Mozambik Türk Konsoloslukları: Maputo Randevu 2026

Mozambik İçin Görevli Türk Temsilciliği: Maputo Büyükelçiliği

T.C. Maputo Büyükelçiliğinin 7 Ekim 2026 tarihinde yeniden kontrol edilen resmî iletişim sayfasında Büyükelçilik adresi Av. Marginal, 3901, Maputo 1102 olarak yayımlanmıştır. Santral telefonu +258 21 48 36 86, Türkiye yönlendirme hattı +90 312 218 63 75, mesai dışı acil durum telefonu +258 84 478 69 89, faks +258 21 49 41 24 ve e-posta embassy.maputo@mfa.gov.tr’dir. Genel çalışma saati Pazartesi-Cuma 09.00-17.00; Konsolosluk Şubesi hizmeti 09.00-12.00 ve 13.00-16.00 saatlerinde randevu esasına göre yürütülür. Resmî sayfada 7 gün 24 saat hizmet veren Konsolosluk Çağrı Merkezi ayrıca +90 312 292 29 29 olarak yayımlanmaktadır.

Maputo Büyükelçiliğinin resmî sayfasında Beira ve Pemba Fahri Başkonsoloslukları bağlı fahri temsilcilikler olarak gösterilmektedir. Fahri başkonsolosluk unvanı, kariyer konsolosluk noterliği yetkisini kendiliğinden doğurmaz. Beira veya Pemba’da vekâletname düzenlenebileceği, Türk noterlik işlemi yapılabileceği ya da yerel belgenin Türk makamı adına tasdik edilebileceği ancak o işlem için açık resmî yetki yayımlanmışsa kabul edilir.

Hatların amacı: +258 84 478 69 89 yalnız mesai dışı acil durumlar içindir. +90 312 292 29 29 numaralı Konsolosluk Çağrı Merkezi 7/24 bilgi hattıdır; bu iki hat öncelikli randevu veya işlem garantisi sağlamaz. Olağan vekâletname, belge listesi, harç veya randevu sorgusu için santral, e-posta ve resmî randevu ekranı kullanılır.

2026 tatil paneli uyarısı: Maputo Büyükelçiliğinin “Tatil Günleri 2026” başlıklı resmî paneli 7 Ekim 2026 kontrolünde yalnız 2025 tarihli satırlar göstermektedir. Bu nedenle 29 Ekim, 10 Kasım veya 25 Aralık 2025 satırları 2026 kapanış takvimi olarak kullanılmamıştır. Başvuru günü için kapanış durumu doğrudan temsilcilikten veya randevu ekranından teyit edilmelidir.

Mozambik Neden Apostil Ülkesi Değildir?

1961 Apostil Sözleşmesinin uygulanıp uygulanmayacağı, bir ülkenin başka Lahey sözleşmelerine taraf olmasından veya “authentication” hizmeti sunmasından değil, doğrudan HCCH’nin Apostil Sözleşmesi taraf tablosundan belirlenir. HCCH’nin 30 Haziran 2026 tarihli güncel tablosunda Mozambik yoktur. Bu nedenle Mozambik bakımından Apostil Sözleşmesi’ne ait katılma tarihi, yürürlük tarihi veya Art. 6 “competent authority” üretilmez.

“Apostil veya tasdik olabilir” ifadesi neden kaldırıldı?

Mozambik için apostil ile klasik tasdik iki eşit alternatif değildir. Apostil yolu mevcut değildir. Geçerli çerçeve, Mozambik belgesinin kendi kaynağında ve MINEC sistemi içinde autenticação işlemi ile Türkiye’de HMK 224’e göre değerlendirilmesidir. Bu nedenle eski içerikteki “apostil veya tasdik”, “ülke ve belge Apostil Sözleşmesi kapsamındaysa” gibi başka ülkelere de yapıştırılabilecek cümleler kaldırılmıştır.

MINEC Autenticação Sistemi ve Türkiye’de Kullanılacak Mozambik Belgesi

Güncellik uyarısı: MINEC’in yurt dışındaki temsilcilik hizmetleri sayfası 07.10.2026 tarihinde yeniden erişilebilir durumdaydı ve Mozambik’te hüküm doğuracak belgeler için autenticação ve reconhecimento hizmetlerini doğruladı. MINEC merkezinin hizmet sayfası aynı kontrolde güvenilir içerik döndürmediğinden, merkezde yabancı temsilciliklere sunulacak belgelerle ilgili ayrıntılar 08.09.2026 tarihindeki son başarılı resmî kontrolden aktarılmıştır. Yeni başvuruda yetkili birim, belge listesi, ücret ve tasdik sırası doğrudan MINEC ile ilgili Türk temsilciliğinden teyit edilmelidir.

