Mavi Kartlıların Miras Hakkı ve Mirasçılık Belgesi (2026)

Mavi Kart sahibinin Türkiye’de miras hakkı var mı? Kısa cevap

Evet. Mavi Kartlı kişi Türkiye’de mirasçı olabilir, miras bırakabilir ve miras yoluyla taşınmaz edinebilir. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.28, doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlığı kaybedenlere ve maddede belirlenen altsoylarına, açıkça sayılan istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanma güvencesi verir. Miras hakkı bu istisnalar arasında değildir.

Ancak Mavi Kart sahibi artık Türk vatandaşı olmadığından mirasçılık belgesi dosyası yabancılık unsuru taşır. Noterlik Kanunu m.71/B-3 ve noterlik uygulama yönetmeliği nedeniyle bu dosyada noterden veraset ilamı alınmasına güvenilmemeli; sulh hukuk mahkemesinden mirasçılık belgesi istenmelidir. Türkiye’deki taşınmazlar bakımından 5718 sayılı MÖHUK m.20/1 gereği Türk hukuku uygulanır. Mavi Kart hak sahibi olmayı korur; ölüm kaydı, soybağı, isim denklik ve yabancı belgelerin usulüne uygun sunulması yine zorunludur.

Mavi Kartlıların miras hakkının kanunî dayanağı

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.28/1’in başlangıç noktası şudur: Doğumla Türk vatandaşı olup İçişleri Bakanlığından çıkma izni alarak Türk vatandaşlığını kaybedenler ve üçüncü dereceye kadar altsoyları, maddede sayılan istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam eder. Millî güvenlik ve kamu düzenine ilişkin hükümler saklıdır.

Kanun, seçme-seçilme, muafen araç veya ev eşyası ithali, askerlik yükümlülüğü ve belirli kamu hizmetlerini istisna tutar. Mülkiyet veya miras hakkını istisna etmez. Bu nedenle Mavi Kartlı kişi, yalnız vatandaşlıktan izinle çıktığı gerekçesiyle yasal miras payından çıkarılamaz; vasiyetnameyle lehine kazandırma yapılmasına veya Türkiye’de taşınmazın adına tesciline genel bir Mavi Kart yasağı konulamaz.

Mavi Kart, mirasın kaynağı değildir. Mirasçılık; Türk Medenî Kanunundaki zümre, sağ kalan eş, evlatlık, atanmış mirasçı ve saklı pay hükümlerine veya yabancılık unsuru varsa MÖHUK’un gösterdiği hukuka göre belirlenir. Kart, m.28 kapsamındaki hakları kullanırken kişinin özel statüsünü ispatlar.

Kimler Mavi Kart kapsamında miras hakkından yararlanır?

Her eski Türk vatandaşı Mavi Kart rejimine girmez. Asıl hak sahibi, Türk vatandaşlığını doğumla kazanmış ve yetkili makamdan çıkma izni alarak kaybetmiş kişidir. Vatandaşlığı iptal edilen, kaybettirilen veya seçme hakkıyla farklı biçimde kaybeden kişi otomatik olarak m.28 kapsamına girmez.

Kanunun belirlediği üçüncü dereceye kadar altsoy da gerekli kayıt ve belgelendirme şartıyla kapsama girebilir. Altsoyun kendisinin eski Türk vatandaşı olması şart değildir; ancak Mavi Kartlı üstsoy ile soybağını zincirleme biçimde belgelemesi ve Mavi Kartlılar Kütüğüne kaydedilmesi gerekir. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü bu kütüğü elektronik ortamda tutar.

Mavi Kartın fizikî olarak kayıp veya eski olması hakları kendiliğinden yok etmez. 5901 m.28/7 uyarınca kartın ibrazı hakların kullanılmasında yeterlidir; kart sunulamıyorsa Mavi Kartlılar Kütüğünden kayıt örneği ile mevcut yabancı kimlik belgesi kullanılabilir. Kimlik bilgilerinde değişiklik varsa eski ve yeni bilgiyi bağlayan, usulüne uygun tasdik ve tercüme edilmiş belge gerekir.

Mavi Kart sahibinin hangi hakları vatandaşla aynı değildir?

