Miras Kalan Eşyanın Türkiye’ye Gümrüksüz Getirilmesi 2026
Kısa ve net cevap: Yerleşim yeri Türkiye Gümrük Bölgesi dışında bulunan gerçek kişinin ölümü üzerine, Türkiye’de ikamet eden gerçek kişi mirasçıları miras yoluyla kendilerine geçen eşyayı 2009/15481 sayılı Karar’ın 53 ve 54. maddeleri kapsamında gümrük vergilerinden muaf olarak Türkiye’ye getirebilir. Eşyanın ölene ait olduğu ve mirasçıya intikal ettiği resmî belgelerle ispatlanır. Muafiyet, mücbir sebepler saklı kalmak üzere veraset ilamı tarihinden itibaren 24 ay içinde tek seferde veya aynı süre içinde birden fazla parti halinde getirilen eşya için uygulanır.
Yurt dışında yaşayan bir kişinin ölümü sonrasında Türkiye’deki mirasçıların karşılaştığı sorun yalnız mirasçılık belgesi, banka hesabı veya tapu intikali değildir. Murise ait mobilya, kişisel eşya, koleksiyon, ev eşyası veya diğer taşınırların Türkiye’ye getirilmesi de ayrı bir gümrük rejimine tabidir. Bu rejim, “kesin dönüşte ev eşyası” ya da “yolcu beraberindeki eşya” muafiyeti değildir. Hukuki sebep miras yoluyla intikaldir ve şartlar 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Karar’ın 53 ve 54. maddelerinde düzenlenmiştir.
1. Miras eşyası gümrük muafiyetinin hukuki dayanağı
Miras yoluyla intikal eden eşyanın gümrük vergilerinden muaf ithali, 29 Eylül 2009 tarihli 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4458 Sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın 53 ve 54. maddelerinde düzenlenir. Ticaret Bakanlığı güncel “Ev Eşyası İşyeri Nakli Muafiyeti” sayfasında da bu rejimi ayrı bir başlık altında açıkça göstermektedir.
Muafiyetin mantığı, Türkiye dışında yerleşik bir kişinin ölümünden sonra onun malvarlığına dahil olan belirli taşınırların Türkiye’de ikamet eden gerçek kişi mirasçıya geçmesi halinde, miras intikalinin ayrıca gümrük vergisiyle ağırlaştırılmamasıdır. Bu sonuç bütün mallar için sınırsız değildir. Hak sahibinin kim olduğu, murisin yerleşim yeri, eşyanın murise aidiyeti, mirasçılık bağlantısı, 24 aylık süre ve eşyanın kapsam dışı gruplara girip girmediği birlikte incelenir.
Resmî kaynak: Ticaret Bakanlığı – Ev Eşyası İşyeri Nakli Muafiyeti.
2. Miras eşyası muafiyetinden kimler yararlanır?
Kararın 53 ve 54. maddeleri kapsamındaki hak, yerleşim yeri Türkiye Gümrük Bölgesi dışında olan gerçek kişinin ölümü üzerine Türkiye’de ikamet eden gerçek kişi mirasçılara tanınır. Bu tanım üç unsuru birlikte içerir: muris gerçek kişidir, murisin yerleşim yeri ölüm sırasında Türkiye Gümrük Bölgesi dışındadır ve muafiyeti kullanacak mirasçı Türkiye’de ikamet eden gerçek kişidir.
Bu nedenle yabancı ülkede bulunan her eşyanın “miras kaldı” denilerek muaf getirilmesi mümkün değildir. Murisin ölüm tarihi, yerleşim yeri, mirasçı sıfatı ve eşyanın terekeye aidiyeti belgelendirilir. Şirket malı, üçüncü kişiye ait eşya veya murisin yalnız kullanımında bulunan fakat mülkiyeti başkasına ait varlık, sırf ölüm sonrasında mirasçının eline geçtiği için bu rejime girmez.
Mirasçının Türkiye’deki ikamet kaydı da dosyada gösterilir. Türk vatandaşlığı tek başına belirleyici unsur değildir; Bakanlığın açıklaması Türkiye’de ikamet eden “gerçek kişi mirasçı” ölçütünü esas alır. Mirasçılık sıfatı ise Türk veya yabancı makam tarafından düzenlenen belgelerin Türkiye’de kullanılabilir hale getirilmesiyle ispatlanır.
