Miras Bırakanın Borçlarından Mirasçı Sorumlu mu? TMK 599–641 ve Reddi Miras 2026
Güncel kontrol tarihi: 16 Eylül 2026. Bir kişinin ölümüyle yalnız taşınmaz, para ve alacakları değil, kural olarak borçları da mirasçılara geçer. Türk Medeni Kanunu mirasın külli halefiyet yoluyla geçmesini kabul ettiği için, “mirasçı sadece kendisine düşen mal kadar borç öder” düşüncesi her durumda doğru değildir.
Kısa ve Net Cevap
Evet. Türk Medeni Kanunu m.599 uyarınca mirasçılar, mirasbırakanın mirasını ölümle birlikte bir bütün olarak ve kanun gereğince kazanırlar; mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olurlar. TMK m.641 ise mirasçıların tereke borçlarından müteselsilen sorumlu olduğunu düzenler.
Bu nedenle miras reddedilmemiş ve başka özel bir sınırlama bulunmuyorsa alacaklı, tereke borcu için mirasçının yalnız mirastan gelen malına değil, kişisel malvarlığına da başvurabilir. Birden fazla mirasçı olması da alacaklıya karşı sorumluluğu otomatik olarak miras payı oranıyla sınırlandırmaz; müteselsil sorumluluk nedeniyle alacaklı şartları varsa borcun tamamını bir mirasçıdan talep edebilir. Borcun tamamını ödeyen mirasçı diğer mirasçılara iç ilişkide payları oranında rücu edebilir.
Borçlu bir terekeyi istemeyen yasal veya atanmış mirasçı, TMK m.605 ve devamı uyarınca mirası reddedebilir. Genel red süresi 3 aydır. Mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse TMK m.605/2 uyarınca mirasın hükmen reddi ayrıca gündeme gelebilir.
TMK m.599: Miras Nasıl Geçer?
Türk Medeni Kanunu m.599 külli halefiyet ilkesini düzenler. Mirasçılar mirasbırakanın ölümüyle:
- taşınmaz ve taşınır mallarını,
- alacaklarını,
- diğer malvarlığı haklarını,
- taşınır ve taşınmazlar üzerindeki zilyetliklerini,
- ve kural olarak borçlarını
kanun gereği kazanırlar.
Bunun için önce veraset ilamı alınması veya tapuda intikal yapılması, mirasın hukukî olarak kazanılmasının kurucu şartı değildir. Veraset ilamı mirasçılık sıfatını ispatlar; tapu intikali ise sicili mirasçılık durumuna uygun hâle getirir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun güncel metni için Mevzuat Bilgi Sistemi – Türk Medeni Kanunu esas alınmalıdır.
TMK m.641: Mirasçılar Borçtan Nasıl Sorumlu?
TMK m.641 hükmü açıktır: Mirasçılar, tereke borçlarından müteselsilen sorumludurlar. Müteselsil sorumluluk, alacaklının borcun tamamını yalnız miras payı oranında bölerek takip etmek zorunda olmadığı anlamına gelir.
Örneğin mirasbırakanın 900.000 TL banka borcu ve üç çocuğu varsa, “her çocuk alacaklıya yalnız 300.000 TL borçludur” şeklinde otomatik bir dış ilişki kuralı yoktur. Miras kabul edilmişse ve müteselsil sorumluluk devam ediyorsa banka borcun tamamı için bir mirasçıya yönelebilir. Tamamını ödeyen mirasçı diğer mirasçılardan kendi paylarını iç ilişkide isteyebilir.
Mirasçı Sadece Miras Kadar mı Borçtan Sorumlu?
Kural olarak hayır. Türk Medeni Kanununun genel sisteminde mirasçı tereke borçlarından kişisel olarak sorumludur. Mirasın değeri 200.000 TL, murisin borçları 800.000 TL ise miras kabul edilmişse kalan 600.000 TL bakımından “miras bitti, sorumluluğum sona erdi” sonucu kendiliğinden doğmaz.
Bu nedenle borçlu tereke ihtimali bulunan miraslarda malvarlığı araştırılmadan terekeye ilişkin tasarruflarda bulunmak ciddi risk yaratır. Mirasın reddi, resmî defter tutma ve resmî tasfiye gibi kanunî kurumlar süreleri içinde değerlendirilmelidir.
Mirasın Reddi Borç Sorumluluğunu Nasıl Etkiler?
TMK m.605 uyarınca yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir. Geçerli red hâlinde mirasçı, reddettiği miras bakımından tereke borçlarından mirasçı sıfatıyla sorumlu olmaz.