5901 m.28’deki istisnalar sınırlı ve açıktır. Mavi Kart kapsamındakilerin seçme ve seçilme hakkı yoktur; muafen araç veya ev eşyası ithal edemezler; askerlik hizmeti yapma yükümlülükleri bulunmaz. Bir kadroya dayalı, kamu hukuku rejimine tabi aslî ve sürekli kamu hizmetinde görev alamazlar. Sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklıdır ancak bunların kullanımı ilgili sosyal güvenlik mevzuatına tabidir.

Bu istisnalar miras payını azaltmaz. Örneğin Mavi Kartlı çocuk, sırf statüsü nedeniyle Türk vatandaşı kardeşinden daha düşük pay almaz. Mavi Kartlı sağ kalan eş de vatandaşlıktan çıkma sebebiyle eş mirasçılığını yitirmez. Pay oranını vatandaşlık değil, uygulanacak miras hukukundaki aile ilişkisi ve diğer mirasçıların varlığı belirler.

Millî güvenlik, kamu düzeni ve özel kanun sınırlamaları saklıdır. Taşınmazın askerî yasak bölge, güvenlik bölgesi veya özel edinim rejimine tabi olması hâlinde yalnız m.28’e bakmak yetmez. Fakat olağan konut, arsa veya tarla intikalinde “Mavi Kartlı yabancıdır, miras alamaz” şeklinde genel bir ret 5901 m.28’in korumasıyla bağdaşmaz.

Mavi Kartlı mirasçı veraset ilamını noterden alabilir mi?

Türk Medenî Kanunu m.598, yasal mirasçılığı belirlenen kişiye sulh hukuk mahkemesi veya noterlikçe mirasçılık belgesi verilmesini düzenler. Ne var ki noter yetkisi sınırsız değildir. Noterlik Kanunu m.71/B-3, mirasçılık belgesinin yabancılar tarafından talep edilmesi veya yargılama gerektirmesi hâlinde noterlerce verilemeyeceğini söyler. İlgili Yönetmelik m.5, yabancılık unsuru bulunan talepleri de noterlik yolu dışında bırakır.

Mavi Kart sahibi Türk vatandaşı değil, yabancı bir devlet vatandaşıdır. Bu nedenle kendisinin veya miras bağlantısının bulunduğu dosyada en güvenli ve uygulamaya uygun yol sulh hukuk mahkemesine başvurmaktır. Notere yapılan başvuru, sistem kaydı veya yabancılık unsuru nedeniyle retle sonuçlanabilir. Noterin ret yazısı miras hakkının reddi değildir; yalnız belgenin mahkemeden alınması gerektiğini gösterir.

Mirasçılık belgesi, mirasçı sıfatı ve paylar hakkında aksi ispatlanabilen resmî bir karine oluşturur. Mirası doğuran işlem belge değil, ölüm olayıdır. Hatalı veya eksik belge daha sonra iptal edilebilir ya da düzeltilebilir. Bu yüzden Mavi Kartlı bir mirasçının belgede gösterilmemesi miras hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz; doğru belgenin verilmesi veya mevcut belgenin iptali talep edilir.

Mavi Kartlı için görevli ve yetkili mahkeme hangisidir?

Mirasçılık belgesi verilmesi HMK m.382/2-c-6 uyarınca çekişmesiz yargı işidir; görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Yetki kesin değildir. HMK m.384’ün genel kuralı ve miras ilişkisine ait özel düzenlemeler çerçevesinde mirasbırakanın son yerleşim yeri veya ilgililerden birinin yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesi değerlendirilebilir.

Dosyada yabancılık unsuru bulunması Türk mahkemesinin görevini kaldırmaz. 5718 sayılı MÖHUK m.40’a göre Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini iç hukukun yer itibarıyla yetki kuralları belirler. Türkiye’de taşınmaz, banka hesabı veya başka tereke değeri bulunması; mirasbırakanın ya da mirasçının Türkiye bağlantısı; talebin kapsamı birlikte açıklanmalıdır.

Yurt dışında yaşayan Mavi Kartlı kişinin Türkiye’ye gelmesi zorunlu değildir. Usulüne uygun özel vekâletnameyle avukat üzerinden başvuru yapılabilir. Mahkeme, yabancı nüfus belgelerinin aslı, tercümesi veya ilgili ülke hukukunun ispatı için ek belge isteyebilir.