3. Veraset ilamından itibaren 24 aylık süre nasıl hesaplanır?
Muafiyet için temel süre, veraset ilamı tarihinden itibaren 24 aydır. Ticaret Bakanlığının güncel açıklaması, mücbir sebepler saklı kalmak kaydıyla eşyanın bu 24 ay içinde tek seferde veya birden fazla partide getirilebileceğini açıkça belirtmektedir. Sürenin başlangıcı ölüm tarihi değil, veraset ilamı tarihidir.
Bu ayrım önemlidir. Murisin ölüm tarihi ile mirasçılık belgesinin düzenlenme tarihi arasında uzun süre bulunabilir. Gümrük dosyasında hangi belgenin “veraset ilamı” olarak sunulduğu ve bu belgenin Türkiye’de hukuken kullanılabilir olup olmadığı baştan belirlenmelidir. Yabancı makam belgesi doğrudan kullanılmıyorsa apostil/tasdik, tercüme veya Türkiye’de ayrıca mirasçılık belgesi alınması gerekebilir.
Yirmi dört aylık süreyi nakliye şirketinin teslim tarihi üzerinden değil, serbest dolaşıma giriş işlemi ve gümrük beyanı üzerinden takip etmek gerekir. Sevkiyat son güne bırakılmamalıdır. Mücbir sebebe dayanılacaksa sebep resmî belgelerle ortaya konulur; sıradan planlama veya taşıyıcı gecikmesi kendiliğinden süreyi uzatmaz.
4. Eşyanın ölene ait olduğu nasıl ispatlanır?
Karar, eşyanın ölene aidiyetinin ve mirasçı adına intikalinin “kanaat verici resmî belgelerle” ispatını arar. Bu ifade dosyaya iki ayrı ispat yükü getirir. Birinci olarak, ithal edilmek istenen eşyanın gerçekten murise ait olduğu gösterilir. İkinci olarak, bu eşyanın miras yoluyla başvuran kişiye geçtiği gösterilir.
Murise aidiyet; yabancı ülkedeki tereke envanteri, noter veya mahkeme tutanağı, veraset dosyası, satın alma kayıtları, sigorta kayıtları, mülkiyet belgeleri, banka/ödeme belgeleri ve eşyanın bulunduğu konuta ilişkin kayıtlarla desteklenir. Her kalem için mutlaka fatura bulunması şartı olarak okunmamalıdır; eski ev eşyasında fatura fiilen bulunmayabilir. Ancak eşyanın terekeye bağlılığı denetlenebilir olmalıdır.
Mirasçıya intikal ise veraset ilamı, mirasçılık belgesi, tereke paylaşım belgesi veya ilgili hukuki işlemle ortaya konulur. Birden fazla mirasçı varsa eşyanın hangi mirasçıya geçtiği konusunda belge zinciri açık olmalıdır. Bütün mirasçıların ortak mülkiyetindeki eşyanın tek kişi tarafından beyanında temsil ve paylaşım belgeleri ayrıca önem kazanır.
5. Hangi miras eşyası gümrük vergisinden muaf getirilebilir?
Rejimin kapsamı, miras yoluyla intikal eden ve özel olarak muafiyet dışında bırakılmayan eşyadır. Evde kullanılan mobilya, beyaz eşya, kişisel elektronik, kitap, kişisel koleksiyonlar, mutfak ve yaşam eşyası gibi taşınırlar; murise aidiyet ve mirasçıya intikal şartları ispatlandığında değerlendirmeye alınır.
Ancak her taşınır otomatik olarak muaf değildir. Karar m.54 ve Ticaret Bakanlığı açıklaması belirli eşya gruplarını açıkça kapsam dışında bırakır. Bu nedenle eşya listesi hazırlanırken “miras kalan her şey” şeklinde tek başlık kullanılmaz. Her kalem ayrı sınıflandırılır ve muafiyet dışı mallar baştan ayrılır.
Kıymetli eşya, sanat eseri, koleksiyon veya özel izin gerektiren mal bulunuyorsa gümrük muafiyeti ile başka mevzuattan doğan ithal izninin aynı şey olmadığı unutulmamalıdır. Muafiyet, başka kanunların getirdiği koruma, güvenlik, kültür varlığı veya ürün güvenliği kurallarını kaldırmaz.