Red beyanı yalnız “borçları istemiyorum ama malları alıyorum” şeklinde kısmi yapılamaz. Miras bir bütün olarak reddedilir. Mirasçının tereke mallarını sahiplenmesi, satması, gizlemesi veya olağan yönetimin ötesinde tasarruflarda bulunması red hakkının kullanılması bakımından sorun doğurabilir.
Miras hukuku içeriklerimizin tamamına Miras Hukuku kategorisinden ulaşabilirsiniz.
Reddi Miras Süresi Kaç Ay?
TMK m.606 uyarınca miras 3 ay içinde reddolunabilir. Yasal mirasçılar bakımından süre, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar. Vasiyetname ile atanmış mirasçılar bakımından özel başlangıç kuralı uygulanır.
Üç aylık süre geçirildikten sonra olağan red hakkı kural olarak kaybedilir. Bu nedenle “önce borçların tamamı belli olsun, sonra karar veririm” yaklaşımı sürenin kaçmasına yol açabilir.
Miras Nasıl Reddedilir?
TMK m.609 uyarınca mirasın reddi, mirasçılar tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Red kayıtsız ve şartsız olmalıdır.
Görevli merci mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesidir. Beyanın süresinde yapılması ve mirasçının kimliğinin/mirasçılık bağının açık olması gerekir.
Örnek ve uygulama içerikleri için Hukuki Bilgilendirme merkezimizdeki miras rehberleri incelenebilir.
Hükmen Red Nedir?
TMK m.605/2 uyarınca ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras reddedilmiş sayılır. Bu kurum uygulamada mirasın hükmen reddi olarak adlandırılır.
Hükmen red için yalnız terekenin borçlu olması yeterli değildir. Mirasbırakanın ölüm anında ödemeden aczinin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması gerekir. İcra takipleri, aciz vesikaları, hacizler, banka/varlık durumu ve borçların malvarlığına oranı somut dosyada birlikte değerlendirilir.
Olağan redde 3 aylık süre varken, hükmen reddin hukukî yapısı farklıdır. Ancak terekeye sahiplenme anlamına gelecek davranışların hükmen red iddiasına etkisi somut olayda ayrıca incelenmelidir.
Mirasçı Tereke Malını Satarsa Red Hakkı Ne Olur?
TMK m.610, red süresi sona ermeden tereke işlerine karışan, terekenin olağan yönetimi veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında işler yapan veya tereke mallarını gizleyen/kendisine mal eden mirasçının mirası reddedemeyeceğini düzenler.
Örneğin terekeye ait aracı kendi adına geçirip satmak, banka hesabındaki parayı kişisel amaçla çekmek veya tereke malını saklamak red hakkını etkileyebilir. Buna karşılık cenaze gideri ödeme, bozulabilir malı koruma veya zorunlu muhafaza tedbiri gibi davranışlar aynı nitelikte değildir.
Mirasçı Banka Borcundan Sorumlu mu?
Murisin kredi, kredi kartı, kredili mevduat hesabı veya başka banka borcu varsa bu borç tereke borcudur. Miras reddedilmemişse banka mirasçılara karşı alacağını ileri sürebilir.
Borcun hayat sigortasıyla teminat altına alınmış olması ihtimalinde poliçe ayrıca incelenmelidir. Krediye bağlı hayat sigortası varsa ölüm teminatının kapsamı, istisnaları, prim durumu ve bankanın lehtar/alacaklı sıfatı borcun fiilen ne ölçüde devam ettiğini etkileyebilir.
Sigorta ödemesi borcun tamamını karşılamıyorsa kalan kısım tereke borcu olmaya devam edebilir.
Mirasçı Kredi Kartı Borcundan Sorumlu mu?
Kredi kartı borcu da murisin ölüm anında mevcut bir borcuysa terekeye dahildir. Banka kartı ölümden sonra kullanılmamalıdır. Ek kart veya ortak hesap yapısı varsa borçlu sıfatları ayrıca incelenmelidir.
Mirasçının “kart benim adıma değil” demesi, mirası kabul etmişse tereke borcuna ilişkin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Burada sorumluluk kredi kartı sözleşmesine taraf olmaktan değil, mirasçı sıfatından doğar.
Mirasçı Vergi Borçlarından Sorumlu mu?
Kamu borçlarında özel kanun hükümleri uygulanır. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.12 ölüm hâlinde mükelleflerin ödevlerinin mirası reddetmemiş mirasçılara geçeceğini ve mirasçıların ölenin vergi borçlarından miras hisseleri oranında sorumlu olacaklarını düzenler.