Mozambik Dışişleri ve İşbirliği Bakanlığının resmî hizmet sayfası, MINEC merkezindeki noterlik hizmetini açık biçimde “Mozambik Cumhuriyeti’nde akredite diplomatik ve konsolosluk temsilciliklerine sunulacak belgelerin autenticação işlemi” olarak tanımlar. Bu resmî tanım, Mozambik’in uluslararası belge dolaşımında 2026’da klasik authentication/legalisation sistemini kullandığını gösterir.

MINEC’in “Serviços Consulares nas Embaixadas e Consulados” sayfası ise Mozambik’in yurt dışındaki diplomatik ve konsolosluk temsilciliklerinde doğum ve evlilik kaydı ile Mozambik’te hüküm doğuracak belgelerin autenticação ve reconhecimento işlemlerinin yürütüldüğünü açıklar. İki hizmet yönü birbirine karıştırılmamalıdır: Maputo’daki MINEC merkezi, Mozambik belgesinin yabancı temsilcilik önündeki dış kullanım zincirinde rol alırken; Mozambik’in yabancı ülkelerdeki kendi temsilcilikleri Mozambik’te kullanılacak belgeleri autenticação edebilir.

Türkiye’de kullanıma hazırlanan noter vekâletnamesi

Mozambik noterinde bir vekâletname düzenlenecekse işlem sırası metnin hazırlanmasıyla başlar. Türkiye’de yapılacak dava, tapu, banka, şirket, miras veya aile hukuku işlemi belirlenmeden genel bir “procuração” hazırlamak yeterli değildir. Türk hukukunda özel yetki gereken hususlar vekâletnamenin Portekizce veya çift dilli metninde açık biçimde yer almalıdır.

Noterlik işleminden sonra belgenin Mozambik içindeki hangi ön doğrulama basamağından geçeceği, belgenin niteliğine ve imza sahibinin sıfatına göre belirlenir. MINEC’in autenticação hizmeti uluslararası kullanım zincirinin dış doğrulama aşamasıdır. Türkiye bakımından HMK 224/1 uygulanır. Kanundaki “yetkili makam veya ilgili Türk konsolosluk makamı” ifadesi “her durumda hem MINEC hem Türk Büyükelçiliği ardışık olarak zorunludur” biçiminde değiştirilmez. Belgeyi kabul edecek Türk kurumunun özel mevzuatı ek bir tasdik veya belge biçimi öngörüyorsa o hüküm ayrıca uygulanır.

Doğum, evlilik ve ölüm belgeleri

Mozambik doğum, evlilik ve ölüm kayıtları ayrı kamu belgeleridir. Belgenin kullanılacağı Türk işlemi baştan belirlenir. Miras dosyasında ölüm belgesi ve yakınlık kayıtları; nüfus tescilinde ilgili medeni hâl belgesi; aile davasında evlilik veya boşanma kaydı farklı fonksiyon taşır. Autenticação bir belgenin içindeki isim, tarih veya medeni hâl hatasını düzeltmez. Kaynak kayıt yanlışsa önce Mozambik’te kaydın düzeltilmesi gerekir.

Portekizce belge Türk mahkemesinde kullanılacaksa HMK 223 uygulanır. Mahkeme dışındaki nüfus, tapu, ticaret sicili veya banka işlemlerinde ise ilgili kurumun özel tercüme ve belge örneği koşulları ayrıca uygulanır. Böylece “MINEC autenticação yaptı, belge Türkiye’de her kurumda otomatik kabul edilir” sonucu çıkarılmaz.

Mozambik’ten Düzenlenecek Dava Vekâletnamesinde HMK 74

6100 sayılı HMK md. 74, dava vekilinin açık yetki olmadan yapamayacağı işlemleri sayar. Mozambik’te düzenlenen “procuração” Türkiye’de bir dava veya icra dosyasında kullanılacaksa, Türk hukukundaki bu özel yetki kuralı vekâletnamenin dış autenticação işleminden bağımsız olarak uygulanır.

Sulh, davadan feragat, kanun yolundan feragat, davayı kabul ve ibra gibi uyuşmazlığın esası üzerinde doğrudan sonuç doğuran yetkiler genel dava takip yetkisinden çıkarılmaz; açıkça yazılır. Başkasını tevkil, tahkim veya hakem sözleşmesi yapma, konkordato ve alternatif uyuşmazlık çözümüne başvurma yetkileri de HMK 74 kapsamında açık yetki gerektirir.

