Kredi Kartı Borcuna Bileşik Faiz Uygulanabilir mi? 5464 m.26 ve Akdi-Gecikme Faizi 2026
5464 sayılı Kanun m.26 kredi kartı faizini nasıl düzenler?
Kredi kartı faizi, bankanın genel kredi sözleşmesinde dilediği şekilde belirleyebileceği sınırsız bir alan değildir. 5464 sayılı Kanun’un 26. maddesi, faiz hesabının hangi borç kısmına ve hangi tarihten itibaren yapılacağını düzenleyen özel hükümler içerir. Aynı madde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına azami akdi ve gecikme faiz oranlarını belirleme yetkisi verir.
Kredi kartı kullanıcısının bir hesap döneminde yaptığı alışverişler hesap kesim tarihinde dönem borcuna dönüşür. Son ödeme tarihine kadar dönem borcunun tamamı ödendiğinde alışveriş borçları bakımından faiz doğmaz. Dönem borcunun yalnız bir kısmı ödendiğinde veya asgari ödeme tutarı dahi tam karşılanmadığında ise faiz hesabı kanunun öngördüğü ayrımlara göre yapılır.
Bu sistemde üç kavramın karıştırılmaması gerekir: akdi faiz, gecikme faizi ve nakit kullanımına bağlı faiz. Akdi faiz, dönem borcunun tamamı ödenmediğinde kanuna uygun şekilde kalan bakiyeye uygulanan sözleşmesel faizdir. Gecikme faizi, asgari tutarın altında ödeme yapılması hâlinde kalan hesap bakiyesine uygulanır. Nakit kullanımında ise faizin başlangıcı alışveriş borçlarından farklıdır.
Kredi kartı borcuna bileşik faiz uygulanabilir mi?
5464 m.26’nın en net hükümlerinden biri, kredi kartı borcunda bileşik faiz uygulanamayacağıdır. Bileşik faiz, işlemiş faizin ana paraya eklenip sonraki dönemde bu yeni toplam üzerinden yeniden faiz yürütülmesi anlamına gelir. Kredi kartı borcunda Kanun bu yönteme izin vermez.
Bu nedenle hesap ekstresindeki faiz kalemleri incelenirken yalnız uygulanan yüzdeye değil, faizin hangi matrah üzerinden hesaplandığına da bakılmalıdır. Banka geçmiş dönemde tahakkuk etmiş faiz tutarını ana para gibi kabul edip bunun üzerine yeniden faiz hesaplayamaz. Aynı şekilde gecikme faizinin de önceki faiz kalemlerini büyüten bir bileşik sisteme dönüşmemesi gerekir.
Ancak her dönem borcunda faiz görülmesi bileşik faiz olduğu anlamına gelmez. Önceki dönemden kalan ana para borcu yeni hesap döneminde devam ediyorsa bu kalan ana para üzerinden kanuna uygun faiz hesaplanabilir. Bileşik faiz yasağı ile ödenmemiş ana paraya faiz işletilmesi birbirinden farklıdır.
Kredi kartı borcunun takip aşamasındaki sonuçları için kredi kartı borcu ödenmezse ne olur? rehberi ayrıca incelenebilir.
Hesap kesim tarihinden önce faiz işletilebilir mi?
Kanunun temel kuralı, nakit kullanımına ilişkin borçlar hariç olmak üzere hesap kesim tarihinden önce faiz yürütülememesidir. Bu kural kredi kartıyla yapılan normal alışverişler için önemlidir. Bir mal veya hizmet 1 Eylül’de kartla satın alınmış, hesap kesim tarihi 20 Eylül ise banka normal alışveriş borcuna 1 Eylül’den başlayarak faiz yürütemez.
Hesap kesim tarihi, dönem içinde yapılan işlemlerin bir hesap özetinde toplandığı tarihtir. Son ödeme tarihi ise hesap özetindeki borcun ödenmesi gereken son gündür. Kanun, hesap kesim tarihi ile son ödeme tarihi arasında kart hamiline ödeme süresi tanınmasını öngörür.
Faiz hesabında en çok hata, işlem tarihinin faiz başlangıcı gibi kabul edilmesi veya nakit çekim kuralının alışveriş borcuna uygulanmasıyla ortaya çıkar. Bu nedenle itirazda her işlemin niteliği ayrı gösterilmelidir: alışveriş, nakit avans, para transferi veya başka kart işlemi.
Akdi faiz ne zaman uygulanır?
Dönem borcunun tamamı son ödeme tarihine kadar ödenmezse, kanunda belirtilen esaslara göre kalan hesap bakiyesine akdi faiz uygulanır. Akdi faiz, kart sözleşmesinde yer alan ancak TCMB’nin ilan ettiği azami oranı aşamayacak olan faizdir. Banka sözleşmesinde daha düşük oran belirlemişse sözleşmedeki oran geçerlidir; daha yüksek bir oran yazılmış olsa bile TCMB azami sınırı aşılamaz.
