Ölüm Halinde Hangi Zararlar Tazmin Edilir? TBK 53 Cenaze, Tedavi ve Destek Zararı 2026

Bir haksız fiilin ölümle sonuçlanması, tek bir “ölüm tazminatı” doğurmaz. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.53, ölüm nedeniyle ortaya çıkabilecek maddi zararları ayrı kalemler hâlinde düzenler. Bu ayrım dava tekniği açısından zorunludur; çünkü cenaze gideri, ölümden önceki tedavi gideri, geçici çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma zararı farklı kişilere ait olabilir ve farklı belgelerle ispatlanır.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

Ölüm trafik kazası, iş kazası, tıbbi uygulama hatası, yapı veya işletme sorumluluğu, şiddet eylemi ya da başka bir haksız fiilden doğmuş olabilir. Önce sorumluluğun hukuki dayanağı belirlenir; sonra TBK m.53’teki zarar kalemleri somut olaya göre hesaplanır. Sigorta veya sosyal güvenlik ödemelerinin tazminata etkisi ise ödeme türüne, rücu niteliğine ve TBK m.55’teki güncel kurallara göre ayrıca incelenir.

TBK 53 ne düzenler?

TBK m.53 üç temel zarar grubunu düzenler. Birincisi cenaze giderleridir. İkincisi ölüm hemen gerçekleşmemişse, ölüm tarihine kadar yapılan tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplardır. Üçüncüsü ise ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplardır.

Bu kalemlerin birlikte talep edilmesi mümkündür; ancak her biri ayrı zarar niteliğindedir. Örneğin ölümden önce yoğun bakımda tedavi gören bir kişinin tedavi masrafları ile ölümden sonra ailesinin yaptığı cenaze giderleri aynı değildir. Destek zararı ise geçmişte yapılmış bir masraf değil, ölüm nedeniyle gelecekte kaybedilen ekonomik desteğin karşılığıdır.

Cenaze giderleri neleri kapsar?

Cenaze gideri, ölüm ile doğrudan bağlantılı ve makul defin masraflarını kapsar. Nakil, defin, mezar ve zorunlu cenaze işlemleri gibi giderler somut olayda belge ve yerel koşullar üzerinden değerlendirilir. Tazminat hukukunun amacı gerçek zararı gidermek olduğundan, ölümle uygun illiyet bağı bulunmayan veya ölçüsüz harcamalar otomatik biçimde karşı tarafa yüklenmez.

Fatura veya makbuz bulunması ispatı kolaylaştırır. Ancak geleneksel cenaze işlemlerinin bazı kalemlerinde belge bulunmaması zararın varlığını tamamen ortadan kaldırmaz. TBK m.50/2 kapsamında zararın varlığı sabit olup kesin miktarın belirlenemediği durumlarda hâkim dosya verileri ve olağan akış üzerinden değerlendirme yapabilir. Buna rağmen belgelenebilir giderlerin belgelenmesi gerekir.

Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri istenir mi?

Evet. TBK m.53, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderlerini açıkça zarar kalemi sayar. Hastane, ameliyat, ilaç, tıbbi cihaz, rehabilitasyon, bakım ve zorunlu ulaşım gibi giderlerin olayla bağlantısı ortaya konulmalıdır. Sağlık hizmetinin kamu kurumu veya özel kuruluş tarafından verilmiş olması, sorumluluğun temelini ayrıca etkileyebilir.

Tedavi giderlerinde “ödendi mi?” sorusuyla “zarar doğdu mu?” sorusu ayrılır. Zorunlu tedavi ihtiyacının olay nedeniyle doğduğu sağlık kayıtlarıyla gösterilir. Bazı giderlerin SGK veya başka kurumca karşılanması halinde bu ödemenin tazminata etkisi, ödeme türü ve rücu edilebilirlik özelliğine göre TBK m.55 ve özel mevzuat çerçevesinde incelenir.

Ölümden önce çalışma gücü kaybı nasıl talep edilir?

Zarar gören olaydan sonra bir süre yaşamış ancak bu dönemde çalışamamış veya çalışma gücü azalmışsa ölüm tarihine kadar olan gelir kaybı TBK m.53 kapsamında talep edilebilir. Bu zarar, destekten yoksun kalma zararından önceki döneme ilişkindir ve ölen kişinin malvarlığında meydana gelir.

Ücretli çalışanlarda bordro, SGK kayıtları ve işveren kayıtları; serbest meslek veya ticari faaliyette vergi belgeleri, banka hareketleri, faturalar ve ticari kayıtlar kullanılabilir. Gelir düzeyi soyut beyanla değil, mümkün olan en objektif verilerle ortaya konulmalıdır.