Aynı madde hâkimin reddi, davanın tamamının ıslahı, yemin teklif etme veya yemini kabul/iade etme, haczin kaldırılması ve yargılamanın iadesi gibi işlemleri de özel yetki kapsamına alır. Dolayısıyla yalnız “todos os poderes gerais” veya “general powers” benzeri geniş bir yabancı hukuk ibaresi, HMK 74’teki açık yetki şartını otomatik karşılamaz.

Tapu satışı, mirasın reddi, şirket payı, banka hesabı veya aile hukukundaki şahsa sıkı sıkıya bağlı işlemlerde HMK 74 dışında ilgili özel Türk mevzuatı ayrıca incelenir. MINEC autenticação işlemi, metinde olmayan yetkiyi sonradan eklemez.

Maputo Büyükelçiliğinde Türk konsolosluk vekâleti

Gerçek kişi, resmî Konsolosluk İşlemleri sistemi ve Maputo Büyükelçiliğinin güncel kabul koşulları çerçevesinde Türk konsolosluk noterliği yolunu kullanabilir. Bu yolla Türk konsolosluk görevlisince düzenlenen Türkçe belge Mozambik kamu belgesi değildir; Mozambik MINEC autenticação zinciri bu Türk konsolosluk belgesine uygulanmaz.

Başvuru sahibinin Türkçe bilmemesi hâlinde tercüman şartı, vatandaşlık/kimlik belgesi, fotoğraf veya tanık koşulu seçilen noterlik işlem türünün resmî bilgi notuna göre belirlenir. Konsolosluk vekâletinin avantajı dış belge tasdik zincirini azaltmasıdır; fakat eksik özel yetkiyi veya yanlış taslağı telafi etmez.

Mozambik Şirketi Adına Vekâletname: Ticaret Kanunu md. 151 ve 152

Mozambik’in yürürlükteki Ticaret Kanunu, Decreto‑Lei n.º 1/2022, de 25 de Maio ile kabul edilmiştir. Imprensa Nacional kayıtları Kanunun 25 Mayıs 2022 tarihli Boletim da República No. 99’un üçüncü ekinde yeniden yayımlandığını doğrular. Güncel şirket temsil kuralları bu 2022 metninden değerlendirilmelidir.

Ticaret Kanunu md. 151: yönetim şirketi yönetir ve temsil eder

Artigo 151(1), şirket yönetimine (“administração”) şirketi yönetme ve temsil etme görevini verir. Artigo 151(2), şirketin genel kurul veya varsa yönetim kurulu yetkilendirmesiyle belirli iş kolları için yöneticiler görevlendirebileceğini, belirli işlem veya sözleşmeler için yardımcı temsilciler atayabileceğini ve noterlik belgesiyle belirli işlemler veya işlem kategorileri için procurador tayin edebileceğini düzenler. Bu hüküm, Mozambik şirketinin avukat veya başka temsilciye yetki vermesinde ülkeye özgü doğrudan kanuni dayanak oluşturur.

Art. 151’deki bu yetki “şirket adına imza atan herhangi bir kişi vekâlet verebilir” anlamına gelmez. Şirketin yetkili organının kararının bulunması ve procurador’ın yetkisinin hangi işlem veya işlem kategorisini kapsadığının gösterilmesi gerekir.

Ticaret Kanunu md. 152: yöneticilerin temsil gücü ve şirketin bağlanması

Artigo 152(1), yöneticilerin şirket adına ve kanunun kendilerine verdiği yetkiler içinde yaptıkları işlemlerin şirketi üçüncü kişilere karşı bağladığını düzenler. Aynı madde şirket içi temsil sınırlamalarının üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesiyle ilgili sınırları ve yöneticinin şirketi hangi sıfatla imzaladığını gösterme gereğini düzenler. Mozambik Yüksek Mahkemesinin 2025 tarihli güncel kararlarında da Art. 151’in yönetimin şirketi yönetip temsil etmesine ilişkin yürürlükteki hüküm olduğu uygulanmaktadır.

Türkiye’de Mozambik şirketi adına kullanılacak vekâletnamede bu iki madde birlikte okunur: şirketin kendisi yetki verebilir; fakat yetkiyi veren organ veya kişi şirketi bağlamaya yetkili olmalıdır. Bu nedenle yalnız şirket sertifikası, yalnız yöneticinin pasaportu veya yalnız sicil ekranı yeterli değildir.