Örneğin dönem borcu 30.000 TL olan kart sahibi son ödeme tarihinde 20.000 TL öderse kalan 10.000 TL ana para bakiyesi için akdi faiz rejimi devreye girer. Faiz hesabının başlangıç ve bitiş günleri, hesap özeti ve ödeme tarihleri üzerinden incelenmelidir.
Dönem içinde kısmi ödeme yapılmışsa ödemenin hangi borç kalemine mahsup edildiği de önemlidir. Kart hamili, hesap ekstresinde faiz, gecikme faizi, nakit avans faizi ve diğer mali kalemlerin ayrı gösterilip gösterilmediğini kontrol etmelidir. Bankadan ayrıntılı hesap dökümü istemek, matematiksel ve hukuki denetimi kolaylaştırır.
Gecikme faizi ne zaman uygulanır?
Kredi kartı hesabında asgari ödeme tutarı, dönem borcunun kanun ve ikincil düzenlemeler uyarınca son ödeme tarihine kadar ödenmesi gereken asgari kısmıdır. Kart sahibi asgari tutarın altında ödeme yaparsa, 5464 m.26 uyarınca kalan hesap bakiyesine gecikme faizi uygulanır.
Dönem borcunun tamamı ödenmediği hâlde asgari tutarın tamamı ödenmişse her kalan tutara gecikme faizi uygulanmaz. Kalan ana para için akdi faiz uygulanır. Bu ayrım, tüketicinin ekstresini kontrol ederken en çok dikkat etmesi gereken hususlardan biridir.
Örneğin dönem borcu 20.000 TL, asgari ödeme tutarı 4.000 TL ise ve kart sahibi 4.000 TL’yi tam öderse kalan 16.000 TL bakımından akdi faiz söz konusu olur. Kart sahibi yalnız 2.000 TL öderse asgari tutarın altında ödeme yapıldığı için kalan 18.000 TL hesap bakiyesine gecikme faizi uygulanır. Somut oranlar işlem tarihindeki TCMB sınırlarına ve kart sözleşmesine göre belirlenir.
Nakit avans veya nakit kullanımında faiz neden farklıdır?
5464 m.26, hesap kesim tarihinden önce faiz yürütülememesi kuralının nakit kullanımına ilişkin borçlarda uygulanmayacağını açıkça belirtir. Bunun nedeni nakit avansın klasik mal veya hizmet alışverişinden farklı bir kredi kullanımı olmasıdır. Nakit çekim veya mevzuat/sözleşme kapsamında nakit kullanım sayılan işlemlerde faiz, işlemin niteliğine göre kullanım tarihinden itibaren doğabilir.
Bu nedenle kart kullanıcısı hesap özetinde bir para transferi veya nakit benzeri işlemi alışveriş sanıp neden hesap kesiminden önce faiz işlendiğini düşündüğünde öncelikle işlemin bankaca hangi kategoriye kaydedildiğini kontrol etmelidir. Bankanın işlem sınıflandırması sözleşme ve mevzuata uygun olmalıdır.
Nakit kullanımında ayrıca ücret ve vergi kalemleri de bulunabilir. Bunların her biri ayrı hukuki dayanağa sahip olmalı; tüketiciye sözleşme ve ücret bilgilendirmesi mevzuatına uygun biçimde açıklanmalıdır.
TCMB kredi kartı faiz oranlarını nasıl sınırlar?
5464 m.26, kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami akdi ve gecikme faiz oranlarını belirleme yetkisini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına verir. Bu oranlar dönemsel olarak değişebilir. Bu nedenle bir uyuşmazlıkta bugün geçerli oran değil, faizin tahakkuk ettiği dönemde geçerli TCMB oranı esas alınmalıdır.
Bankanın sözleşmesinde oran yazması tek başına yeterli değildir. Sözleşmesel oran TCMB’nin o dönem için ilan ettiği azami oranı aşamaz. TCMB daha sonra azami oranı düşürmüşse sonraki dönem tahakkuklarının yeni sınıra uygun olması gerekir.
Güncel azami oranlar için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası duyuruları; 5464 sayılı Kanun’un yürürlükteki metni için Mevzuat Bilgi Sistemi kontrol edilmelidir.
Faiz üzerinden vergi alınması bileşik faiz sayılır mı?
Kredi kartı faizine bağlı vergi ve fon yükümlülükleri, bileşik faiz yasağıyla aynı kavram değildir. Bileşik faiz yasağı, faiz tutarının ana paraya eklenip yeniden faizlendirilmesini hedefler. Vergi veya fon, kanuni dayanakla faiz üzerinden hesaplanan mali yükümlülük olabilir. Bu nedenle hesap ekstresindeki her ek kalem bileşik faiz olarak nitelendirilemez.
Bununla birlikte bankanın vergi/masraf adı altında tahsil ettiği bir kalemin hukuki dayanağı ayrıca bulunmalıdır. Tüketici hangi kalemin hangi orana ve hangi matraha göre hesaplandığını bankadan talep edebilir.
Kredi kartı faiz hesabının yanlış olduğunu düşünüyorsanız ne yapmalısınız?