Ölümden önceki geçici iş göremezlik ile ölümden sonraki destek kaybı tarihsel olarak birbirinden ayrılmalıdır. Aynı dönem için aynı ekonomik kaybın iki ayrı başlık altında talep edilmesi mükerrer tazminat sonucunu doğurur.

Destekten yoksun kalma zararı nedir?

Destekten yoksun kalma tazminatı, ölüm gerçekleşmeseydi ölen kişinin fiilen destek vermeye devam edeceği kişilerin kaybettiği ekonomik yardımın karşılığıdır. Talep miras payına bağlı değildir. Esas olan mirasçılık değil, gerçek veya güçlü biçimde beklenen destek ilişkisidir.

Eş, çocuk ve bazı durumlarda anne-baba bakımından destek ilişkisi hayatın olağan akışı ve somut aile yapısıyla değerlendirilir. Mirasçı olmayan bir kişi de fiili destek ilişkisini ispatlayabiliyorsa talepte bulunabilir. Buna karşılık yalnız akrabalık bağı, fiili veya geleceğe yönelik destek olgusunun bulunmadığı her durumda otomatik tazminat hakkı doğurmaz.

Destek zararının hesaplanmasına ilişkin özel güncel hükümler TBK m.55’te yer alır. 2026 yılında yapılan değişikliklerle bilinen ve bilinmeyen kazanç dönemleri bakımından faiz başlangıcı ile tahkikat başlayıncaya kadar yapılan ifa amaçlı ödemelerin oransal mahsubuna ilişkin kurallar eklenmiştir. Bu nedenle eski hesap şablonlarının güncel metinle karşılaştırılması gerekir.

TBK 53 kapsamındaki talepleri kimler ileri sürebilir?

Cenaze giderini fiilen karşılayan kişi, yaptığı gerçek gideri talep edebilir. Ölümden önceki tedavi ve çalışma gücü kaybı, esasen ölen kişinin malvarlığında doğan zarar niteliğindedir ve miras hukuku kuralları çerçevesinde terekeye geçişi değerlendirilir. Destekten yoksun kalma tazminatı ise desteğini kaybeden kişinin kendi bağımsız zararıdır.

Bu ayrım husumet ve talep sonucu bakımından önemlidir. Bir mirasçı, mirasçılık sıfatıyla ölenin ölüm öncesi malvarlığı zararını talep ederken; aynı kişi destek gören sıfatıyla kendi destek kaybını ayrıca isteyebilir. Dilekçede hangi sıfatla hangi kalemin talep edildiği açıkça yazılmalıdır.

Ölüm nedeniyle tazminat için hangi belgeler gerekir?

Dosyaya göre değişmekle birlikte temel belgeler şunlardır:

• ölüm belgesi ve nüfus kayıtları,
• olay tutanağı, ceza veya soruşturma dosyası kayıtları,
• ölümden önceki sağlık ve tedavi belgeleri,
• cenaze ve defin giderlerine ilişkin belgeler,
• ölenin gelirini gösteren SGK, bordro, vergi ve banka kayıtları,
• destek ilişkisini gösteren aile ve ekonomik yaşam delilleri,
• sigorta poliçesi ve ödeme belgeleri,
• SGK veya diğer kurum ödemelerine ilişkin dökümler,
• kusur ve illiyet yönünden teknik bilirkişi raporları,
• gerektiğinde aktüeryal hesap raporu.

Zarar ve kusurun ispatına ilişkin genel çerçeve için TBK 50 ispat yükü rehberine bakılabilir.

Ölüm halinde maddi tazminat nasıl hesaplanır?

Cenaze ve tedavi giderleri gerçek gider esasına dayanır. Ölüm öncesi gelir kaybı, çalışılamayan dönem ve gelir üzerinden hesaplanır. Destekten yoksun kalma hesabında ise ölenin geliri, destek süresi, hak sahiplerinin destekten yararlanma dönemleri ve güncel aktüeryal yöntemler dikkate alınır.

TBK m.55, destekten yoksun kalma ve bedensel zararların Borçlar Kanunu hükümleri ile sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanacağını belirtir. Hesaplanan tazminatın sırf miktarı yüksek veya düşük bulunduğu gerekçesiyle hakkaniyet düşüncesiyle artırılması ya da azaltılması mümkün değildir. TBK m.52’deki somut indirim sebepleri ise ayrı değerlendirilir.

Aktüeryal hesap, hukuki sorumluluğu belirlemez. Hangi gelir verisinin esas alınacağı, hangi kişinin destek gören kabul edileceği ve kusur indiriminin uygulanıp uygulanmayacağı hukuki değerlendirmedir; bilirkişi kabul edilen parametreler üzerinden hesabı yapar.

SGK ve sigorta ödemeleri tazminattan düşülür mü?