Registo de Entidades Legais

Mozambik’te şirket ve diğer tüzel kişi kayıtları Registo de Entidades Legais üzerinden yürütülür. Türkiye’de şirket adına işlem yapılacaksa güncel unvan, kayıt numarası, hukuki tür ve yönetici/temsilci kayıtları incelenir. Ticaret Kanunu md. 151 uyarınca procurador tayini varsa noterlik belgesi ve yetki veren organ kararı ayrıca alınır.

Türkiye’de noterlik işlemi açısından 1512 sayılı Noterlik Kanunu md. 79, tüzel kişi adına işlem yaptıran kişinin sıfat ve yetkisini ve işlemi yapmaya izinli olduğunu gösteren belge sunmasını gerektirir. Bu nedenle Mozambik Ticaret Kanunu md. 151-152 şirket içi ve Mozambik hukuku yönünden yetkinin kaynağını; Noterlik Kanunu md. 79 ise Türkiye’de noterlik önünde yetki belgesinin ibraz gereğini tamamlayan hükümlerdir.

Mozambik Şirketi Adına Türk Konsolosluğunda Vekâletname Düzenlenir mi?

T.C. Konsolosluk İşlemleri sisteminin güncel resmî açıklamasına göre yabancı hukuka göre kurulmuş şirketleri temsilen Türk dış temsilciliklerinde vekâletname düzenlenmez. Bu kural Mozambik şirketi bakımından doğrudan önemlidir. Mozambik Ticaret Kanununa göre kurulmuş bir şirketin director/administrator’ı, yalnız yönetici sıfatını ileri sürerek Maputo Büyükelçiliğinde şirket adına standart Türk konsolosluk vekâleti düzenletemez.

Şirket adına Türkiye’de işlem yapılacaksa Mozambik Ticaret Kanunu md. 151-152 çerçevesindeki şirket kararı ve procurador yetkisi, Registo de Entidades Legais kayıtları ve gerekiyorsa şirketin kuruluş/temsil belgeleri Mozambik hukukuna göre hazırlanır. Bu belgelerin Türkiye’de kullanılmasındaki resmî belge ve tercüme koşulları HMK 224, HMK 223 ve ilgili özel kurum mevzuatına göre yürütülür.

Buna karşılık Mozambik’te yaşayan bir gerçek kişinin kendi şahsı adına Türkiye’de dava, tapu, miras veya başka bir işlem için vekâlet vermesi şirket temsilinden farklıdır. Bu gerçek kişi Maputo Büyükelçiliğinin Türk konsolosluk noterliği yolunu, işlem türü ve başvuru koşulları uygunsa kullanabilir.

Mozambik Belgesi İçin Uygulanabilir İşlem Planı

İlk ayrım belgenin nerede düzenlendiği ve nerede kullanılacağıdır. Mozambik’te düzenlenmiş noter belgesi, nüfus kaydı, mahkeme kararı ve şirket sicil belgesi aynı doğrulama yoluna tabi kabul edilmemelidir. Belgeyi isteyen Türk makamının aslını, onaylı örneğini, tercümesini veya ayrıca konsolosluk tasdikini isteyip istemediği işlemden önce yazılı olarak sorulmalıdır. Böylece yalnızca “vekâletname” denilerek belge kaynağı ve kullanım amacı belirsiz bırakılmaz.

Mozambik Apostil Sözleşmesi tarafı değildir. Bu nedenle Mozambik kamu belgesine sözleşmeye dayalı apostil alınacağı varsayımıyla hareket edilmemelidir. Uygulanabilir rota belgeyi düzenleyen yerel makamın imza ve sıfat doğrulaması, gerekiyorsa MINEC autenticação/legalizasyon işlemi ve Türkiye’de kullanılacak belge bakımından ilgili Türk temsilciliğinin tasdiki şeklinde kurulabilir. MINEC’in yurt dışındaki temsilcilik hizmetleri sayfası 07.10.2026 tarihinde yeniden erişilebilir olsa da merkez hizmet sayfası güvenilir içerik döndürmemiştir. Bu nedenle merkez birimi, ön doğrulama, asıl veya örnek şartı, ücret ve teslim şekli başvuru günü yeniden teyit edilmelidir; eski bir kontrol kaydı güncel işlem garantisi değildir.