Bu, TMK m.641’deki genel müteselsil sorumlulukla aynı değildir. Vergi borçlarında özel kanun kuralı nedeniyle miras payı oranındaki sorumluluk esas alınabilir. Bu nedenle “bütün tereke borçlarında aynı sorumluluk şekli vardır” demek doğru değildir.
Vergi uyuşmazlıkları ve mirasçının özel kamu borcu sorumluluğu ayrı kanun hükümleriyle incelenmelidir.
Mirasçı Trafik Cezasından Sorumlu mu?
İdari para cezalarının şahsiliği ve özel kanun hükümleri nedeniyle murise uygulanmış her ceza, özel hukuk borcu gibi otomatik biçimde mirasçıya geçmez. Ceza ve yaptırımın niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.
Örneğin vergi aslı ile vergi cezasının ölümden sonraki sonucu aynı olmayabilir. Her kamu alacağı için 6183 sayılı Kanun, ilgili özel kanun ve cezanın şahsiliği ilkesi ayrı uygulanır.
Murisin İcra Dosyası Ölünce Ne Olur?
İcra takibinin borçlusu öldüğünde takip hukukunda mirasçıların belirlenmesi, terekenin durumu ve İcra ve İflas Kanunundaki takip kuralları devreye girer. Ölüm borcu sona erdirmez; ancak icra işlemleri miras hukukundaki bekleme ve taraf değişikliği kurallarına uygun yürütülmelidir.
Mirasçı hakkında ödeme emri veya haciz işlemi yapılmışsa mirasın reddedilip reddedilmediği, red süresi, takip dayanağı ve mirasçıya tebligat incelenmelidir.
İcra hukuku rehberleri için İcra ve İflas Hukuku kategorimizi inceleyebilirsiniz.
Bir Mirasçı Borcun Tamamını Öderse Diğerlerinden İsteyebilir mi?
Evet. TMK m.641’deki müteselsil sorumluluk alacaklıya karşı dış ilişkiyi düzenler. Mirasçılar kendi aralarında tereke borçlarını kural olarak miras payları oranında taşırlar.
Alacaklı borcun tamamını bir mirasçıdan tahsil etmişse, fazla ödeyen mirasçı diğer mirasçılara rücu ederek onların payına düşen tutarı isteyebilir. Terekenin paylaşımında borcun belirli bir mirasçı tarafından üstlenilmiş olması iç ilişkiyi ayrıca etkileyebilir.
Tereke Paylaşılırsa Alacaklıya Karşı Sorumluluk Biter mi?
Hayır, paylaşım borçları kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Türk Medeni Kanunu paylaşım sonrasında mirasçıların birbirlerine ve alacaklılara karşı sorumluluğu için özel hükümler içerir.
TMK m.681 uyarınca paylaşmadan sonra mirasçıların müteselsil sorumluluğunun belirli koşullarda devam ettiği ve kanunda öngörülen süre sonunda sona erdiği durumlar vardır. Borcun paylaşım sırasında kime tahsis edildiği, alacaklının buna rıza gösterip göstermediği ve takibin başlamış olup olmadığı somut dosyada incelenmelidir.
Mirasçılar Arasında “Borçları Sen Öde” Anlaşması Alacaklıyı Bağlar mı?
Mirasçılar tereke paylaşım sözleşmesinde belirli borçları bir mirasçının üstlenmesini kararlaştırabilir. Ancak bu iç anlaşma, alacaklının rızası olmadan alacaklının TMK m.641’den doğan haklarını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Alacaklı bakımından borçlunun değişmesi, Türk Borçlar Kanunundaki borcun üstlenilmesi hükümlerine göre ayrıca değerlendirilir. Mirasçılar arasındaki paylaşım anlaşması iç ilişkide rücu hakkını etkiler.
Terekenin Resmî Defteri Nedir?
Türk Medeni Kanunu mirasçının terekenin borç ve alacak durumunu belirleyebilmesi için resmî defter tutulmasını isteme imkânı tanır. Defter, terekeye ait aktif ve pasiflerin resmî usulle tespit edilmesini amaçlar.
Bu kurum, özellikle malvarlığının kapsamı belirsiz, farklı şehirlerde borç/varlık bulunan veya ticari faaliyeti olan murislerde önemlidir. Resmî defter talebinin de kanunda belirlenen süresi ve sonuçları vardır; reddi miras sürecinden bağımsız düşünülmemelidir.
Resmî Tasfiye Nedir?
