On Haftadan Fazla Gebelikte Rızayla Çocuk Düşürtme

TCK 99/2 Cezası ve Tarafların Ayrı Sorumluluğu

TCK 99/2, müdahaleyi yapan kişiyle rıza gösteren kadının hukuki durumunu ayrı düzenler. Kadının rızası bulunsa bile gebeliğin on haftadan fazla olması ve tıbbi zorunluluğun bulunmaması hâlinde suç oluşabilir.

Ceza sorumluluğu için her kişinin kastı ayrı değerlendirilir. Kadının gebelik haftasını veya tıbbi zorunluluğun bulunmadığını bilip bilmediği; işlemi yapan kişinin de kayıtlar, muayene ve bilgilendirme üzerinden hangi bilgiye sahip olduğu somut delille belirlenmelidir.

Suçun Birlikte Aranan Beş Temel Unsuru

1. İşlem tarihinde gebelik süresinin on haftadan fazla olması,
2. gebeliği sona erdiren bir müdahalenin bulunması,
3. kadının müdahaleye rıza göstermesi,
4. hukuken geçerli bir tıbbi zorunluluğun bulunmaması,
5. failin bu maddi koşulları bilerek hareket etmesi.

Bu başlıklardan biri ispatlanamazsa TCK 99/2 yönünden mahkûmiyet kurulamaz. Özellikle gebelik haftası ile tıbbi zorunluluk, varsayımla değil sağlık kayıtları ve uzman değerlendirmesiyle açıklanmalıdır.

On Haftalık Sınır Nasıl Belirlenir ve Rıza Neden Yetmez?

Kanun “on haftadan fazla” gebeliği esas alır. Tam on hafta ile on haftayı aşan süre aynı değildir. İşlem tarihindeki süre; ultrason, muayene notları, önceki sağlık kayıtları ve gerektiğinde adli tıp veya uzman bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Kayıtlar çelişiyorsa kullanılan ölçüm yönteminin güvenilirliği açıklanmalıdır.

Yazılı onam formu rızanın delili olabilir; fakat on haftayı aşan ve tıbbi zorunluluğu bulunmayan müdahaleyi tek başına hukuka uygun hâle getirmez. Öte yandan on hafta veya daha kısa gebelik de sınırsız bir alan değildir; 2827 sayılı Kanun’daki yetki, rıza, kurum ve sağlık şartları ayrıca uygulanır.

Tıbbi Zorunluluk ve Suç Sonucu Gebelik İstisnası

2827 sayılı Kanun kapsamında tıbbi zorunluluk

On haftayı aşan gebelikte kadının hayatını veya hayati organlarından birini tehdit eden ya da kanunda ve ilgili düzenlemelerde belirtilen ağır tıbbi risklerin bulunması hâlinde farklı bir hukuki rejim uygulanır. Gerekli uzman değerlendirmeleri ve objektif bulgulara dayalı gerekçeli raporlar dosyada bulunmalıdır. Acil hâllerde bildirim ve kayıt yükümlülükleri ayrıca önem taşır.

TCK 99/6 kapsamında suç sonucu gebelik

Gebelik kadının mağduru olduğu bir suç sonucu oluşmuşsa; sürenin yirmi haftadan fazla olmaması, kadının rızası ve işlemin uzman hekimler tarafından hastane ortamında yapılması koşullarıyla gebeliği sona erdiren kişiye ceza verilmez. Bu istisna tıbbi zorunluluktan farklıdır ve koşulları ayrı ayrı ispatlanmalıdır.

Yetkisiz Kişi, Yaralanma veya Ölüm Hâli

Fiilin yetkisiz kişi tarafından gerçekleştirilmesi TCK 99/5 uyarınca cezanın yarı oranında artırılmasına yol açabilir. Yetki yalnız diplomaya bakılarak değil; uzmanlık, işlem türü, çalışma yetkisi ve kurum koşulları birlikte incelenerek belirlenir.

Rızalı fakat hukuka aykırı müdahale kadının beden veya ruh sağlığında zarara yol açarsa TCK 99/4 uyarınca 3–6 yıl; ölümüne yol açarsa 4–8 yıl hapis cezası gündeme gelir. Ağır netice ile müdahale arasındaki nedensellik ve failin bu netice bakımından en az taksir düzeyindeki kusuru gösterilmelidir.

Soruşturma, Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı

TCK 99/2 şikâyete bağlı değildir; savcılık suçu öğrenince resen soruşturma yürütür. Uzlaştırma kapsamında değildir ve şikâyetten vazgeçme tek başına dosyayı sona erdirmez.

Temel TCK 99/2 fiilinde görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Temel suç için olağan dava zamanaşımı 8 yıldır. Beden veya ruh sağlığı zararı ya da ölüm şeklindeki ağır neticelerde cezanın üst sınırı yükseldiğinden olağan zamanaşımı 15 yıl olabilir. Kesilme ve durma nedenleri her dosyada işlem tarihlerine göre ayrıca hesaplanır.

Dosyada Toplanması Gereken Deliller

• İşlem tarihini ve gebelik haftasını gösteren ultrason ile muayene kayıtları,
• aydınlatma ve rıza belgeleri ile hastane protokol kayıtları,
• tıbbi zorunluluk ileri sürülüyorsa uzman raporları ve dayanak tetkikler,
• işlemi yapan kişinin uzmanlık ve çalışma yetkisi belgeleri,
• ilaç, reçete, ödeme, randevu ve kurum kayıtları,
• hukuka uygun elde edilmiş mesajlar ve dijital veriler,
• yaralanma iddiasında illiyet bağını açıklayan adli tıp veya uzman raporu.

Sağlık verileri özel nitelikli kişisel veridir. Delil toplama sürecinde mahremiyet, ölçülülük ve hukuka uygunluk korunmalıdır. Hukuka aykırı elde edilen kayıtlar ceza yargılamasında hükme esas alınamaz.

TCK 99 ile TCK 100 Arasındaki Fark

TCK 99’da gebeliği sona erdiren üçüncü kişinin fiili düzenlenir. TCK 100 ise on haftadan fazla gebeliğini kendi fiiliyle isteyerek sona erdiren kadına ilişkindir. İcra hareketini kimin yaptığı, yardım edenlerin rolü ve müdahalenin hangi aşamada tamamlandığı bu ayrım için belirleyicidir. Ayrıntılı karşılaştırma için çocuk düşürme ile çocuk düşürtme arasındaki fark ve TCK 100 çocuk düşürme suçu rehberlerine bakabilirsiniz.

On Haftadan Fazla Gebelik Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bağlantılı Rehberler ve Resmî Kaynaklar

• TCK 100’de on haftalık gebelik sınırı
• Mersin ceza avukatı
• Türk Ceza Kanunu – resmî PDF
• Sağlık Bakanlığı – Rahim Tahliyesi ve Sterilizasyon Tüzüğü

Son hukukçu ve mevzuat kontrolü: 21 Eylül 2026. Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır; sonuç garantisi vermez.

Yazar ve Hukuki İnceleme

Av. Halil Bakırcı
Mersin Barosu Sicil No: 3472

Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu’na 3472 sicil numarasıyla kayıtlıdır ve Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda avukatlık yapmaktadır. Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.

Yayın tarihi: 14 Ağustos 2026

Yazar profilini görüntüle

Somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme değişebilir; bu içerik sonuç garantisi vermez.