Maputo Büyükelçiliğinde konsolosluk vekâletnamesi düşünülüyorsa güncel resmî randevu sayfasından doğru işlem kategorisi seçilmeli; kimlik, fotoğraf, taşınmaz veya araç bilgisi, vekilin açık kimliği ve özel yetki gerektiren talimatlar işleme göre hazırlanmalıdır. Konsolosluk şubesinin yayımlanan kabul aralığı 09.00–12.00 ve 13.00–16.00’dır; bu saatler randevusuz kabul veya aynı gün sonuç garantisi değildir. Acil telefon yalnız gerçek acil durumlar içindir ve olağan noterlik/randevu hattı gibi kullanılmamalıdır. Beira ve Pemba’daki fahri temsilciliklere unvanlarından hareketle noterlik ya da vekâletname düzenleme yetkisi yüklenemez.

Şirket adına vekâletname, gerçek kişinin şahsi vekâletinden ayrıdır. Mozambik şirketinin güncel sicil kaydı, tam ticaret unvanı, merkez adresi, yönetici veya temsilci sıfatı, tek başına ya da birlikte imza kuralı, ana sözleşme ve gerekiyorsa yönetim kurulu veya ortaklar kararı incelenmelidir. Bir belgenin tasdik edilmesi, imzalayan kişinin şirketi temsil yetkisindeki eksikliği gidermez. İmza zinciri ile şirket içi yetki zinciri ayrı ayrı kanıtlanmalıdır.

Dil ve resmî belge niteliği de ayrı aşamalardır. Portekizce belgenin Türkçe tercümesi HMK 223 bakımından ele alınırken, yabancı resmî belgenin Türkiye’de ispat gücü HMK 224 ve somut işlemin özel mevzuatına göre değerlendirilir. Tercüme yapılmış olması legalizasyon eksikliğini; legalizasyon yapılmış olması da eksik tercümeyi otomatik olarak tamamlamaz. Taşınmaz, şirket payı, sulh, feragat, kabul, tahkim, tevkil veya kişiye sıkı sıkıya bağlı işlemlerde metindeki özel yetkiler hedef işlemle uyumlu olmalıdır.

Mozambik mahkeme kararı Türkiye’de kendiliğinden icra edilebilir sayılmaz. Kararın türüne göre MÖHUK kapsamında tanıma veya tenfiz, kesinleşme, usulüne uygun tebligat ve kamu düzeni incelemesi gündeme gelebilir. Apostil bulunmaması tanıma/tenfiz şartlarını ortadan kaldırmaz; belge doğrulama zinciri ayrıca kurulmalıdır.

Dosya yönetimi Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fiziksel ofisi olan Mersin’den, görev, yetki, usul ve gerektiğinde kişisel katılım koşulları değerlendirilerek koordine edilir. Mozambik’te ofis, konsolosluk ortaklığı, öncelikli randevu, ücretsiz hizmet veya sonuç garantisi sunulduğu anlamına gelmez.

Mozambik Mahkeme Kararının Türkiye’de Kullanımı

Mozambik mahkeme kararının resmî suret olarak düzenlenmesi ve uluslararası belge autenticação işlemi ile kararın Türkiye’de hukuki sonuç doğurması iki ayrı meseledir. MINEC veya başka yetkili Mozambik makamının belgeyi autenticação etmesi, kararın Türkiye’de otomatik kesin hüküm veya icra kabiliyeti kazanmasını sağlamaz.

5718 sayılı MÖHUK md. 50, yabancı hukuk mahkemesinden verilmiş ve verildiği devlet hukukuna göre kesinleşmiş ilamların Türkiye’de icrasını Türk mahkemesinin tenfiz kararına bağlar. MÖHUK md. 53, tenfiz başvurusuna yabancı ilamın usulen onanmış aslı veya örneği ile onanmış tercümesini ve ilamın kesinleştiğini gösteren usulen onanmış belge ile tercümesini eklenmesi gereken belgeler arasında sayar.

MÖHUK md. 54 tenfiz şartlarını; md. 58 yabancı ilamın kesin delil veya kesin hüküm olarak kabulünü, yani tanımayı düzenler. Bu nedenle “Mozambik boşanma kararı tasdik edildi, Türkiye’de doğrudan geçerli” veya “MINEC autenticação yaptı, karar icraya konabilir” biçiminde cümle kurulmaz. Kesinleşme, tebliğ, savunma hakkı, kamu düzeni ve tanıma/tenfiz şartları ayrıca incelenir.

Karar Portekizce ise HMK 223 ve MÖHUK 53’teki tercüme hükümleri birlikte uygulanır. Belgenin dış doğrulaması, kararın maddi doğruluğunun veya Türk kamu düzenine uygunluğunun denetimi değildir.

Mozambik Türk Konsoloslukları ve Vekâletname SSS