Önce ilgili hesap dönemlerinin ekstrelerini toplayın. Her dönemdeki ana para, ödenen tutar, ödeme tarihi, asgari ödeme, akdi faiz, gecikme faizi, nakit avans faizi ve diğer mali kalemleri ayırın. Ardından faizin hangi tarihler arasında ve hangi matrah üzerinden hesaplandığını bankadan ayrıntılı olarak isteyin.
İtiraz yalnız faiz çok yüksek şeklinde yapılmamalıdır. Somut itiraz noktası gösterilmelidir: hesap kesiminden önce faiz yürütülmesi, nakit kullanım sayılmayan alışverişe erken faiz işletilmesi, TCMB azami oranının aşılması, asgari tutarın ödendiği hâlde tüm bakiyeye gecikme faizi uygulanması veya geçmiş faiz üzerinden yeni faiz hesaplanması gibi.
Bankanın cevabı yeterli değilse ve işlem tüketici işlemi niteliğindeyse 6502 sayılı Kanun kapsamındaki tüketici başvuru yolları kullanılabilir. Başvuru tarihindeki parasal sınırlar esas alınır. Banka hesabı veya kredi kartı kaydıyla ilgili hatalı risk bildirimi bulunuyorsa Risk Merkezi raporunun düzeltilmesi de ayrıca gündeme gelebilir.
İcra takibinde kredi kartı faizine itiraz edilebilir mi?
Kredi kartı borcu icra takibine konu edilmişse takip talebinde istenen ana para, işlemiş faiz, faiz türü, oran ve başlangıç tarihi ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Borçlu, takip türüne göre kanuni süre içinde borca, faize veya fer’ilerine itiraz hakkını kullanabilir. İtiraz usulü ve süre takip türüne göre değiştiği için ödeme emrinin içeriği esas alınmalıdır.
Kredi kartı borç uyuşmazlıklarında icra takibine özgü itiraz, bankaya yapılan hesap itirazından farklıdır. Ödeme emri tebliğ edilmişse icra hukukundaki kısa süreler kaçırılmamalıdır.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
Kredi kartı faizine ilişkin 5464 m.26 Türkiye genelinde uygulanır. Banka merkezi başka ilde olsa dahi Mersin’de yaşayan kart hamilinin hesabında aynı kanuni faiz rejimi geçerlidir. Uyuşmazlığın tüketici işlemi niteliği, görevli ve yetkili merciin belirlenmesinde ayrıca dikkate alınır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Mersin merkezli olarak kredi kartı ekstreleri, banka faiz hesapları, icra takipleri ve tüketici uyuşmazlıklarında ana para-faiz ayrımını inceler. Türkiye genelindeki dosyalar ilgili usul ve elektronik sistemler çerçevesinde Mersin’den takip edilebilir.
Sık Sorulan Sorular
Kredi kartına faiz faizi uygulanabilir mi?
Hayır. 5464 m.26 kredi kartı borcunda bileşik faiz uygulanmasını yasaklar.
Alışveriş yaptığım gün faiz başlar mı?
Normal alışveriş borçlarında hesap kesim tarihinden önce faiz yürütülemez. Nakit kullanımına ilişkin borçlar bu kuralın istisnasıdır.
Dönem borcunun bir kısmını ödersem hangi faiz uygulanır?
Asgari tutar tam ödenmiş ancak dönem borcu tamamen kapanmamışsa kalan hesap bakiyesine akdi faiz uygulanır.
Asgari tutarı eksik ödersem ne olur?
Asgari tutarın altında ödeme yapılırsa 5464 m.26 uyarınca kalan hesap bakiyesine gecikme faizi uygulanır.
Banka TCMB oranından daha yüksek faiz yazabilir mi?
Hayır. Sözleşmedeki akdi ve gecikme faiz oranları TCMB’nin ilan ettiği azami oranları aşamaz.
Nakit avans faizi hesap kesiminden sonra mı başlar?
Hayır. Hesap kesiminden önce faiz yürütülememesi kuralı nakit kullanımına ilişkin borçlar için uygulanmaz; nakit kullanımında faiz daha erken başlayabilir.
Ekstredeki her faiz kalemi bileşik faiz midir?
Hayır. Bileşik faiz, işlemiş faizin yeniden faizlendirilmesidir. Ödenmemiş ana paraya kanuna uygun faiz işletilmesi bileşik faiz değildir.
Kredi kartı faizine nasıl itiraz edilir?
Ekstre ve ödeme tarihleriyle bankaya yazılı başvuru yapılmalı, faiz türü, oranı, matrahı ve başlangıç tarihi açıklanarak hatalı kalemlerin düzeltilmesi istenmelidir.
İcra takibindeki kredi kartı faizine itiraz edilebilir mi?
Evet. Takip türüne göre kanuni süre içinde ana para, faiz oranı, faiz türü veya başlangıç tarihine itiraz edilebilir. Ödeme emrindeki süre esas alınmalıdır.
Güncel kredi kartı faiz oranını nereden öğrenebilirim?
TCMB’nin resmî duyurularında kredi kartı işlemlerine uygulanacak azami akdi ve gecikme faiz oranları yayımlanır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
