmet birimine sunulmalı.
- Eşin vefatı veya aile statüsündeki değişiklikler idareye bildirilmelidir.
Sık Yapılan Yanlışlar
Birinci yanlış, destek tutarının kişinin ödediği yüksek isteğe bağlı primin tamamı olduğu varsayımıdır. Kanun PEK günlük alt sınırına göre hesaplanan tutarı esas alır. İkinci yanlış, her isteğe bağlı sigortalının kapsama girdiğini düşünmektir; eksik gün veya tam gün çalışmama nedeniyle isteğe bağlı sigortalılık açıkça hariçtir.
Üçüncü yanlış ise primin Bakanlık tarafından doğrudan SGK’ya otomatik yatırıldığı düşüncesidir. Kanun ödeme belgesinin ibrazı üzerine tutarın aylık ödemelere ilave edilmesini düzenler. Bu nedenle ödeme ve belge süreci takip edilmelidir.
İdarenin Ret İşleminde Ne Kontrol Edilmeli?
Prim desteği talebi reddedilirse ret gerekçesi kanundaki şartlardan hangisine dayandırılmış incelenmelidir. Sözleşmenin aktif olmaması, sigortalılığın istisna grubunda bulunması, ödeme belgesinin sunulmaması veya prim statüsünün kapsam dışı olması farklı hukuki sebeplerdir. Ret yazısı ile sosyal güvenlik kayıtları birlikte değerlendirilmelidir.
İşlem Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı/taşra teşkilatı tarafından tesis edilen idari işlem niteliğindeyse, başvuru ve yargı yolları 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ile özel düzenlemeler çerçevesinde tebliğ belgesi üzerinden hesaplanmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
1. Koruyucu aile prim desteği ne zaman yürürlüğe girdi?
1 Mayıs 2026’da.
2. Her iki eşin primi ödenir mi?
Hayır. Kanun eşlerden birinin primini düzenler.
3. Ödenen primin tamamı karşılanır mı?
Karşılanacak tutar 5510 m.82’deki prime esas kazanç günlük alt sınırı üzerinden hesaplanır.
4. Ödeme belgesi zorunlu mu?
Evet. Kanun ödeme belgesinin ibrazını şart koşar.
5. Prim doğrudan SGK’ya mı yatırılır?
Kanuna göre ödeme belgesi ibraz edilince karşılanacak tutar koruyucu aile aylık ödemesine ilave edilir.
6. Eksik gün nedeniyle isteğe bağlı sigortalıyım; yararlanabilir miyim?
Ayda 30 günden az çalışma veya tam gün çalışmama nedeniyle isteğe bağlı sigortalı olanlar bu fıkra kapsamı dışındadır.
7. Eşim vefat ederse prim desteği sona erer mi?
Hayır. Kanun desteğin devam edeceğini açıkça düzenler.
8. Koruyucu aile sözleşmesi biterse destek sürer mi?
Hayır. Düzenleme koruyucu aile sözleşmesi devam eden aileleri kapsar.
9. 1 Mayıs 2026 öncesi primler geriye dönük ödenir mi?
Kanun geriye dönük tüm primlerin aileye ödenmesini düzenlemez; Geçici m.20 önceki isteğe bağlı sigorta bedellerinin talep edilmeyeceğini düzenler.
10. Uygulama ayrıntılarını kim belirler?
2828 m.23’ün uygulama usulleri Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı düzenlemeleriyle yürütülür.
Resmî Kaynaklar
- 7578 sayılı Kanun – TBMM
- 1 Mayıs 2026 Resmî Gazete
- 2828 ve 5510 sayılı Kanunlar – Mevzuat Bilgi Sistemi
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
- Sosyal Güvenlik Kurumu
İlgili Yazılar
Sonuç
2828 sayılı Kanun m.23’teki 2026 değişikliği, koruyucu aile sözleşmesi devam eden ailelerde eşlerden birinin belirli isteğe bağlı sigorta veya iştirakçilik priminin kanuni alt sınır üzerinden hesaplanan kısmının karşılanmasını sağlamıştır. Destek otomatik ve sınırsız değildir: uygun sigortalılık statüsü, ödeme belgesi ve PEK günlük alt sınırı hesabı gerekir. Ayda 30 günden az çalışma veya tam gün çalışmama nedeniyle isteğe bağlı sigortalılık kapsam dışıdır. Eşin vefatı desteği sona erdirmez. Uygulamada en önemli noktalar, sigorta statüsünün doğru tespiti, belgenin düzenli ibrazı ve koruyucu aile sözleşmesinin devam ettiğinin doğrulanmasıdır.
Hukukçu İncelemesi
Bu içerik 16 Eylül 2026 tarihinde 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu m.23 ve Geçici m.20’nin 7578 sayılı Kanunla kabul edilen güncel metni ile 5510 sayılı Kanun m.82 esas alınarak kontrol edilmiştir. Destek tutarı kanunda bulunmayan sabit TL rakamıyla değil, prime esas kazanç günlük alt sınırı üzerinden açıklanmıştır.
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