Her ödeme otomatik olarak tazminattan düşülmez. TBK m.55, kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacı taşımayan ödemelerin zarar veya tazminattan indirilemeyeceğini düzenler. Ödemenin hukuki niteliği belirlenmeden mahsup yapılması doğru değildir.

Sigorta ödemeleri bakımından poliçe türü, sigortacının sorumluluk limiti, halefiyet veya rücu ilişkisi ve ödemenin hangi zarar kalemine karşılık yapıldığı incelenir. Aynı zarar iki kez tahsil edilemez; ancak farklı hukuki amaç taşıyan ödemeler sırf mağdura para ulaştığı için eşit kabul edilemez.

Ölüm halinde manevi tazminat ayrıca istenir mi?

Evet. TBK m.53 maddi zarar kalemlerini düzenler. TBK m.56/2 ise ölüm hâlinde ölenin yakınlarına uygun miktarda manevi tazminat verilmesine imkân tanır. Destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat farklı zararlara dayanır ve ayrı ayrı talep edilir.

Manevi tazminat mirasçılık payına göre hesaplanmaz. Yakınlık ilişkisinin niteliği, olayın etkisi ve TBK m.56 koşulları değerlendirilir. Talep edilen miktar her davacı yönünden açıkça gösterilmelidir.

Ölüm nedeniyle tazminatta zamanaşımı nedir?

Genel haksız fiil taleplerinde TBK m.72 uygulanır: zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl. Fiil aynı zamanda ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü bir suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanır.

Ancak trafik, iş, kamu hizmeti, sigorta veya sözleşme ilişkisi gibi alanlarda özel süreler ve başvuru şartları bulunabilir. Bu nedenle ölüm tarihinden tek bir genel süre hesaplamak yeterli değildir. Talebin hukuki sebebi ve davalı sıfatı ayrı ayrı belirlenmelidir.

Sık yapılan hatalar

• Bütün maddi zararları “ölüm tazminatı” adı altında tek rakam istemek.
• Ölüm öncesi gelir kaybı ile destek kaybını aynı dönem için çifte hesaplamak.
• Destek ilişkisini yalnız mirasçılık belgesiyle ispatlanmış saymak.
• SGK veya sigorta ödemelerini niteliğini incelemeden otomatik mahsup etmek.
• 2026’da değişen TBK m.55 hükümlerini eski hesap yöntemiyle uygulamak.
• Cenaze giderlerinin kim tarafından yapıldığını göstermemek.
• Manevi tazminatı TBK m.53 maddi zarar hesabına dahil etmek.
• Ceza dosyasının sonucunu hukuk davasını her konuda bağlayıcı kabul etmek.

Sık sorulan sorular

TBK 53 hangi zararları kapsar?

Cenaze giderleri; ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ve çalışma gücü kayıpları; ayrıca destekten yoksun kalma zararını kapsar.

Cenaze masrafını kim isteyebilir?

Gerçek gideri yapan ve bu zarara katlanan kişi, giderin olayla bağlantılı ve makul kısmını talep eder.

Ölmeden önce hastanede geçen sürenin gelir kaybı istenir mi?

Evet. Olay nedeniyle çalışma gücü azalması veya yitirilmesi gerçekleşmişse ölüm tarihine kadar olan ekonomik kayıp TBK m.53 kapsamında değerlendirilir.

Destekten yoksun kalma için mirasçı olmak zorunlu mu?

Hayır. Esas olan destek ilişkisidir; mirasçılık tek başına şart değildir.

Çocuklar destek tazminatı alabilir mi?

Ölenin desteğinden yoksun kaldıkları dönem ve koşullar çerçevesinde destek zararları hesaplanır.

Anne ve baba destek tazminatı isteyebilir mi?

Destek ilişkisinin varlığı ve somut koşulları değerlendirilir. Fiili veya gelecekte beklenen ekonomik destek ispat konusu olabilir.

SGK ödemesi tazminattan otomatik düşer mi?

Hayır. TBK m.55 uyarınca ödemenin rücu edilebilirliği ve ifa amacı incelenmeden otomatik mahsup yapılamaz.

Ölüm halinde manevi tazminat istenir mi?

Evet. TBK m.56/2 ölüm hâlinde ölenin yakınları için manevi tazminat imkânı düzenler.

Ceza davası sonuçlanmadan tazminat davası açılabilir mi?

Tazminat davasının şartları oluşmuşsa açılabilir. Ceza dosyasının bekletici mesele yapılıp yapılmayacağı somut uyuşmazlığın delil ve vakıa durumuna göre mahkemece değerlendirilir.

Zamanaşımı her ölüm olayında iki yıl mı?

Genel haksız fiil kuralı TBK m.72’dir; ancak suçun daha uzun zamanaşımı ve özel kanun süreleri ayrıca uygulanabilir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →