Leasing Taksiti Ödenmezse Sözleşme Ne Zaman Feshedilir? 30 ve 60 Günlük Süre | 6361 m.31 (2026)
Kısa ve net cevap: 6361 sayılı Kanun m.31’e göre kiracı finansal kiralama bedelini ödemezse kiralayan sözleşmeyi hemen feshedemez. Kiralayanın, kiracıya yazılı ihtarla borcun ödenmesi için en az 30 günlük süre vermesi gerekir. Finansal kiralama sözleşmesinde süre sonunda malın mülkiyetinin kiracıya geçeceği kararlaştırılmışsa bu süre en az 60 gündür. Verilen süre içinde kira borcu ödenmezse kiralayan kanuni şartlarla sözleşmeyi feshedebilir.
Bu düzenleme finansal kiralamanın uzun vadeli finansman niteliğini korur ve tek bir gecikmede malın derhâl geri alınmasını engeller. İhtarın borç miktarını, vadesini, ödeme yerini ve ödenmemesi hâlinde sözleşmenin feshedileceğini açıkça göstermesi gerekir. Süre kanundaki asgari süreden kısa tutulamaz. Kiralayan sözleşmede “7 gün içinde ödenmezse otomatik fesih” yazmış olsa bile m.31’deki emredici asgari süreleri bertaraf edemez.
Finansal kiralama sözleşmesinde temerrüt ne zaman oluşur?
Kira bedelinin sözleşmede kararlaştırılan vadede ödenmemesi kiracının para borcunda temerrüdünü gündeme getirir. Finansal kiralama sözleşmesindeki ödeme planı hangi tarihte hangi tutarın ödeneceğini açıkça göstermelidir. Vade belirli gün olarak kararlaştırılmışsa borç o gün muaccel olur; ancak sözleşmenin feshi için m.31 ayrıca özel ihtar ve süre şartı getirir.
Temerrüt ile fesih aynı şey değildir. Kiracı vadesinde ödeme yapmadığında gecikmeye düşebilir, temerrüt faizi veya sözleşmede hukuka uygun kararlaştırılmış gecikme bedeli doğabilir; fakat kiralayanın sözleşmeyi sona erdirip malı istemesi için m.31 prosedürünü tamamlaması gerekir.
Ödeme bankacılık sistemiyle yapılıyorsa valör, EFT saati ve hesabın doğru olup olmadığı somut ödeme tarihinde incelenir. Kiracının ödeme talimatı vermesi tek başına borcun ifa edildiğini göstermez; tutarın alacaklının hesabına ulaşıp ulaşmadığı önemlidir.
30 günlük asgari ödeme süresi ne anlama gelir?
Kiralayan, ödenmeyen kira bedeli için kiracıya ihtar göndererek borcun ifası için en az otuz gün süre vermelidir. Bu süre kiracının gecikmeyi gidermesi ve sözleşmeyi devam ettirmesi için kanuni son fırsattır. Otuz günlük sürenin dolmasından önce fesih bildirimi sonuç doğurmaz.
“En az” ifadesi önemlidir. Kiralayan 30 günden daha uzun süre verebilir; örneğin 45 gün. Ancak 15 veya 20 günlük fesih süresi m.31’e aykırıdır. Sözleşmede daha uzun bir süre kararlaştırılmışsa kiralayan sözleşmedeki daha uzun süreye de uymalıdır.
İhtarın hangi borca ilişkin olduğu açık olmalıdır. Birden fazla vade gecikmişse her taksit, tarih ve tutar mümkün olduğunca ayrı gösterilmelidir. Hesap belirsizliği kiracının neyi ödeyerek feshi önleyeceğini anlamasını engeller.
Hangi leasing sözleşmelerinde 60 günlük süre gerekir?
Finansal kiralama sözleşmesinde süre sonunda malın mülkiyetinin kiracıya geçeceği kararlaştırılmışsa m.31 kiracıya daha uzun koruma sağlar ve ödeme için en az altmış günlük süre öngörür. Bu tür sözleşmelerde kiracı yalnız kullanım değil, ödeme planını tamamlayarak mülkiyet edinme beklentisine de sahiptir.
Altmış günlük kuralın uygulanması için sözleşmenin mülkiyet devrini gerçekten öngörmesi gerekir. Sadece kiracıya ileride ayrıca satın alma seçeneği tanınması ile ödeme tamamlandığında mülkiyetin geçeceği yapı aynı olmayabilir; sözleşme hükmü somut olarak incelenmelidir.
Kiralayan ihtarda yanlışlıkla 30 gün verip daha sonra fesih yaparsa, 60 günlük zorunlu sürenin uygulanması gereken dosyada fesih hukuka aykırı hâle gelebilir. Bu nedenle sözleşmenin sona erme ve mülkiyet maddesi ihtar öncesinde hukuk birimince kontrol edilmelidir.
Temerrüt ihtarında hangi bilgiler bulunmalıdır?
İhtarda sözleşmenin tarihi ve numarası, finansal kiralama konusu mal, vadesi geçen kira bedelleri, faiz veya masraf kalemlerinin hukuki dayanağı, ödeme hesabı ve son ödeme tarihi açıkça belirtilmelidir. En önemlisi, verilen süre içinde borç ödenmezse finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceği net şekilde bildirilmelidir.
Muğlak “borcunuzu ödeyin, aksi halde yasal işlem yapılacaktır” ifadesi m.31 fesih mekanizması bakımından tartışma yaratabilir. Fesih tehdidi ve kanuni süre açık olmalıdır. İhtarın tebliği ispatlanabilir yöntemle yapılmalıdır.
Noter, KEP veya sözleşmede geçerli kabul edilen güvenli elektronik bildirim kanalı tercih edilebilir. Tebligatın yanlış adrese gitmesi, teslim alınmaması veya yalnız e-posta kutusuna gönderilmesi tebliğ tartışması doğurabilir.
30 veya 60 günlük süre hangi tarihten başlar?
Sürenin başlangıcı, ihtarın kiracıya hukuken ulaştığı veya tebliğ edildiği tarihe göre belirlenir. İhtarın düzenlenme tarihi ile tebliğ tarihi farklıdır. Kiralayan ihtarı 1 Eylül’de çıkarmış ancak kiracı 5 Eylül’de tebliğ almışsa süre hesabında tebliğ tarihi önem taşır.
Süre hesabında genel hukuk ve usul kuralları uygulanır. Son günün tatil gününe denk gelmesi, elektronik tebligatın tebliğ tarihi ve adres değişikliği gibi hususlar somut yönteme göre değerlendirilir.
Kiralayan, fesih tarihini hesaplarken ihtarın sisteme verildiği günü esas alarak erken davranmamalıdır. Tebliğ belgesi dosyada olmadan fesih işlemi başlatılması önemli risk yaratır.
Kiracı ihtar süresi içinde borcun tamamını öderse sözleşme feshedilebilir mi?
Kural olarak m.31’deki ihtarın amacı kiracıya temerrüdü giderme imkânı tanımaktır. Kiracı verilen süre içinde ihtarda belirtilen muaccel borcu ve hukuken doğmuş yan alacakları öderse bu temerrüde dayalı fesih sebebi ortadan kalkar.
Ancak kiracının aynı yıl içinde tekrarlanan gecikmeleri varsa m.31’in tekrarlanan temerrüde ilişkin ayrı hükmü gündeme gelebilir. Üç kez veya art arda iki kez gecikme gibi kanuni şartlar oluştuğunda, tek bir borcun sonradan ödenmiş olması geçmiş gecikmelerin fesih bakımından hiç yaşanmamış sayılacağı anlamına gelmez.
Ödeme yapılırken açıklama kısmına sözleşme ve taksit bilgisi yazılması, ödemenin hangi borca mahsup edildiğini ispatlamayı kolaylaştırır.
Kısmi ödeme yapılırsa fesih engellenir mi?
Kiracı ihtarda belirtilen borcun yalnız bir kısmını öderse, kalan muaccel borç devam eder. Fesih hakkının kullanılıp kullanılamayacağı kalan tutarın niteliği, tarafların mahsup kuralları ve ihtarın içeriğine göre değerlendirilir. Kiralayan kısmi ödemeyi kabul etmiş olsa bile kalan borçtan açıkça vazgeçmedikçe borç sona ermez.
Kısmi ödeme sonrası yeni mutabakat, yapılandırma veya süre uzatımı yapılmışsa eski ihtarın fesih için kullanılıp kullanılamayacağı ayrıca incelenir. Taraflar yeni ödeme planı imzaladıysa önceki temerrüt rejimi değişmiş olabilir.
Mahsup konusunda Türk Borçlar Kanunu hükümleri ve sözleşme uygulanır. Kiralayan ödemenin tamamını masraf ve faize mahsup ederek ana parayı açıkta bırakıyorsa mahsup sırası hukuken kontrol edilmelidir.
Kanuni süre dolduktan sonra fesih nasıl yapılmalıdır?
Süre dolup borç ödenmemişse kiralayan fesih iradesini açıkça bildirmelidir. Fesih bildirimi sözleşmenin hangi maddesine ve 6361 m.31’e dayanıldığını, temerrüt ihtarını ve borcun ödenmediğini göstermelidir. Sözleşmede noter veya başka özel şekil varsa buna uyulmalıdır.
Fesih tarihi, malın iadesi ve mali sonuçların hesabı bakımından önemlidir. Kiralayan bir yandan sözleşmeyi feshettiğini bildirip diğer yandan sonraki dönemleri normal kira gibi faturalandırmaya devam ederse çelişki doğabilir. Fesih sonrası hesap m.33’e göre ayrı yapılmalıdır.
Kiracı feshe itiraz ediyorsa ihtarın süresi, tebliği, borcun miktarı ve ödeme belgelerini birlikte incelemelidir.
Fesih sonrası kiracı malı iade etmek zorunda mı?
Evet. Sözleşme m.31 uyarınca geçerli biçimde feshedildiğinde m.32 gereğince kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle yükümlüdür. İade yeri ve usulü sözleşmede belirlenmiş olabilir.
Kiralayan malı zorla kendi imkânıyla alamaz; teslim gerçekleşmiyorsa icra ve yargı yollarını kullanmalıdır. m.31/3 kapsamında belirli şartlarla ihtiyati tedbir yoluyla malın güvence altına alınması da mümkündür.
Mal teslim edilirken durum tespit tutanağı, fotoğraf, ekspertiz, aksesuar ve ekipman listesi hazırlanmalıdır. Olağan kullanım dışındaki hasar ayrıca tazminat konusu olabilir.
Fesih sonrası kalan kira bedelleri nasıl hesaplanır?
m.33, sözleşmenin kiracının temerrüdü veya başka sebeple feshi sonrası mali sonuçları özel olarak düzenler. Kiralayanın muaccel olmuş kira bedelleri, gelecekteki kira alacakları, malın geri alınması ve satılması hâlindeki satış bedeli birbirine mahsup edilerek gerçek zarar belirlenir.
Kiralayan malı geri alıp ekonomik değerini yeniden kazanırken aynı değeri ikinci kez kiracıdan talep edemez. Satış bedelinin borcu aşması veya eksik kalması hâlinde m.33’teki hesap yöntemi uygulanır.
Bu nedenle fesih tarihi itibarıyla ayrıntılı cari hesap ve mal değerlemesi hazırlanmalıdır. Yalnız sözleşmedeki bütün kalan taksitleri toplayıp talep etmek her dosyada doğru sonuç vermez.
Mersin’de leasing taksiti geciktiğinde hangi belgeler incelenir?
Mersin’de ticari araç, iş makinesi ve üretim ekipmanı leasinglerinde temerrüt dosyasında ödeme planı, banka dekontları, ihtarname, tebliğ belgesi, satın alma/mülkiyet devri maddesi ve varsa yapılandırma protokolü birlikte incelenmelidir. 30 gün yerine 60 gün verilmesi gereken sözleşmenin doğru sınıflandırılması özellikle önemlidir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin adresinde leasing temerrüdü, fesih ihtarı, mal iadesi ve icra takiplerine ilişkin dosyaları incelemektedir.
Sık Sorulan Sorular
1. Bir taksit gecikince leasing sözleşmesi hemen feshedilir mi?
Hayır. m.31 uyarınca kanuni ihtar ve en az 30 günlük ödeme süresi verilmelidir.
2. 60 günlük süre ne zaman uygulanır?
Sözleşmenin sonunda malın mülkiyetinin kiracıya geçeceğinin kararlaştırıldığı durumda en az 60 günlük süre gerekir.
3. Sözleşmede 10 günlük fesih süresi yazıyorsa geçerli mi?
Kanundaki asgari 30 veya gerektiğinde 60 günlük süreden daha kısa düzenleme fesih bakımından uygulanamaz.
4. Süre ihtarın yazıldığı gün mü başlar?
Hayır. Hukuken geçerli tebliğ/ulaşma tarihi esas alınmalıdır.
5. Borç süre içinde ödenirse?
Bu temerrüde dayalı fesih sebebi kural olarak ortadan kalkar; tekrarlanan gecikme hükmü ayrıca saklıdır.
6. Kısmi ödeme yeterli mi?
Kalan muaccel borç devam eder; somut mahsup ve yapılandırma şartları incelenir.
7. Fesih sonrası mal hemen iade edilir mi?
Geçerli fesih sonrası m.32 uyarınca iade yükümlülüğü doğar.
8. Kiralayan malı zorla alabilir mi?
Hayır. Teslim olmazsa hukuki takip ve gerektiğinde m.31/3 tedbir yolu kullanılmalıdır.
9. Tüm kalan taksitler otomatik borç olur mu?
Mali sonuçlar m.33’e göre malın geri alınması/satışı ve gerçek zarar dikkate alınarak hesaplanır.
10. Tekrarlanan gecikme ayrı fesih sebebi mi?
Evet. m.31’de belirli sayıda tekrarlanan gecikme için ayrıca fesih imkânı düzenlenmiştir.
Resmî kaynaklar
- BDDK – 6361 sayılı Kanun
- BDDK – finansal kiralama mevzuatı
- Mevzuat Bilgi Sistemi – Türk Borçlar Kanunu ve İcra ve İflas Kanunu
İlgili rehberler
- Finansal kiralama sözleşmesinin sona ermesi
- Leasing sözleşmesinin uzatılması
- Kiracının satın alma hakkı
- Leasing malının mülkiyeti
Leasing temerrüt, ihtar ve fesih dosyası incelemesi: +90 552 224 43 66.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