Mavi Kartlı mirasında hangi ülkenin hukuku uygulanır?

Burada mirasçının değil, öncelikle mirasbırakanın statüsü ve malın yeri önemlidir. 5718 sayılı MÖHUK m.20/1’e göre miras ölenin millî hukukuna tabidir; fakat Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. Bu açık ayrım şu sonucu doğurur:

Mirasın açılması sebepleri, iktisabı ve taksimi MÖHUK m.20/2 uyarınca terekenin bulunduğu ülke hukukuna tabidir. Türkiye’de bulunan mirasçısız tereke m.20/3 gereği Devlete kalır. Vasiyetnamenin şekli m.20/4’ün gönderdiği m.7 ve ilgili uluslararası sözleşmeler; vasiyet ehliyeti ise m.20/5 uyarınca düzenleme anındaki millî hukuk üzerinden incelenir.

Dolayısıyla “Mavi Kart varsa her mal için yalnız Türk hukuku uygulanır” sonucu çıkarılamaz. Kart, hak ehliyetini korur; milletlerarası özel hukukta hangi ülke kuralının uygulanacağını tek başına belirlemez.

Mahkemeden mirasçılık belgesi için gerekli belgeler

Dosyanın ülkesi ve aile yapısına göre ek belge istenebilmekle birlikte başlangıç seti şöyledir:

• Mirasçılık belgesi istemli dilekçe;
• Mirasbırakanın ölüm kayıt örneği veya yabancı ölüm belgesi;
• Mavi Kart ve güncel yabancı pasaport/kimlik örneği;
• Mavi Kartlılar Kütüğü kayıt örneği;
• Mirasbırakan ile soybağını gösteren doğum ve evlilik kayıtları;
• Ad veya soyad değişmişse isim denklik belgesi ya da eski-yeni kimliği bağlayan resmî belge;
• Yabancı belgeler için gereken apostil/tasdik ve yeminli tercüme;
• Vekille başvuruluyorsa miras işlemlerini kapsayan özel vekâletname;
• Türkiye’deki tereke bağlantısını gösteren tapu, banka veya şirket bilgisi.

Mahkeme yalnız sunulan fotokopilerle yetinmeyebilir; nüfus müdürlüğü, konsolosluk, yabancı makam veya ilgili kurumlardan kayıt sorabilir. Yabancı hukukun uygulanacağı durumda 5718 sayılı Kanun m.2 gereği hâkim yabancı hukuku re’sen uygular ve içeriğinin tespitinde tarafların yardımını isteyebilir. İçerik tüm araştırmaya rağmen belirlenemezse Türk hukuku uygulanır.

Yurt dışında ölüm Türk kaydına işlenmeden miras işlemi yapılır mı?

Mirasbırakan Türk vatandaşı veya Mavi Kartlılar Kütüğünde kayıtlıysa, yabancı ülkedeki ölümün ilgili Türk kaydına işlenmesi dosyayı önemli ölçüde hızlandırır. Yabancı belediyeden alınan belgenin Türkiye’deki sisteme kendiliğinden düştüğü varsayılmamalıdır. Konsolosluk veya nüfus müdürlüğü üzerinden tescil tamamlanmalıdır.

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.31/2, geç bildirilen ölümlerin resmî sağlık kurumu kayıtları veya diğer resmî belgelerle tesciline izin verir. Mavi Kartlılar Kütüğündeki kişiler de m.8/A uyarınca nüfus olaylarını yurt dışında dış temsilciliğe bildirmekle yükümlüdür. Ayrıntılı işlem adımları için yurt dışında ölüm bildirimi ve Formül C rehberine bakılabilir.

Formül C uluslararası ölüm kayıt örneğidir; mirasçıları veya payları göstermez. Mahkemede ölümün ispatına yarar fakat veraset ilamının yerine geçmez.

Mavi Kartta isim, soyad veya doğum tarihi farklıysa ne olur?