6. Hangi eşya miras muafiyetinin dışındadır?
Ticaret Bakanlığının yayımladığı listeye göre alkol ürünleri ile tütün ve tütün mamulleri bu muafiyetten yararlanmaz. Motorlu ticari araçlar da kapsam dışıdır. Murisin mesleğini veya sanatını icra etmek için kullandığı taşınabilir alet ve cihazlar dışında, herhangi bir meslek veya sanatın icrasında kullanılan alet ve cihazlar muaf tutulmaz. Hammadde stokları, mamul veya yarı mamul ürünler de kapsam dışındadır. Normal aile ihtiyaçlarından fazla miktardaki canlı hayvanlar ve tarım ürünleri için de bu muafiyet uygulanmaz.
Bu liste, mirasçılık sıfatının her tür mal için vergi muafiyeti sağlamadığını gösterir. Örneğin murise ait bir işletmenin ticari stokları terekeye girse bile, gümrük muafiyeti bakımından kişisel miras eşyasıyla aynı değerlendirilmez. Ticari işletme malvarlığı başka ithalat kurallarına tabidir.
Motorlu taşıt konusunda da ayrım yapılmalıdır. Bu yazıdaki m.53-54 muafiyeti motorlu ticari araçları kapsamaz; otomobil ve diğer taşıtlar için bedelsiz ithalat veya geçici ithal rejimleri ayrıca incelenir. Yabancı plakalı araçlara ilişkin temel kurallar için yabancı plakalı araç gümrük işlemleri rehberi kullanılabilir.
7. Miras kalan eşya birden fazla parti halinde getirilebilir mi?
Evet. Karar, veraset ilamı tarihinden başlayan 24 aylık kanuni süre içinde eşyanın tek seferde veya birden fazla partide getirilmesine izin verir. Parça parça ithal, hakkın mükerrer kullanımı anlamına gelmez; ancak her sevkiyatın aynı miras dosyasına bağlanması ve hangi eşyaların daha önce getirildiğinin izlenmesi gerekir.
Uygulamada ana eşya envanteri hazırlanması en güvenli yöntemdir. Ana listede bütün miras eşyası yer alır. Her sevkiyatta gelen kalemler paket ve sıra numarasıyla işaretlenir. Gümrük beyannamesi, taşıma belgesi, teslim tutanağı ve varsa muafiyet kararının bir örneği dosyaya eklenir. Böylece ikinci veya üçüncü sevkiyatta aynı eşyanın yeniden muafiyet konusu yapılmadığı kolayca gösterilir.
Parça parça getirme, 24 aylık son tarihi değiştirmez. İlk sevkiyatın erken yapılmış olması kalan eşya için yeni bir 24 aylık süre başlatmaz. Son parti de ilk veraset ilamı tarihinden hesaplanan sürenin içinde olmalıdır.
8. Yurt dışındaki ölüm belgesi ve veraset belgesi Türkiye’de nasıl kullanılır?
Miras eşyası gümrük dosyasının başlangıcı çoğu zaman yabancı ölüm belgesidir. Ölüm Türkiye nüfusuna işlenmemişse önce ölüm tescili tamamlanır. Yurt dışında düzenlenen ölüm belgesinin Türkiye’de kullanımı, belgenin düzenlendiği ülke ile Türkiye arasındaki sözleşmelere göre apostil, konsolosluk tasdiki veya çok dilli belge rejimine tabi olur. Türkçe tercümenin şekli de kullanılacak makama göre tamamlanır.
Bu konuda ayrıntılı işlem sırası için yurt dışında ölümün Türkiye’de nüfusa tescili rehberi incelenebilir.
Yabancı veraset belgesi bakımından ise belgenin Türkiye’de doğrudan hangi işlemde kullanılabileceği ayrıca denetlenir. Taşınır eşyanın gümrük işlemi ile Türkiye’deki taşınmazın tapu intikali aynı usule tabi değildir. Türkiye’de alınmış mirasçılık belgesi bulunması, yabancı ülkedeki eşyanın murise aidiyetini tek başına göstermez; yabancı tereke kayıtları da dosyaya eklenir.
9. Gümrük muafiyeti ile veraset ve intikal vergisi aynı şey değildir
Gümrük vergisi muafiyeti, miras kalan eşyanın sınırdan Türkiye’ye girişindeki gümrük yükünü düzenler. Veraset ve intikal vergisi ise 7338 sayılı Kanun uyarınca miras yoluyla gerçekleşen malvarlığı intikalini konu alır. Bir eşyanın gümrük vergisinden muaf ithal edilmesi, veraset ve intikal vergisi bakımından bütün yükümlülüklerin ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Bu iki dosya ayrı yürütülmelidir. Bir tarafta gümrük beyannamesi, eşya envanteri, taşıma belgesi ve m.53-54 muafiyeti; diğer tarafta mirasçılık, beyanname, istisna ve vergi matrahı bulunur. Aynı eşyanın kıymeti iki dosyada da önem taşıyabilir, fakat hukuki sebep ve işlem mercii farklıdır.
Vergi tarafı için 2026 veraset ve intikal vergisi ve yurt dışı miras özelinde yurt dışındaki mirasçının veraset vergisi rehberleri birlikte incelenebilir.
10. Eşya listesi ve kıymet dosyası nasıl hazırlanır?
Eşya listesi, miras muafiyeti başvurusunda yalnız nakliyecinin operasyon belgesi değildir; gümrük incelemesinin temel delillerinden biridir. Her kalem Türkçe adı, adet, marka/model, seri numarası, kullanım durumu, paket numarası ve ayırt edici niteliğiyle gösterilmelidir. Sanat eseri veya koleksiyon parçasında eser/üretici bilgisi, elektronik eşyada seri numarası, değerli eşyada tanımlayıcı bilgi eklenir.
Kıymet belirlenirken gerçek dışı düşük değer yazılmamalıdır. Muafiyet bulunması, eşyanın gümrük kıymetinin önemsiz olduğu anlamına gelmez. Muafiyet dışı kalem çıkması, başka vergi veya izin rejimi uygulanması, sigorta ve taşıma uyuşmazlığı doğması halinde kıymet kaydı önem kazanır.
Eşya listesi ile yabancı tereke envanteri arasında bağlantı kurulmalıdır. Yabancı envanterdeki adlandırma farklıysa Türkçe tercümede hangi kaleme karşılık geldiği gösterilir. Sevkiyat birden fazla parti ise ana envanterde her partinin tarihi ve gümrük beyannamesi numarası sonradan işlenir.
11. Mirasçı yurt dışındaysa bu muafiyet kullanılabilir mi?
Ticaret Bakanlığının m.53-54 açıklaması hak sahibi olarak Türkiye’de ikamet eden gerçek kişi mirasçıyı göstermektedir. Bu nedenle yalnız Türk vatandaşı olmak yeterli değildir; başvuru sahibinin Türkiye’de ikamet şartı ayrıca incelenir. Yurt dışında ikamet eden bir mirasçı bakımından bu özel muafiyetin şartı kendiliğinden sağlanmış sayılmaz.
Birden çok mirasçının farklı ülkelerde yaşadığı dosyalarda, eşyanın kime intikal ettiği ve muafiyeti hangi mirasçının kullanacağı açıkça belgelenmelidir. Türkiye’de ikamet eden mirasçıya paylaşım sonucunda bırakılan eşya ile tüm mirasçıların ortak mülkiyetinde kalan eşya aynı değildir. Paylaşım, feragat, devir veya temsil işlemi varsa bunların miras hukukuna ve vergi hukukuna etkisi ayrıca değerlendirilir.
Türkiye’deki miras işlemlerinin genel koordinasyonu için yurt dışından veraset ve miras işlemleri rehberi yararlıdır.
12. Gümrük idaresi muafiyeti reddederse nasıl hareket edilir?
Ret halinde ilk adım yazılı kararın ve tebliğ belgesinin alınmasıdır. Ret gerekçesi; murisin yurt dışı yerleşikliğinin ispatlanmaması, mirasçının Türkiye’de ikamet şartını taşımaması, eşyanın murise aidiyetinin gösterilememesi, veraset ilamından itibaren 24 aylık sürenin geçirilmesi veya eşyanın m.54 kapsamındaki istisna listesinde bulunması şeklinde olabilir.
İtiraz dosyası ret gerekçesine göre kurulur. Yerleşiklik sorunu varsa yabancı adres ve ikamet kayıtları; aidiyet sorunu varsa tereke envanteri ve mülkiyet belgeleri; süre sorunu varsa veraset ilamının düzenlenme tarihi ve gümrük beyan tarihi; kapsam sorunu varsa eşyanın teknik niteliği ve kullanım amacı ortaya konulur. Gümrük Kanunu’ndaki idari itiraz ve devamındaki yargı yolu bakımından tebliğ tarihi kaçırılmaz.
Sözlü “bu eşya muaf değil” açıklamasıyla dosya kapatılmamalıdır. Hangi kalemin hangi hukuki nedenle kapsam dışı görüldüğü yazılı kararda gösterilmelidir. Vergi tahakkuku veya ceza ayrıca düzenlenmişse bu işlemler de kendi dayanak ve süreleri yönünden incelenir.
13. Türkiye’deki tereke işlemleriyle gümrük dosyasının sırası
- Yabancı ölüm belgesinin Türkiye’de kullanılabilirliği sağlanır ve gerekiyorsa nüfus tescili tamamlanır.
- Mirasçılık belgesi/veraset ilamı alınır veya yabancı belgenin kullanılabilirliği belirlenir.
- Yabancı ülkedeki tereke envanteri ile murise ait eşya tespit edilir.
- Türkiye’de ikamet eden hak sahibi mirasçı ve eşyanın ona intikali belgelenir.
- Muafiyet dışı kalemler ana listeden ayrılır.
- 24 aylık son tarih takvime kaydedilir.
- Taşıma ve gümrük beyanı bir veya birden fazla parti halinde planlanır.
- Her sevkiyatın beyanname ve teslim evrakı saklanır.
- Veraset ve intikal vergisi dosyası gümrük işlemiyle karıştırılmadan ayrıca yürütülür.
Bu sıra, miras eşyasının gümrüğe geldikten sonra “belge tamamlamaya” çalışılması yerine hukuki zincirin nakliyeden önce kurulmasını sağlar. Özellikle yabancı veraset belgesi ve eşya envanterinin sonradan onaylatılması hem süre hem depolama masrafı riski doğurur.
14. Sık Sorulan Sorular
Miras kalan ev eşyası Türkiye’ye vergisiz getirilebilir mi?
Evet. Murisin yerleşim yeri Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaysa, Türkiye’de ikamet eden gerçek kişi mirasçı; ölene aidiyet ve miras intikalini resmî belgelerle ispatlayarak 2009/15481 sayılı Karar m.53-54 kapsamındaki muafiyetten yararlanır.
24 aylık süre ölüm tarihinden mi başlar?
Hayır. Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre süre veraset ilamı tarihinden itibaren 24 aydır. Mücbir sebepler saklıdır.
Eşya tek seferde mi getirilmelidir?
Hayır. Yirmi dört aylık süre içinde tek seferde veya birden fazla parti halinde getirilebilir. Her partinin aynı miras dosyasına bağlanması gerekir.
Miras kalan ticari stok gümrüksüz getirilebilir mi?
Hayır. Hammadde stokları ile mamul ve yarı mamul ürünler m.53-54 kapsamındaki miras eşyası muafiyetinin dışındadır.
Miras kalan motorlu ticari araç bu muafiyete girer mi?
Hayır. Motorlu ticari araçlar bu muafiyetin açık istisnaları arasındadır. Taşıt için uygulanacak ithalat rejimi ayrıca belirlenir.
Gümrük muafiyeti veraset vergisini de kaldırır mı?
Hayır. Gümrük vergisi muafiyeti ile 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’ndaki miras vergisi yükümlülüğü farklı hukuki rejimlerdir ve ayrı değerlendirilir.
Resmî kaynak ve içerik sorumluluğu
Bu yazı, Ticaret Bakanlığının güncel “Ev Eşyası İşyeri Nakli Muafiyeti” açıklaması ile 2009/15481 sayılı Karar’ın miras yoluyla intikal eden eşyaya ilişkin 53 ve 54. maddeleri esas alınarak hazırlanmıştır. Mevzuat kontrol tarihi: 11 Eylül 2026.
İçerik sorumlusu: Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu sicil no 3472, Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu. Tek fiziksel ofis İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin’dedir. Türkiye’de usulen takip edilebilen işlemler görev, yetki ve temsil kuralları çerçevesinde Mersin’den koordine edilir.
Bu metin genel hukuki bilgilendirmedir. Mirasçılık belgesi, yerleşim kaydı, eşya envanteri ve gümrük işlemi görülmeden kişiye özel muafiyet sonucu ileri sürülmez.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