Mirasçılar, TMK’nın öngördüğü şartlarla terekenin resmî tasfiyesini isteyebilir. Resmî tasfiyede tereke mirasçıların kişisel malvarlığıyla karıştırılmadan resmî usulle tasfiye edilir; borçlar tereke malvarlığından karşılanır ve kalan değer varsa mirasçılara verilir.
Resmî tasfiye, özellikle borçların kapsamı belirsiz olan ve mirasın doğrudan kabulünün kişisel malvarlığı açısından risk yaratacağı dosyalarda değerlendirilmelidir.
Reddi Miras Yapan Kişinin Çocuklarına Miras Geçer mi?
Yasal mirasçılardan birinin mirası reddetmesi hâlinde, reddin miras payının kimlere geçeceği TMK’daki yasal mirasçılık ve red hükümlerine göre belirlenir. “Ben reddettim, miras otomatik devlete kalır” sonucu her durumda doğru değildir.
Örneğin bir altsoy mirası reddettiğinde onun payının altsoya geçip geçmeyeceği veya diğer mirasçıların durumunun nasıl olacağı reddeden mirasçının zümresine ve diğer mirasçılara göre belirlenir. Ailede küçük çocuk varsa onların mirasçılık durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
Küçük Çocuk Adına Reddi Miras Nasıl Yapılır?
Küçüğün miras hakkına ilişkin işlemler velayet, temsil ve menfaat çatışması kurallarına tabidir. Anne-babanın kendileri de aynı terekenin mirasçısıysa çocuk ile yasal temsilci arasında menfaat çatışması doğup doğmadığı incelenebilir ve kayyım atanması gerekebilir.
Üç aylık red süresi çocuk mirasçı bakımından da önemlidir. Küçük olması, tereke borçlarının kendiliğinden yok olduğu anlamına gelmez.
Murisin Borçları Nasıl Araştırılır?
Red süresi geçmeden mümkün olduğunca hızlı şekilde:
- UYAP ve bilinen icra dosyaları,
- banka kredi ve kart borçları,
- vergi borçları,
- SGK ve diğer kamu borçları,
- tapu ve araç kayıtları,
- şirket ortaklıkları ve ticaret sicili,
- kefaletler,
- çek, senet ve sözleşmeler,
- devam eden dava ve takipler
araştırılmalıdır.
Her borç elektronik sistemde görünmeyebilir. Özel kişilere verilmiş senet, kefalet veya ileride kesinleşecek dava borcu gibi riskler ayrıca bulunabilir.
Murisin Kefalet Borcu Mirasçılara Geçer mi?
Kefaletin ölümden sonraki etkisi Türk Borçlar Kanununun kefalet hükümleri ve asıl borcun durumu çerçevesinde incelenir. Murisin geçerli kefalet nedeniyle ölüm tarihinde mevcut bir sorumluluğu varsa bu sorumluluk terekenin pasifine girebilir.
Kefalet sözleşmesinin şekil şartları, kefalet süresi, azami tutar ve asıl borcun durumu ayrıca kontrol edilmelidir. Geçersiz kefalet sırf mirasçıya intikal ettiği için geçerli hâle gelmez.
Mirasçının Kendi Borcu ile Tereke Borcu Aynı Şey mi?
Hayır. Mirasçının evlilik, kredi, ticaret veya kişisel işlemlerinden doğan kendi borcu ile muristen geçen tereke borcu farklı kaynaklara sahiptir. Ancak miras kabul edilmişse tereke borcu bakımından mirasçının kişisel sorumluluğu doğduğu için alacaklı, mirasçının kendi malvarlığına başvurabilir.
Bu nedenle “borç babamındı, benim değildi” cümlesi tek başına takipten kurtulmaya yetmez; mirasçılık ve reddi miras durumu birlikte incelenir.
İcra Tebligatı Geldiğinde Ne Yapılmalı?
Mirasçıya murisin borcuna ilişkin ödeme emri veya dava dilekçesi tebliğ edilmişse şu belgeler derhâl kontrol edilmelidir:
- Mirasbırakanın ölüm tarihi.
- Mirasçılık belgesi.
- Mirasın reddedilip reddedilmediği.
- Red kararı veya red beyanı tarihi.
- Borcun ölümden önce doğup doğmadığı.
- Borcun özel hukuk veya kamu borcu niteliği.
- Takibin hangi mirasçıya ve hangi tutar için yöneltildiği.
- Zamanaşımı veya itiraz süresi.
İcra ve dava süreleri kısa olabileceği için yalnız miras dosyasındaki işlemin sonuçlanmasını beklemek doğru olmayabilir.