Vatandaşlıktan çıktıktan sonra yabancı ülkede ad-soyad değişikliği yapılmış olabilir. Türk kaydında “Ayşe Yılmaz”, yabancı pasaportta “Ayshe Miller” yazıyorsa mahkeme iki kaydın aynı kişiye ait olduğunu resmî belgelerle görmelidir. Salt benzer fotoğraf veya aile beyanı yeterli değildir.

Dışişleri Bakanlığının Mavi Kart açıklamasına göre eski ve yeni kimlik bilgilerini gösteren yabancı makam belgesi, usulüne uygun tasdik edilmiş Türkçe tercümesiyle sunulur. Gerekli durumda isim denklik belgesi alınır. Doğum, evlenme, boşanma ve ölüm gibi değişiklikler Mavi Kartlılar Kütüğüne işlenmelidir.

Soybağı zincirinde bir kaydın eksik olması, özellikle Mavi Kart hakkından yararlanan ikinci veya üçüncü derece altsoyda, hem Mavi Kart statüsünü hem mirasçılığı geciktirebilir. Önce her kuşağın doğum/evlilik kaydını birbirine bağlayan belgeler hazırlanmalıdır.

Mavi Kartlı mirasçı tapu intikalini nasıl yapar?

Mirasçılık belgesi alındıktan sonra Türkiye’deki taşınmaz için tapu müdürlüğünde miras intikali yapılır. Mavi Kart veya Mavi Kartlılar Kütüğü kayıt örneği, yabancı pasaport, mirasçılık belgesi, veraset ve intikal vergisi ilişik belgesi ve taşınmazın zorunlu belgeleri sunulur. Başvuru Web Tapu veya vekil üzerinden başlatılabilir; tapu müdürlüğü kimlik ve temsil yetkisini ayrıca doğrular.

Miras intikaliyle mülkiyet paylı şekilde mirasçılar adına tescil edilir. Taşınmazın tek kişiye bırakılması için diğer mirasçıların pay devri, taksim sözleşmesi veya mahkeme kararı gibi ek hukukî sebep gerekir. Mirasçılık belgesi yalnız payları gösterir; paylaşmayı kendiliğinden tamamlamaz.

5901 m.28 Mavi Kartlıya vatandaşlara tanınan mülkiyet hakkından yararlanma imkânı verdiğinden olağan yabancı edinim sınırlamaları aynı biçimde uygulanmaz. Yine de taşınmazın özel kanunla sınırlı bölgede bulunması, tarımsal arazi veya askerî güvenlik düzeni gibi somut engeller ayrıca kontrol edilir.

Türkiye’deki banka hesabı ve şirket hissesi nasıl intikal eder?

Banka, mirasçılık belgesinin yanında ölüm belgesi, kimlik, vergi ilişiği ve kendi uyum belgelerini isteyebilir. Mavi Kartlı kişinin yabancı vergi numarası, mukimlik ülkesi veya FATCA/CRS beyanı ayrıca alınabilir. Mirasbırakanın kartı ya da internet bankacılığı şifresiyle para çekmek yasal temsil yetkisi oluşturmaz.

Şirket payında Türk Ticaret Kanunu, şirket sözleşmesi ve şirket türüne göre yönetim/ortaklar kurulu işlemleri gündeme gelir. Limited şirket payının mirasla geçişi ile sicilde tescil ve pay defteri kaydı aynı aşama değildir. Mirasçılık belgesi pay sahipliğinin başlangıç belgesidir; şirket içi kayıt ve vergi süreçleri ayrıca yürütülür.

Yabancı ülkedeki banka hesabı için Türk mirasçılık belgesinin apostili, tercümesi veya o ülkede tanınması gerekebilir. Türkiye’de verilen belgeyi doğrudan yabancı bankaya e-postayla göndermek her ülkede sonuç doğurmaz.

Mavi Kartlı mirasçı 2026’da veraset ve intikal vergisi öder mi?

Mavi Kart statüsü veraset ve intikal vergisinden genel muafiyet sağlamaz. 7338 sayılı Kanunun mükellefiyet, matrah, istisna ve beyan hükümleri uygulanır. 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 57 Seri No.lu Tebliğe göre 2026 yılında evlatlıklar dâhil çocuklar ve eşten her birine düşen miras payında istisna 2.907.136 TL; çocuk bulunmaması hâlinde yalnız eşe düşen payda 5.817.845 TLdir.