Örnek 1: Borç Malvarlığından Fazla
Mirasbırakanın 300.000 TL değerinde malı ve 1.200.000 TL banka/özel borcu vardır. Mirasçı mirası reddetmemiştir. Genel kuralda mirasçının sorumluluğu sadece 300.000 TL ile kendiliğinden sınırlı değildir; TMK m.599 ve m.641 gereğince kişisel ve müteselsil sorumluluk gündeme gelir.
Örnek 2: Üç Mirasçı ve Tek Alacaklı
Üç kardeş mirasçı ve terekenin 600.000 TL borcu vardır. Miras payları eşit olsa dahi alacaklı dış ilişkide borcu zorunlu olarak üçe bölmek zorunda değildir. Müteselsil sorumluluk nedeniyle bir mirasçıdan tamamını isteyebilir; ödeyen kardeş diğerlerine payları için rücu edebilir.
Örnek 3: Süresinde Reddi Miras
Mirasçı ölüm ve mirasçılık sıfatını öğrendikten sonra üç aylık süre içinde sulh hukuk mahkemesine kayıtsız ve şartsız red beyanında bulunmuştur. Red geçerliyse bu kişi reddedilen terekenin özel hukuk borçlarından mirasçı sıfatıyla sorumlu olmaz.
Sık Sorulan Sorular
Mirasçılar borçlardan sorumlu mu?
Evet. TMK m.599’a göre mirasçılar murisin borçlarından kişisel olarak sorumlu olur; m.641 tereke borçlarında müteselsil sorumluluk düzenler.
Sorumluluk sadece miras payı kadar mı?
Özel hukuk tereke borçlarında alacaklıya karşı kural olarak hayır. Müteselsil sorumluluk nedeniyle alacaklı borcun tamamını bir mirasçıdan isteyebilir. Özel kanun hükümleri saklıdır.
Mirasın değeri borçtan azsa ne olur?
Miras kabul edilmişse sorumluluk kural olarak mirasın değeriyle sınırlı değildir. Red, resmî defter ve resmî tasfiye kurumları süreleri içinde değerlendirilmelidir.
Reddi miras süresi kaç ay?
TMK m.606 uyarınca genel süre 3 aydır.
Hükmen red nedir?
TMK m.605/2’ye göre ölüm tarihinde murisin ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılabilir.
Murisin kredi borcu mirasçıya geçer mi?
Evet, kural olarak tereke borcudur. Krediye bağlı hayat sigortası varsa poliçe ayrıca incelenmelidir.
Vergi borcunda da müteselsil sorumluluk var mı?
Vergi Usul Kanunu m.12 özel düzenleme içerir ve mirasçıların vergi borçlarından miras hisseleri oranında sorumluluğunu öngörür.
Mirası reddedip evi alabilir miyim?
Hayır. Red mirasın bir bütününe ilişkindir; malları alıp borçları reddetme şeklinde kısmi red yapılamaz.
Tereke malını satarsam sonra reddedebilir miyim?
TMK m.610 uyarınca olağan yönetimin dışına çıkarak terekeye sahiplenme niteliğinde işlem yapmak red hakkını kaybettirebilir.
Bir mirasçı bütün borcu öderse diğerlerinden isteyebilir mi?
Evet. Alacaklıya karşı müteselsil sorumluluk iç ilişkide diğer mirasçılara rücu hakkını ortadan kaldırmaz.
Resmî Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu – m.599, m.605–610, m.641, m.681
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu – m.12
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Sonuç
Miras, yalnız mallardan oluşmaz. TMK m.599 uyarınca borçlar da mirasçılara geçer ve mirasçıların sorumluluğu genel kuralda kişiseldir. TMK m.641, birden fazla mirasçı varsa tereke borçlarında müteselsil sorumluluk getirir. Bu nedenle borçlu tereke ihtimali varsa ölümden sonra üç aylık red süresi geçirilmeden aktif ve pasifler araştırılmalıdır. Vergi borcu gibi özel kanunla farklı sorumluluk öngörülen alacaklar ayrıca ayrılmalı; reddi miras, hükmen red, resmî defter ve resmî tasfiye seçenekleri somut terekeye göre değerlendirilmelidir.
Hukukçu İncelemesi
Bu içerik Av. Halil Bakırcı tarafından 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.599, m.605–610, m.641 ve m.681, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.12 ve ilgili icra hükümleri esas alınarak 16 Eylül 2026 tarihinde hazırlanmıştır. Miras borcunda alacağın özel hukuk veya kamu borcu niteliği, mirasın reddi durumu ve her mirasçı yönünden süreler ayrı kontrol edilmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