2026 veraset yoluyla intikal tarifesi artan oranlıdır:

İstisna ve tarife, her mirasçının vergiye tabi payına göre hesaplanır; terekenin toplam değerine tek oran uygulanmaz. Beyan süresi ölümün Türkiye’de/yurt dışında gerçekleşmesine ve mirasçıların bulunduğu yere göre 7338 sayılı Kanun m.9 kapsamında değişir. Yurt dışı bağlantısında somut tarih ve yer üzerinden takvim çıkarılmalıdır.

Yurt dışından vekâletle miras işlemi yapılabilir mi?

Evet. Mavi Kartlı mirasçı görevli Türk konsolosluğunda veya yabancı noterde özel yetkili vekâletname düzenleyebilir. Yabancı noter belgesi için ülkesine göre apostil ya da konsolosluk tasdiki ve Türkçe tercüme gerekir. Konsoloslukta Türkçe düzenlenen vekâletname Türkiye’de doğrudan kullanılabilir.

Vekâlette mirasçılık belgesi talebi, veraset ve intikal vergisi beyanı, tapuda intikal ve taksim, bankadan bilgi alma/tahsil, dava ve sulh gibi işlemler gerekiyorsa açıkça yazılmalıdır. Taşınmaz işlemlerinde tapu bilgileri ve fotoğraf/kimlik şartları konsolosluk randevusundan önce doğrulanmalıdır.

Vekâlet verilmesi miras payının devri değildir. Vekil yalnız belgede tanınan işlemleri yapar; mirasçının adına hareket eder. Satış, bağış, taksim veya mirastan feragat gibi ağır sonuçlu yetkiler genel ifadelerle varsayılmaz.

Mavi Kartlı mirasçı mirası reddedebilir mi?

Evet. Mavi Kart mirası reddetmeye engel değildir. Türk Medenî Kanunu m.606’ya göre yasal ve atanmış mirasçılar mirası üç ay içinde reddedebilir. Süre, yasal mirasçı için kural olarak ölümü öğrendiği; mirasçı olduğunu daha sonra öğrendiği ispatlanırsa bunu öğrendiği tarihten başlar. Vasiyetle atanan mirasçı için tasarrufun resmen bildirimi esas alınır.

Ret beyanı, TMK m.609 uyarınca mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılır; kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Mirasçılık belgesi almak tek başına mirası kabul anlamına gelmez. Fakat tereke mallarını sahiplenme, gizleme veya olağan yönetimi aşan işlemler ret hakkını etkileyebilir.

Yurt dışında yaşayan kişi üç aylık süreyi bekletmemeli; özel yetkili vekâletname ve yabancı belge işlemlerini derhal başlatmalıdır. Mirasbırakanın son yerleşim yeri yabancı ülkedeyse uygulanacak hukuk ve Türkiye’deki malvarlığı için ayrıca MÖHUK analizi gerekir.

Mavi Kartlı mirasçı için adım adım işlem planı

1. Mirasbırakanın ölümünü Türk nüfus veya Mavi Kartlılar Kütüğüne tescil ettirin.
2. Mavi Kart, yabancı pasaport ve güncel Mavi Kartlılar Kütüğü kayıt örneğini alın.
3. Soybağı, evlilik ve isim değişikliği zincirindeki eksikleri tamamlayın.
4. Türkiye’deki taşınmaz, banka ve şirket varlıklarını belirleyin.
5. Yabancılık unsuru nedeniyle sulh hukuk mahkemesinden mirasçılık belgesi isteyin.
6. Yabancı belgelerin apostil/tasdik ve Türkçe tercümesini hazırlayın.
7. 2026 istisna ve tarifesine göre veraset ve intikal vergisi beyanını verin.
8. Vergi ilişiği sonrasında tapu, banka ve şirket intikallerini ayrı yürütün.
9. Borç ihtimali varsa üç aylık ret süresini ayrıca koruyun.
10. Yurt dışındaki mallar için ilgili ülkenin miras prosedürünü bağımsız başlatın.

Mavi Kart ve miras hakkında sık sorulan sorular